VII SA/WA 474/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-05-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
zagospodarowanie przestrzennewarunki zabudowydrogi publicznereklamybezpieczeństwo ruchu drogowegoGDDKiAWSAuzgodnienie

WSA w Warszawie oddalił skargę spółki C. sp. z o.o. na postanowienie GDDKiA odmawiające uzgodnienia lokalizacji reklamy przy drodze ekspresowej ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Spółka C. sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, które odmówiło uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla urządzenia reklamowego. Głównym powodem odmowy była potencjalna negatywny wpływ lokalizacji reklamy w odległości ok. 20 m od drogi ekspresowej na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Sąd administracyjny uznał argumentację GDDKiA za zasadną, podkreślając prymat bezpieczeństwa ruchu drogowego nad interesem ekonomicznym inwestora i oddalił skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki C. sp. z o.o. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wolnostojącego urządzenia reklamowego. Organ uznał, że planowana reklama, zlokalizowana w odległości ok. 20 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi ekspresowej, narusza przepisy ustawy o drogach publicznych dotyczące minimalnych odległości reklam od dróg (art. 43 ust. 1 u.d.p.) oraz może negatywnie wpływać na bezpieczeństwo ruchu drogowego, powodując dezorientację kierowców i zwiększając ryzyko wypadków. Skarżąca spółka zarzucała organowi naruszenie przepisów KPA poprzez dowolne ustalenia i błędne zastosowanie art. 43 ust. 1 u.d.p., argumentując, że wskazane przez organ odległości (300 m od drogi ekspresowej, 200 m od łącznicy) czynią inwestycję nieopłacalną. Sąd administracyjny, powołując się na przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o drogach publicznych, a także orzecznictwo, uznał, że ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego ma pierwszeństwo przed interesem ekonomicznym inwestora. Sąd podzielił stanowisko GDDKiA, że lokalizacja reklamy w odległości 20 m od drogi ekspresowej jest niedopuszczalna ze względu na przepisy prawa i potencjalne zagrożenie dla kierujących, zwłaszcza w obszarze węzła drogowego. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, lokalizacja urządzenia reklamowego w odległości mniejszej niż przewidują przepisy ustawy o drogach publicznych od pasa drogowego drogi ekspresowej nie może zostać uzgodniona, gdyż bezpieczeństwo ruchu drogowego ma prymat nad interesem ekonomicznym inwestora.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o drogach publicznych dotyczące minimalnych odległości reklam od dróg mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zarządca drogi ma obowiązek odmówić uzgodnienia, jeśli inwestycja zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego. Argumenty ekonomiczne inwestora nie mogą przeważyć nad koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 9

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.d.p. art. 43 § ust. 1

Ustawa o drogach publicznych

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 60 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.d.p. art. 35 § ust. 3

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 19 § ust. 1

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 4 § pkt 21

Ustawa o drogach publicznych

k.p.a. art. 106 § § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym art. 45 § ust. 1 pkt 7

Konstytucja RP art. 38

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 5

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Lokalizacja reklamy w odległości 20 m od drogi ekspresowej narusza art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Planowana reklama może negatywnie wpływać na bezpieczeństwo ruchu drogowego, powodując dezorientację kierowców. Bezpieczeństwo ruchu drogowego ma prymat nad interesem ekonomicznym inwestora. Reklama zlokalizowana w obszarze węzła drogowego stanowi dystraktor i zwiększa ryzyko wypadków.

Odrzucone argumenty

Organ dokonał dowolnych ustaleń co do odległości lokalizacji reklamy i jej wpływu na bezpieczeństwo. Błędne zastosowanie art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Umieszczenie reklamy w dużej odległości od drogi czyni inwestycję nieopłacalną ekonomicznie.

Godne uwagi sformułowania

Prymat zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym nad słusznym interesem wnioskodawcy jest powszechnie przyjmowany w orzecznictwie. Ochrona życia i bezpieczeństwa obywateli - także w aspekcie rozwiązań zwiększających bezpieczeństwo na drogach - w sytuacjach kolizyjnych przeważa nad interesem indywidualnym jednostki czy jej prawem własności. Kierowca podczas pobierania informacji z reklamy, nie ma możliwości skupienia uwagi na sytuacji panującej na drodze. Taki stan chwilowego zatrzymania wzroku w jednym punkcie nazywamy "fiksacją". Wybór rozstrzygnięcia, musi być uwarunkowany kryteriami należącymi do sfery ochrony dróg oraz okolicznościami konkretnej sprawy.

Skład orzekający

Tomasz Janeczko

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Rudnicki

sędzia

Iwona Ścieszka

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu bezpieczeństwa ruchu drogowego nad interesem ekonomicznym inwestora przy lokalizacji reklam w pobliżu dróg ekspresowych i węzłów drogowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji lokalizacji reklamy przy drodze ekspresowej i węźle drogowym, z uwzględnieniem przepisów ustawy o drogach publicznych i wytycznych dotyczących wpływu reklam na bezpieczeństwo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu lokalizacji reklam i ich wpływu na bezpieczeństwo ruchu drogowego, co jest istotne zarówno dla prawników, jak i dla szerszej publiczności.

Reklama przy drodze ekspresowej? Sąd: Bezpieczeństwo kierowców ważniejsze niż zysk.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 474/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Rudnicki
Iwona Ścieszka
Tomasz Janeczko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 977
art. 53 ust. 4 pkt 9
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 645
art. 43 ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki asesor WSA Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2024 r. sprawy ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 15 grudnia 2023 r. znak: O/ZG.Z-3.4351.167.2023.MK w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę
Uzasadnienie
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: "organ") postanowieniem z dnia 15 maja 2023 r., znak O/ZG.Z-3.4351,167.2023.MK, działając na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 9) w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2023.977- j.t. ze zm., dalej: "u.p.z.p."), art. 35 ust. 3 i art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.2023.645, dalej : "u.d.p.") oraz art. 106 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775 – dalej "k.p.a.") po rozpoznaniu wniosku z dnia 8 grudnia 2023 r. Prezydenta Miasta G. o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wolnostojącego urządzenia reklamowego z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na działce nr ewid. [...] z obrębu [...] – W. przy ul. K. w G. – postanowił nie uzgodnić projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wolnostojącego urządzenia reklamowego z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na działce nr ewid. [...] z obrębu [...] – W. przy ul. K. w G. w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego drogi ekspresowej [...].
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Prezydent Miasta G. wystąpił do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla opisanej inwestycji.
Uzyskanie uzgodnienia z zarządcą drogi - w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego - wymagane było na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 9 w związku z art. 60 ust. 1 u.p.z.p. Zgodnie z art. 35 ust. 3 u.d.p. "Zmianę zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego, w szczególności polegającą na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, zarządca drogi uzgadnia w zakresie możliwości włączenia do drogi ruchu drogowego spowodowanego tą zmianą".
Przepis art. 53 ust. 4 pkt 9 u.p.z.p. nie określa kryteriów uzgodnienia inwestycji planowanych na obszarach przyległych do pasa drogowego. Zgodnie z art. 19 ust. 1 u.d.p., do właściwości zarządcy drogi należą sprawy m.in. z zakresu utrzymania i ochrony dróg. W myśl art. 4 pkt 21 u.d.p., ochrona drogi to działania mające na celu niedopuszczenie m.in. do pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu. Ocena ewentualnego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego wskutek lokalizacji obiektu budowlanego w sąsiedztwie pasa drogowego drogi publicznej podlega kompetencji organu działającego w trybie uzgodnienia na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Organ wyjaśnił, że analiza projektu decyzji wykazała, że planowana reklama będzie usytuowana na działce nr ew. [...], położonej w obrębie węzła drogowego drogi ekspresowej [...] "G." w odległości ok. 20,0 m od zewnętrznej krawędzi jezdni ul. K.
Wskazał, że stosownie do art. 43 ust. 1 u.d.p., reklamy umieszczone przy drogach poza obszarami zabudowanymi, powinny być usytuowane w odległości co najmniej 40 m zewnętrznej krawędzi jezdni drogi ekspresowej [...]. Tym samym odległość lokalizacji planowanego urządzenia reklamowego od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi krajowej mająca wynosić 20 m nie jest prawidłowa i sprzeczna z treścią art. 43 ust. 1 u.d.p.
Organ wskazał, że planowana lokalizacja reklamy powinna zostać zlokalizowana w odległości co najmniej 300 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi ekspresowej [...] oraz co najmniej 200 m od krawędzi jezdni łącznicy drogi ekspresowej [...]. Wyjaśnił, że usytuowanie reklamy w odległości ok. 20 m od krawędzi jezdni łącznicy węzła drogi ekspresowej [...] spowoduje, że będzie ona nadmiernie widoczna dla kierujących pojazdami. Umieszczenie w takim otoczeniu, tablicy reklamowej trwale związanego z gruntem składającego się ze słupa stalowego o wysokości 5 m i tablicy dwustronnej o wymiarach 3m x 6m - może powodować co najmniej dezorientację kierowcy. Dekoncentracja kierowców spowodowana treścią reklamy, może prowadzić do odwrócenia uwagi od sytuacji panującej na drodze i w konsekwencji może prowadzić do wypadków drogowych. Kierowca podczas pobierania informacji z reklamy, nie ma możliwości skupienia uwagi na sytuacji panującej na drodze. Taki stan chwilowego zatrzymania wzroku w jednym punkcie nazywamy "fiksacją" (średni jego czas wynosi 0,2 - 1,5 sekundy). Reklama znajdzie w polu widzenia kierowców, którzy dojeżdżają do wskazanego skrzyżowania, co jest związane z koniecznością zachowania szczególnej ostrożności.
Biorąc pod uwagę negatywny wpływ planowanego urządzenia reklamowego na bezpieczeństwo ruchu drogowego, zarządca drogi krajowej postanowił nie uzgodnić projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji.
C. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżący") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 15 maja 2023 r.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła mające istotny wpływ na wynik postępowania naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 7 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnych ustaleń, nie popartych dowodami, co do tego że:
- planowany nośniki reklamowy winien zostać zlokalizowany w odległości co najmniej 300 m. od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi ekspresowej [...], - zlokalizowanie reklamy w takim miejscu może przyczynić się do zaistnienia niebezpiecznych zdarzeń, co implikowało wydaniem przez organ postanowienia o charakterze uznaniowym;
- brak dokonania zindywidualizowanej oceny umieszczenia urządzenia reklamowego o parametrach takich jak we wniosku skarżącego, we wskazanej lokalizacji.
Ponadto wskazano na naruszenie art. 43 ust 1 Ustawy o drogach publicznych poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że planowane urządzenie powinno zostać zlokalizowane w odległości co najmniej 300 m. od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi ekspresowej [...] oraz co najmniej 200 m od krawędzi jezdni łącznicy drogi ekspresowej [...], podczas gdy umieszczenie urządzenia reklamowego w tak dalekiej odległości od drogi sprawi, że ekspozycja reklamowa będzie zupełnie niewidoczna, co sprawi, iż dla skarżącego inwestycja straci jakikolwiek sens ekonomiczny.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że rozważania organu dotyczące bezpieczeństwa nie zostały prawidłowo odniesione do planowanej inwestycji. Organ nie wskazał, jak usytuowanie tego konkretnego nośnika reklamowego wpłynie na bezpieczeństwo ruchu drogowego.
Wskazano również, że organ nie uwzględnił istotnych charakterystyk samej drogi jak i ekspozycji projektowanego urządzenia reklamowego, w odniesieniu do przebiegu drogi. Ponadto umieszczenie urządzenia reklamowego w tak dalekiej odległości od drogi sprawi, że ekspozycja reklamowa będzie zupełnie niewidoczna, co sprawi, że dla skarżącego inwestycja straci jakikolwiek sens ekonomiczny.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga i podniesione w niej zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu, jest postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 15 maja 2023 r., znak O/ZG.Z-3.4351,167.2023.MK, odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wolnostojącego urządzenia reklamowego z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na działce nr ewid. [...] z obrębu [...] – W. przy ul. K. w G.
Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 9 u.p.z.p., decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydaje się po uzgodnieniu z właściwym zarządcą drogi w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego. Zgodnie z art. 64 ust. 1 tej ustawy, przepisy art. 53 ust. 3-5a stosuje się odpowiednio do decyzji o warunkach zabudowy.
Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 9 u.p.z.p., projekt decyzji o warunkach zabudowy podlega ocenie zarządcy drogi w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego. Przepis ten nie wskazuje kryteriów takiego uzgodnienia. Jednym z nich określonym w art. 35 ust. 3 u.d.p., jest możliwość włączenia do drogi ruchu drogowego spowodowanego planowaną zmianą zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego lub zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
Należy zaznaczyć, że nie jest to jednak jedyne kryterium uzgodnienia, gdyż zarządca drogi powinien również ocenić odległości projektowanej inwestycji od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi zgodnie z art. 43 ust. 1 u.d.p. (również obiektów nie generujących ruchu drogowego np. tablic reklamowych).
W orzecznictwie wskazuje się, że skoro art. 53 ust. 4 pkt 9 u.p.z.p. nie wskazuje kryteriów uzgodnienia przez zarządcę drogi, to powinien on prowadzić postępowanie uzgodnieniowe w zakresie swojej właściwości rzeczowej (por. wyrok NSA z 26 maja 2021 r., II OSK 2513/18, wszystkie powołane orzeczenia publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy wyjaśnić, że z treści art. 19 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 21 u.d.p. wynika, że do zadań zarządcy drogi należy między innymi planowanie i ochrona dróg, polegająca na niedopuszczaniu do ograniczenia funkcji drogi i pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu. Organ uzgadniający, załatwiając sprawę w trybie współdziałania z organem właściwym do ustalenia warunków zabudowy, powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia stosowanych przepisów, w tym rodzaj planowanej inwestycji i związane z nią obciążenie ruchem, kategorię drogi publicznej, jej warunki użytkowania i względy bezpieczeństwa odbywającego się nią ruchu drogowego.
W ocenie Sądu powyższe kryteria oceny zostały spełnione przez organ.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 u.d.p. reklamy umieszczane przy drogach powinny być usytuowane, w przypadku drogi ekspresowej: w terenie zabudowy w odległości co najmniej 20 m od zewnętrznej krawędzi jezdni; poza terenem zabudowy w odległości co najmniej 40 m od zewnętrznej krawędzi jezdni.
W rozpoznawanej sprawie, bezspornym jest, że w przedłożonym do uzgodnienia projekcie decyzji o warunkach zabudowy, zaplanowane jest usytuowanie urządzenia reklamowego w odległości ok. 20,0 m od zewnętrznej krawędzi jezdni ul. K.
Zatem będzie ono zlokalizowane w odległości mniejszej niż 40 m od krawędzi jezdni łącznicy węzła drogi ekspresowej [...], wobec czego nie będzie zachowana minimalna odległość określona w art. 43 ust. 1 u.d.p., który ma charakter związany.
Wspomnieć należy, że zgodnie z art. 19 ust. 1 u.d.p. do właściwości zarządcy drogi należą sprawy m.in. z zakresu utrzymania i ochrony dróg. W myśl art. 4 pkt 21 u.d.p., ochrona drogi to działania mające na celu niedopuszczenie m.in. do pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu.
W przypadku reklam zarządca drogi dokonuje oceny zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, jakie może powodować posadowienie reklamy w otoczeniu drogi, biorąc pod uwagę okoliczności, które mogą przyczynić się do rozproszenia uwagi kierowców np. rodzaj i wielkość reklamy.
Jak trefnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1198/12, niemożność sytuowania obiektów budowlanych w odległości mniejszej niż wskazana w art. 43 ust. 1 u.d.p. jest tylko jednym z warunków uzyskania zgody na lokalizację obiektu na obszarze przyległym do pasa drogowego. Innymi są np. niepogorszenie warunków bezpieczeństwa ruchu (art. 19 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt. 21 u.d.p.), nie powodowanie oślepiania albo nie wprowadzanie w błąd uczestników ruchu drogowego (art. 45 ust. 1 pkt. 7 ustawy - Prawo o ruchu drogowym). Zatem określenie obszaru przyległego do pasa drogowego, na którym wymagane jest uzgodnienie zarządcy drogi dla projektowanego obiektu budowlanego zależy od okoliczności danej sprawy. Co do sytuowania konstrukcji reklamowych za takie kryterium należy przyjąć też to czy jest ona skierowana do uczestników ruchu drogowego, jakie są jej gabaryty.
Wskazać należy, że prymat zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym nad słusznym interesem wnioskodawcy jest powszechnie przyjmowany w orzecznictwie (np. wyroki NSA: z 8 lutego 2012 r. sygn. I OSK 276/11; z dnia 12 maja 2011 r. sygn. I OSK 1068/10).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 lutego 2014 r. (sygn. akt I OSK 1786/12) wskazał, że zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym przez organy Państwa, stanowi wyraz konstytucyjnej zasady ochrony życia, wyrażonej w art. 38 Konstytucji, jak również nakazu zapewniania bezpieczeństwa obywateli, zawarowanego w art. 5 Konstytucji. Z tego względu zasada bezpieczeństwa w ruchu drogowym, ma trwałe źródło konstytucyjne. Ze względu zatem na swoją rangę, ochrona życia i bezpieczeństwa obywateli - także w aspekcie rozwiązań zwiększających bezpieczeństwo na drogach - w sytuacjach kolizyjnych przeważa nad interesem indywidualnym jednostki czy jej prawem własności.
Nie mogły zatem zostać uwzględnione kwestie ekonomicznej opłacalności przedsięwzięcia podnoszone w skardze.
W przedmiotowej sprawie uzgodnienie dotyczy urządzenia reklamowego składającego się ze słupa stalowego (wysokość 5 m) i tablicy dwustronnej (o wymiarach 3 m x 6 m) planowanego do posadowienia przy łącznicy węzła drogowego drogi ekspresowej [...] "G", która należy do ciągu dróg o znaczeniu międzynarodowym (ozn. [...]).
Sąd podziela ocenę wyspecjalizowanego organu, że dla zachowania bezpieczeństwa ruchu drogowego, planowany nośnik reklamowy powinien zostać zlokalizowany poza obszarem węzła drogowego w odległości co najmniej 300 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi ekspresowej oraz w odległości co najmniej 200 m od łącznicy drogi ekspresowej [...].
Odległości te wynikają między innymi z wniosków zawartych w projekcie dotyczącym wpływu reklam na bezpieczeństwo ruchu drogowego realizowanego w ramach wspólnej inicjatywy Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz GDDKiA przez Konsorcjum: Instytutu Transportu Samochodowego, Politechniki Warszawskiej, Uniwersytetu Warszawskiego i Politechniki Gdańskiej (s. 5 Załącznika nr 5 do Raportu końcowego, Zadanie 5, Wytyczne do oceny wpływu reklam zewnętrznych na bezpieczeństwo ruchu drogowego - dalej "Wytyczne") - dostępne na stronie: https://www.qov.pl/web/gddkia/wvtvczne-ocenv-wDlywu-reklam-zewnetrznych-na- bezpieczeństwo-ruchu-drogowego
oraz:
- lokalizacji reklamy przy węźle drogowym drogi międzynarodowej [...], do której zastosowanie mają przepisy ratyfikowanej przez Polskę Umowy europejskiej o głównych drogach ruchu międzynarodowego (AGR) sporządzonej w Genewie 15 listopada 1975r. (Dz. U. 1985 Nr 10, poz. 35),
- lokalizacji reklamy w obszarze węzła (skrzyżowania), gdzie z uwagi na punkty kolizyjne, skomplikowaną sytuację drogową, konieczność oceny sytuacji, konieczność obserwacji zachowania innych uczestników ruchu drogowego, podjęcia decyzji i jej realizacji, kierujący jest istotnie obciążony informacjami związanymi z prowadzeniem pojazdu. Dlatego też w obszarze węzła drogowego nie powinny znajdować się obiekty i urządzenia odwracające uwagę kierowcy od warunków panujących na drodze,
- z faktu, że inwestor planuje zrealizować budowę urządzenia reklamowego o podwójnej tablicy reklamowej o powierzchni pojedynczej tablicy reklamowej przekraczającej 2,0 m2, do której mają zastosowanie Wytyczne do oceny wpływu reklam zewnętrznych na bezpieczeństwo ruchu drogowego (pkt. 2.2.1. s. 5 Załącznika nr 5 do Raportu końcowego)
Zgodnie z "zasadami ogólnymi" pkt. 4.1. Wytycznych, reklamy, w odróżnieniu od znaków drogowych, nie służą prowadzeniu ruchu drogowego, zatem ich istnienie w otoczeniu drogi nie jest niezbędne. Nieprawidłowa forma reklamy może rozpraszać kierowcę, a tym samym przyczyniać się do obniżenia niezawodności jego pracy i prowadzić do znacznego obniżenia poziomu bezpieczeństwa ruchu drogowego na danym odcinku drogi.
Według pkt 4.2. Wytycznych "Obszary wykluczenia reklam", reklamy nie powinny być lokalizowane w obszarach konfliktowych. W tych obszarach z uwagi na punkty kolizyjne, skomplikowaną sytuację drogowo - ruchową, konieczność oceny sytuacji, podjęcia decyzji i jej realizacji kierujący jest istotnie obciążony informacjami związanymi z prowadzeniem pojazdu. Wobec powyższego w tych przestrzeniach nie powinno się lokalizować dystraktorów, jakimi są reklamy. Zgodnie z przyjętą prędkością dopuszczalną dla drogi ekspresowej [...] wynoszącą 120 km/h, odległość Wv(m) wynosi 290 m lokalizacja planowanego urządzenia reklamowego znajduje się nie tylko w obszarze wykluczenia reklam, ale w obszarze konfliktu (Wytyczne s. 11).
Zdaniem Sądu, usytuowanie reklamy w odległości ok. 20 m od krawędzi jezdni łącznicy węzła drogi ekspresowej [...] spowoduje, że będzie ona nadmiernie widoczna dla kierujących pojazdami. Umieszczenie w takim otoczeniu, tablicy reklamowej trwale związanego z gruntem składającego się ze słupa stalowego o wysokości 5 m i tablicy dwustronnej o wymiarach 3m x 6m - może powodować co najmniej dezorientację kierowcy.
Podkreślić należy, że celem projektowanego urządzenia reklamowego, jak wskazał zresztą sam skarżący, jest oddziaływanie na użytkowników drogi. Urządzenie reklamowe zapewne będzie zauważane przez kierowców i będzie ściągało ich uwagę (co de facto jest celem umieszczania reklam w przestrzeni publicznej). W przedmiotowej sprawie chodzi o przyciągnięcie i skierowanie uwagi osób kierujących, którzy poruszają się drogą ekspresową [...] oraz drogą wojewódzką na prezentowane przez niego treści informacyjno-reklamowe. Skierowanie uwagi kierującego na treści reklam wiąże się z kolei z odwróceniem jego wzroku i atencji od sytuacji drogowej, a kierowany przez nich w tym momencie pojazd przemieszcza się często w sposób niekontrolowany, co prowadzi do sytuacji bardzo niebezpiecznych, w szczególności w obszarach o dużym nagromadzeniu punktów kolizyjnych, takich jak analizowany obszar węzła.
Nie ulega wątpliwości, że zarządca drogi musi mieć na względzie przede wszystkim zgodność inwestycji z zasadami bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Niezapewnienie koniecznego poziomu bezpieczeństwa ruchu drogowego stanowi przesłankę odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Wybór rozstrzygnięcia, musi być uwarunkowany kryteriami należącymi do sfery ochrony dróg oraz okolicznościami konkretnej sprawy. Zarządca drogi powinien dokonać oceny zagrożenia biorąc pod uwagę m.in. rodzaj danej tablicy reklamowej, jej położenie w pobliżu odcinków drogi na których wymagane jest zachowanie przez kierowców szczególnej ostrożności.
Oczywistym jest, że interes ekonomiczny inwestorów obiektów w otoczeniu dróg publicznych zawsze ustąpić musi w obliczu obaw o bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym jest zawsze argumentacją skuteczną, gdy wynika ona z przekonującej analizy w odniesieniu do skonkretyzowanych okoliczności sprawy.
Sąd uznał, że niezasadne są zarzuty skargi, podnoszące, że organ nie dokonał zindywidualizowanej oceny (naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.).
Organ bowiem w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie administracyjne w oparciu o art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a następnie dokonał prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego z art. 43 ust. 1 u.d.p.
Nie doszło także zdaniem Sądu do naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 43 ust. 1 u.d.p. gdyż w przedmiotowej sprawie odległość usytuowania reklamy jest sprzeczna z treścią art. 43 ust. 1 u.d.p. - brak zachowania odległości minimalnych. Jak wskazał wyspecjalizowany w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego organ, w omawianej sprawie odległości te powinny być znacznie większe. Sąd w pełni podziela tę ocenę.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI