VII SA/WA 47/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-06-17
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneprojekt budowlany zamiennyistotne odstępstwonadzór budowlanydecyzja o pozwoleniu na budowępostępowanie administracyjnestwierdzenie nieważności decyzjirozbudowa budynku

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nakładającej obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego z powodu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu.

Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji nakładającej obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Skarżący argumentował, że pierwotne roboty budowlane nie stanowiły istotnego odstępstwa od projektu i że organy błędnie przerzucają na niego skutki braku dokumentacji. Sąd uznał, że istotne odstępstwa miały miejsce (zmiana długości i kubatury budynku przekraczająca dopuszczalne limity), a organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, nie znajdując podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi J. H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji uchylającej decyzję PINB i nakładającej obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, twierdząc, że roboty budowlane nie stanowiły istotnego odstępstwa od projektu i że organy przerzucają na niego skutki braku dokumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd stwierdził, że istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego miały miejsce, w szczególności w zakresie długości i kubatury budynku, przekraczając dopuszczalne limity określone w Prawie budowlanym. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, nie znalazły podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, a argumentacja skarżącego dotycząca braku dokumentacji i zastosowania przepisów z 1974 r. była niezasadna. Rozstrzygnięcie potwierdza, że istotne odstępstwa od projektu budowlanego, nawet jeśli nie zostały od razu zakwalifikowane jako samowola budowlana, obligują do sporządzenia projektu zamiennego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym przekroczenie dopuszczalnych limitów zmian w zakresie długości i kubatury obiektu, uzasadniają nałożenie obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zmiany w długości i kubaturze budynku przekroczyły 2% dopuszczalne limity, co stanowiło istotne odstępstwo od projektu budowlanego, uzasadniające zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji, gdy została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

p.b. art. 51 § 1

Prawo budowlane

Nakładanie obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w przypadku istotnych odstępstw od projektu.

p.b. art. 36a § 5

Prawo budowlane

Definicja istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego.

p.b. art. 36a § 5a

Prawo budowlane

Warunki uznania zmiany parametrów obiektu za nieistotne odstępstwo.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa negatywne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji (upływ terminu, nieodwracalne skutki prawne).

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i działania organów.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny dowodów na podstawie własnego przekonania.

k.p.a. art. 134 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

k.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do oddalenia skargi.

p.b. art. 51 § 4

Prawo budowlane

Decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego.

p.b. art. 63 § 1

Prawo budowlane

Obowiązek przechowywania dokumentacji budowy.

p.b. art. 103 § 1

Prawo budowlane

Zasada intertemporalna stosowania przepisów Prawa budowlanego.

p.b. art. 103 § 2

Prawo budowlane

Wyjątek od zasady intertemporalnej dotyczący art. 48 Prawa budowlanego.

Dz.U. 2018 poz 2096 art. 1 § b

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. 2017 poz 1332 art. 51 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2017 poz 1332 art. 51 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2017 poz 1332 art. 50

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2018 poz 2096 art. 1 § b

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dz.U. 2018 poz 2096 art. 156 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dz.U. 2018 poz 2096 art. 156 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego (zmiana długości i kubatury budynku) uzasadniają nałożenie obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny na podstawie dostępnych dowodów, a brak dokumentacji nie wyklucza stwierdzenia istotnych odstępstw. Naruszenie prawa nie miało charakteru rażącego, co wyklucza stwierdzenie nieważności decyzji.

Odrzucone argumenty

Robot budowlane nie stanowiły istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organy przerzuciły na skarżącego skutki zaniedbań organów administracji w zakresie braku dokumentacji. Zastosowanie powinny mieć przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.

Godne uwagi sformułowania

Rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. O rażącym naruszeniu prawa można mówić w razie oczywistego naruszenia prawa, tj. takiego, gdy dane rozstrzygnięcie stoi w oczywistej sprzeczności z jasno sformułowanym przepisem prawa, a więc takim, który nie wymaga dalszych wyjaśnień. Nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony. Przy kwalifikowaniu naruszenia prawa do kategorii naruszenia rażącego chodzi nie o sam fakt zachowania się organu niezgodnie z normą prawną, lecz o skutki, których dotkliwości dla strony niczym nie można usprawiedliwiać.

Skład orzekający

Andrzej Siwek

sprawozdawca

Izabela Ostrowska

członek

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia istotnego odstępstwa od projektu budowlanego oraz kryteriów rażącego naruszenia prawa w kontekście stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z budynkiem o długiej historii i zmianach prawnych na przestrzeni lat.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych i materialnoprawnych w prawie budowlanym, w tym definicji istotnego odstępstwa i rażącego naruszenia prawa, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Kiedy drobne zmiany w budowie stają się istotnym odstępstwem? Sąd wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 47/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek /sprawozdawca/
Izabela Ostrowska
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 217/22 - Wyrok NSA z 2023-03-14
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 1 b, art 156 par. 1 i par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1332
art. 51 ust 1 pkt 3, art 36a ust 5, art 50, 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy", "GINB") zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2020 r., znak: [...], po przeprowadzeniu, wszczętego w związku z wnioskiem J. H., postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...]w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Jako podstawę prawną organ wskazał art. art. 158 § 1 w związku z art. 157 § 1 i art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.").
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
W związku z wnioskiem M. A. o przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego przy Alei [...] we [...], które według wnioskodawczyni wykonane zostały niezgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] (dalej jako "PINB", "PINB dla miasta [...]") wszczął postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku przy Alei [...] we [...], o czym zawiadomiono strony postępowania pismem z dnia 5 maja 2014 r.
W dniu 9 czerwca 2014 r. upoważnieni pracownicy PINB przeprowadzili oględziny, w toku których ustalono, że przy Alei [...] we [...] istnieje budynek mieszkalny jednorodzinny, którego część wschodnią, parterową (z piwnicą) dobudowano na podstawie decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 1971 r. Z porównania stanu istniejącego z rysunkami zatwierdzonego projektu budowlanego, stanowiącego załącznik do powyższej decyzji stwierdzono, że roboty budowlane polegające na rozbudowie przedmiotowego obiektu wykonane zostały ze zmianami w stosunku do projektu. Stwierdzono bowiem, iż w poziomie parteru rozbudowanej części obiektu nie wykonano zaprojektowanego tarasu, zlokalizowanego zgodnie z projektem nad wjazdem do garażu oraz słupa stanowiącego element wsporczy płyty tarasu. Obecnie nad bramą wjazdową wykonany jest jedynie daszek bez podparcia. Ponadto w trakcie oględzin dokonano pomiarów rozbudowanej części budynku, na podstawie których stwierdzono, że nieznacznie zwiększono jej wymiary. Z pomiarów wynika, że ściana rozbudowanej części obiektu od strony frontowej (z zamontowaną bramą garażową) wraz z ociepleniem posiada długość 3,50 m (mierząc od ściany istniejącej części obiektu), gdzie zgodnie z projektem długość ww. ściany winna wynosić 3,38 m, natomiast długość ściany przebiegającej równolegle do granicy z posesją przy Alei [...] we [...] z ociepleniem wynosi 10,0 m, gdzie zgodnie z projektem winna wynosić 9,73 m. Z powyższego wynikało zatem, iż zmieniono również odległość rozbudowanej części obiektu od granicy z sąsiednią nieruchomością przy Alei [...] we [...], która jak wynika z obliczeń zmniejszyła się w stosunku do odległości wskazanej w zatwierdzonym projekcie o 12 cm (w projekcie wskazano odległość 1,72 m od ściany rozbudowanej części obiektu do granicy działki).
W trakcie oględzin ustalono ponadto, że podczas robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku dokonano zmiany układu ścian działowych w poziomie piwnic, a także nie wykonano zaprojektowanych przewodów kominowych w ścianie zewnętrznej od strony schodów zewnętrznych, które zgodnie z projektem miały służyć do wentylowania pomieszczenia piwnicy (oznaczonego nr 02) i pomieszczenia kuchni (oznaczonego nr 3) znajdujących się w istniejącej części obiektu, a także do wentylowania pomieszczenia warsztatu podręcznego (oznaczonego nr 03) znajdującego się w rozbudowywanej części budynku. Także wentylacja pomieszczenia kuchni, znajdującego się w istniejącej części obiektu, przynależnej do lokalu nr 1 wykonana jest w innym miejscu niż zaprojektowano (istnieje podłączenie do istniejącego przewodu kominowego).
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] PINB dla miasta [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., nałożył na M. H. - inwestora robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy Alei [...] we [...], wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę - obowiązek sporządzenia i przedłożenia, w terminie 3 miesięcy od dnia kiedy rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie stanie się ostateczne, 3 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego obejmującego ww. rozbudowę budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu wskazano, że w toku robót budowlanych związanych z rozbudową omawianego budynku dokonano zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu budowalnego, które zgodnie z art. 36a ust. 5 p.b. są kwalifikowane jako istotne odstąpienie, gdyż dotyczą charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego. Zmieniono bowiem wymiary rozbudowanej części budynku, a także kubaturę poprzez rezygnację z zaprojektowanego tarasu wraz ze słupem stanowiącym element wsporczy płyty tarasu. Podkreślono, że rozwiązania dotyczące wentylacji pomieszczeń również winny być uwzględnione w projekcie budowlanym zamiennym.
W odwołaniu od ww. decyzji stron M. A. zawarła informację, że adresat decyzji – M. H. nie żyje od 10 lat oraz, że nie żyje również jedna ze stron postępowania – K. M.. Ponadto w odwołaniu podniesiono, że rzeczywista odległość dobudowanej części budynku od granicy z sąsiednią działką jest znacznie niniejsza niż wskazana w decyzji PINB.
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że powodem uchylenia decyzji PINB były uchybienia proceduralne. Mianowicie z informacji zawartej w odwołaniu wynika, że adresat decyzji – M. H. i inna strona postępowania – K. M., nie żyją. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż w tej sytuacji PINB dla miasta [...] winien w pierwszej kolejności ustalić czy istnieje możliwość wezwania spadkobierców M. H. i K. M. do udziału w toczącym się postępowaniu. Natomiast w wypadku negatywnego wyniku tych czynności, organ prowadzący postępowanie obowiązany jest je zawiesić.
W związku z powyższym, Powiatowy inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...] z przyczyn określonych w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (czyli wystąpienia zagadnienia wstępnego) zawiesił przedmiotowe postępowanie administracyjne do czasu zakończenia postępowania sądowego w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym M. H..
W dniu 14 października 2015 r. strona zawieszonego postępowania – M. A., przedłożyła w PINB postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] we [...] [...] Wydział [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. (sygnatura akt [...]) oraz wystąpiła o podjęcie zawieszonego przez organ postępowania. W powyższym postanowieniu sądu stwierdzono, że spadek po M. H. został nabyty przez D. H., M. C. i J. H..
Mając na uwadze powyższe, PINB postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] podjął postępowanie administracyjne w sprawie przedmiotowych robót.
Pismem z dnia 8 grudnia 2016 r. PINB dla miasta [...] ponownie zwrócił się do Sądu z zapytaniem, czy nie toczyło się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej K. M.. W odpowiedzi na zapytanie PINB, Sąd Rejonowy dla [...] [...] Wydział [...] poinformował, że nie toczyło się ani nie toczy postępowanie spadkowe po K. M..
W związku z powyższym, organ I instancji na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, że zarząd lokalem nr 1 w budynku przy Alei [...]. wchodzącym w skład masy spadkowej po zmarłej K. M., sprawuje M. L., a następnie pismem z dnia 19 stycznia 2017 r. poinformował strony o aktualnym określeniu stron postępowania administracyjnego.
Następnie PINB dla miasta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 3 nałożył na D. H., M. C. i J. H. - współwłaścicieli budynku mieszkalnego jednorodzinnego (dwulokalowego) przy Alei [...] we [...] rozbudowanego w części dotyczącej lokalu nr 1 w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, obowiązek sporządzenia i przedstawienia trzech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w terminie 3 miesięcy od kiedy decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu decyzji ponownie wskazano na istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego – zmianę wymiarów rozbudowanej części budynku, a także kubatury poprzez rezygnację z zaprojektowanego tarasu wraz ze słupem stanowiącym element wsporczy płyty tarasu. Stwierdzono także nieprawidłowości dotyczące wentylacji pomieszczeń, związane z odstąpieniem od wykonania projektowanych przewodów wentylacyjnych.
Od ww. decyzji odwołał się J. H..
Po rozpoznaniu ww. odwołania [...] Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowalnego (dalej jako "[...] WINB", "[...]WINB") decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr 1392/2017, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.pa. oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. uchylił ww. decyzję PINB dla miasta [...] w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin jego wykonania - do dnia 30 listopada 2017 r. - a w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy.
Organ wskazał, że dokonane zmiany dotyczą projektu zagospodarowania terenu oraz charakterystycznych parametrów technicznych obiektu, co było istotnym odstępstwem, które obligowało organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b.. Organ na podstawie protokołu z oględzin przeprowadzonych dnia 9 czerwca 2014 r., dokumentacji fotograficznej wykonanej w trakcie oględzin, dokumentów przedłożonych przez strony postępowania - protokołów przewodów kominowych i kopii mapy do celów opiniodawczych oraz map ZGKiKM dostępnych drogą elektroniczną, w odniesieniu do akt archiwalnych organu administracji architektoniczno-budowlanej ustalił, że pomiędzy warunkami ustalonymi w pozwoleniu na budowę a stanem rzeczywistym, istnieją wyraźne rozbieżności, co skutkowało jednoznacznym rozstrzygnięciem w tym zakresie.
Przy piśmie z dnia 20 lutego 2018 r. D. H. przedłożyła cztery egzemplarze projektu budowlanego zamiennego, wskazując, że uwzględnia on zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych dotyczących rozbudowy omawianego budynku.
Pismem z dnia 18 maja 2018 r. M. A. wniosła uwagi do przedłożonego projektu budowlanego zamiennego, wskazując, że nie wyraża zgody na wykonanie miejsca parkingowego przez D. H. we wskazanej w projekcie lokalizacji.
Prezydent [...] decyzja z dnia [...] sierpnia 2018 r., w trybie art. 36a ust. 2 p.b., uchylił ww. decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 1971 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę przedmiotowego budynku. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania J. H., utrzymał w mocy powyższą decyzje.
Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] PINB dla miasta [...], na podstawie art. 51 ust. 4 p.b., odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego. PINB wskazał, że inwestorzy nie przedstawili zawierającego prawidłowe rozwiązania projektu budowlanego zamiennego. W projekcie zamieszono rozwiązania projektowe wymagające dokumentu, z którego wynika prawo do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane – w zakresie, w jakim zaprojektowano miejsce postojowe dla samochodów osobowych. Takiego dokumentu, pomimo wezwań organu, nie przedłożono, stąd zawarte w projekcie rozwiązania dotyczące miejsc postojowych należy uznać za niedopuszczalne.
Wnioskiem z dnia 27 kwietnia 2020 r. J. H. (dalej jako skarżący) zwrócił się w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. o stwierdzenie nieważności decyzji PINB dla miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr 894/2017, zarzucając, że rażąco narusza prawo, tj.:
a) art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. na skutek dokonania ustaleń w sprawie w sposób całkowicie dowolny, nie poparty odpowiednimi dowodami oraz na skutek braku ustalenia istotnych okoliczności sprawy, co w szczególności dotyczy stwierdzenia, że w sprawie miało miejsce istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego bez zgody właściwego organu, w sytuacji gdy w rzeczywistości inwestor M. H. dochował wszelkich wymaganych prawem formalności;
b) art. 7 i 9 k.p.a. poprzez przerzucanie na skarżącego oraz członków jego rodziny skutków zaniedbań organów administracji, to jest skutków braku odnalezienia dokumentacji związanej z robotami budowlanymi na nieruchomości przy al. [...] we [...], w sytuacji gdy zgodnie z powołaną normą organy zobowiązane są
działać w sposób budzący zaufanie obywateli;
c) przepisów prawa materialnego, to jest art. 63 ust. 1 p.b. na skutek uznania, że brak dokumentacji związanej z obiektem budowlanym obciąża skarżącego, w sytuacji gdy przytoczony przepis, wprowadzający obowiązek przechowywania dokumentów dotyczących budowy obiektu budowlanego nie odnosi się do obiektów budowlanych wybudowanych przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r., a więc przed 1 stycznia 1995 r., jak i do robót budowlanych wykonanych przed tą datą - i organy administracji budowlanej nie mogą wyciągać żadnych negatywnych skutków dla inwestora z powodu braku tej dokumentacji.
Zdaniem skarżącego powyższe naruszenia skutkowały rażącym naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. - poprzez zastosowanie tego artykułu, bowiem w sprawie brak jest podstaw dla nałożenia na skarżącego obowiązków z tej normy.
Skarżący we wniosku podniósł, że terenowe organy nadzoru budowlanego nie udowodniły w toku postępowania faktu wykonania przedmiotowej rozbudowy w warunkach samowoli budowlanej, a ponadto, że w ustawie Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. nie został zawarty obowiązek, analogiczny do art. 63 obecnego Prawa budowlanego, dotyczący obligatoryjnego przechowywania przez inwestora przez okres istnienia obiektu dokumentacji budowy i dokumentacji powykonawczej oraz opracowań projektowych i dokumentów technicznych robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego użytkowania. Zdaniem skarżącego. Nieuprawnione jest natomiast domniemywanie samowoli budowlanej w sytuacji niemożności ustalenia faktu wydania pozwolenia na budowę. Nie można bowiem wyciągać negatywnych konsekwencji prawnych wobec inwestora bądź zarządcy obiektu budowlanego w związku z nieposiadaniem, a ściślej mówiąc, nieprzedłożeniem decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli nie był on zobowiązany przepisem prawa do przechowywania takiego dokumentu, zwłaszcza, że sam organ takimi dokumentami również nie dysponuje.
W związku z ww. wnioskiem, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "GINB") zawiadomił strony o wszczętym postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], gdyż to ona ostatecznie rozstrzyga kwestię nałożonego obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.
W wyniku przeprowadzenia postępowania administracyjnego, wszczętego w związku z wnioskiem J. H., GINB wydał w dniu [...] października 2020 r. zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją, którą odmówił stwierdzenia nieważności [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.
Rozpatrując złożony wniosek GINB stwierdził, że podniesiona w nim argumentacja nie jest zasadna, zaś kwestionowana decyzja nie narusza prawa.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przyznał, że akta sprawy dowiodły, że w sprawie występują istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego rozbudowy przedmiotowego budynku. Przede wszystkim uległa zmianie długość przedmiotowego obiektu budowlanego.
Wprawdzie terenowe organy nadzoru budowlanego w toku postępowania nie zbadały grubości ocieplenia znajdującego się na ścianach rozbudowanej części tego budynku, poprzestając na stwierdzeniu zawartym w protokole oględzin z dnia 9 czerwca 2014 r., że ściany rozbudowanej części budynku są ocieplone, podczas, gdy grubość tego ocieplenia ma istotne znaczenie w sprawie, bo wpływa na rzeczywistą długość ścian budynku w obecnym stanie i dopiero jej ustalenie pozwala na precyzyjne określenie zakresu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego zamiennego, to jednak brak ustaleń w tym zakresie powodujący naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez organy nadzoru budowlanego, nie stanowił rażącego naruszenia prawa.
Z projektu budowlanego zamiennego przedłożonego przez zobowiązanych wynika, że ocieplenie ścian w poziomie piwnic wynosi od 6 do 7 cm, a na kondygnacji parteru 11 cm. Zatem w poziomie parteru, odstępstwo w zakresie ściany posiadającej w pierwotnym projekcie długość 9,73 m (znajdującej się przy granicy z posesją nr 19), wynosi ok. 2,7%, a w zakresie ściany tylnej, posiadającej w pierwotnym projekcie długość 4,76 m, ok. 4,8%. Zatem odstąpienie w zakresie długości przekracza 2% długości wskazanej w projekcie budowlanym. Zatem nie spełniało ono warunków wskazanych w art. 36a ust. 5a pkt 1 p.b. pozwalających na zakwalifikowanie tego odstępstwa jako nieistotnego i tym samym stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Ponadto ww. zmiana długości wpłynęła na zwiększenie powierzchni zabudowy i kubatury tego budynku, stanowiących, zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 2 p.b. istotne odstępstwa od projektu budowalnego.
Odnosząc się natomiast do wyrażonego we wniosku o stwierdzenie nieważności poglądu, że organ nie udowodnił faktu wykonania robót budowlanych polegających na rozbudowie przedmiotowego budynku w warunkach samowoli budowlanej, GINB wskazał, że postępowanie prowadzone przed terenowymi organami nadzoru budowlanego dotyczyło stwierdzenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, które stanowi odrębne postępowanie od postępowania w sprawie legalizacji robót budowlanych zrealizowanych bez pozwolenia na budowę. Ponadto organ wyczerpująco ustalił stan faktyczny sprawy, m.in. występując do Urzędu Miejskiego [...] Wydział Architektury i Budownictwa o przesłanie wszelkich akt sprawy dotyczących budynku położonego przy Alei [...] we [...], a jedynymi dokumentami dotyczącymi tej nieruchomości, znajdującymi się w rejestrach organu administracji architektoniczno-budowlanej, były akta postępowania w sprawie rozbudowy przedmiotowego budynku, zakończonego decyzją Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] z dnia [...] czerwca 1971 r. znak: [...]. Dodatkowo PINB dla miasta [...] zwracał się do organu administracji architektoniczno-budowlanej o wskazanie czy organ ten udzielał pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części tego budynku bądź przyjął bez sprzeciwu zawiadomienie o zakończeniu ww. robót budowlanych. Jak wynika z pisma Urzędu Miejskiego [...] Wydział Architektury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2014 r,. znak: [...], w rejestrach prowadzonych przez organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma wniosków ani zawiadomień o zakończeniu tych robót budowlanych. Skoro w rejestrach organu administracji architektoniczno-budowlanej odnalezione zostały akta dotyczące postępowania w sprawie pozwolenia na rozbudowę tego obiektu z 1971 r., to tym bardziej znajdowałyby się w rejestrach tego organu nowsze dokumenty świadczące o zakończeniu rozbudowy tego budynku w sposób nienaruszający przepisów prawa.
Reasumując organ wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że kontrolowana decyzja [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] nie została obarczona którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., tj. nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, nie była niewykonalna w dniu jego wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył J. H., Podniósł zarzuty naruszenia:
1. art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. art. 145 §1 pkt 2 k.p.a., na skutek dokonania ustaleń w sprawie w sposób całkowicie dowolny, nie poparty odpowiednimi dowodami oraz na skutek braku ustalenia istotnych okoliczności sprawy, co w szczególności dotyczy stwierdzenia, że w sprawie miało miejsce istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego bez zgody właściwego organu, w sytuacji gdy w rzeczywistości inwestor M. H. dochował wszelkich wymaganych prawem formalności;
2. art. 7 i 9 k.p.a. w zw. art. 145 §1 pkt 2 k.p.a., poprzez przerzucanie na skarżącego oraz członków jego rodziny skutków zaniedbań organów administracji, to jest skutków braku odnalezienia dokumentacji związanej z robotami budowlanymi na nieruchomości przy al. [...] we [...] - tylko na tej podstawie, że w aktach organów są materiały dotyczące wcześniejszej inwestycji niż sporna, w sytuacji gdy zgodnie z powołaną normą organy zobowiązane są działać w sposób budzący zaufanie obywateli;
3. art. 63 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. art. 145 §1 pkt 2 k.p.a. na skutek uznania, że brak dokumentacji związanej z obiektem budowlanym obciąża skarżącego, w sytuacji gdy przytoczony przepis, wprowadzający obowiązek przechowywania dokumentów dotyczących budowy obiektu budowlanego nie odnosi się do obiektów budowlanych wybudowanych przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r., a więc przed 1 stycznia 1995 r, jak i do robót budowlanych wykonanych przed tą datą - i organy administracji budowlanej nie mogą wyciągać żadnych negatywnych skutków dla inwestora z powodu braku tej dokumentacji.
W oparciu o powyższe zarzuty wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. Powtórzył argumentację zawartą we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa
Na wstępie należy wskazać, iż przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r., znak: [...], którą, po przeprowadzeniu, wszczętego w związku z wnioskiem J. H., postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr 894/2017, nakładająca na D. H., M. C. i J. H. - współwłaścicieli budynku mieszkalnego jednorodzinnego (dwulokalowego) przy Alei [...] we [...] rozbudowanego w części dotyczącej lokalu nr 1 w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, obowiązek sporządzenia i przedstawienia trzech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w terminie 3 miesięcy od kiedy decyzja stanie się ostateczna, odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
Kwestionowana decyzja wydana została w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w tym trybie decyzji, czy postanowienia na zasadzie art. 126 k.p.a. - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.
Wskazać należy, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 k.p.a. toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności jest zatem ustalenie wad decyzji, które pozwalają na stwierdzenie nieważności z powodu wad istniejących od dnia jej wydania. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji, organ orzekający w tym zakresie bada stan faktyczny, jak i prawny z daty wydania decyzji. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy, a jedynie ustalenie, czy decyzja nie jest dotknięta kwalifikowanymi wadami prawnymi.
Właściwy organ orzeka o stwierdzeniu nieważności badanej decyzji tylko wówczas gdy stwierdzi, iż wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 156 § 1 k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 § 2 k.p.a. ustawy, a więc nie upłynął termin dopuszczalności stwierdzenia nieważności badanego rozstrzygnięcia, ani też rozstrzygnięcie to nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych.
W niniejszej sprawie skarżący wnosił o stwierdzenie nieważność omawianej decyzji w związku z zaistnieniem przesłanki zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w myśl której organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż rażące naruszenie prawa, o którym mowa w 156 § 1 k.p.a., określane jest w doktrynie i orzecznictwie jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W orzecznictwie zgodnie zauważa się, iż rażące naruszenie prawa występuje w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. O rażącym naruszeniu prawa można mówić w razie oczywistego naruszenia prawa, tj. takiego, gdy dane rozstrzygnięcie stoi w oczywistej sprzeczności z jasno sformułowanym przepisem prawa, a więc takim, który nie wymaga dalszych wyjaśnień. W wyroku z 31 stycznia 2006 r. (sygn. akt I OSK 883/05, lex nr 299873), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż "Rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa". I dalej: "Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność decyzji, gdy ma charakter rażący. A zatem dla uznania, że wystąpiło owo kwalifikowane "naruszenie prawa", konieczne jest stwierdzenie i wykazanie, iż miało ono charakter rażący". W przywołanym wyroku Sąd zaznaczył też, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zaznaczył przy tym, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Jednocześnie dodać należy, iż w orzecznictwie zwraca się uwagę i podkreśla, że ani oczywistość naruszenia przepisu, ani jego charakter nie są wystarczające do uznania, że miało miejsce rażące naruszenie prawa. Obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją. Na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę m.in. w wyroku z 25 września 2007 r. (sygn. akt II OSK 1111/06, lex nr 494728), w którym to wskazał, iż "O tym, czy naruszenie prawa jest "rażącym", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Za "rażące" należy uznać wyłącznie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Utożsamianie zatem tego pojęcia z każdym naruszeniem jest oczywiście wadliwe. Nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony. Przy kwalifikowaniu naruszenia prawa do kategorii naruszenia rażącego chodzi nie o sam fakt zachowania się organu niezgodnie z normą prawną, lecz o skutki, których dotkliwości dla strony niczym nie można usprawiedliwiać."
Podkreślić należy, że materialnoprawną podstawą kwestionowanych rozstrzygnięć stanowił przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania tych rozstrzygnięć), w myśl którego organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Zgodnie z art. 36a ust. 5 p.b. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania w niniejszej sprawie rozstrzygnięć w trybie naprawczym), przez istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę rozumie się odstąpienie w zakresie:
1) projektu zagospodarowania działki lub terenu;
2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 5a;
3) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne;
4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części;
5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
6) wymagającym uzyskania lub zmiany opinii, uzgodnień i pozwoleń, które są wymagane do uzyskania pozwolenia na budowę lub do dokonania zgłoszenia:
a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, lub
b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1 b.
Natomiast zgodnie z art. 36a ust. 5a p.b. (obowiązującym w dacie wydania w niniejszej sprawie rozstrzygnięć w trybie naprawczym) jest istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę zmiana wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego niebędącego obiektem liniowym, jeżeli odstąpienie łącznie spełnia następujące warunki:
1) nie przekracza 2% wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego określonych w projekcie budowlanym;
2) nie zwiększa obszaru oddziaływania obiektu;
3) nie mieści się w zakresie odstępstw, o których mowa w ust. 5 pkt 3-6, z wyjątkiem odstępstwa od projektowanych warunków ochrony przeciwpożarowej, jeżeli odstępstwo zostało uzgodnione z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Jak słusznie wskazał GINB w zaskarżonej decyzji, z akt sprawy wynika, że sprawie występują istotne odstępstwa od zatwierdzonego decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 1971 r. projektu budowlanego rozbudowy przedmiotowego budynku Przede wszystkim uległa zmianie długość przedmiotowego obiektu budowlanego. W poziomie parteru, odstępstwo w zakresie ściany posiadającej w pierwotnym projekcie długość 9,73 m (znajdującej się przy granicy z posesją nr 19), wynosi ok. 2,7%, a w zakresie ściany tylnej, posiadającej w pierwotnym projekcie długość 4,76 m, ok. 4,8%. Zatem odstąpienie w zakresie długości przekracza 2% długości wskazanej w projekcie budowlanym. Zatem nie spełniało ono warunków wskazanych w art. 36a ust. 5a pkt 1 p.b. pozwalających na zakwalifikowanie tego odstępstwa jako nieistotnego i tym samym stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Ponadto ww. zmiana długości wpłynęła na zwiększenie powierzchni zabudowy i kubatury tego budynku, stanowiących, zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 2 p.b. istotne odstępstwa od projektu budowalnego.
Należy wskazać, że pomimo ustaleń zawartych w protokole oględzin z dnia 9 czerwca 2014 r., zarówno PINB dla miasta [...] w decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] jak i [...] WINB w decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] podnosiły, że co prawda za istotne odstąpienie należy uznać zmianę wymiarów rozbudowanej części budynku, a także kubaturę, jednakże (inaczej niż GINB) poprzez rezygnację z zaprojektowanego tarasu wraz ze słupem stanowiącym element wsporczy płyty tarasu. Jednakże powyższe w ocenie Sądu nie stanowiło rażącego naruszenia prawa. Słusznie wskazał GINB, że do zarzutu rażącego naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. organ wskazał, że skoro materiał dowodowy wskazuje na istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, to decyzji [...] WINB nakładającej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. na współwłaścicieli przedmiotowego obiektu budowlanego obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, nie można zarzucić, aby wadliwość kwestionowanej decyzja [...] WINB, dotyczącej nieprawidłowego wskazania istotnego odstępstwa, wywoływała skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, a tym samym rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 51 ust. 4 p.b., po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Decyzja zatwierdzająca zamienny projekt budowlany wydana w trybie art. 51 ust. 4 p.b. zastępuje pozwolenie na budowę w zakresie dokonanych odstępstw, a odesłanie do przepisów dotyczących projektu budowlanego (art. 51 ust. 1 pkt 3 zd. ostatnie tej ustawy), które stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian, oznacza, że projekt przed zatwierdzeniem powinien być sprawdzony przez organ nadzoru budowlanego, w szczególności, zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 1 p.b.. Projekt budowlany zamienny podlega merytorycznej ocenie organu nadzoru budowlanego, tak jak projekt "pierwotny". Wydana na podstawie tego przepisu decyzja w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona – decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, zastępuje bowiem w istocie pierwotną decyzję o pozwoleniu na budowę (tak też Andrzej Gliniecki w: "Prawo budowlane. Komentarz." pod redakcją Andrzeja Glinieckiego, wyd. 2, LexisNexis Warszawa 2014, str. 692 ). Co za tym idzie, również projekt budowlany zamienny obejmować musi całą inwestycję, stanowiącą przedmiot postępowania naprawczego. Doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oznacza doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w znaczeniu przepisów prawa administracyjnego materialnego. Doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem nie może być rozumiane jako doprowadzenie do stanu zgodności z prawem tylko w jakimś ograniczonym zakresie, gdyż pojęcie "stanu zgodnego z prawem" jest jedno.
Sąd nie podziela także argumentacji skarżącego, że organy nie odnalazły dokumentacji, która potwierdzałaby legalność omawianych robót budowlanych. Organy nadzoru budowlanego wystąpiły do Urzędu Miejskiego [...] Wydział Architektury i Budownictwa o przesłanie wszelkich akt sprawy dotyczących budynku położonego przy Alei [...] we [...], a jedynymi dokumentami dotyczącymi tej nieruchomości, znajdującymi się w rejestrach organu administracji architektoniczno-budowlanej, były akta postępowania w sprawie rozbudowy przedmiotowego budynku, zakończonego decyzją Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] z dnia [...] czerwca 1971 r. znak: [...]. Dodatkowo PINB dla miasta [...] zwracał się do organu administracji architektoniczno-budowlanej o wskazanie czy organ ten udzielał pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części tego budynku bądź przyjął bez sprzeciwu zawiadomienie o zakończeniu ww. robót budowlanych. Jak wynika z pisma Urzędu Miejskiego [...] Wydział Architektury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2014 r,. znak: [...], w rejestrach prowadzonych przez organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma wniosków ani zawiadomień o zakończeniu tych robót budowlanych. W świetle powyższego organy nadzoru budowlanego nie były zobligowane do dalszego poszukiwania dokumentów potwierdzających legalność ww. robót, w szczególności że współwłaściciele omawianej nieruchomości w żaden sposób nie wskazali, jaki dokument mógłby wskazywać na legalność ww. istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] z dnia [...] czerwca 1971 r. znak: [...].
Błędnie także skarżący podnosił, że w niniejszej sprawie, w świetle art. 103 ust. 2 p.b. zastosowanie winny mieć przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowalne. Zgodnie z art. 103 ust. 1 Ustawy prawo budowlane z 7 lipca 1994 r., która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Ust. 2 art. 103 p.b. stanowi, że przepisu art. 48 ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Wynika z niego wyraźnie, że ustawodawca przyjął zasadę orzekania na podstawie przepisów ustawy obowiązującej w dacie orzekania. Podstawa takiego orzekania ma umocowanie zarówno w zasadzie praworządności określonej w art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego (organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa) jak i Konstytucji RP - art. 7 (zasada legalizmu). Przyjęta wskazanym wyżej przepisem intertemporalnym reguła oznacza, że stosowanie ustawy nowej obejmuje wszystkie sprawy, w których postępowanie administracyjne jest wszczynane już po wejściu jej w życie (niezależnie od tego, czy dotyczy zdarzeń faktycznych powstałych jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy), a jedynym wyjątkiem jest wyłączenie stosowania art. 48 nowej ustawy (por. wyrok NSA z 21 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1098/05, czy wyrok NSA z dnia 8 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 737/08). Skoro przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. odwołuje się w sposób ścisły jedynie do normy art. 48 (rozbiórka samowoli budowlanej), to nie można obejmować hipotezą przepisu art. 103 ust. 2 innych przepisów Prawa budowlanego z 1994 r.
W niniejszej sprawie postępowanie prowadzone przed terenowymi organami nadzoru budowlanego w trybie naprawczym (art. 50-51 p.b.) dotyczyło stwierdzenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego decyzją Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] z dnia [...] czerwca 1971 r. znak: [...] projektu budowlanego, stanowi odrębne postępowanie od postępowania w sprawie legalizacji robót budowlanych zrealizowanych bez pozwolenia na budowę. Tym samym brak było możliwości zastosowania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowalne.
Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI