VII SA/Wa 497/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-12-07
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkiwznowienie postępowanialegalizacja budowydecyzja o pozwoleniu na budowęNSAWSAnastępstwo prawneterminy procesowe

WSA w Warszawie uchylił decyzję PINB odmawiającą uchylenia nakazu rozbiórki samowoli budowlanej, wskazując na konieczność zbadania możliwości legalizacji obiektu w świetle aktualnych przepisów.

Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki magazynu wybudowanego przez B. i M. T. Po serii uchyleń decyzji i wyroków NSA, J. T. (spadkobierczyni zmarłej strony) wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego, wskazując na swój brak udziału w pierwotnym postępowaniu. WSA uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego, uznając, że przed odmową uchylenia nakazu rozbiórki należy zbadać możliwość legalizacji samowoli budowlanej zgodnie z aktualnym stanem prawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę B. T. i M. T. oraz J. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą uchylenia nakazu rozbiórki magazynu. Sprawa miała długą i skomplikowaną historię, obejmującą pozwolenia na budowę, uchylenia decyzji przez NSA, nakazy rozbiórki i postępowania wznowieniowe. Kluczowym momentem było wznowienie postępowania z wniosku J. T., która wykazała, że nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu administracyjnym, w którym zmarła jej poprzedniczka prawna. Sąd administracyjny uznał, że organy nadzoru budowlanego przedwcześnie odmówiły uchylenia decyzji o nakazie rozbiórki. Wskazał, że mimo wcześniejszych orzeczeń NSA uznających budowę za samowolę, w postępowaniu wznowieniowym należy zbadać, czy istnieją przesłanki do legalizacji obiektu zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego, które przewidują taką możliwość. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem możliwości legalizacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, organ administracji ma obowiązek zbadać możliwość legalizacji samowoli budowlanej zgodnie z aktualnym stanem prawnym, nawet jeśli wcześniejsze orzeczenia NSA wskazywały na brak takiej możliwości, ponieważ postępowanie wznowieniowe pozwala na ponowne rozpoznanie sprawy w świetle nowych przepisów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego przedwcześnie odmówiły uchylenia decyzji o nakazie rozbiórki. W postępowaniu wznowieniowym należy zbadać, czy istnieją przesłanki do legalizacji obiektu budowlanego zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego, które przewidują taką możliwość. Dopiero ustalenie braku takiej możliwości uprawniałoby do odmowy uchylenia decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt.1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt.1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do odmowy uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu.

k.p.a. art. 30 § § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy reprezentacji spadku w postępowaniu administracyjnym.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organu wnikającego w należytą jego zdaniem interes społeczny i indywidualny strony.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

u.p.b. art. 48 § ust. 3 i 4

Ustawa z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane

Przepisy dotyczące legalizacji samowoli budowlanej.

u.p.b. art. 48

Ustawa z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia.

u.p.b. art. 52

Ustawa z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia.

p.p.s.a. art. 134 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt.1 c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 146 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Nie stosuje się, gdy powodem wznowienia jest nieuczestniczenie strony w postępowaniu.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie poglądem prawnym sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

J. T. nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu administracyjnym, a organ błędnie uznał za stronę inną osobę. Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania liczy się od dnia dowiedzenia się o decyzji, a nie od dnia, w którym można było się o niej dowiedzieć. W postępowaniu wznowieniowym należy zbadać możliwość legalizacji samowoli budowlanej zgodnie z aktualnym stanem prawnym. Prawomocny wyrok sądu administracyjnego nie wyklucza wznowienia postępowania administracyjnego w określonych przypadkach.

Odrzucone argumenty

Organy nadzoru budowlanego argumentowały, że decyzja z dnia [...] października 2000 roku była przedmiotem oceny NSA i jest zgodna z prawem. Organy nadzoru budowlanego twierdziły, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Godne uwagi sformułowania

„Przymiot "prawomocności" wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy tylko sfery zgodności z prawem decyzji ostatecznej i nie stwarza przeszkód jej zmiany lub uchylenia w nadzwyczajnym trybie administracyjnym przewidzianym do wzruszenia decyzji prawnie niewadliwych. „Decyzje o pozwoleniu na budowę zostały uchylone przez Naczelnego Sąd Administracyjny i nie mogą być brane pod uwagę. Uchylenie decyzji ma ten skutek, że decyzja taka nie istnieje i nie wywiera skutków prawnych. „W końcowym bowiem wyniku takiej decyzji w obrocie prawnym brak. Sprzeczność z prawem, jaka jest powodem uchylenia decyzji administracyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, istnieje bowiem także w dacie prowadzenia inwestycji.

Skład orzekający

Bogusław Moraczewski

przewodniczący

Grzegorz Czerwiński

sprawozdawca

Tadeusz Nowak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wznowienie postępowania administracyjnego po wyroku sądu administracyjnego, badanie możliwości legalizacji samowoli budowlanej w postępowaniu wznowieniowym, prawidłowe ustalanie stron postępowania w przypadku następstwa prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania administracyjnego po wyroku sądu administracyjnego, gdy strona nie brała udziału w postępowaniu sądowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje zawiłości polskiego prawa administracyjnego i budowlanego, długotrwałe spory sądowe oraz znaczenie prawidłowego prowadzenia postępowań i uwzględniania praw stron, nawet po latach.

Długi bój o samowolę budowlaną: Czy można legalizować budynek po latach sporów sądowych?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 497/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Moraczewski /przewodniczący/
Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/
Tadeusz Nowak
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2005 r. sprawy ze skarg B. T. i M. T. oraz J. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących B. T. i M. T. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) oraz na rzecz J. T. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 1994 roku, Nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w C. udzielił B. i M. T. pozwolenia na budowę budynku magazynowego na artykuły spożywcze na działce położnej przy ul. [...] [...] w C.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 1994 roku, Nr [...] Wojewoda C. po rozpoznaniu odwołań Z. G., M. G., M. B., J. K., M. G. i Z. S. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] czerwca 1994 roku.
Wyrokiem z dnia 26 czerwca 1995 roku, sygn. akt Sa/Ka 2213/94, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach uchylił decyzję Wojewody C. z dnia [...] sierpnia 1994 roku.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że budynek magazynowy zlokalizowany został na terenach przewidzianych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo jednorodzinne o małej intensywności zabudowy. Nadto w aktach sprawy brak jest decyzji lokalizacyjnej i nie jest jasne czy została ona wydana czy też nie. Tymczasem inwestycje usługowe i handlowe realizowane przez osoby fizyczne wymagały ustalenia lokalizacji.
Decyzją z dnia [...] września 1995 roku, Nr [...] Wojewoda C. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] czerwca 1994 roku.
Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 1997 roku, sygn. akt Sa/Ka 2400/95 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach decyzję Wojewody C. z dnia [...] sierpnia 1994 roku oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] czerwca 1994 roku.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sprawie doszło do zmiany przepisów prawa budowlanego oraz zmiany
planu zagospodarowania przestrzennego. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji opartej na poprzednio obowiązującym planie oraz na planie nowym jest wadliwe.
Decyzją z dnia [...] grudnia 1997 roku, Nr [...] Prezydent Miasta C. na podstawie art.48 i art.52 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nakazał B. i M. T. rozbiórkę budynku magazynowego wybudowanego bez pozwolenia na budowę na działce położonej przy ul. [...] w C.
W uzasadnieniu swojej decyzji Prezydent Miasta C. stwierdził, że jakkolwiek budowę prowadzono na podstawie pozwolenia na budowę, to obiekt, o którym mowa w decyzji w związku z wyrokiem NSA został w efekcie wzniesiony bez pozwolenia na budowę, a zatem wyczerpane zostały przesłanki do zastosowania art.48 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane.
Decyzją z dnia [...] stycznia 1998 roku, Nr [...] Wojewoda C. uchylił decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] grudnia 1997 roku.
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda C. stwierdził, że ponieważ obiekt budowlany został zrealizowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż prace budowlane zostały zakończone z dniem 3 listopada 1995 roku, zrealizowana budowa nie może być traktowana jako samowola. Do rozpoznania pozostaje również wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, który stał się bezprzedmiotowy i postępowanie w tym przedmiocie powinno być umorzone.
Decyzją z dnia [...] lutego 1998 roku, Nr [...] Prezydent Miasta C. umorzył postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę B. i M. T.
Wyrokiem z dnia 9 grudnia 1999 roku, sygn. akt II SA/Ka 308/98 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody C. z dnia [...] stycznia 1998 roku, Nr [...].
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż sprawa nie została zakończona decyzją ostateczną o pozwoleniu na budowę. Decyzje o pozwoleniu na budowę zostały uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny i nie mogą być brane pod uwagę. Uchylenie decyzji ma ten skutek, że decyzja taka nie istnieje i nie wywiera skutków prawnych. Jest ona bowiem wyeliminowana z obrotu prawnego jako sprzeczna z prawem. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie do obrony jest stanowisko, wedle którego budowa realizowana w czasie, w którym funkcjonowała ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, następnie uchylona, prowadzona była w oparciu o ostateczną decyzję, a więc legalnie. W końcowym bowiem wyniku takiej decyzji w obrocie prawnym brak. Sprzeczność z prawem, jaka jest powodem uchylenia decyzji administracyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, istnieje bowiem także w dacie prowadzenia inwestycji. Taka decyzja ostateczna legitymuje się wyłącznie przymiotem formalnym (trwałością i niewzruszalnością w zwykłym trybie oraz domniemaniem mocy obowiązującej), wszak do czasu ewentualnego rozpatrzenia przez sąd administracyjny, nie legitymuje się przymiotem materialnej prawidłowości. Uzyskuje go bowiem dopiero z chwilą prawomocności to jest po upływie terminu do zaskarżenia albo w wyniku oddalenia skargi. Inwestorzy mogli liczyć się ze złożeniem skargi do sądu administracyjnego i ewentualne jej konsekwencje przewidzieć. Toteż niepodobna zgodzić się z twierdzeniami Wojewody jakoby małżonkowie T. wykonywali legalnie prace budowlane oraz, że należałoby prowadzić postępowanie w kierunku zezwolenia na użytkowanie magazynu.
Decyzją z dnia [...] października 2000 roku, Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] grudnia 1997 roku nakazującą B. i M. T. rozbiórkę budynku magazynowego.
Wyrokiem z dnia 10 października 2001 roku, sygn. akt II SA/KA 2601/00 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach oddalił
skargę B. T. i M. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2000 roku.
Pismem z dnia 3 września 2004 roku J. T. złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2000 roku.
W uzasadnieniu wniosku stwierdziła, ze w toku postępowania (w dniu 18 października 1999 roku) zmarła jedna ze stron postępowania M. B., a mimo tego faktu postępowanie administracyjne przed Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego nie zostało zawieszone. Wnioskodawczyni nie otrzymała decyzji procesowej, z której wynikałoby, że organ administracji przyznał jej status strony postępowania w związku z czym nie miała świadomości, iż w wyniku następstwa prawnego po M. B. stała się stroną postępowania administracyjnego. Żadna decyzja procesowa jaka zapadła w postępowaniu, którego dotyczy wniosek o wznowienie postępowania nie została wnioskodawczyni doręczona.
Postanowieniem z dnia [...] października 2004 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2000 roku.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art.l51§l pkt.1 kpa odmówił uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2000 roku.
W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja z dnia [...] października 2000 roku była przedmiotem oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny co oznacza, że jest ona zgodna z prawem. Oznacza to również, że organ administracji jest związany wyrażonym w tym wyroku poglądem prawnym. Wprawdzie nastąpiło uchybienie prawa procesowego lecz nie uchyla się decyzji jeżeli w wyniku
wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła J. T. podnosząc zarzut naruszenia art.l46§2 kpa, gdyż wbrew twierdzeniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż po wznowieniu postępowania zapadłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji już wydanej. Zdaniem odwołującej się obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było wezwanie inwestora do przedstawienia dokumentów wskazanych w art.48 ust.3 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Nadto zdaniem odwołującej się organ administracji naruszył art.11 kpa poprzez nienależyte dopełnienie obowiązku wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którym kierował się przy załatwieniu sprawy poprzez powołanie się w uzasadnieniu decyzji na nieistniejący przepis prawa. Nadto zdaniem odwołującej się naruszony został art.153 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi poprzez przyjęcie, że ma on zastosowanie do postępowania wznowieniowego podczas gdy z jego literalnej i funkcjonalnej wykładni wynika, że nie znajduje on zastosowania w postępowaniach zmierzających do rozpoznania nadzwyczajnych środków zaskarżenia, naruszony został też zdaniem odwołującej się art.7 kpa poprzez nieuwzględnienie przez organ wydający zaskarżoną decyzję słusznego interesu strony, który w zaistniałej sytuacji pozostaje zbieżny ze słusznym interesem strony.
Zdaniem odwołującej się sens wznowienia postępowania sprowadza się do ponownego rozpoznania sprawy na skutek wystąpienia okoliczności wymienionych w art.145 kpa i art.l45a kpa. Upływ czasu między wydaniem pierwotnej decyzji, a rozstrzygnięciem sprawy w wyniku wznowienia postępowania może powodować, że wydane ponownie rozstrzygnięcie zostanie oparte na innych okolicznościach faktycznych oraz na zmienionych przepisach prawa. Nadto zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku z dnia 25 listopada 1988 roku, sygn. akt IV SA 540/88
(OSNA 1988/2/90) wynika, iż w sytuacji gdy powodem wznowienia postępowania jest nieuczestniczenie strony w postępowaniu to art.l46§2 kpa nie może mieć zastosowania. Nadto w aktualnie obowiązującym stanie prawnym przepisy Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane pozwalają obecnie na legalizacje samowoli budowlanej.
Zdaniem skarżącej organ administracji nie jest w niniejszej sprawie związany wyrokiem sądu administracyjnego, gdyż jest to postępowanie nadzwyczajne. Postępowanie to zmierza bowiem do usunięcia mankamentów ujawnionych we wcześniejszym postępowaniu.
Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego narusza też art.7 kpa, gdyż pozostaje w sprzeczności z uzasadnionym interesem społecznym oraz uzasadnionym interesem strony. Budynek magazynowy nie jest bowiem w żaden sposób uciążliwy dla sąsiednich nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] lutego 2005 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 roku podzielając zawarte w niej stanowisko.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli B. T. i M. T. podnosząc zarzut, iż wydany w stosunku do zrealizowanego przez nich obiektu budowlanego nakaz rozbiórki był niesprawiedliwy, gdyż budowę zrealizowali oni w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Bezpodstawnie też ich zdaniem przyjęto, że w przypadku uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2000 roku zapadłaby taka sama decyzja, gdyż obiekt budowlany wybudowany został na podstawie pozwolenia na budowę oraz zgodnie z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skargę złożyła również J. T. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podniosła również zarzut, iż obiekt zrealizowany został w oparciu o ostateczną decyzję
o pozwoleniu na budowę zaś pogląd, że miała miejsce samowola budowlana jest błędny.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w ocenie Sądu zapadły z naruszeniem art.7 kpa i art.77§l kpa.
Zdaniem Sądu analiza akt sprawy wskazuje, iż istniały podstawy do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] grudnia 1997 roku, utrzymaną w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2000 roku. Jak wynika z akt sprawy jedna ze stron postępowania M. B. zmarła w dniu 18 października 1999 roku. Z postanowienia Sądu Rejonowego W [...] z dnia 14 grudnia 1999 roku, sygn. akt sprawy II Ns [...] wynika, że jedyną spadkobierczynią po zmarłej M. B. została J. T. Tymczasem organ administracji zamiast J. T. za stronę postępowania uznał P. B., która wcześniej nie występowała w tym postępowaniu jako strona. Zgodnie z treścią art.30§5 kpa sprawach dotyczących spadków nie objętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku - kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu administracji publicznej. Z treści postanowienia Sądu z dnia 2 grudnia 1997 roku wynika, że spadek został objęty przez J. T. przed wydaniem decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Brak było więc podstaw do traktowania P. B. jako następcy prawnego M. B.
Brak jest zdaniem Sądu podstaw do kwestionowania twierdzenia J. T., iż o wydaniu decyzji o nakazie rozbiórki dowiedziała w terminie
wskazanym we wniosku. To, że skarżąca mogła dowiedzieć się wcześniej o istnieniu tej decyzji nie ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Termin
do złożenia wniosku liczy się bowiem do dnia dowiedzenia się przez stronę,
która nie uczestniczyła w postępowaniu o wydaniu decyzji, a nie od dnia,
w którym mogła się ona o tej decyzji dowiedzieć.
Rozstrzygnięcia wymaga zdaniem Sądu także zagadnienie czy wznowieniu winno podlegać postępowanie administracyjne czy też postępowanie sądowe. Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2000 roku była bowiem przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 10 października 2001 roku, sygn. akt II SA/KA 2601/00 oddalił skargę na tę decyzję. Za akt tej sprawy wynika, że J. T. nie uczestniczyła w postępowaniu sądowym.
Sąd w niniejszej sprawie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 30 kwietnia 1986 roku, sygn. akt SA/Wr 137/86 (ONSA 1986/1/29), iż "Przymiot "prawomocności" wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy tylko sfery zgodności z prawem decyzji ostatecznej i nie stwarza przeszkód jej zmiany lub uchylenia w nadzwyczajnym trybie administracyjnym przewidzianym do wzruszenia decyzji prawnie niewadliwych.
Dopuszczalne jest wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, co do której sąd administracyjny oddalił skargę, jeżeli po wyroku sądowym zostaną ujawnione lub wystąpią przesłanki do wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5, 7, 8 k.p.a.
Wznowienie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym uzasadniają tylko te przesłanki wznowienia spośród wymienionych w art. 401 i 403 k.p.c, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym
postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym
ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną".
W dalszej części uzasadnienia wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wyrok oddalający skargę zamyka organom administracji
państwowej możliwość korzystania z nadzwyczajnych postępowań, właściwych dla uchylenia decyzji ostatecznych wadliwych, ale tylko wówczas, gdy przyczyny tej wadliwości mogły być zbadane przez sąd administracyjny w toku rozpoznawania skargi. Po wyroku oddalającym skargę niedopuszczalne więc byłoby stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, albowiem sąd z urzędu powinien ustalić, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności wymienione art. 156 § 1 k.p.a. Żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie (pkt 1-7) nie zmienia swej wartości prawnej z upływem czasu. Jeżeli nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Taki sam charakter mają przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wymienione w art. 145 § 1 pkt. 3, 4 i 6 k.p.a. Kwestie dotyczące wyłączenia pracownika i organu (pkt. 3), udziału strony w postępowaniu (pkt 4) oraz uzyskania prawem wymaganego stanowiska innego organu przed wydaniem decyzji (pkt. 6) dotyczą czasu wydania decyzji i powinny być wyjaśnione w toku rozpoznania wniesionej na nią skargi. Pozostałe przesłanki wznowienia postępowania z natury rzeczy mogą ujawnić się (pkt 1, 2 i 5) lub wręcz pojawić się (pkt 7 i 8) także dopiero po rozpoznaniu skargi i wydaniu wyroku ją oddalającego.
W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania winien więc dotyczyć postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2001 roku, sygn. akt II SA/KA 2601/00.
Nie istnieje jednak zdaniem Sądu możliwość uchylenia postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004 roku o wznowieniu postępowania mimo tego, iż to nie postępowanie administracyjne winno być wznowione. Zgodnie bowiem z treścią art. 134§2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd nie może
wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Uchylenie postanowienia o wznowieniu postępowania byłoby niewątpliwie dla skarżącej J. T. niekorzystne. Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania sądowego dla skarżącej już minął. Uchylenie postanowienia o wznowieniu postępowania uniemożliwiłoby skarżącej J. T. wzruszenie tak postępowania administracyjnego jak i postępowania sądowego, w którym nie uczestniczyła jako strona.
Brak jest także podstaw do stwierdzenia nieważności tego postanowienia. To, że w wypadku zaistnienia przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 pkt.3, 4 i 6 kpa, w sprawie zakończonej wyrokiem sadu administracyjnego oddalającego skargę możliwe jest wznowienie tylko postępowania sądowego wynika z interpretacji art.l45§l kpa, a nie z naruszenia wyraźnego przepisu prawa. W takiej sytuacji zdaniem sądu nie jest możliwe stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia organu administracji. Postanowienie o wznowieniu postępowania pozostaje więc w obrocie prawnym.
Rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego to jest odmowa uchylenia decyzji z tego powodu, że we wznowionym postępowaniu zapadłaby taka sama decyzja są zdaniem Sądu przedwczesne. Organy nadzoru budowlanego są związane poglądem prawnym Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 9 grudnia 1999 roku, sygn. akt II SA/Ka 308/98, iż inwestycja została przez skarżących zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej. Można się z tym poglądem zgadzać lub nie ale dopóki w obrocie prawnym wyrok ten funkcjonuje należy go respektować. Wznowienie postępowania oznacza jednak, że organy administracji we wznowionym postępowaniu wydają rozstrzygnięcia na podstawie przepisów ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane w ich aktualnym brzmieniu. W dacie wydania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...] grudnia 2004 roku przepisy wymienionej ustawy przewidywały już
możliwość legalizacji samowoli budowlanej. W postępowaniu wznowieniowym mogłaby więc zapaść taka sama decyzja to jest decyzja o nakazie rozbiórki tylko wówczas gdyby nie zaistniały przesłanki do legalizacji obiektu budowlanego wzniesionego przez B. T. i M. T. to jest przesłanki określone w art.48 ust.2,3 i 4 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane.
Ustaleń czy przesłanki te w niniejszej sprawie zachodzą czy też nie organy nadzoru budowlanego nie poczyniły. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy więc najpierw ustalić czy istnieje możliwość legalizacji zrealizowanego przez B. T. i M. T. obiektu. Dopiero ustalenie, iż możliwość taka nie istnieje uprawniałoby organy administracji do wydania rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia decyzji o nakazie rozbiórki z tego powodu, iż w ponownym postępowaniu zapadłaby taka sama decyzja.
Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.1 c, art.135 i art. 152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI