VII SA/WA 2091/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-12-21
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęprawo budowlaneterminy administracyjnekara pieniężnazwłokaCOVID-19zawieszenie terminówpostępowanie administracyjnekontrola sąduWSA

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Prezydenta Miasta na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczące kary pieniężnej za zwłokę w wydaniu pozwolenia na budowę, uznając zasadność nałożenia kary, choć z mniejszą kwotą niż pierwotnie ustalono.

Sprawa dotyczyła skargi Prezydenta Miasta na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), które uchyliło postanowienie Wojewody w części dotyczącej wysokości kary pieniężnej za zwłokę w wydaniu pozwolenia na budowę i ustaliło ją na 1.000 zł. Prezydent Miasta zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i prawa budowlanego, kwestionując sposób obliczenia terminu 65 dni na wydanie decyzji, zwłaszcza w kontekście zawieszenia terminów w związku z pandemią COVID-19. Sąd uznał, że zwłoka miała miejsce, a GINB prawidłowo skorygował obliczenia Wojewody, oddalając skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Prezydenta Miasta na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), które uchyliło postanowienie Wojewody w części dotyczącej wysokości kary pieniężnej za zwłokę w wydaniu pozwolenia na budowę i ustaliło ją na 1.000 zł. Prezydent Miasta zarzucał organom naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Prawa budowlanego, w szczególności dotyczące sposobu obliczenia terminu 65 dni na wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Kluczowym elementem sporu było uwzględnienie okresu zawieszenia terminów procesowych i administracyjnych w związku z pandemią COVID-19. Wojewoda pierwotnie ustalił 6 dni zwłoki, nakładając karę 3.000 zł. GINB, rozpatrując zażalenie, skorygował obliczenia, uznając 4 dni zwłoki i karę 2.000 zł, jednak w ostatecznym rozstrzygnięciu ustalił karę na 1.000 zł. Sąd administracyjny, analizując sprawę, podzielił stanowisko GINB co do zasady przekroczenia terminu, ale uznał, że okres zawieszenia terminów związany z COVID-19 powinien być liczony od 31 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r., zgodnie z ustawą nowelizującą. Sąd podkreślił, że pisma organów wyższej instancji nie stanowią wiążącej wykładni prawa, a jedynie przepisy prawa powszechnie obowiązującego. W konsekwencji, sąd uznał, że Prezydent Miasta faktycznie przekroczył termin, a GINB prawidłowo skorygował obliczenia Wojewody. Mimo że GINB błędnie ustalił ostateczną kwotę kary na 1.000 zł zamiast 2.000 zł, sąd nie mógł wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, dlatego oddalił skargę.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Okres zawieszenia terminów procesowych i administracyjnych związany z pandemią COVID-19 powinien być liczony od 31 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r., zgodnie z ustawą nowelizującą z dnia 31 marca 2020 r. Przepisy te nie miały mocy wstecznej.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz literalnym brzmieniu przepisów ustawy nowelizującej, wskazując, że odstępstwo od zasady lex retro non agit nie może być domniemane i musi wynikać z konkretnego przepisu prawa. Pisma organów administracji nie stanowią wiążącej wykładni prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

Pr. bud. art. 35 § ust. 6 pkt 1

Ustawa Prawo budowlane

Określa termin 65 dni na wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę i sankcję w postaci kary pieniężnej za każdy dzień zwłoki.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Pr. bud. art. 35 § ust. 8

Ustawa Prawo budowlane

Określa, jakie okresy nie wlicza się do terminu 65 dni (terminy przewidziane w przepisach, okresy zawieszenia, opóźnienia z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu).

ustawa Covid art. 15zzs § ust. 1 pkt 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Zawieszenie biegu terminów procesowych i sądowych (w tym sądowoadministracyjnych) w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.

ustawa zm. Covid art. 15zzr § ust. 1

Ustawa o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw

Wstrzymanie rozpoczęcia oraz zawieszenie biegu terminów prawnoadministracyjnych materialnych.

ustawa zm. Covid art. 15zzs § ust. 1

Ustawa o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw

Wstrzymanie rozpoczęcia oraz zawieszenie biegu terminów prawnoadministracyjnych procesowych.

ustawa zm. Covid art. 101

Ustawa o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw

Określa zakres mocy wstecznej ustawy.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe ustalenie okresu zawieszenia terminów procesowych i administracyjnych związanych z pandemią COVID-19 od 31 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. Niedopuszczalność stosowania mocy wstecznej przepisów ustawy nowelizującej. Niedobory kadrowe i natłok spraw nie usprawiedliwiają zwłoki w postępowaniu administracyjnym. Pisma organów wyższej instancji nie stanowią wiążącej wykładni prawa.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego oparta na piśmie Wojewody z 17 kwietnia 2020 r. wskazującym na zawieszenie terminów od 14 marca 2020 r. Twierdzenie o braku przekroczenia terminu 65 dni przy uwzględnieniu okresu zawieszenia terminów od 14 marca 2020 r. Zarzuty naruszenia przepisów KPA dotyczących postępowania dowodowego, dwuinstancyjności i zasady zaufania do władzy publicznej.

Godne uwagi sformułowania

Wyjątków nie można interpretować rozszerzająco - exceptiones non sunt extendendae. Prawo administracyjne nie przewiduje instytucji 'wiążących wytycznych' organu wyższej instancji innych, niż wyrażone w decyzji lub postanowieniu wydawanej w postępowaniu drugoinstancyjnym. Skutek prawny (jak sama nazwa wskazuje) wynika z prawa, a nie ze 'stanowiska' jakiegokolwiek organu administracji publicznej.

Skład orzekający

Grzegorz Rudnicki

sprawozdawca

Izabela Ostrowska

przewodniczący

Włodzimierz Kowalczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia terminów administracyjnych w związku z pandemią COVID-19, zasady obliczania terminów w prawie budowlanym oraz odpowiedzialność organów za zwłokę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu pandemii i związanych z nią przepisów epizodycznych. Interpretacja przepisów o zawieszeniu terminów może być odmienna w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów w czasie pandemii, które miało wpływ na funkcjonowanie administracji publicznej i obywateli. Pokazuje złożoność prawną okresu COVID-19.

Pandemia COVID-19 a terminy administracyjne: Kto odpowiada za zwłokę?

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VII SA/Wa 2091/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-12-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Rudnicki /sprawozdawca/
Izabela Ostrowska /przewodniczący/
Włodzimierz Kowalczyk
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 978/22 - Wyrok NSA z 2023-09-26
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] sierpnia 2021 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), oraz art. 88a ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud."), po rozpatrzeniu zażalenia Prezydenta Miasta [...] na postanowienie Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda") z 29 czerwca 2021 r. znak: [...]- uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wysokości nałożonej kary i ustalił wysokość kary na kwotę 1.000 zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że Wojewoda pismem z 11 czerwca 2021 r., zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej (na podstawie art. 35 ust. 6 pkt 1 Pr. bud.). Następnie postanowieniem z [...] czerwca 2021 r., znak: [...], nałożył na Prezydenta Miasta [...] karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za 6 dni zwłoki w wydaniu decyzji z 19 czerwca 2020 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wewnętrzną instalacją gazu w budynku, zewnętrzną instalacją gazową, zewnętrzną instalacją kanalizacyjną oraz wewnętrzną elektroenergetyczną linią kablową zasilającą wiz i wewnętrzną infrastrukturą techniczną: wod.-kan., c.o. i elektryczną, w granicach działek nr ew. [...]. Prezydent Miasta [...] wniósł zażalenie na ww. postanowienie.
GINB wskazał, że 14 lutego 2020 r. do Prezydenta Miasta [...] wpłynął wniosek o wydanie pozwolenia na budowę ww. inwestycji. Prezydent Miasta [...], pismem z [...] marca 2020 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania oraz poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w terminie 7 dni od daty odebrania zawiadomienia. W aktach sprawy znajduje się pismo, z którego wynika, że 16 czerwca 2020 r. inwestor potwierdził odbiór 4 egzemplarzy dokumentacji projektowej, które zwrócił 18 czerwca 2020 r.
Decyzja Prezydenta Miasta [...] Nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji podjęta została 19 czerwca 2020 r.
Wojewoda w swoim rozstrzygnięciu przyjął, że okres rozpatrywania wniosku przez Prezydenta Miasta [...] faktycznie wyniósł 126 dni. Następnie, od okresu trwania postępowania administracyjnego, Wojewoda odliczył 65 dni - art. 35 ust. 6 pkt 1 Pr. bud., 54 dni (tj. okres od 31 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. w związku z zawieszeniem terminów postępowania administracyjnego wprowadzonego ustawą z 31 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych) oraz 1 dzień (24 maja 2020 r.- niedziela). Organ wojewódzki ustalił, że całe postępowanie trwało 126 dni, natomiast po odjęciu ww. dni (126 - 65 - 54 -1= 6) ocenił, że Prezydent Miasta [...] dopuścił się sześciodniowej zwłoki w wydaniu rozstrzygnięcia kończącego postępowanie administracyjne, skutkującej karą pieniężną w wysokości 3.000 zł. Ponadto Wojewoda nie znalazł żadnych innych okoliczności, które podlegałyby odliczeniu od okresu trwania całego postępowania na podstawie art. 35 ust. 8 Pr. bud.
GINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko. Stosownie zaś do art. 35 ust. 6 pkt 1 Pr. bud., w przypadku, gdy organ administracji architektoniczno - budowlanej nie wyda decyzji w sprawie pozwolenia na budowę w terminie 65 dni od dnia złożenia wniosku organ wyższego stopnia wymierza temu organowi, w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie, karę w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki. Przepis art. 35 ust. 8 Pr. bud. określa, że do ww. terminu nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa do dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony, albo z przyczyn niezależnych od organu. Ww. art. 35 ust. 6 pkt 1 ustawy nie zwalnia organu administracji z wymogu zachowania terminów załatwiania spraw określonych w przepisach k.p.a., nakłada natomiast dodatkową sankcję na organ, który nie załatwił sprawy w określonym tym przepisem terminie. Art. 35 k.p.a. jest podstawowym przepisem określającym czas załatwiania spraw administracyjnych, w myśl którego organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
GINB opisał zarzuty Prezydenta Miasta [...] (podniesione w zażaleniu na postanowienie Wojewody). Przytoczył treść postanowienia NSA z 13 października 2020 r., sygn. akt. I OZ 602/20 wskazujący m.in., że w związku z rozprzestrzenianiem się na terytorium Rzeczypospolitej Polski zakażeń i choroby COVID-19, na mocy ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 31 marca 2020 r., dokonano wstrzymania rozpoczęcia oraz zawieszenia biegu wskazanych w art. 15zzr i art. 15zzs tej ustawy terminów prawnoadministracyjnych (zarówno materialnych - art. 15zzr ust. 1, jak i procesowych - art. 15zzs ust. 1) na - pierwotnie - okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Wskazane w art. 15zzr ust. 1 i art. 15zzs ust. 1 ustawy terminy biegnące w dniu wejścia w życie ustawy tj. 31 marca 2020 r., uległy zawieszeniu od 31 marca 2020 r., natomiast te z terminów, które miałyby rozpocząć swój bieg po 31 marca 2020 r., biegu tego nie rozpoczęły. Wstrzymanie rozpoczęcia oraz zawieszenie biegu terminów zgodnie z art. 15zzs ww. ustawy miało miejsce w okresie od 31 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. "
Podkreślił, że Ministerstwo Sprawiedliwości 3 kwietnia 2020 r., opublikowało swoje stanowisko w sprawie wstrzymania i zawieszenia terminów procesowych, w którym wskazano, że "Prawo nie powinno działać wstecz. Dlatego terminy procesowe wskazane w specustawie, które biegły w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 31 marca 2020 r. - ulegają od dnia 31 marca 2020 zawieszeniu. Natomiast te, które miałyby rozpocząć swój bieg po tym terminie, biegu tego nie rozpoczną do czasu odwołania stanu epidemii lub zagrożenia epidemicznego. Nadawanie mocy wstecznej przepisom dotyczącym biegu terminów procesowych mogłoby spowodować skutki niedające się pogodzić z zasadą demokratycznego państwa prawnego, albowiem w wielu przypadkach mogło już dojść do nieodwracalnych skutków np. wykonania planów podziału sum uzyskanych z egzekucji, eksmisji z lokalu, wpisania podmiotów do rejestru".
Odnosząc się do kwestii kadrowych, organ odwoławczy powołał się na liczne orzeczenia sądów administracyjnych, zgodnie z którymi długi okres rozpoznawania wniosku nie usprawiedliwiają przyczyny takie, jak niedowład organu spowodowany zbyt małą obsadą kadrową w stosunku do znacznej liczby wpływających spraw. Żadne tego typu przeszkody nie mogą zostać uznane za niezależne od organu w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a. Zabezpieczenie należytej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych należy bowiem do obowiązków organu, a natłok wpływających spraw i niewystarczająca obsada kadrowa do załatwiania ich na bieżąc, nie mogą być uznane za uzasadniona przeszkodę w załatwieniu sprawy. Organ administracji powinien bowiem tak zorganizować przebieg postępowania, ażeby zakończyć je w przewidzianym ustawowym terminie, bez zwłoki. Jedynie sytuacje wyjątkowe powinny skutkować przedłużeniem ustawowego terminu i będą to takie sytuacje, które uniemożliwiają organowi administracji - pomimo podejmowanych działań i przy zachowaniu wszystkich reguł prawidłowego postępowania administracyjnego. Problemy braków obsady urzędu stanowiącego aparat pomocniczy organu rozpatrującego daną sprawę nie stanowią przesłanki "przyczyn niezależnych od organu" dla przedłużenie postępowania; na to mogą jedynie wpływać przeszkody w prowadzeniu konkretnej, rozpatrywanej sprawy, a do nich nie sposób zaliczyć znacznej ilości postępowań administracyjnych przeprowadzanych przez organ i braków kadrowych. Strona postępowania nie może bowiem ponosić konsekwencji złej organizacji czy nieskutecznego działania organów, które mają obowiązek rozpatrzyć sprawę w terminie wynikającym z Kpa lub przepisów szczególnych".
Zdaniem GINB, kwestia związana z terminowością załatwiania spraw powinna podlegać odpowiedniej kontroli ze strony osoby nadzorującej pracę wydziału. Za dzień wszczęcia postępowania należy przyjąć datę 14 lutego 2020 r., tj. dzień wpływu do Prezydenta Miasta [...] wniosku o wydanie pozwolenia na budowę (z uwzględnieniem liczenia początku terminu zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a.). Następnie, od okresu trwania postępowania administracyjnego, należy odliczyć okres 65 dni wynikający z art. 35 ust. 6 pkt 1 Pr. bud., 54 dni (tj. okres od 31 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. w związku z zawieszeniem terminów postępowania administracyjnego wprowadzonego ustawa z 31 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, 1 dzień (24 maja 2020 r.- niedziela) oraz 2 dni (tj. okres od 16 do 18 czerwca 2020 r.) w związku z wypożyczeniem dokumentacji (126 - 65 - 54 - 1 - 2 = 4).
W konsekwencji organ stwierdził, że "Prezydent Miasta [...] dopuścił się 4 dniowego przekroczenia terminu, co skutkuje karą pieniężną w wysokości 2.000,- zł." (oryginalna pisownia – dopisek Sądu).
Tym niemniej, GINB zaskarżonym postanowieniem z 19 sierpnia 2021 r., uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wysokości nałożonej kary i ustalił wysokość kary na kwotę 1.000 zł., pomimo ustalenia w uzasadnieniu, że powinna ona wynosić 2.000 zł.
Z powyższym postanowieniem GINB nie zgodził się Prezydent Miasta [...] wnosząc pismem datowanym na 14 września 2021 r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając je w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
"1. naruszenie prawa procesowego tj. przepisu art. 7, art. 7a, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 124 i art. 126 Kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia wszelkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a tym samym zgromadzenie materiału dowodowego w sposób niekompletny i wybiórczy, a także poprzez brak należytego wykazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przesłanek, którymi kierowały się organy administracji publicznej rozstrzygając sprawę oraz dowodów, na których to rozstrzygnięcie zostało oparte,
2. naruszenie prawa procesowego tj. przepisu art. 8 Kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, bez poszanowania zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania,
3. naruszenie prawa procesowego tj. przepisu art. 15 Kpa poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności oraz nie odniesienie się do wszystkich zarzutów wskazanych w zażaleniu i ograniczenie się przez organ odwoławczy wyłącznie do potwierdzenia słuszności rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji, bez dogłębnej analizy sprawy,
4. naruszenie prawa procesowego tj. przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji zamiast jego uchylenia,
5. naruszenie przepisu art. 35 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej na skarżącego w sytuacji, gdy nie doszło do przekroczenia terminu 65 dni przy wydawaniu spornej decyzji o pozwoleniu na budowę,
6. naruszenie przepisu art. 35 ust. 8 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i wliczenie do terminu załatwienia sprawy okresów, które nie powinny być do niego wliczone,
7. naruszenie przepisu art. 15 zzs ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez jego niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie w przedmiotowej sprawie ".
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., że od wpływu 14 lutego 2020 r. wniosku o pozwolenie na budowę do dnia wstrzymania biegu terminów procesowych z uwagi na pandemię koronawirusa tj. do 14 marca 2020 r. upłynęło 29 dni. Kolejne 26 dni upłynęło od dnia uruchomienia terminów procesowych tj. od 24 maja 2020 r. do dnia wydania decyzji tj. do 19 czerwca 2020 r. Łączny okres wydawania decyzji wyniósł zatem 55 dni, uwzględniając okres wstrzymania administracyjnych terminów procesowych w okresie stanu zagrożenia epidemicznego oraz stanu epidemii, który obowiązywał zgodnie z przepisami od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. włącznie.
Na skutek błędnego obliczenia terminów, Wojewoda ustalił, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w przedmiotowej sprawie 6 dni po terminie 65 dni, z uwzględnieniem wszystkich możliwych do dokonania odliczeń w oparciu o przepis art. 35 ust. 8 Pr. bud. GINB na skutek złożonego zażalenia uznał, że termin rozpatrywania sprawy został przekroczony o 2 dni, obniżając karę o 2.000 zł.
Z zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji nie sposób wywnioskować, co było podstawą nałożenia przedmiotowej kary pieniężnej. Przy uwzględnieniu zawieszenia biegu terminów od 14 marca 2020 r., zamiast przyjętego przez Wojewodę zawieszenia biegu terminów od 31 marca 2020 r., żadnego przekroczenia terminu 65 dni przy wydawaniu decyzji by nie było.
Wyjaśnił także, że przekazana do wiadomości m.in. Prezydentowi Miasta [...] pismem z 9 kwietnia 2021 r., informacja na temat liczenia terminów związanych z pandemią koronawirusa, wynikająca z pisma GUNB z 6 kwietnia 2021 r., stoi w sprzeczności z treścią pisma otrzymanego przez Urząd Miasta [...][...] kwietnia 2020 r. od Wojewody [...], w którym wskazano wprost, że zawieszenie biegu terminów rozpoczęło się wraz z rozpoczęciem obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego tj. 14 marca 2020 r. To właśnie na stanowisku wynikającym z pisma z 17 kwietnia 2020 r., opierało się liczenie terminów we wszystkich sprawach prowadzonych w Wydziale Administracji Budowlanej Urzędu Miasta [...]. Zdaniem skarżącego, bez znaczenia dla sprawy pozostaje okoliczność, czy Wojewoda zgadzał się z przekazaną interpretacją, co próbuje wyjaśniać w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Istotnym jest bowiem, że Wojewoda sprawuje nadzór orzeczniczy nad skarżącym i dlatego wszystkie podległe skarżącemu jednostki organizacyjne traktują otrzymywane od Wojewody pisma i stanowiska, jako wiążące wytyczne w zakresie stosowania przepisów. Niezależnie, czy autorem stanowiska jest GINB, czy też Minister Rozwoju. Tym samym nie było żadnych podstaw prawnych, aby tego stanowiska nie uznawać, czy wręcz negować jego treść.
W ocenie skarżącego, Wojewoda udzielił wytycznych, które wprowadziły w błąd skarżącego, a następnie stwierdził przekroczenie terminów, odsuwając od siebie jakąkolwiek odpowiedzialność z tę okoliczność. Wbrew twierdzeniom Wojewody, w sprawie nie doszło wyłącznie do przekazania stanowiska organom podległym, w tym Prezydentowi Miasta [...]. Gdyby tak było, Wojewoda wystosowałby do organów podległych zwykłe pismo z informacją, że przekazuje stanowisko Ministra Rozwoju z 10 kwietnia 2020 r. Tymczasem w sprawie to Wojewoda, opierając się na uzyskanych wyjaśnieniach Ministerstwa, przekazał własne jednoznaczne stanowisko i się pod nim podpisał, nie zaznaczając jednakże w żadnym miejscu, że jest to wyłącznie stanowisko Ministra lub, że przekazane stanowisko nie stanowi oficjalnej wykładni prawa. Z treści tego stanowiska wynika, że organy administracji architektoniczno-budowlanej mogły oczekiwać, że liczenie wstrzymania biegu terminów od 14 marca 2020 r., nie spowoduje żadnych negatywnych skutków prawnych w postaci kar pieniężnych. Jest to wprost wyartykułowane w treści tego pisma. Tłumaczenie Wojewody, że przekazał wyłącznie stanowisko Ministra Rozwoju nie znajduje żadnego poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Skarżący otrzymał bowiem stanowisko Wojewody z 17 kwietnia 2020 r., a nie stanowisko Ministra Rozwoju z 10 kwietnia 2020 r. Wszystkie stanowiska i interpretacje otrzymane w tym zakresie później, a zwłaszcza po dacie 23 maja 2020 r. (kiedy to terminy procesowe uruchomiły się z mocy prawa), były spóźnione i nie mogły być stosowane w tym okresie.
Skarżący zwrócił uwagę, że GUNB w swoim piśmie z 6 kwietnia 2021 r., jednoznacznie wskazał, że wyjaśnianie przepisów ustawy wykracza poza kompetencje tego organu, a zatem stanowisko to należy rozumieć jedynie, jako pogląd tego organu, oparty zresztą na stanowisku wyrażonym w jednym z orzeczeń NSA. W treści stanowiska z 17 kwietnia 2020 r. Wojewoda powołał się także na treść przepisu art. 15 zzs ust. 10 pkt ustawy z 2 marca 2020 r., o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, wskazujący, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 organom prowadzącym postępowanie nie wymierza się kar, grzywien ani nie zasądza się od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Wojewoda wskazał jednoznacznie "W związku z powyższym w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 na organy administracji architektoniczno-budowlanej nie będzie nakładana kara za niewydanie w terminie decyzji o pozwoleniu na budowę". Wbrew twierdzeniu Wojewody, jest to jasne i jednoznacznie brzmiące stanowisko tego organu, które nadal stanowi jednak wykładnie prawa przekazana organom administracji architektoniczno-budowlanej przez organ sprawujący nad nimi nadzór orzeczniczy.
Ponadto, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewoda wskazał, że określone w art. 35 ust. 8 Pr. bud., zdarzenia prawne i czynności jedynie na zasadzie wyjątku, nie podlegają wliczeniu do terminu 65 dni określonego w ustawie, to okres zawieszenia biegu terminów wynikający z przepisów uchwalonych z powodu pandemii koronawirusa i wprowadzony tylko na ściśle określony czas winien być traktowany, jako taki właśnie wyjątek.
Za zupełnie niezrozumiałe, a wręcz niedopuszczalne należy przyjąć wypowiedzi organu odwoławczego, że braki kadrowe, czy też natłok wpływających spraw nie usprawiedliwiają przekraczania terminów załatwiania spraw. Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych nie mają żadnego odniesienia do niniejszej sprawy, gdyż dotyczą sytuacji normalnych, codziennych, w których organy administracji próbowały w ten sposób tłumaczyć przewlekłość prowadzonych spraw. Nie wiadomo zatem, z jakich względów organ odwoławczy uznał epidemię koronawirusa za normalne, zwyczajne zdarzenie, które nie kwalifikuje się, jako zewnętrzna przyczyna niezależna od organu. Zupełnie niezrozumiałe jest również stwierdzenie, że kwestia związana z terminowością załatwiania spraw powinna podlegać odpowiedniej kontroli ze strony osoby nadzorującej pracę wydziału. Taka kontrola przez cały czas (ze strony osób wyznaczonych do tego przez skarżącego) była, prowadzona zgodnie z wytycznymi otrzymanymi od Wojewody w piśmie z 17 kwietnia 2020 r.
Zdaniem skarżącego, w przedmiotowej sprawie terminy procesowe uległy wstrzymaniu w okresie od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. włącznie. Skarżący przytoczył treść postanowień: WSA w Łodzi z 25 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 221/20, WSA w Lublinie z 25 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Lu 126/20, WSA w Gdańsku z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt II SAB/Gd 15/20, WSA w Szczecinie z 15 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 169/20, WSA w Rzeszowie z 15 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 258/20. Zaznaczył, że orzecznictwo sądów administracyjnych jest podzielone i niejednolite. Część sądów staje na stanowisku zbieżnym z poglądem wyrażonym przez Wojewodę w piśmie z 17 kwietnia 2020 r., a część popiera pogląd wyrażony w późniejszym piśmie. Wszystko to świadczy o tym, że treść przepisu art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych budzi istotne wątpliwości interpretacyjne. Organy administracji publicznej nie powinny ponosić konsekwencji za to, że ustawodawca uchwala przepisy, co do których są duże wątpliwości interpretacyjne. Z całą pewnością przepisy takie nie powinny stanowić podstawy do nakładania kar pieniężnych na organy administracji publicznej. Zwłaszcza, jeśli mowa jest o szczególnych procedurach prawnych, niemających wcześniej zastosowania.
Przy prawidłowo uwzględnionym okresie wstrzymania biegu terminów procesowych z uwagi na stan zagrożenia epidemicznego i stan epidemii (zgodnie z pismem Wojewody z 17 kwietnia 2020 r.), pozwolenie na budowę zostało wydane przed upływem 65 dni od dnia złożenia wniosku przez inwestora. Przekroczenie terminu, na które wskazuje Wojewoda w zaskarżonym postanowieniu wynosi 6 dni (według GINB - 2 dni), co oznacza, że przy prawidłowym uwzględnieniu okresu wstrzymania biegu terminów w okresie od 14 marca 2020r. do 31 marca 2020r. nie miałoby miejsca. Tym samym nie było żadnych podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej, zwłaszcza w kontekście treści pisma Wojewody z 17 kwietnia 2020 r. Organ odwoławczy nie odniósł się do większości zarzutów podniesionych w zażaleniu skarżącego. Naruszył w ten sposób zasadę dwuinstancyjności oraz szereg innych przepisów regulujących sposób prowadzenia postępowania administracyjnego (art. 7, art. 7a, art. 8, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.). Podniesione zarzuty powinny doprowadzić do uchylenia postanowienia organu I i II instancji i umorzenia postępowania albo ewentualnie do uchylenia zaskarżonego postanowienie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W odpowiedzi na skargę, GINB podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa w sposób opisany poniżej, a skarga nie była zasadna.
Zdaniem Sądu, prawidłowo przyjął Wojewoda, jako organ I instancji, że postępowanie administracyjne w przedmiocie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego przed Prezydentem Miasta [...] przekroczyło wynikający z art. 35 ust. 6 pkt. 1 Pr. bud. maksymalny czas na załatwienie takiej sprawy (65 dni). Błędnie natomiast – co w zaskarżonym postanowieniu skorygował GINB, jako organ odwoławczy – ustalił liczone w dniach przekroczenie tego terminu, a w konsekwencji również i karę pieniężną.
Natomiast dokonane przez GINB ustalenia w zakresie okresu, o jaki organ administracji architektoniczno budowlanej przekroczył maksymalny, ustawowy czas załatwienia sprawy, są podzielane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Poczynione zostały zgodnie z obowiązującym w tym zakresie art. 35 ust. 6 pkt. 1 i ust. 8 Pr. bud. W myśl ust. 8 art. 35 Pr. bud. do terminu, o którym mowa w ust. 6, nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa do dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony, albo z przyczyn niezależnych od organu. Prawidłowo też GINB dokonał wykładni przepisów szczególnych, mających w sprawie zastosowanie, w tym i przywołanych w uzasadnieniu postanowienia przepisów ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 568, dalej "ustawa o zm. Covid").
Wyjaśnić należy, że art. 35 ust. 6 Pr. bud., jako przepis szczególny, powinien być interpretowany literalnie (ściśle) zgodnie z zasadą, że wyjątków nie można interpretować rozszerzająco - exceptiones non sunt extendendae (tak też NSA w wyroku z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1148/17, CBOSA). Zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 6 pkt 1 Pr. bud., w wypadku, gdy właściwy organ nie wyda decyzji w sprawie pozwolenia na budowę w terminie 65 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji - organ wyższego stopnia wymierza temu organowi, w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie, karę w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki. Regulacja ta stanowi instrument realizacji zasady szybkości postępowania administracyjnego (art. 12 k.p.a.) wymagającej od organów administracji publicznej działania w sprawie wnikliwie i szybko, przy posłużeniu się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Termin określony w art. 35 ust. 6 pkt 1 Pr. bud. stanowi gwarancję ochrony praw inwestora do rozpatrzenia wniosku bez zbędnej zwłoki.
Odnosząc się zarówno do stanowiska organu II instancji, jak i skarżącego, wyrażonego w skardze, a dotyczącego sposobu ustalenia podlegającego z mocy ustawy epizodycznej odliczeniu okresu zawieszenia biegu terminów procesowych, należy jednak wyjaśnić co następuje.
Sąd w składzie orzekającym podziela ocenę prawną, dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 13 października 2020 r., sygn. akt I OZ 602/20 (CBOSA), na którą zresztą – słusznie – powołał się organ odwoławczy. Jak zasadnie wyjaśnił NSA w ww. postanowieniu, stan epidemii w związku z zakażeniem COVID-19 wprowadzony został rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii i obowiązywał on od 20 marca 2020 r. do odwołania.
Zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa Covid"), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych, nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres.
Na mocy ustawy zm. Covid z 31 marca 2020 r, która weszła w życie 31 marca 2020 r., dokonano wstrzymania rozpoczęcia oraz zawieszenia biegu wskazanych w art. 15zzr i art. 15zzs ustawy Covid terminów prawnoadministracyjnych materialnych (art. 15zzr ust. 1I i procesowych (art. 15zzs ust. 1) na czas obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19.
Zgodnie z ww. ustawą z 31 marca 2020 r. wskazane w art. 15zzr ust. 1 i art. 15zzs ust. 1 ustawy Covid terminy biegnące w dniu wejścia w życie ustawy zm. Covid (31 marca 2020 r.) uległy zawieszeniu od 31 marca 2020 r., natomiast te z tych terminów, które miałyby rozpocząć swój bieg po 31 marca 2020 r., biegu tego nie rozpoczęły.
W ocenie tut. Sądu (jak również NSA, wyrażonej w przywołanym wyżej postanowieniu) nie można skutecznie prawnie twierdzić, że przepisy ustawy zm. Covid, dotyczące wstrzymania rozpoczęcia oraz zawieszenia biegu terminów, miały moc wsteczną i w związku z tym wstrzymanie rozpoczęcia oraz zawieszenie biegu terminów nastąpiło 13 marca 2020 r., tj. w dniu wprowadzenia stanu zagrożenia epidemicznego na mocy ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia z 13 marca 2020 r.
Odstępstwo od zasady lex retro non agit nie może być domniemane, lecz powinno wynikać z konkretnego przepisu prawa. W art. 101 ustawy zm. Covid ustawodawca natomiast wskazał, w jakim zakresie regulacja ma moc wsteczną. Gdyby intencją ustawodawcy objęte było nadanie tej ustawie mocy wstecznej również w zakresie, w jakiej jej przepisy nakazują wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów, zostałoby to wprost sformułowane w art. 101 ustawy zm. Covid.
Przepisy statuujące zawieszenie oraz wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów zostały ostatecznie uchylone na mocy ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2.
Dlatego też wstrzymanie rozpoczęcia oraz zawieszenie biegu terminów zgodnie z art. 15zzs ustawy Covid miało miejsce w okresie od 31 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. (tak też A. Jaskułowska, Mariusz Rypina, Marek Wierzbowski w: Zmiany w KPA i PPSA wynikające z regulacji COVID-19, Komentarz red. Roman Hauser, Marek Wierzbowski, Warszawa 2020, s.13 i 14).
Wyłącznie tak wskazany okres wstrzymania rozpoczęcia oraz zawieszenia biegu terminów jest prawnie poprawny. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organa administracji publicznej działają na podstawie prawa; nie jest natomiast prawem pismo (na które powoływał się skarżący) z 17 kwietnia 2020 r. Wojewody [...], w którym wskazano, że zawieszenie biegu terminów rozpoczęło się wraz z rozpoczęciem obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego tj. z dniem 14 marca 2020 r. Stąd też nie jest przekonywając argumentacja skarżącego, że skoro "Wojewoda [...]sprawuje nadzór orzeczniczy nad skarżącym" to skutkiem tego "wszystkie podległe skarżącemu jednostki organizacyjne traktują otrzymywane od Wojewody pisma i stanowiska, jako wiążące wytyczne w zakresie stosowania przepisów".
Prawo administracyjne nie przewiduje instytucji "wiążących wytycznych" organu wyższej instancji innych, niż wyrażone w decyzji lub postanowieniu wydawanej w postępowaniu drugoinstancyjnym. Nie jest też rolą organu wyższej instancji nakazywanie organowi niższej instancji w formie poza procesowej określonego rozumienia (wykładni) prawa powszechnie obowiązującego. Wojewoda (ani żaden organ administracji publicznej) nie jest też organem władnym do dokonywania wiążącej inne organa wykładni prawa.
Podobnie, nie zasługuje na uznanie stanowisko skarżącego, jakoby znaczenie prawne miał fakt, że "Wojewoda, opierając się na uzyskanych wyjaśnieniach Ministerstwa, przekazał własne jednoznaczne stanowisko i się pod nim podpisał, nie zaznaczając jednakże w żadnym miejscu, że jest to wyłącznie stanowisko Ministra lub, że przekazane stanowisko nie stanowi oficjalnej wykładni prawa. Z treści tego stanowiska wynika, że organy administracji architektoniczno-budowlanej mogły oczekiwać, że liczenie wstrzymania biegu terminów od 14 marca 2020 r., nie spowoduje żadnych negatywnych skutków prawnych w postaci kar pieniężnych". Skutek bowiem prawny (jak sama nazwa wskazuje) wynika z prawa, a nie ze "stanowiska" jakiegokolwiek organu administracji publicznej. Stąd też oczekiwania Prezydenta Miasta [...] w zakresie uniknięcia kary za przekroczenie terminu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę były w tej sprawie nieuzasadnione.
Słusznie więc uznał organ I instancji – co do zasady - przekroczenie przez Prezydenta Miasta [...] terminu z art. 35 ust. 6 pkt 1 Pr. bud. Natomiast wadliwe ustalenie tego organu w zakresie wyliczenia okresu przekroczenia ww. terminu skorygowane zostało poprawnie przez GINB w postępowaniu odwoławczym. Organ II instancji zasadnie przyjął, że dniem wszczęcia postępowania był 14 lutego 2020 r. (data wpływu do Prezydenta Miasta [...] wniosku o wydanie pozwolenia na budowę). Biorąc pod uwagę czas od tej daty do wydania decyzji (126 dni) GINB poprawnie odliczył 65 (art. 35 ust. 6 pkt 1 Pr. bud.) i 54 dni (okres zawieszenia ustawą Covid terminów postępowania administracyjnego od 31 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r.) oraz 1 dzień (gdyż 24 maja 2020 r. była niedziela) i 2 dni (okres od 16 do 18 czerwca 2020 r. w związku z wypożyczeniem dokumentacji). Z wyniku odejmowania okazało się, że przekroczenie przez skarżącego terminu 65 dnia na wydanie przedmiotowej decyzji wynosiło 4 dni. Dlatego też – zgodnie z art. 35 ust. 6 pkt 1 Pr. bud. – prawidłowo ustalił GINB (ale w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia), że kara powinna wynosić 2.000 zł.
Tym niemniej, w rozstrzygnięciu zaskarżonego postanowienia GINB wprawdzie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody w części dotyczącej wysokości nałożonej kary, ale ustalił wysokość kary na kwotę 1.000, a nie na kwotę wynikającą z art. 35 ust. 6 pkt 1 Pr. bud., a więc 2.000 zł. Błędne obliczenie wysokości kary, dokonane w rozstrzygnięciu organu, wobec braku zarzutu skargi w tym zakresie, nie mogło stać się jednak przyczyną uchylenia przez tut. Sąd zaskarżonego postanowienia. Niewątpliwie bowiem taki wyrok byłby niekorzystny dla skarżącego, gdyż doprowadziłby do wydania przez GINB postanowienia o nałożeniu na Prezydenta Miasta [...] kary w wysokości wyższej od nałożonej o 1.000 zł., co byłoby dla skarżącego rozstrzygnięciem niekorzystnym w stosunku do podjętego w zaskarżonym postanowieniu. Zgodnie zaś z art. 134 § 2 p.p.s.a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności – a takiego naruszenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stwierdza.
W kontekście powyżej dokonanej oceny prawnej tut. Sądu niezasadne okazały się zarzuty skarżącej.
W szczególności nie zostały naruszone art. 7, 7a, 77 § 1, 80, 107 § 3 w zw. z art. 124 i art. 126 k.p.a., zwłaszcza przez "zaniechanie przeprowadzenia wszelkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a tym samym zgromadzenie materiału dowodowego w sposób niekompletny i wybiórczy, a także poprzez brak należytego wykazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przesłanek, którymi kierowały się organy administracji publicznej rozstrzygając sprawę oraz dowodów, na których to rozstrzygnięcie zostało oparte". Dla ustalenia stanu faktycznego tej sprawy nie były wymagane jakieś szczególnego rodzaju czynności – oprócz analizy akt sprawy postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę – i to też wyłącznie w aspekcie terminu jej załatwienia. Organa obu instancji dokonały takiej analizy, choć ustalenia Wojewody odnoście wyliczenia okresy przekroczenia ustawowego terminu 65 dni okazały się błędne. Zostało to jednak skorygowane w postanowieniu GINB. Uzasadnienie postanowienia odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. zarówno pod względem uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego. Trudno też zarzucić organom (obu instancji) dowolną ocenę dowodów, gdyż takiej oceny w ogóle nie prowadziły bo była procesowo zbędna. Organa oceniały wyłącznie stan faktyczny w postaci czasu trwania postępowania przed skarżącym, dokonując jego subsumpcji pod normę wynikającą z art. 35 ust. 6 pkt 1 Pr. bud.
Nie został też naruszony art. 7a k.p.a., gdyż ma on zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej. Wówczas bowiem wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Niemniej jednak, po pierwsze kara pieniężna nałożona została kwestionowanym postanowieniem na organ administracji architektoniczno budowlanej zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 6 pkt 1 Pr. bud., a nie stronę, a po drugie – co wynika z oceny prawnej tut. Sądu, jak i stanowiska NSA zaprezentowanego w cyt. postanowieniu – nie powstały żadne wątpliwości co normy art. 35 ust. 6 pkt 1 Pr. bud. w zw. z powołanymi wyżej przepisami epizodycznych ustaw – Covid i zm. Covid. Odmienne stanowisko Wojewody, wyrażone w piśmie powołanym przez skarżącego, nie rodzi "wątpliwości co treści normy" (jakiejkolwiek). Rodzi wyłącznie wątpliwości co do zasadności stanowiska organu w tym piśmie wyrażonego, wskazującego niezgodnie z prawem wadliwe terminy zawieszenia i wstrzymania biegu terminów procesowych i materialnych.
Z powyższych przyczyn, prawidłowe i wynikające z prawa rozstrzygnięcie GINB nie mogło – z natury rzeczy – naruszać art. 8 (jak należy rozumieć § 1 tego artykułu) k.p.a. przez "prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, bez poszanowania zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania".
GINB nie naruszył też art. 15 k.p.a. przez "naruszenie zasady dwuinstancyjności oraz nie odniesienie się do wszystkich zarzutów wskazanych w zażaleniu i ograniczenie się przez organ odwoławczy wyłącznie do potwierdzenia słuszności rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji, bez dogłębnej analizy sprawy". Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wprost wynika, ze GINB przeprowadził własne ustalenia w zakresie przesłanek nałożenia kary, w tym szczegółowo wyjaśnił sposób dokonywanego wyliczenia i wysokości kary. Gdyby organ odwoławczy tego nie uczynił, poprzestając na stanowisku organu I instancji, to nie dokonywałby merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia w zakresie wysokości kary.
GINB nie naruszył też art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez "utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji zamiast jego uchylenia" choćby z tej prostej przyczyny, że podstawą zaskarżonego postanowienia uczynił – poprawnie, co wynika z dokonanej powyżej oceny prawnej tut. Sądu – art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto, skoro – co prawnie ocenił tut. Sąd – postanowienie Wojewody o nałożeniu kary na skarżącego było co do zasady poprawne, a jego wadliwość przejawiała się tylko w błędnym wyliczeniu ilości dni niezasadnego wydłużenia postępowania i w konsekwencji kwoty kary, to słusznie GINB kontrolowane postanowienie uchylił w tej wadliwej części.
Z powyższych przyczyn nie doszło do naruszenia art. 35 ust. 6 pkt 1 Pr. bud. przez jego "niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej na skarżącego w sytuacji, gdy nie doszło do przekroczenia terminu 65 dni przy wydawaniu spornej decyzji o pozwoleniu na budowę" – gdyż skarżący termin ten przekroczył o 11 dni, co spowodowało nałożenie na niego kary 5.500 zł.
Nie nastąpiło też naruszenie art. 35 ust. 8 Pr. bud. przez jego "niezastosowanie i wliczenie do terminu załatwienia sprawy okresów, które nie powinny być do niego wliczone". Po pierwsze, prawa naruszyć nie można "przez niezastosowanie", a wyłącznie przez niewłaściwe zastosowanie lub błędną wykładnię. Po drugie, jak wynika z oceny prawnej tut. Sądu, organ II instancji prawidłowo dokonał odliczenia od czasu załatwiania sprawy przez skarżącego te okresy, które nie powinny być wliczane z mocy przepisów szczególnych.
Z przyczyn zaś szczegółowo omówionych w poprzedzającej części uzasadnienia wyroku nie można było uznać za zasadny zarzutu skarżącego, dotyczącego naruszenia "art. 15 zzs ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez jego niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie w przedmiotowej sprawie".
Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę