VII SA/Wa 503/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2014-10-31
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęrozbudowaistotne odstępstwaprojekt zamiennypostępowanie administracyjnekontrola sąduuchylenie decyzjinadzór budowlany

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję WINB, uznając, że organ odwoławczy błędnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. i niezasadnie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji WINB, który przekazał sprawę PINB do ponownego rozpatrzenia w związku z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego. Sąd uznał, że WINB niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., błędnie określając krąg stron postępowania i nieprawidłowo oceniając postępowanie organu pierwszej instancji. Sąd uchylił decyzję WINB, stwierdzając, że organ ten dysponował wystarczającym materiałem dowodowym do merytorycznego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę inwestorów na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), który uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WINB uznał, że PINB naruszył przepisy postępowania, nie zapewniając udziału właścicielom sąsiedniej nieruchomości oraz nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego. Sąd administracyjny uznał jednak, że WINB błędnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. Sąd stwierdził, że WINB nie wykazał, aby właściciele sąsiedniej działki byli stronami postępowania legalizacyjnego, a samo usytuowanie budynku w granicy nie uzasadnia takiego traktowania. Ponadto, sąd nie zgodził się z zarzutem naruszenia przez PINB przepisów k.p.a. dotyczących zebrania i oceny materiału dowodowego, wskazując, że PINB dysponował oceną techniczną robót budowlanych i prawidłowo zakwalifikował odstępstwa jako istotne, nakładając obowiązek sporządzenia projektu zamiennego. Sąd uznał również za chybione zalecenia WINB dotyczące ponownego badania zgodności z decyzją o warunkach zabudowy oraz uzupełnienia akt o dokumentację, która już znajdowała się w posiadaniu PINB. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję WINB jako wydaną z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że WINB nie wykazał naruszeń przepisów postępowania przez PINB, które uzasadniałyby zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Błędnie określono krąg stron i nieprawidłowo oceniono postępowanie PINB.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Prawo budowlane art. 36a § ust. 5

Ustawa - Prawo budowlane

Określa, kiedy odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę są istotne.

Prawo budowlane art. 51 § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

Nakłada na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 50 § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 28 § ust. 2

Ustawa - Prawo budowlane

Określa krąg stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.

Prawo budowlane art. 35 § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

Określa obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

WINB niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. WINB błędnie uznał właścicieli sąsiedniej nieruchomości za strony postępowania. PINB prawidłowo ocenił stan faktyczny i zastosował przepisy Prawa budowlanego. WINB błędnie zalecił badanie zgodności z decyzją o warunkach zabudowy w postępowaniu legalizacyjnym.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że stanowisko organu odwoławczego zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie uzasadniało zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Wadliwy jest pogląd organu odwoławczego z którego wynika, że stronami postępowania legalizacyjnego [...] powinni być również właściciele działki sąsiedniej. Samo usytuowanie budynku w granicy z działką sąsiednią nr [...] nie uzasadnia potraktowania właścicieli działki sąsiedniej jako strony postępowania. Wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego ma na celu doprowadzenie inwestycji budowlanej realizowanej z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę do stanu zgodnego z prawem. Chybione są zalecenia organu odwoławczego dotyczące sprawdzenia zrealizowanej inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy.

Skład orzekający

Krystyna Tomaszewska

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

członek

Halina Emilia Święcicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania legalizacyjnego w budownictwie, w szczególności stosowania art. 138 § 2 k.p.a. i określania kręgu stron w sprawach budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań legalizacyjnych w budownictwie i stosowania art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście decyzji organów nadzoru budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowe problemy proceduralne w postępowaniach budowlanych i sposób, w jaki sądy administracyjne korygują błędy organów administracji, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.

Sąd Administracyjny: Kiedy organ odwoławczy nie może uchylić decyzji?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 503/14 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-10-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2014-03-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Halina Emilia Święcicka
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Krystyna Tomaszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 199/15 - Wyrok NSA z 2015-12-02
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 138 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 1409
art. 51 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2014 r. sprawy ze skargi J. Ś. i K. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących J. Ś. i K. B. solidarnie kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wszczął na wniosek K. B., Z. B., M. J. i I. B. (współwłaścicieli działki nr ewid. [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] w [...]) postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego stanowiącego integralną część decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] udzielającej J. i J. B. pozwolenia na rozbudowę budynku oficyny mieszkalnej położonej na terenie działki ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], która to decyzja została następnie przeniesiona na rzecz K. B. i J. Ś. (decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...]).
Jak wynika z protokołu czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 24 stycznia 2013 r. istotne odstępstwa polegały na zabudowaniu od strony południowej i zachodniej wejścia do budynku w miejscu istniejącej balustrady (jest to zabudowa pełna bez żadnych otworów), wykonaniu nadbudowy wykusza nad wejściem na całej powierzchni i wysokości ok. 2,20 m, domurowaniu od strony wschodniej attyki na wysokości ok. 0,40 m i zakończeniu jej balustradą oraz wykonaniu wyjścia z antresoli drzwiami balkonowymi. Wprowadzone zmiany zostały zakwalifikowane jako istotne w oparciu o art. 36 a ust. 5 Prawa budowlanego, gdyż dotyczyły zmiany kubatury obiektu oraz zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, nakazał wykonanie niezbędnych zabezpieczeń oraz nałożył na inwestorów – J. Ś. i K. B. obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie oceny technicznej robót budowlanych wykonanych przy rozbudowie ww. oficyny mieszkalnej odnoszącej się do zgodności tych robót z decyzją o warunkach zabudowy oraz warunkami technicznymi wynikającymi z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690 ze zm.), sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, z jednoczesnym wskazaniem, że w ocenie tej w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości winien być określony sposób ich usunięcia.
Odwołanie od postanowienia z dnia [...] lutego 2013 r. złożyli J. Ś. i K. B..
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] uchylił w całości postanowienie PINB [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] i umorzył postępowanie I instancji w części dotyczącej wstrzymania robót budowlanych z uwagi na jego bezprzedmiotowość w sytuacji gdy roboty budowlane zostały już zakończone.
W dniu 4 kwietnia 2013 r. inwestor przedłożył wymaganą ocenę techniczną sporządzoną w dniu 19 marca 2013 r. przez mgr inż. arch. W. O..
Decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nałożył na inwestorów – J. Ś. i K. B. obowiązek przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego rozbudowy istniejącej oficyny mieszkalnej.
W związku z tą decyzją uchylona została decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji budowlanej polegającej rozbudowie istniejącej oficyny mieszkalnej (decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...]).
Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] odwołanie złożyli I. B., Z. B., K. B. i M. J., wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie nakazu rozbiórki rozbudowanej oficyny mieszkalnej w zakresie niezgodnym z decyzją o warunkach zabudowy, tj. wykraczającej poza obrys istniejącej oficyny mieszkalnej.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia uznając, że decyzja została wydana przez organ powiatowy z naruszeniem przepisów postępowania.
W ocenie organu odwoławczego organ powiatowy nie zapewnił udziału w prowadzonym postępowaniu właścicielom zabudowanej nieruchomości sąsiedniej o nr ewid. [...], w granicy której usytuowany jest budynek inwestora, który przylega do znajdującego się na tej działce budynku.
Ponadto organ powiatowy nie wyjaśnił w sposób należyty stanu faktycznego sprawy, czym dopuścił się naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jak również art. 80 k.p.a. Powyższe uchybienia powodują, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.
Organ odwoławczy zarzucił organowi pierwszej instancji, iż przedwcześnie potraktował stwierdzone odstępstwa jako odstępstwa istotne.
Organ pierwszej instancji nie dokonał oceny każdego ze stwierdzonych odstępstw w oparciu o art. 36a ust. 5 ustawy - Prawo budowlane i jednoznacznie nie określił, które z wprowadzonych zmian w stosunku do pierwotnych założeń wynikających z projektu budowlanego mają charakter odstępstw istotnych, a które odstępstw nieistotnych.
Ponadto organ powiatowy nie zweryfikował, czy doszło do istotnego odstąpienia od innych warunków pozwolenia na budowę, co zostało zasugerowane we wniosku skarżących o wszczęciu postępowania administracyjnego. Natomiast w odwołaniu skarżący podnieśli, że zrealizowana inwestycja budowlana jest niezgodna z decyzją o warunkach zabudowy, bowiem wykracza poza obrys istniejącej oficyny mieszkalnej.
Organ odwoławczy wskazał, że wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego ma na celu doprowadzenie inwestycji budowlanej realizowanej z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę do stanu zgodnego z prawem. A zatem działanie organu nadzoru budowlanego na tym etapie postępowania nie może sprowadzać się jedynie do nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, lecz powinno też obejmować ocenę stanu faktycznego pod kątem, czy zachodzi potrzeba w danym przypadku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia dotychczas wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W omawianej sprawie organ powiatowy nie dokonał takiej analizy, ograniczając się wyłącznie do zobowiązania inwestora do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Tym samym organ powiatowy nie zbadał, czy dotychczas wykonane roboty budowlane są zgodne z obowiązującymi przepisami budowlanymi, w tym z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Organ odwoławczy podkreślił, że tylko przy wydawaniu decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego ma możliwość ingerencji w razie, gdyby okazało się potrzebne nakazanie czynności mających doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z przepisami prawa.
Podniósł również, że w aktach administracyjnych brak jest dokumentacji budowlanej dotyczącej wydanych przez Prezydenta [...] decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. i decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., zaś dokumentacja ta jest niezbędna przy rozpatrywaniu i rozstrzyganiu niniejszej sprawy.
Mając na uwadze powyższe, uchylił zaskarżoną decyzję PINB [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym zweryfikowania wyznaczonego kręgu stron postępowania oraz wydania rozstrzygnięcia zgodnego z przepisami obowiązującego prawa.
Wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ powiatowy powinien uzupełniać materiał dowodowy o dokumentację budowlaną dotyczącą ww. decyzji Prezydenta [...] o pozwoleniu na budowę nr [...] i nr [...]. Powinien również ustalić w sposób jednoznaczny, do jakich odstępstw doszło przy realizacji przedmiotowej inwestycji i ocenić każde ze stwierdzonych odstępstw pod kątem art. 36a ust. 5 ustawy - Prawo budowlane. W tym zakresie organ powiatowy winien wziąć pod rozwagę kwestie podniesione przez skarżących w zakresie wskazanych przez nich innych odstępstw i ocenić, czy zarzuty te są zasadne, czy też nie.
Następnie winien zbadać, czy dotychczas zrealizowana inwestycja budowlana jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, w tym z normami techniczno- budowlanymi i w zależności od poczynionych ustaleń wydać rozstrzygnięcie zgodne z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. wnieśli inwestorzy J. Ś. i K. B. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, nierozpoznanie istoty sprawy i nieujęcie w decyzji w sposób wyczerpujący przesłanek, którymi organ II instancji kierował się wydając decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania,
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1 oraz art. 28 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż stronami postępowania legalizacyjnego winni być współwłaściciele nieruchomości sąsiedniej oznaczonej nr [...],
3) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż organ pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób należyty stanu faktycznego sprawy, co stoi w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym,
4) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, iż w stanie faktycznym sprawy zachodziła potrzeba zbadania i wyjaśnienia, konieczności wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji w toku postępowania dowodowego dokonał takiej oceny i nałożył obowiązek opracowania projektu zamiennego, zgodnie z dyspozycją powołanego przepisu.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Oznacza to, że żadne inne wady postępowania ani wady rozstrzygnięcia podjętego przez organ pierwszej instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
W ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie uzasadniało zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Wadliwy jest pogląd organu odwoławczego z którego wynika, że stronami postępowania legalizacyjnego oprócz inwestora i żądających wszczęcia postępowania I. B., Z. B., K. B. i M. J. (współwłaścicieli działki na której usytuowana jest kwestionowana inwestycja) powinni być również właściciele działki sąsiedniej nr [...] w granicy której znajduje się budynek do którego przylega rozbudowany budynek skarżących.
Z akt sprawy wynika, że współwłaściciele nieruchomości sąsiedniej nr [...] nie zgłaszali swojego udziału w postępowaniu i nie żądali dopuszczenia ich do udziału w sprawie, a organ odwoławczy nie wykazał, aby prowadzone postępowanie legalizacyjne naruszało ich interes prawny. Samo usytuowanie budynku w granicy z działką sąsiednią nr [...] nie uzasadnia potraktowania właścicieli działki sąsiedniej jako strony postępowania. Koniecznym jest wykazanie, że wprowadzone odstępstwa oddziaływają na budynek usytuowany na działce sąsiedniej, a tym samym naruszają interes prawny ich właścicieli. Przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego określa krąg stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę i tylko w takiej sprawie ma zastosowanie.
Nie znajduje natomiast bezpośredniego zastosowania w prowadzonym postępowaniu legalizacyjnym.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie wykazał oddziaływania wprowadzonych odstępstw na budynek usytuowany na działce sąsiedniej nr [...], co powoduje, że chybione jest stanowisko organu odwoławczego o dopuszczeniu w charakterze stron właścicieli działki sąsiedniej nr [...].
Nie można również zgodzić się z argumentacją organu odwoławczego co do naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jak również art. 80 k.p.a. co powoduje, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.
Z treści protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 24 stycznia 2013 r. wynika, że organ pierwszej instancji oceniał inwestycję dysponując projektem budowlanym i decyzją go zatwierdzającą, którą otrzymał z Urzędu Dzielnicy [...].
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] sprawdzał zgodność z projektem budowlanym całej zrealizowanej inwestycji.
Organ stwierdził wykonanie trzech odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, które polegały na zabudowaniu od strony południowej i zachodniej wejścia do budynku w miejscu istniejącej balustrady, wykonaniu nadbudowy wykusza nad wejściem na całej powierzchni i wysokości ok. 2,20 m, domurowaniu od strony wschodniej attyki na wysokości ok. 0,40 m i zakończeniu jej balustradą oraz wykonaniu wyjścia z antresoli drzwiami balkonowymi.
Wprowadzone odstępstwa zakwalifikował jako istotne przyjmując, że dotyczą one zmiany kubatury obiektu.
Następnie organ pierwszej instancji nałożył na inwestorów - obowiązek opracowania i przedłożenia oceny technicznej wprowadzonych odstępstw od projektu w zakresie ich zgodności z decyzją o warunkach zabudowy oraz warunkami technicznymi wynikającymi z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Z oceny tej wynika, że inwestor w trakcie realizacji prac budowlanych dokonał odstępstw zarówno istotnych jak i nieistotnych w stosunku do rozwiązań wynikających z projektu budowlanego oraz wskazano sposób usunięcia naruszenia poprzez opracowanie projektu budowlanego zamiennego.
Ocena techniczna potwierdziła ustalenia organu pierwszej instancji co do wprowadzonych przez inwestora odstępstw o charakterze istotnym.
W przypadku gdy chociażby jedno ze stwierdzonych odstępstw ma charakter istotny zbędna staje się analiza pozostałych odstępstw w oparciu o przepis art. 36 a ust. 5 Prawa budowlanego.
W takim przypadku zastosowanie znajduje przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, który nakazuje w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nałożyć na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego ma na celu doprowadzenie inwestycji budowlanej realizowanej z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę do stanu zgodnego z prawem. Na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz w razie potrzeby nakazania wykonania określonych czynności lub robót budowlanych.
Nie można zgodzić się z argumentem wskazanym przez organ odwoławczy , iż w toku postępowania nie została zbadana i przeprowadzona ocena stanu faktycznego pod kątem potrzeby wykonania robót w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] dysponował oceną techniczną wykonanych robót budowlanych i dokonał oceny wprowadzonych odstępstw jako istotnych.
Następnie nie znajdując podstaw do wydania nakazów związanych z wykonaniem określonych robót budowlanych nakazał opracowanie projektu budowlanego zamiennego.
Chybione są zalecenia organu odwoławczego dotyczące sprawdzenia zrealizowanej inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy. Badanie projektowanej inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy ma miejsce w trakcie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę.
Wynika to z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego zgodnie z którym, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu (...).
Chybione pozostają także zalecenia organu odwoławczego co do ponownego rozpoznania sprawy w zakresie uzupełnienia akt o projekt i decyzję, które to dokumenty znajdowały się w posiadaniu organu pierwszej instancji podczas prowadzonej kontroli w dniu 24 stycznia 2013 r.
W ocenie Sądu wskazane przez organ odwoławczy kwestie zostały przez organ pierwszej instancji wyjaśnione, a [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dysponował odpowiednim materiałem dowodowym pozwalającym na podjęcie rozstrzygnięcia merytorycznego.
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., wobec czego należało ją uchylić stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy.
Orzeczenie o kosztach postępowania zapadło w oparciu o art. 200 powołanej wyżej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI