VII SA/Wa 498/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę S. B., P. B. i R. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] stycznia 2014 r., która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia [...] listopada 2013 r. i stwierdziła nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w S. z dnia [...] lipca 2013 r. Sprawa dotyczyła budynku mieszkalnego przy ul. J. w S., wybudowanego w latach 1973-1978 na podstawie pozwolenia na budowę z 1973 r. W trakcie budowy doszło do odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, m.in. w zakresie wymiarów budynku (9,03m x 8,98m zamiast 8,40m x 8,34m) i jego usytuowania względem granicy działki (4,87m zamiast 5,30m), a także dobudowano ganek. PINB w S. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że przepisy wprowadzające pojęcie istotnych odstępstw (z 2004 r.) nie mają zastosowania do budynku zrealizowanego w czasie obowiązywania ustawy z 1961 r., a odstępstwa nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych. GINB uchylił decyzję PINB i stwierdził nieważność, argumentując, że zgodnie z art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r., do spraw wszczętych po wejściu w życie tej ustawy (a nieobjętych wyjątkiem z art. 48) stosuje się przepisy aktualne, co oznacza konieczność oceny odstępstw według obecnych przepisów, w tym art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, który definiuje istotne odstępstwa. WSA w Warszawie oddalił skargę właścicieli, podzielając stanowisko GINB. Sąd uznał, że decyzja PINB o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, mimo stwierdzenia istotnych odstępstw, stanowiła rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), a kwestia zastosowania przepisów intertemporalnych została prawidłowo rozstrzygnięta przez GINB na korzyść stosowania przepisów obecnych. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia zasady lex retro non agit, statusu strony F. Z. oraz błędów w ustaleniach faktycznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych w Prawie budowlanym, zwłaszcza w kontekście oceny odstępstw od projektu budowlanego dokonanych przed wejściem w życie obecnej ustawy.
Dotyczy specyficznej sytuacji budowy zrealizowanej przed 1994 r. z istotnymi odstępstwami, gdzie pierwotnie umorzono postępowanie, a następnie stwierdzono nieważność decyzji umarzającej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, dokonane w latach 70. XX wieku, należy oceniać według przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w tamtym okresie, czy według przepisów obecnie obowiązujących?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, dokonane w latach 70. XX wieku, należy oceniać według przepisów obecnie obowiązujących, zgodnie z art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r., z uwagi na brak zastosowania wyjątku przewidzianego dla art. 48 tej ustawy.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko GINB, że art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r. nakazuje stosowanie aktualnych przepisów do spraw wszczętych po wejściu w życie ustawy, chyba że dotyczy to art. 48. Ponieważ sprawa nie dotyczyła art. 48, zastosowanie miały przepisy obecne, w tym definicja istotnych odstępstw z art. 36a ust. 5.
Czy umorzenie postępowania przez PINB w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego, mimo stwierdzenia tych odstępstw, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, mimo stwierdzenia istotnych odstępstw od projektu budowlanego, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), ponieważ organ powinien był wszcząć postępowanie naprawcze.
Uzasadnienie
Organ powiatowy, stwierdzając istotne odstępstwa, nie mógł umorzyć postępowania jako bezprzedmiotowego, lecz winien był wszcząć postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Taka decyzja PINB była oczywistym naruszeniem prawa.
Czy F. Z., jako sąsiad inwestycji, ma status strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej odstępstw od projektu budowlanego?
Odpowiedź sądu
Tak, F. Z. jako sąsiad inwestycji ma przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, ponieważ pobudowanie obiektu z naruszeniem prawa mogło naruszyć jego prawa.
Uzasadnienie
Postępowanie o stwierdzenie nieważności jest nowym postępowaniem, w którym krąg stron jest wyznaczany na nowo. Sąsiad inwestycji, której budowa narusza prawo, niewątpliwie staje się stroną.
Przepisy (27)
Główne
Pr. bud. art. 103 § 1
Ustawa Prawo budowlane
Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy (obecnie obowiązujące).
Pr. bud. art. 51 § 7
Ustawa Prawo budowlane
Przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
Pr. bud. art. 50 § 1
Ustawa Prawo budowlane
Określa sytuacje, w których roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub w przepisach.
Pr. bud. art. 36a § 5
Ustawa Prawo budowlane
Zawiera katalog istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Pr. bud. art. 51 § 1
Ustawa Prawo budowlane
Określa obowiązki w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Pr. bud. z 1994 r. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa sytuacje, w których roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub w przepisach.
Pr. bud. z 1994 r. art. 51 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa obowiązki w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Pr. bud. z 1994 r. art. 51 § 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Stosowanie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 do sytuacji określonych w art. 50 ust. 1.
Pr. bud. z 1994 r. art. 36a § 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Pomocnicze
K.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowe jest możliwe tylko gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
K.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja podlega stwierdzeniu nieważności m.in. w przypadku wydania jej z rażącym naruszeniem prawa.
K.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd ją oddala.
K.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
K.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja podlega stwierdzeniu nieważności, m.in. gdy została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
K.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji.
Pr. bud. z 1961 r. art. 52 § 1
Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane
Podstawa do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu w przypadku prowadzenia robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu.
Pr. bud. z 1974 r.
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Obowiązująca ustawa w okresie budowy.
Pr. bud. z 1994 r. art. 103 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy stosowania przepisów wcześniejszych do określonych sytuacji.
Pr. bud. z 1994 r. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola legalności działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. (i późniejszych) do oceny odstępstw od projektu budowlanego, nawet jeśli budowa miała miejsce w latach 70. XX w. • Umorzenie postępowania przez PINB jako bezprzedmiotowe, mimo stwierdzenia istotnych odstępstw, stanowi rażące naruszenie prawa.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z lat 70. do oceny odstępstw od projektu budowlanego. • Brak statusu strony dla F. Z. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. • Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących wymiarów i usytuowania budynku. • Naruszenie art. 107 § 1 K.p.a. poprzez brak szczegółowej podstawy prawnej w sentencji decyzji GINB.
Godne uwagi sformułowania
O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki. • Nie można także mówić o oczywistości naruszenia normy prawnej w przypadku rozbieżności interpretacyjnych przepisów. • Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 k.p.a. • Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Skład orzekający
Bogusław Cieśla
przewodniczący sprawozdawca
Halina Emilia Święcicka
członek
Bożena Więch-Baranowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w Prawie budowlanym, zwłaszcza w kontekście oceny odstępstw od projektu budowlanego dokonanych przed wejściem w życie obecnej ustawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy zrealizowanej przed 1994 r. z istotnymi odstępstwami, gdzie pierwotnie umorzono postępowanie, a następnie stwierdzono nieważność decyzji umarzającej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy interpretacji przepisów intertemporalnych w prawie budowlanym, co jest kluczowe dla oceny legalności starszych samowoli budowlanych. Pokazuje, jak obecne przepisy mogą wpływać na legalność działań z przeszłości.
“Czy budowa z lat 70. może być oceniana według dzisiejszych przepisów? Sąd rozstrzyga spór o samowolę budowlaną.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.