VII SA/Wa 517/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-08-12
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ruch drogowyprawo o ruchu drogowymopłatyusuwanie pojazdówprzechowywanie pojazdówuchwałarada powiatuprokuratorkosztyprewencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę prokuratora na uchwałę Rady Powiatu ustalającą opłaty za usuwanie i przechowywanie pojazdów, uznając, że stawki te, choć wyższe od kosztów umowy z wykonawcą, uwzględniają szerszy zakres kosztów i mają charakter prewencyjny.

Prokurator zaskarżył uchwałę Rady Powiatu ustalającą opłaty za usuwanie i przechowywanie pojazdów, zarzucając rażące naruszenie prawa poprzez ustalenie stawek znacząco odbiegających od rzeczywistych kosztów ponoszonych przez powiat na podstawie umowy z firmą zewnętrzną. Rada Powiatu argumentowała, że stawki uwzględniają nie tylko koszty umowy, ale także konieczność sprawnej realizacji zadań, koszty nieściągniętych należności oraz mają charakter prewencyjny. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że uchwała została podjęta zgodnie z delegacją ustawową i uwzględniała wskazane kryteria.

Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Okręgowego na uchwałę Rady Powiatu w S, która ustaliła wysokość opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz koszty związane z odstąpieniem od usunięcia pojazdu na 2019 rok. Prokurator zarzucił istotne naruszenie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, twierdząc, że ustalone stawki znacząco odbiegają od rzeczywistych kosztów ponoszonych przez powiat na podstawie umowy z firmą zewnętrzną, co stanowi przekroczenie kompetencji. Rada Powiatu w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, argumentując, że uchwała była wynikiem rzetelnej analizy, uwzględniała zarówno potrzebę sprawnej realizacji zadań, jak i rzeczywiste koszty, a także pewien luz decyzyjny pozostawiony przez ustawodawcę. Podkreślono, że stawki mają również charakter prewencyjny i mobilizujący do przestrzegania przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, analizując sprawę, uznał, że uchwała została podjęta zgodnie z delegacją ustawową. Sąd podzielił stanowisko Rady, że stawki opłat nie muszą być tożsame z kosztami umowy z wykonawcą, ale mogą uwzględniać szerszy zakres wydatków, w tym koszty związane z brakiem możliwości ustalenia właściciela pojazdu czy bezskutecznością egzekucji. Dodatkowo, sąd podkreślił prewencyjną funkcję opłat. W związku z tym, sąd oddalił skargę prokuratora.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Rada powiatu, ustalając opłaty, powinna brać pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze powiatu, ale nie jest ściśle związana jedynie kosztami umowy z wykonawcą. Może uwzględniać szerszy zakres wydatków, w tym koszty związane z brakiem możliwości ustalenia właściciela czy bezskutecznością egzekucji, a także cel prewencyjny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym przyznaje radzie powiatu luz decyzyjny. Stawki opłat mogą być wyższe niż koszty umowy z wykonawcą, jeśli uwzględniają inne koszty ponoszone przez powiat oraz mają na celu zapobieganie naruszeniom przepisów ruchu drogowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.r.d. art. 130a § ust. 6

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Pomocnicze

p.r.d. art. 130a § ust. 2a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 130a § ust. 6a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 130a § ust. 6b

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 130a § ust. 6c

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

u.s.p. art. 12 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Rady Powiatu uwzględnia nie tylko koszty umowy z wykonawcą, ale także szerszy zakres wydatków związanych z usuwaniem pojazdów, w tym koszty nieściągniętych należności i koszty związane z brakiem możliwości ustalenia właściciela. Ustalenie opłat ma charakter prewencyjny i mobilizuje właścicieli pojazdów do przestrzegania przepisów ruchu drogowego. Rada Powiatu dysponuje luzem decyzyjnym przy ustalaniu stawek, ograniczonym jedynie kryteriami ustawowymi. Odpowiedź na skargę może uzupełniać uzasadnienie uchwały.

Odrzucone argumenty

Ustalenie stawek opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów na poziomie znacząco odbiegającym od rzeczywistych kosztów ponoszonych przez Powiat na podstawie umowy zawartej z firmą zewnętrzną stanowi istotne naruszenie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym.

Godne uwagi sformułowania

konieczność sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu ustawodawca wskazując na konieczność uwzględnienia kryterium sprawnej realizacji zadań [...] pozostawił organom samorządu powiatu luz decyzyjny ustalenie opłat ma działać także prewencyjnie, a więc mobilizować właścicieli pojazdów do przestrzegania zasad ruchu drogowego

Skład orzekający

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

przewodniczący sprawozdawca

Monika Kramek

członek

Włodzimierz Kowalczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym w zakresie ustalania opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów, uwzględniania przez rady powiatów kosztów i celu prewencyjnego, a także dopuszczalności uzupełniania uzasadnienia uchwały w odpowiedzi na skargę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustalania opłat przez radę powiatu i może wymagać analizy w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa ruchu drogowego i finansów samorządowych, a interpretacja przepisów dotyczących ustalania opłat za usuwanie pojazdów jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego i samorządowców.

Czy opłaty za holowanie auta mogą być wyższe niż koszty umowy z firmą? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 517/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-08-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-03-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Kramek
Włodzimierz Kowalczyk
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
I OSK 2599/20 - Wyrok NSA z 2024-03-27
Skarżony organ
Rada Powiatu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1260
art. 130 a ust. 6
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Monika Kramek, , Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi P w S na uchwałę Rady Powiatu w S z dnia [...] października 2018 r. w przedmiocie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na 2019 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Rada Powiatu w S uchwałą z [...] października 2018 r. - na podstawie art. 130a ust. 2a i ust.6 ustawy z 20 czerwca 1997 Prawo o ruchu drogowym (Dz.U z 2017 poz. 1260 ze zm. – dalej p.r.d.) oraz art. 12 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2018 poz. 995 ze zm.) ustaliła wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na 2019 rok.
W uzasadnieniu Rada Powiatu wskazała, że podjęcie uchwały jest konieczne wobec obowiązku corocznego ustalania wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów na terenie danego powiatu zgodnie z art. 130a ust. 6 p.r.d. Podstawą określenia stawek za usuwanie i pakowanie pojazdów w 2019 r. jest Obwieszczenie Ministra Finansów z 14 sierpnia 2018r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2019 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym
Skargę na powyższą uchwałę złożył Prokurator Okręgowy w S zarzucając, że wydana została z istotnym naruszeniem art. 130a ust. 6 p.r.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, przekroczenie kompetencji określonej w tym przepisie, polegające na ustaleniu wysokości opisanych opłat i kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, na poziomie znacząco odbiegającym od rzeczywistych kosztów ponoszonych przez Powiat S na podstawie umowy zawartej przez organ z firmą zewnętrzną.
Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności w całości ww. uchwały.
W ocenie skarżącego Prokuratora, przyjęte stawki opłat za usunięcie pojazdu i przechowywanie pojazdów ustalono na poziomie zbliżonym do maksymalnych stawek określonych w obwieszczeniu Ministra Finansów z 14 sierpnia 2018 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2019 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym (M. P. z 2018 r. poz. 802) i w zasadzie odpowiadają stawkom określonym na 2018 rok w obwieszczeniu Ministra Finansów z 25 lipca 2017 r. (M. P. z 2017 r. poz. 772).
Według skarżącego uchwała zapadła z rażącym naruszeniem art. 130a ust. 6 p.r.d. Przyjęte w niej stawki ustalono bowiem na podstawie innych przesłanek niż ustawowe i są niezgodne z rzeczywistymi kosztami ponoszonymi przez Powiat.
Prokurator wskazał, że 29 listopada 2018 r. Powiat S zawarł umowę z A K w zakresie realizacji zadań związanych z usuwaniem pojazdów z dróg, stref ruchu znajdujących się na terenie Powiatu S oraz prowadzenia parkingu strzeżonego dla usuwanych pojazdów.
Dalej przytoczył zawarte w ww. umowie stawki wynagrodzenia za: usuwanie (dojazd, załadunek, transport, rozładunek) w zależności od typu pojazdu (§ 7ust. 1 pkt 1), za jedną dobę parkowania w zależności od typu pojazdu (§ 7 ust. 1 pkt 2), opłatę za odstąpienie od usunięcia pojazdu w zależności od typu pojazdu (§ 7 ust. 1 pkt 3) i stwierdził, że są one znacznie niższe od kosztów ustalonych w uchwale. Dla przykładu koszt usunięcia pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony i przechowywania go na parkingu strzeżonym przez 5 dni na podstawie stawek przyjętych w uchwale wyniesie 686 zł, a faktyczne koszty poniesione przez powiat wyniosą 217,50 zł. Różnica pomiędzy kosztami określonymi w uchwale, a podanymi w umowie znacząco wzrasta w przypadku pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i pojazdów przewożących materiały niebezpieczne.
Prokurator przytoczył art. 130a ust. 6 p.r.d., z którego wynika, że rada powiatu ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłaty za usunięcie pojazdu z drogi oraz opłaty za każdą dobę przechowywania pojazdu na parkingu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu (oba wymienione warunki dotyczą także kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia, a następnie odstąpieniem od usunięcia pojazdu). Wysokość opłat (kosztów) nie może przekraczać maksymalnych stawek kwotowych ustalonych w art. 130a ust. 6a p.r.d. Maksymalne stawki opłat ulegają corocznej zmianie na następny rok kalendarzowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego (art. 130a ust. 6b p.r.d.). Wysokość stawek na 2019 r. podano w ww. obwieszczeniu Ministra Finansów z 14 sierpnia 2018 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2019 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym.
Dalej stwierdził, że art. 130a ust. 6 p.r.d. przewiduje dwie przesłanki: konieczność sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi, kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu (rzeczywistych kosztów). Żadne inne kryteria nie mogą wpłynąć na sposób zrealizowania upoważnienia ustawowego, co podkreślane jest w orzecznictwie (wyroki NSA: z 13 stycznia 2017 r. sygn. I OSK 1916/16, LEX nr 2203389; z 7 czerwca 2019 r. sygn. I OSK 2045/17, LEX nr 2725912; z 23 lipca 2019 r. sygn.. I OSK 2735/17, LEX nr 2713934).
Zdaniem Prokuratora, Rada Powiatu naruszyła art. 130a ust. 6 p.r.d., przez nieuwzględnienie ww. kryteriów. Nie wzięto pod uwagę rzeczywistych kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu, jak i kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu ponoszonych przez powiat, czyli wynagrodzenia z tego tytułu firmy zewnętrznej na podstawie umowy zawartej z organem. Stawki opłat zostały zatem określone arbitralnie.
W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu w S wniosła o jej oddalenie jako niezasadnej podnosząc, że zaskarżona uchwała była przedmiotem rzetelnej analizy nie tylko Rady, ale również wewnętrznych komisji. Ustalone opłaty oparto nie tylko na przesłankach ustawowych tj. potrzebie sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi, ale także w oparciu o rzeczywiste koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze powiatu siedleckiego. Szeroko analizowano rzeczywisty koszt usuwania przechowywania pojazdów również w oparciu o stawki opłat obowiązujące w powiecie s wśród przedsiębiorców świadczących tego rodzaju usługi. Tym samym, jako niezasadny Rada uznała zarzut, że stawki określono w oderwaniu od kryteriów wskazanych w ustawie i z przekroczeniem upoważnienia ustawowego.
Organ podkreślił, że ustawodawca wskazując na konieczność uwzględnienia kryterium sprawnej realizacji zadań w art. 130a ust. 1 i 2 p.r.d., pozostawił organom samorządu powiatu pewien luz decyzyjny. W tym kryterium mieszczą się różne inne koszty ponoszone przez powiat, które niewątpliwie współkształtują wysokość opłat. W ramach klauzuli "sprawnej realizacji zadań", rada powiatu może dokonać kalkulacji (a w konsekwencji uwzględnić i odzwierciedlić w wysokości uchwalonej stawki) także kosztów zabezpieczających efektywną wykonalność ww. zadań, niezależnie od wysokości rzeczywistych kosztów usuwania i przechowywania pojazdów ponoszonych przez powiat na podstawie umów zawartych z podmiotami świadczącymi tego typu usługi, co z kolei mieści się w zakresie drugiego kryterium wskazanego "kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu", współkształtującego wysokość ustalanej w uchwale opłaty (por. wyrok WSA w Gdańsku z 14 lutego 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 822/18, CBOSA).
Rada Powiatu podkreśliła, że ww. przepis pozostawia radzie powiatu pewien luz decyzyjny ograniczony wskazanymi kryteriami. Jeśli zatem rada udowodni, że przy ustalaniu stawek opłat kierowała ww. kryteriami, to nie może być mowy o dowolności i przekroczeniu luzu decyzyjnego, a co z kolei nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały, gdyż nie jest istotnym naruszeniem prawa.
Rada Powiatu w S stwierdziła, że przy ustalaniu opłat brała pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, a więc nie przekroczyła przysługującego jej luzu decyzyjnego.
Następnie wskazała, że w judykaturze przedstawiany jest pogląd, że braki uzasadnienia uchwały organ może uzupełnić w odpowiedzi na skargę, zwłaszcza, gdy szczegółowo ustosunkowuje się do zarzutów i wyjaśnia motywy swojego działania oraz przesłanki podjęcia uchwały o danej treści (por. wyrok WSA w Poznaniu z 21 marca 2019 r. - CBOSA).
Dalej wyjaśniła, że w zakresie pierwszej z przesłanek zobowiązana jest do przeanalizowania, jakie działania powinny zostać podjęte, aby realizacja zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi przebiegała sprawnie, bez zbędnej zwłoki, przy zapewnieniu ciągłości usług. W przypadku drugiej przesłanki chodzi o relatywizację do kosztów stosowanych na obszarze powiatu, czyli wynagrodzenia uzyskiwanego przez firmy zewnętrzne świadczące usługi w zakresie usuwania i przechowania pojazdów. Uchwała wydawana w tym przedmiocie będzie więc zgodna z prawem wtedy, gdy jej treść zostanie zdeterminowana wyłącznie koniecznością sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz kosztami usuwania pojazdów na obszarze danego powiatu, a nie innymi okolicznościami, co prowadzi do wniosku, że wysokość jednostkowej stawki powinna stanowić wypadkową przewidzianych w art. 130a ust. 6 p.r.d. obu kryteriów materialnoprawnych. Zdaniem organu, nie można zatem utożsamiać obowiązku wzięcia pod uwagę kosztów usług na terenie powiatu z koniecznością dostosowania do nich wysokości ustalanych stawek za usunięcie i przechowywanie pojazdu. Koszty te stanowią tylko element opłaty, która przy zachowaniu obu ww. kryteriów może zostać ustalona ponad tą wysokość osiągając nawet poziom maksymalnych stawek określonych w obwieszczeniu, o ile organ wykaże zasadność takiego działania.
Organ stwierdził, że taka sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie. Z tych względów zarzut Prokuratora, że koszty usunięcia i przechowania pojazdów ponoszone przez Powiat na podstawie umów zawieranych z firmą zewnętrzną są niższe niż stawki określone w uchwale, jest niezasadny (wyrok WSA w Szczecinie z 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt. II SA/SZ 277/19) Nie można utożsamiać obowiązku wzięcia pod uwagę kosztów usług na terenie powiatu z koniecznością dostosowania do nich wysokości ustalanych stawek za usunięcie przechowywanie pojazdu.
W ocenie organu, ustalenie opłat ma działać także prewencyjnie, a więc mobilizować właścicieli pojazdów do przestrzegania zasad ruchu drogowego i niepozostawiania pojazdów w miejscach niedozwolonych oraz dyscyplinować do niezwłocznego samodzielnego usuwania pojazdów z dróg bez angażowania środków publicznych. Sprawność realizacji zadania polega nie tylko na szybkim usuwaniu pojazdów, ale także na minimalizacji ogólnej liczby przypadków, w których istnieje konieczność usunięcia pojazdów z dróg. Oczywiste jest, że przyjęcie opłat na zbyt niskim poziomie może spowodować nasilenie zjawisk wymagających interwencji organu. Dlatego też uwzględnienie wskazanej okoliczności mieści się w pozostawionym przez ustawodawcę swobodnym uznaniu powiatu.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze organ zaznaczył, że uchwała podejmowana z wyprzedzeniem w stosunku do wyłonienia i podpisania umowy z podmiotem świadczącym takie usługi. Niemożliwe jest zatem antycypowanie - jak oczekiwałby tego skarżący - stawek zaproponowanych przez wykonawców na etapie postępowania ofertowego. Jednak taka analiza została przeprowadzona w oparciu o umowy zawierane w latach poprzednich z uwzględnieniem prognozy wzrostu świadczenia usług w tym sektorze. Rada Powiatu podejmując uchwałę czyni to zawsze w stanie pewnej niepewności, co do rzeczywistych kosztów usługi, które będzie Powiat musiał ponieść w przyszłości. Przyjęcie w uchwale "zaniżonych" stawek za holowanie i parkowanie mogłoby spowodować niemożność wyłonienia wykonawcy, a tym samym utrudnić lub wręcz uniemożliwić wykonywania zadań własnych z zakresu usuwania pojazdów z drogi, a dodatkowo stanowić naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Podejmując zaskarżoną uchwałę Rada Powiatu wskazała, że kierowała się również rzeczywistym kosztem usuwania i przechowywania pojazdów. Zestawienie stawek wynikających z uchwały z tymi zawartymi w umowie z wykonawcą, jak czyni to skarżący jest zabiegiem upraszczającym sprawę i nie uwzględniającym całokształtu jej charakteru. Taki bilans nie bierze w rachubę faktu, że w przypadku części skołowanych i przechowywanych samochodów nie jest możliwe ustalenie ich właściciela i narosłe z tego tytułu koszty obciążają wyłącznie Powiat. Poza tym często egzekucja skierowana do osoby zobowiązanej do uiszczenia naliczonych kosztów okazuje się bezskuteczna, generując jedynie dodatkowe straty dla Powiatu.
W aktach sprawy znajduje się zestawienie dochodów i wydatków Powiatu za holowanie i parkowanie za rok 2018 i 2019, z którego jednoznacznie wynika, że wydatki w ww. latach znacznie przekraczają dochodu uzyskane za holowanie i parkowanie. Wynika również jaką kwotę stanowią nie spłacone należności z lat ubiegłych oraz jakie jest prawdopodobieństwo ich ściągnięcia.
Weryfikowanie wysokości stawek ustalonych w ramach luzu decyzyjnego - w ocenie Rady - nie mieści się w zakresie kontroli legalności przedmiotowej uchwały, a nabiera cech kontroli w aspekcie celowościowym, co nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. (wyrok NSA z 23 lipca 2019 r. sygn. akt. 2735/17).
Rada Powiatu dodała na koniec, że Prokurator Okręgowy w S zaskarżył do WSA w Warszawie uchwalę Rady Powiatu w S z [...] września 2017 r. wydaną w tym przedmiocie na 2018 r. Sąd wyrokiem z 15 lutego 2019 r. sygn. akt: VII SA/Wa 2897/18 oddalił skargę jako bezzasadną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach ze skarg na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, będące aktami prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – dalej p.p.s.a.).
Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza jej nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. W orzecznictwie przyjmuje się, że podstawą do stwierdzenia nieważności uchwały mogą być tylko istotne naruszenia prawa, zachodzące gdy akt pozostaje w oczywistej sprzeczności z określonym przepisem ustrojowym, materialnym lub proceduralnym.
Kontroli Sądu w tej sprawie została poddana uchwała Rady Powiatu S z [...] października 2018 r. wydana w przedmiocie wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów w przypadku odstąpienia od wykonania dyspozycji usunięcia pojazdu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowił art. 130a ust. 6 p.r.d. stanowiący, że rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a.
Maksymalne stawki opłat ustalone w ust. 6a, obowiązujące w danym roku kalendarzowym ulegają corocznie zmianie na następny rok kalendarzowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego (art. 130a ust. 6b p.r.d.). Na każdy rok kalendarzowy minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" maksymalne stawki opłat, z uwzględnieniem zasady waloryzacji, zaokrąglając je w górę do pełnych złotych (art. 130a ust. 6c).
Minister Finansów wydał 4 sierpnia 2018 r. obwieszczenie w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2019 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym (M. P. z 2018 r. poz. 802).
Określone w kwestionowanej przez Prokuratora uchwale stawki nie przekraczają maksymalnych stawek określonych w ww. obwieszczeniu.
W uzasadnieniu skarżonej uchwały nie zawarto wprawdzie stosownej argumentacji, jednak w odpowiedzi na skargę Rada przedstawiła stanowisko na poparcie przyjętych stawek. Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że również odpowiedź na skargę może stanowić ten rodzaj dokumentu, który pozwala na odkodowanie motywów uchwałodawcy. Brak jest bowiem ustawowego zakazu, aby uzasadnienie przyjętych w uchwale stawek opłat nie mogło być przedstawione na etapie postępowania nadzorczego, czy też postępowania sądowego. Celem uzasadnienia jest bowiem umożliwienie kontroli legalności działania organów uchwałodawczych (zob. wyrok NSA z dnia 18 maja 2020r. I OSK 1634/19
W ocenie Sądu - w świetle przedstawionego przez Radę stanowiska - uchwała została podjęta zgodnie z delegacją ustawową i z uwzględnieniem przesłanek określonych w art. 130a ust. 6 p.r.d., to jest: konieczności sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi oraz kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu w zestawieniu do kosztów stosowanych na obszarze powiatu, czyli wynagrodzenia uzyskiwanego przez firmy świadczące usługi usuwania i przechowania pojazdów. Nie można zatem utożsamiać obowiązku wzięcia pod uwagę kosztów usług na terenie powiatu z koniecznością dostosowania do nich wysokości ustalanych stawek za usunięcie i przechowywanie pojazdu. Rację ma organ twierdząc, że koszty te stanowią jeden ze składników opłaty, która może zostać ustalona nawet osiągając poziom maksymalnych stawek określonych w obwieszczeniu, pod warunkiem, że wykaże konieczność takiego działania.
Należy zgodzić się również ze stanowiskiem, że ustalana wcześniej wysokość ww. opłat i kosztów musi uwzględniać potencjalne dodatkowe, często narastające wydatki związane np. z brakiem możliwości ustalenia właścicieli części sholowanych i przechowywanych samochodów, czy bezskutecznością egzekucji prowadzonej do osoby zobowiązanej.
Powyższe potwierdza, złożone do akt sprawy zestawienie dochodów i wydatków Powiatu za holowanie i parkowanie za rok 2018 i 2019, z którego wynika, że wydatki we wskazanych latach znacznie przekraczają dochody uzyskane za holowanie i parkowanie. Wskazuje również wysokość niespłaconych należności z lat ubiegłych oraz prawdopodobieństwo ich ściągnięcia.
Z tych przyczyn zarzut Prokuratora, że koszty usunięcia i przechowania pojazdów ponoszone przez Powiat na podstawie umów zawieranych z firmą zewnętrzną są niższe niż stawki określone w uchwale, nie może być uznany za podstawę do przyjęcia, że doszło do naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Tym samym zbyt daleko idący był wywód Prokuratora jakoby ustalenie cen w umowie na niższym poziomie przesądzało, że organ podejmując uchwałę nie uwzględnił materialnoprawnego kryterium jakim są koszty usuwania i przechowywania pojazdów na terenie powiatu.
W tym miejscu dodać należy, że ustawodawca wskazując na konieczność uwzględnienia kryterium sprawnej realizacji zadań, o których mowa w art. 130a ust. 1 i 2 p.r.d., pozostawił organom samorządu powiatu luz decyzyjny. W zakresie tego kryterium mieszczą się różne inne koszty ponoszone przez powiat, które niewątpliwie współkształtują wysokość ustalonej przez radę powiatu w uchwale opłaty. W ramach klauzuli "sprawnej realizacji zadań", o której mowa w art. 130 a ust. 6 p.r.d., rada powiatu może dokonać kalkulacji (a w konsekwencji uwzględnić i odzwierciedlić w wysokości uchwalonej stawki) także kosztów zabezpieczających efektywną wykonalność przez powiat wskazanych zadań, niezależnie od wzięcia pod uwagę wysokości rzeczywistych kosztów usuwania i przechowywania pojazdów ponoszonych przez powiat na podstawie umów zawartych z podmiotami świadczącymi tego typu usługi komercyjne na terenie danego powiatu, co z kolei mieści się w zakresie drugiego kryterium wskazanego w art. 130a ust. 6 p.r.d. (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 lutego 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 822/18, CBOSA).
Ponadto, zadania powiatu, wymienione w art. 130a ust. 1 i ust. 2 p.r.d, wykonywane są w celu zachowania bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez usunięcie pojazdu z drogi na koszt właściciela. Skuteczne działanie wymaga niewątpliwie zapewnienia odpowiednio wysokiego finasowania, które powiązane jest z opłatami ponoszonymi przez właścicieli pojazdów usuwanych z drogi i przechowywanych na parkingu strzeżonym.
Skoro – jak już wskazano powyżej - pomimo przyjęcia opłat w wyższej wysokości w 2018 i 2019r. bilans był ujemny, to określenie opłat w niższej wysokości, na co wskazywał Prokurator, spowodowałoby tylko pogłębienie deficytu, co mogłoby wpłynąć negatywnie na skuteczność realizacji zadań Powiatu związanych z bezpieczeństwem ruchu drogowego.
Zdaniem Sądu, nie bez znaczenia jest fakt, że przedmiotowe opłaty dotyczą osób, które naruszają przepisy, czym utrudniają ruch lub stwarzają zagrożenia dla bezpieczeństwa innych jego uczestników. Zgodzić się zatem trzeba z Radą Powiatu w S, że ustalenie opłat ma działać również prewencyjnie, a więc mobilizować właścicieli pojazdów do przestrzegania zasad ruchu drogowego i niepozostawiania pojazdów w miejscach niedozwolonych oraz dyscyplinować do niezwłocznego samodzielnego usuwania pojazdów z dróg bez angażowania środków publicznych. Sprawność realizacji zadania polega nie tylko na szybkim usuwaniu pojazdów, ale także na minimalizacji liczby przypadków, w których istnieje konieczność usunięcia pojazdów z dróg.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI