VII SA/WA 491/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-05-30
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanerozbiórkadecyzja ostatecznastwierdzenie nieważnościpostępowanie administracyjnewsakontrola sądowanaruszenie prawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę budynku, uznając brak rażącego naruszenia prawa.

Skarga dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego. Sąd administracyjny rozpatrywał sprawę w trybie nadzoru nad decyzjami administracyjnymi, badając, czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Analizowano zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, braku udziału stron oraz niewłaściwego określenia terminów. Sąd uznał, że mimo pewnych uchybień proceduralnych, nie doszło do rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2004 r. Decyzja ta nakazywała B. i B. S. (a następnie B. S. i A. S.) rozbiórkę nieużytkowanego, będącego w złym stanie technicznym budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, w tym brak przeprowadzenia wymaganych dowodów, niezawiadomienie o oględzinach oraz naruszenie terminów. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i wymaga wykazania rażącego naruszenia prawa. Analizując zarzuty, sąd stwierdził, że choć mogło dojść do pewnych uchybień proceduralnych, jak np. nieprawidłowe określenie terminu rozpoczęcia rozbiórki, nie miały one charakteru rażącego naruszenia prawa, które skutkowałoby nieważnością decyzji. Sąd wskazał również, że kwestie braku udziału niektórych stron w postępowaniu mogą być podstawą do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji. Ponadto, fakt, że budynek został już rozebrany, a teren uprzątnięty, oznaczał wykonanie nałożonego obowiązku. Wobec braku przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie prawa, które nie ma charakteru rażącego, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w trybie nadzwyczajnym.

Uzasadnienie

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych i wymaga wykazania jednej z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym rażącego naruszenia prawa. Rutynowe uchybienia proceduralne nie spełniają tego kryterium.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w tym wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

u.p.b. art. 67 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Podstawa prawna do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu budowlanego, który nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, w tym brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury § § 7 ust. 1

Określa termin przystąpienia do rozbiórki i jej zakończenia, wskazując, że termin rozpoczęcia nie może być krótszy niż 6 tygodni od dnia doręczenia decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji. Brak udziału strony w postępowaniu jest podstawą do wznowienia, a nie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja została wykonana, co niweluje skutki ewentualnych uchybień proceduralnych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego. Niewłaściwe zastosowanie przepisów. Nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów. Niezawiadomienie o terminie oględzin. Naruszenie 6-tygodniowego terminu na rozpoczęcie rozbiórki. Brak udziału wszystkich stron (sąsiadów) w postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady trwałości decyzji, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Cechą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z określoną normą prawną przez proste ich zestawienie ze sobą w ten sposób, iż powstają skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie.

Skład orzekający

Elżbieta Zielińska-Śpiewak

przewodniczący

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

członek

Leszek Kamiński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oraz rozróżnienie trybu stwierdzenia nieważności od wznowienia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z rozbiórką budynku i procedurami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie administracyjnym, takich jak rażące naruszenie prawa i wznowienie postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa. Jednakże, stan faktyczny jest dość typowy dla spraw budowlanych.

Kiedy błąd proceduralny w decyzji administracyjnej prowadzi do jej nieważności? Sąd wyjaśnia granice 'rażącego naruszenia prawa'.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 491/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Zielińska-Śpiewak /przewodniczący/
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Leszek Kamiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2007 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu wniosku A. S. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2004 r., znak: [...], podjętej po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, uchylającej dotychczasową decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2003 r., znak: [...], nakazującą B. i B. S. dokonanie rozbiórki nieużytkowanego, będącego w złym stanie technicznym, budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie posesji nr [...] w I. oraz po zakończeniu robót rozbiórkowych uprzątnięcie i uporządkowanie terenu w terminie od 2 czerwca 2003 r. do 31 października 2003 r. i jednocześnie nakazującej B. S. i A. S. dokonanie pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia do kierowania i nadzorowania robotami budowlanymi w terminie od 12 stycznia 2005 r. do 30 kwietnia 2005 r. rozbiórki nieużytkowanego, będącego w złym stanie technicznym budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie posesji nr [...] w I. z jednoczesnym zabezpieczeniem terenu prowadzenia robót rozbiórkowych przed dostępem osób poprzez wygrodzenie i umieszczenie tabliczek informacyjnych o prowadzonych robotach rozbiórkowych oraz po zakończeniu robót rozbiórkowych uprzątnięcie i uporządkowanie terenu.
Stan sprawy przedstawiał się następująco:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r., znak: [...], podjętą na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., nakazał B. i B. S. dokonanie rozbiórki nieużytkowanego, będącego w złym stanie technicznym budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie posesji nr [...] w I. oraz po zakończeniu robót rozbiórkowych uprzątnięcie i uporządkowanie terenu w terminie od 2 czerwca 2003 r. do 31 października 2003 r.
Od powyższej decyzji żadna ze stron nie wniosła odwołania, w związku z czym decyzja ta stała się ostateczna.
Wobec faktu niewykonania nakazu określonego w powyższej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. upomnieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r., znak: [...], wezwał B. i B. S. do niezwłocznego wykonania obowiązku rozbiórki przedmiotowego budynku mieszkalnego.
W dniu 28 września 2004 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. zgłosiła się B. S., informując, iż zmarł jej mąż. Przedłożyła ponadto postanowienie Sądu Rejonowego w K., sygn. akt [...] w sprawie stwierdzenia nabycia spadku, z którego treści wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność B. S. i A. S..
Ze względu na fakt, iż A. S. nie brał bez własnej winy udziału w dotychczas prowadzonym postępowaniu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] października 2004 r., znak: [...], wznowił postępowanie administracyjne.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., znak: [...], uchylił dotychczasową decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2006 r., znak: [...], nakazującą B. i B. S. dokonanie rozbiórki nieużytkowanego, będącego w złym stanie technicznym budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie posesji nr [...] w I. oraz po zakończeniu robót rozbiórkowych uprzątnięcie i uporządkowanie terenu w terminie od 2 czerwca 2003 r. do 31 października 2003 r. i jednocześnie nakazał B. S. i A. S. dokonanie, pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia do kierowania i nadzorowania robotami budowlanymi, w terminie od 12 stycznia 2005 r. do 30 kwietnia 2005 r. rozbiórki nieużytkowanego, będącego w złym stanie technicznym budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie posesji nr [...] w I. z jednoczesnym zabezpieczeniem terenu prowadzenia robót rozbiórkowych przed dostępem osób poprzez wygrodzenie i umieszczenie tabliczek informacyjnych o prowadzonych robotach rozbiórkowych oraz po zakończeniu robót rozbiórkowych uprzątnięcie i uporządkowanie terenu.
W ustawowym terminie żadna ze stron nie wniosła odwołania, zatem obowiązek wykonania rozbiórki stał się wymagalny w dniu doręczenia zobowiązanym decyzji, która stała się ostateczna.
Wnioskiem z dnia 24 stycznia 2006 r. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2004 r. oraz o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji wystąpił A. S..
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] maja 2006 r., znak: [...], odmówił stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji z dnia [...] listopada 2004 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2006 r., decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., znak: [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W kontrolowanej w niniejszym postępowaniu decyzji organu I instancji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy stwierdził, iż obowiązek rozbiórki został nałożony na właściwe osoby. Powyższe zostało ustalone na podstawie złożonych przez B. S. i A. S. oświadczeń, z których wynika, iż w skład nabytego spadku wchodził budynek mieszkalny objęty nakazem rozbiórki.
Organ nadzoru podniósł, iż organ I instancji po wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie przeprowadził postępowanie dotyczące rozbiórki nieużytkowanego obiektu budowlanego niezgodnie z procedurą wynikającą z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych, bowiem nie przeprowadzono oględzin przy udziale aktualnych współwłaścicieli budynku. Jednakże nie ma to, zdaniem organu, istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem stan techniczny przedmiotowego budynku, niezamieszkałego i nieremontowanego od czasu przeprowadzonej kontroli w dniu 6 marca 2003 r. nie uległ zmianie. Ponadto organ wskazał, iż A. S. po zapoznaniu się z aktami sprawy w dniu 19 października 2004 r. podczas przeprowadzonej rozprawy administracyjnej nie wnosił żadnych uwag do protokołu z tej kontroli, stwierdzając, że jest mu znany stan techniczny budynku. Organ podniósł, iż w chwili obecnej nie jest możliwe ponowne przeprowadzenie oględzin, bowiem przedmiotowy budynek został rozebrany przez B. S., co zostało potwierdzone podczas dokonanej przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. kontroli w dniu [...] stycznia 2006 r.
Ponadto organ nadzoru wskazał, iż przedmiotowej decyzji nie można postawić zarzutu, iż została ona wydana bez podstawy prawnej, bowiem podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994r. w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania, w myśl którego "Jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia".
Organ zauważył również, iż zarówno A. S., jak również B. S. mieli możliwość wypowiedzenia się na każdym etapie postępowania administracyjnego. Ponadto od dnia wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego przedmiotowego budynku, czyli od dnia 27 marca 2003 r., na każdym etapie postępowania administracyjnego brali udział, obok zainteresowanych, również F. i S. S. oraz M. i T. Ł..
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], analizując poprawność wyznaczenia w przedmiotowej decyzji terminu przystąpienia do rozbiórki, według § 7 ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych wskazał, iż został on nieprawidłowo określony (termin rozpoczęcia rozbiórki nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia doręczenia decyzji o nakazie rozbiórki). Jednak w ocenie organu, nie można stwierdzić, że jest to "rażące naruszenie prawa", bowiem za "rażące" uznać należy takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
Ponadto organ nadzoru wskazał, iż w dniu 19 stycznia 2006 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K., dokonując na przedmiotowej działce kontroli stwierdzili, że przedmiotowy budynek został całkowicie rozebrany a teren uprzątnięty, czyli obowiązek nakazany decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2004 r., znak: [...], został wykonany.
Odwołanie od powyższej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2006 r. złożył A. S., zarzucając jej:
– naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 66 i 67 Prawa budowlanego oraz art. 201 k.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie,
– naruszenie przepisu art. 78 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. i art. 7 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie wnioskowanego dowodu powołanego na okoliczność czy F. i S. S. pozostawali przy życiu w trakcie postępowania administracyjnego,
– naruszenie przepisu art. 79 k.p.a. poprzez niezastosowanie, to jest niezawiadomienie skarżącego o terminie oględzin,
– naruszenie § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych poprzez naruszenie 6 tygodniowego terminu na rozpoczęcie rozbiórki.
W uzasadnieniu swojego odwołania skarżący podniósł, iż przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego i uporządkowanie terenu organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego, w toku którego powinien ustalić, czy właściciel planuje, poprzez remont, odbudowę lub wykończenie, przywrócić dany obiekt do stanu technicznego zgodnego z przepisami prawa budowlanego. Wskazał, iż szczegółowe przepisy w tej materii zawierają akty prawne rangi pozaustawowej wydane na podstawie art. 72 Prawa budowlanego, a mianowicie :
- rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie
warunków i trybu postępowania dotyczącego rozbiórek zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1131),
- rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie
warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub
niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. Nr 198, poz. 2043).
Zdaniem A. S. na mocy § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2003 r. organ nadzoru budowlanego, przed wydaniem decyzji o rozbiórce, jest zobligowany do ustalenia przyczyny niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązku wyremontowania, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego, do dokonania oględzin i oceny stanu technicznego (włącznie ze sporządzeniem ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego) oraz do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Decyzja o nakazie rozbiórki może być wydana dopiero w sytuacji, gdy właściciel lub zarządca obiektu budowlanego nie zamierza podjąć się jego remontu, odbudowy lub wykończenia pomimo istnienia możliwości technicznych w tym zakresie. W przeciwnym razie organ nadzoru budowlanego powinien wydać decyzję na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, nakazując usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w określonym terminie. Dopiero brak wypełnienia tego obowiązku, przy równoczesnym spełnieniu przesłanek art. 67 Prawa budowlanego uzasadnia podjęcie decyzji o nakazie rozbiórki danego obiektu budowlanego.
A. S. podniósł również, iż organ przeprowadził postępowanie z naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych, gdyż oględziny nie zostały przeprowadzone w obecności aktualnych współwłaścicieli budynku. Przy oględzinach była obecna jedynie właścicielka 1/7 części nieruchomości to jest B. S.. Skarżący nie był o terminie oględzin zawiadomiony.
Nadto skarżący wskazał, iż nigdy nie twierdził, że budynek rozbierze lub nie rozbierze, podnosił on jedynie, iż "postara się w miarę szybko dogadać z siostrą w sprawie budynku". Stwierdził także, że nigdy jako współwłaściciel 6/7 części nieruchomości nie upoważnił siostry B. S. do działania w jego imieniu.
Ponadto strona skarżąca podniosła, iż organ nie poinformował w sposób właściwy właścicieli sąsiednich nieruchomości o fakcie prowadzenia postępowania w przedmiocie rozbiórki budynku. W ocenie A. S. organ być może faktycznie wysyłał korespondencję na adresy właścicieli sąsiednich nieruchomości, ale odbiór korespondencji przez co najmniej jedną z osób, a mianowicie F. S., był niemożliwy, gdyż z akt stanu cywilnego znajdujących się w Urzędzie Miasta i Gminy K. wynika, iż w czasie, gdy toczyło się postępowanie administracyjne nie mogła podejmować korespondencji, gdyż nie żyła.
Powołując się na § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2003r.w sprawie warunków i trybu postępowania dotyczącego rozbiórek zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, skarżący zauważył także, iż niewłaściwie określono termin przystąpienia do rozbiórki oraz termin jej zakończenia.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., znak: [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy podtrzymując, argumentację przedstawioną przez organ I instancji.
Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego odnośnie braku udziału wszystkich stron (sąsiadów) w przedmiotowym postępowaniu, organ wskazał, iż byli oni zawiadomieni o toczącym się postępowaniu w przedmiocie złego stanu technicznego obiektu budowlanego oraz, iż została im, zgodnie z art. 42 i 43 k.p.a., doręczona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2004 r. dotycząca rozbiórki obiektu budowlanego.
Ponadto organ II instancji zauważył, iż brak udziału bez własnej winy strony w postępowaniu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną stanowi zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przesłankę do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. S., ponawiając zarzuty i argumentację, jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Ponadto w ocenie skarżącego, przyjęcie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że właściwym trybem, w którym strona winna skarżyć decyzję jest wznowienie postępowania a nie stwierdzenie nieważności decyzji, wpłynęło na nierozpoznanie przez organ istoty sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 w/w ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy podkreślić, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady trwałości decyzji, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., to znaczy nie może rozpatrywać sprawy "co do istoty" jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z 28 maja 1985 r. I SA 89/85, ONSA 1985, Nr 1, poz. 30). Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej, nie zaś ewentualnych wad postępowania administracyjnego.
Art. 156 § 1, wyliczający przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, nie może być interpretowany rozszerzająco, ale dosłownie czy wręcz ścieśniająco (zob. wyrok NSA z 22 września 1999 r., IV SA 1380/97; teza pierwsza wyroku NSA z 10 listopada 1998 r., IV SA 912/97; zob. także teza pierwsza wyroku NSA z 29 czerwca 1999 r., IV SA 1889/97; wyrok NSA z 29 czerwca 1999 r., IV SA 1066/97).
Organ administracji publicznej stwierdza zatem nieważność decyzji, która:
1. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,
2. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
3. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
4. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,
5. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
6. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
7. zawiera wadę powodująca jej nieważność z mocy prawa.
Art. 6 k.p.a. deklaruje konstytucyjną zasadę legalności (art. 7 Konstytucji RP) rozumianą jako wymóg zgodności każdego działania organu administracji z konkretną normą prawną, będącą dla niego podstawą prawną. Zasada ta wymaga też, aby każdy akt władczej ingerencji organu administracji państwowej w sferę prawną obywatela oparty był na konkretnie wskazanym przepisie prawa.
O braku podstawy prawnej należy mówić w sytuacji, gdy nie istnieje w systemie prawnym norma, która uzasadniałaby wydanie decyzji określonej treści na gruncie danego stanu faktycznego. W literaturze i orzecznictwie wskazuje się przykładowo, iż decyzja jest wydana bez podstawy prawnej wtedy, gdy wydano ją w sytuacji, w której obowiązek, uprawnienie lub inny skutek prawny powstaje z mocy samego prawa, gdy prawo nie wymaga działania w formie decyzji administracyjnej, gdy rozstrzyga ona sprawę cywilnoprawną, gdy wykracza poza granice dopuszczone przepisem prawnym, gdy podjęto ją na podstawie przepisów, które już utraciły moc obowiązującą.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego natomiast wielokrotnie podkreślano, że stwierdzenie nieważności decyzji jest odstępstwem od zasady trwałości decyzji administracyjnych, w związku z czym, organ stwierdzając nieważność decyzji, zobowiązany jest wykazać nie tylko, że naruszony został przepis prawa, ale również, że naruszenie to ma charakter rażący.
Cechą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z określoną normą prawną przez proste ich zestawienie ze sobą w ten sposób, iż powstają skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie (por. wyrok NSA z 29 lipca 1999 roku IV SA 1381197 Lex nr 77911).
Podstawą prawną decyzji kontrolowanej w postępowaniu nadzwyczajnym, w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, stanowił przepis art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania, w myśl którego "Jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia".
Przepis art. 67 Prawa budowlanego umożliwia nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego, jeżeli znajduje się w nieodwracalnym złym stanie technicznym. Na jego podstawie właściwy organ nadzoru budowlanego może wezwać właściciela lub zarządcę do rozbiórki nieużytkowanego albo niewykończonego obiektu budowlanego, który nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r., wydanym na podstawie art. 72 ust. 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki organ nadzoru budowlanego jest obowiązany zbadać przyczyny powstałego stanu, dokonać oględzin i oceny stanu technicznego, przeprowadzić rozprawę administracyjną z udziałem właściciela lub zarządcy obiektu, a w razie potrzeby, tj. jeżeli w wyniku oględzin powstaną uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu, może nakazać w formie postanowienia sporządzenie ekspertyzy stanu technicznego.
Podstawą nałożenia wyżej wymienionego obowiązku nakazu rozbiórki było stwierdzenie, dokonane podczas przeprowadzonej w dniu 6 marca 2003 r. kontroli, iż na posesji nr [...] w I. znajduje się budynek mieszkalny drewniano-murowany, wybudowany ponad 50 lat temu (część drewniana) i 30 lat temu (część murowana), który jest w nieodpowiednim stanie technicznym.
Obecny podczas przedmiotowej kontroli B. S., na którego pierwotnie obok B. S. został nałożony decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2003 r. nakaz rozbiórki, oświadczył, iż ze względu na wysokie koszty remontu chce ten budynek rozebrać. Podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 25 marca 2003 r. B. i B. S. oświadczyli ponownie, że obiekt jest w złym stanie technicznym, że jego remont nie jest opłacalny ekonomicznie i dlatego zostanie rozebrany.
W toku postępowania administracyjnego prowadzonego w wyniku wznowienia postępowania, z uwagi na to, iż A. S. nie brał udziału w postępowaniu bez swojej winy, podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 19 października 2004 r., A. S. oświadczył, iż nie podjął jeszcze ostatecznej decyzji, co do dalszego losu budynku tj. czy będzie go remontował czy rozbierze uzależniając taką decyzję od wyników ustaleń ze współwłaścicielem B. S.. Ponadto oświadczył, iż w ciągu miesiąca podejmie ostateczną decyzję odnośnie losu tego budynku. B. S. w piśmie z dnia 18 października 2004 r. ponownie zadeklarowała rozebranie przedmiotowego obiektu.
Po zgromadzenie całego materiału pismem z dnia 4 listopada 2004 r. strony zostały poinformowane o prowadzonym postępowaniu oraz o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień lub uwag. Strony z powyższej sposobności nie skorzystały. Przed wydaniem decyzji strony, w tym skarżący, miały możliwość wypowiedzenia się o swoich dalszych działaniach w stosunku do przedmiotowego obiektu budowlanego, objętego nakazem rozbiórki.
Wprawdzie w toku ponownie toczącego się postępowania administracyjnego, prowadzonego po wznowieniu postępowania w sprawie, nie przeprowadzono oględzin przy udziale obecnych właścicieli budynku mieszkalnego, jednakże, należy zważyć, że A. S. miał możliwość zakwestionowania dotychczasowych ustaleń co do stanu budynku po zapoznaniu się z aktami sprawy, w tym także z protokołem z dnia 6 marca 2006 r., nie wnosił żadnych uwag, stwierdzając, że jest mu znany stan techniczny przedmiotowego budynku. Nie przeprowadzenie oględzin w jego obecności nie miało zatem istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem stan techniczny przedmiotowego budynku od czasu przeprowadzonej kontroli w dniu 6 marca 2003 r. nie uległ zmianie.
Z akt sprawy również wynika, iż stan techniczny budynku mieszkalnego nie budził żadnych wątpliwości, potwierdzili to przedstawiciele Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., posiadający stosowne uprawnienia, tym samym należy uznać, iż nie zachodziła konieczność sporządzenia ekspertyzy technicznej skoro profesjonalni pracownicy organu określili samodzielnie stan budynku.
Zgodnie z § 7 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych, w decyzji nakazującej rozbiórkę właściwy organ wyznacza właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego odpowiedni, technicznie uzasadniony termin przystąpienia do rozbiórki i termin jej zakończenia oraz uporządkowania terenu. Termin rozpoczęcia rozbiórki nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia doręczenia decyzji o nakazie rozbiórki.
W kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2004 r. został naruszony wyżej wspomniany przepis § 7 ust. 1 Rozporządzenia, bowiem termin dokonania rozbiórki został nieprawidłowo określony, jednakże naruszenia tego nie można ocenić jako rażącego naruszenia prawa, które skutkować by mogło stwierdzeniem nieważności przedmiotowej decyzji. Decyzja ta została wszakże wykonana, a zatem wyznaczenie terminu krótszego niż określony w przepisie nie wpływało na rozstrzygnięcie, nie mogło też być oceniane jako rażące naruszenie prawa. Dodatkowo wskazać należy, iż żadna ze stron nie wniosła odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2004 r.
W ocenie Sądu, organy orzekające w trybie nadzoru zasadnie uznały, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa, które byłoby podstawą do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji.
Zarzut podnoszony przez skarżącego, odnośnie braku udziału wszystkich uczestników w prowadzonym postępowaniu, nie może odnieść zamierzonego skutku bowiem, po pierwsze nie dotyczy jego interesu prawnego, a nadto jak wynika z akta sprawy, o czym świadczą zwrotne potwierdzenia odbioru pism, byli oni powiadomieni o toczącym się postępowaniu. Powyższe dokonane było zgodnie z regułami wynikającymi z art. 42 i 43 k.p.a. i podlegało domniemaniu prawnemu doręczenia. Fakt podnoszony przez skarżącego, iż w toku postępowania administracyjnego F. i S. S. nie żyli, zatem korespondencja doręczana była w sposób niewłaściwy, nie ma wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie, bowiem okoliczność powyższa może być przesłanką jedynie do wznowienia postępowania. Organ bowiem wznawia postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § pkt 4 k.p.a.), a w tym przypadku może chodzić wyłącznie o następców prawnych zmarłych F. i S. S. o ile złożyli by stosowny wniosek w terminach przewidzianych w k.p.a.
Ponadto należy wskazać, iż system weryfikacji rozstrzygnięć w trybach nadzwyczajnych (tj. stwierdzenia nieważności decyzji, ewentualnie wznowienia postępowania) jest oparty na zasadzie niekonkurencyjności, tym samym tryby te nie mogą być stosowane zamiennie.
W niniejszej sprawie postępowanie było prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, zatem nie mogły być podnoszone, a tym samym uznane, okoliczności, które właściwe są dla trybu wznowienia postępowania.
Jak już wspomniano, nałożony, decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2004 r., na B. S. i A. S. obowiązek nakazu rozbiórki został wykonany przez jedną z osób, na którą nałożono obowiązek administracyjno prawny. Jeśli zaś na tle wykonania tego obowiązku zaistniały, pomiędzy osobami zobowiązanymi, jakikolwiek roszczenia mogą one stanowić jedynie podstawę do ich dochodzenia w trybach przewidzianych przed sądami powszechnymi, a nie przed sądem administracyjnym.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI