VII SA/WA 501/06

VII SA/Wa 501/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Ewa Machlejd /sprawozdawca/
Leszek Kamiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2006 r. sprawy ze skargi M. J., M. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. skargę oddala.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] działając w oparciu o art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwany dalej kpa/ decyzją z dnia [...] września 2004 r. znak [...] po rozpatrzeniu wniosku M. R. i M. J. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 1999 r. znak [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. i Z. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z przyłączami towarzyszącego uzbrojenia technicznego, według tras uzgodnionych przez ZUD oraz instalacjami wyposażenia technicznego w budynku, na działkach położonych w B. przy ul. G. nr ewidencyjny [...] i [...] – odmówił stwierdzenia nieważności wymienionej wyżej decyzji Prezydenta miasta B.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, że decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 1999 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1999 r. była weryfikowana przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku, który wyrokiem z dnia 21 czerwca 2001 r. /sygn. akt SA/Bk 18/00/ oddalił skargę na tę decyzję. Oznacza to, że Sąd administracyjny uznał, że kwestionowane decyzje o pozwoleniu na budowę wydane w postępowaniu zwykłym – odpowiadają prawu, a sprawa zgodności skarżonej decyzji Wojewody [...] z prawem nie może być ponownie badana ani przez organ administracji państwowej ani przez sąd administracyjny oraz że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu administracyjnego wiąże w sprawie zarówno Sąd administracyjny, jak i organ, którego decyzja była przedmiotem oceny tego Sądu w postępowaniu sądowo – administracyjnym. Organ stwierdził: że skoro Sąd oddalił skargę – oznacza to, iż kwestionowane decyzje odpowiadają prawu i niedopuszczalna jest w niniejszym postępowaniu nadzorczym ponowna ocena zgodności z prawem przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta B., z uwagi na ciążący na organach administracji obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w tymże wyroku sądu.
Od powyższej decyzji odwołały się M. R. i M. J. Podniosły, iż stwierdzenie, że sprawa zgodności skarżonej decyzji Wojewody [...] z prawem nie może być ponownie badana ani przez organ administracji państwowej ani przez sąd administracyjny jest bezpodstawne i nie stanowi przeszkody do powtórnego prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 1999 r. ze względu na okoliczności, które nie były dotąd zgłaszane w postępowaniu administracyjnym i sądowym, m.in., że przedmiotowa decyzja wydana została przez osobę nieuprawnioną do wydawania tego typu dokumentów.
W wyniku powyższego odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. znak [...], uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i umorzył postępowanie organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie ostateczną decyzją jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1999 r. Na podstawie art. 157 § 1 kpa właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a w tym przypadku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ wyższego stopnia w stosunku do Wojewody [...]. Organ wojewódzki winien był więc przekazać wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 1999 r. Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, celem rozpoznania zgodnie z właściwością. Ponadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że wyżej opisana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1999 r., była już kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym i w związku z tym zapadła ostateczna decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2001 r. [...]. Zdaniem organu okoliczność ta stanowiłaby przesłankę do odmowy wszczęcia przed właściwym organem postępowania nieważnościowego względem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1999r.
Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. została zaskarżona przez skarżące do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 72/05 uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, iż przepis art. 156 kpa nie uzależnia uruchomienia trybu postępowania nieważnościowego od ostateczności kontrolowanej decyzji. Organem zaś właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia /art. 157 kpa/. Nie ma też przeszkód do dochodzenia kontroli decyzji Prezydenta Miasta B. w postępowaniu nieważnościowym – a zgodnie z przepisem art. 157 kpa – organem do tego właściwym będzie organ wyższego stopnia – Wojewoda. Podkreślił jednak również, iż wskazane procedury, które przeprowadzone zostały przed uruchomieniem postępowania nieważnościowego wyżej opisanej decyzji Prezydenta, będą miały jednak wpływ na merytoryczną ocenę wniosku o stwierdzenie nieważności. Sąd podzielił prezentowaną przez organy argumentację, co do związania organów oceną prawną zawartą w wyrokach sądowych, które poddały weryfikacji decyzje ostateczne zarówno Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1999 r., jak i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2001 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./ w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 72/05, w wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania M. R. i M. J. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. znak [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta miasta B. z dnia [...] lipca 1999 r. znak [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. i Z. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w B. przy ul. G. – utrzymał decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. w mocy.
W uzasadnieniu organ podniósł, iż ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie bądź bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. A mając powyższe na uwadze organ stwierdził, iż decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 1999 r. była wielokrotnie weryfikowana zarówno przez właściwe organy administracji, jak i sąd administracyjny i w zapadłych rozstrzygnięciach nie stwierdzono uchybień proceduralnych oraz materialnoprawnych. Zatem brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności w/w decyzji Prezydenta Miasta B.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. złożyły M. R. i M. J.
Skarżące podniosły, że decyzje zapadłe w toku niniejszego postępowania naruszają przepisy ustawy Prawo budowlane oraz zasady postępowania administracyjnego określone w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego. Skarżące zarzucają decyzjom Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie wzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ocenę ich zgodności z prawem, naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, wnosząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej ppsa) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego, nie orzekając o istocie sprawy.
Zaskarżonej decyzji nie można zarzucić niezgodności z prawem.
W niniejszej sprawie skarżące wyczerpały drogę odwoławczą od decyzji Prezydenta Miasta B., drogę postępowania nieważnościowego od kontrolującej ją decyzji Wojewody [...], oraz drogę postępowania nieważnościowego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta B., cały czas podnosząc te same argumenty.
Trafna jest argumentacja organów, co do związania oceną prawną zawartą w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, które poddały weryfikacji decyzje ostateczne zarówno Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1999 r., jak i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2001r.
Zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1271 ze zm./ ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Ocena prawa wyrażona w orzeczeniu wiąże w sprawie ten sąd – co oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. /zob. wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, OSNAPiUS 1999, nr 1, poz. 2, glosa aprobująca :B. Adamiak, OSP 1999, nr 5, poz. 101/. Zasada wyrażona w art. 99 obowiązuje niezależnie od tego, czy ocena w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego była prawidłowa, czy nie. /zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt II SA 3705/2003; Rzeczpospolita 2004/107 str. C2/.
Oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez Sąd jest w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego, niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu. /zob. wyrok WSA z 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 517/00, Lex 51228/.
Orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań Sądu w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Tak więc zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku. Niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu administracyjnego jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej. /art. 174 pkt 1 ppsa/. /zob. komentarz do art. 153: J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyd. LexisNexis, Warszawa 2004/.
Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. została wydana w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 72/05 w wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania M. R. i M. J. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] lipca 1999 r. o pozwoleniu na budowę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego był związany ocenę prawną tego Sądu, który wskazał, że prowadzone procedury /wyczerpanie trybu odwoławczego i nieważnościowego co do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1999 r./ będą miały wpływ na merytoryczną ocenę wniosku o stwierdzenie nieważności.
W świetle powyższego decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności w/w decyzji o pozwoleniu na budowę jest zgodna z prawem.
Z tych względów, skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.