VII SA/WA 1914/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody, uznając, że sprawa była już prawomocnie rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Skarżący A.M. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 2013 r. dotyczącej sprzeciwu wobec zgłoszenia remontu mieszkania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na prawomocny wyrok NSA z 2015 r., który oddalił skargę skarżącego na decyzję Wojewody. WSA w Warszawie uznał odmowę wszczęcia postępowania za zasadną, podkreślając, że NSA w wyroku z 2015 r. merytorycznie ocenił całokształt sprawy zgłoszenia, a ponowne badanie kwestii nieważności decyzji byłoby naruszeniem powagi rzeczy osądzonej.
Sprawa dotyczyła skargi A.M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] lipca 2021 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Decyzja Wojewody uchyliła w części decyzję Starosty [...] wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia remontu mieszkania przez A.M. i w tym zakresie umorzyła postępowanie, a w pozostałej części utrzymała sprzeciw w mocy. Po serii postępowań sądowych, w tym wyroku NSA z 18 czerwca 2015 r. sygn. akt II OSK 1971/14, który uchylił wyrok WSA w Rzeszowie i oddalił skargę A.M., GINB odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody. GINB oparł się na uchwale NSA z 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09, zgodnie z którą żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalił prawomocny wyrok sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez odmowę wszczęcia postępowania, gdy sąd już rozpoznał istotę sprawy. WSA w Warszawie podzielił to stanowisko, wskazując, że wyrok NSA z 2015 r. merytorycznie ocenił całokształt sprawy zgłoszenia i decyzji organów, a ponowne badanie kwestii nieważności naruszałoby powagę rzeczy osądzonej. Sąd podkreślił, że skarżący nie wykonał wezwania Wojewody do uzupełnienia zgłoszenia, co było podstawą utrzymania sprzeciwu w mocy przez Wojewodę i oddalenia skargi przez NSA. Wszystkie zarzuty skargi A.M. zostały uznane za niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli sąd już rozpoznał istotę sprawy i wydał prawomocny wyrok oddalający skargę, organ administracji powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż stanowi to przeszkodę przedmiotową.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę NSA I OPS 6/09, zgodnie z którą ponowne badanie kwestii, które były przedmiotem prawomocnego wyroku sądu administracyjnego, jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie powagi rzeczy osądzonej. Odmowa wszczęcia postępowania jest uzasadniona, gdy sąd administracyjny już merytorycznie ocenił sprawę i oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis stanowi podstawę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, w tym z powodu przeszkody przedmiotowej wynikającej z prawomocnego wyroku sądu administracyjnego.
P.b. art. 30 § 2
Prawo budowlane
Określa wymogi dotyczące zgłoszenia robót budowlanych, w tym obowiązek dołączenia określonych dokumentów i możliwość wezwania do uzupełnienia zgłoszenia.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie sąd uznał, że kwestie potencjalnej nieważności były już rozstrzygnięte przez NSA.
k.p.a. art. 134 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazujący na szeroki zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
k.p.a. art. 170
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dotyczący związania prawomocnym orzeczeniem sądu.
P.b. art. 32 § 4
Prawo budowlane
Wskazuje na obowiązek dołączenia do zgłoszenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocny wyrok NSA z 2015 r. oddalający skargę skarżącego stanowi przeszkodę przedmiotową do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i bada sprawę w pełnym zakresie, co oznacza, że kwestie podnoszone we wniosku o stwierdzenie nieważności były już przedmiotem oceny NSA. Organ odwoławczy ma prawo konwalidować błędy organu I instancji, w tym wydać postanowienie o uzupełnieniu zgłoszenia.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 10, 28, 77, 6, 7, 8 k.p.a. przez GINB. Zarzut bezpodstawnego zastosowania art. 61a k.p.a. Zarzut nierozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z naruszeniem art. 156 k.p.a. Nieustalenie prawidłowo stanu faktycznego sprawy.
Godne uwagi sformułowania
żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym kwestionowanie prawomocnego wyroku sądowego zapadłego w konkretnej sprawie stanowiłoby naruszenie art. 170 p.p.s.a. próby stwierdzenia nieważności decyzji kontrolowanej już wcześniej przez sąd (wyrok oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) są w istocie, w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu.
Skład orzekający
Wojciech Sawczuk
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Janeczko
sędzia
Andrzej Siwek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazanie na ograniczenia w ponownym kwestionowaniu decyzji administracyjnych, które były przedmiotem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, zwłaszcza w kontekście wniosków o stwierdzenie nieważności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd administracyjny już merytorycznie rozpoznał sprawę i oddalił skargę. Interpretacja uchwały NSA I OPS 6/09.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę prawną dotyczącą powagi rzeczy osądzonej i ograniczeń w ponownym kwestionowaniu decyzji administracyjnych po prawomocnym wyroku sądu. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy można kwestionować decyzję, gdy sąd już raz ją ocenił? Wyrok WSA wyjaśnia granice prawomocności.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1914/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-03-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-09-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Siwek Tomasz Janeczko Wojciech Sawczuk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1543/22 - Wyrok NSA z 2024-09-17 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 art. 61a par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Andrzej Siwek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Uzasadnienie I. Decyzją z [...] sierpnia 2013 r. znak [...] Starosta [...] wniósł sprzeciw do dokonanego przez A. M. zgłoszenia z 7 lipca 2013 r. dotyczącego zamiaru remontu mieszkania przy ul. [...] w P. Po rozpatrzeniu odwołania A. M., Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2013 r. znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia: 1. likwidacji części ścianki działowej, dzielącej kuchnię i duży pokój (załączony rysunek 1), 2. remontu sufitów, tynków i okładzin wewnętrznych, 3. wykonania podłóg i posadzek - położeniu paneli podłogowych w korytarzu i pokojach, 4. położenia płytek ceramicznych na ścianach i podłogach w kuchni, łazience i balkonie, 5. wykonania powłok malarskich i tapet, 6. wymiany drzwi wewnętrznych i ościeżnic i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji, w pozostałej zaś części zgłoszonych robót utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na skutek skargi A.M., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 27/14 uchylił ww. decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. Wyrokiem z 18 czerwca 2015 r. sygn. akt II OSK 1971/14, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok WSA w Rzeszowie z 16 kwietnia 2014 r. i oddalił skargę A.M. II. Po rozpatrzeniu wniosku A. M. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2013 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] maja 2021 r. znak [...] na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody. Organ podkreślił, że w sprawie orzekały już sądy administracyjne i skargę A.M. oddaliły. Stosownie zatem do uchwały siedmiu sędziów NSA z 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09, żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. Niezbędne jest zatem stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.). Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd administracyjny pierwszej instancji kontroluje sprawę administracyjną, czyli szeroko rozumiany materialnoprawny stosunek administracyjny, w ramach której to kontroli nie tylko posiada uprawnienie, ale obowiązek wyjścia poza granice rozpoznania skargi, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa, którego nie zarzuca strona w skardze, jak również ciąży na nim obowiązek przekroczenia granic orzekania w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, stosując przewidziane w ustawie środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga (por. wyrok NSA z 12 lutego 2021 r. sygn. akt I FSK 1601/20). Zawarta w art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 poz. 329 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) dyspozycja braku związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie (zob. wyrok NSA z 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 1040/19). Stosownie do art. 188 p.p.s.a. NSA w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Uchylając zaskarżone orzeczenie oraz rozpoznając skargę, NSA stosownie do art. 193 p.p.s.a. może korzystać z wszystkich regulacji prawnych dostępnych w postępowaniu przed sądem I instancji, które umożliwiają dokonanie wszechstronnej oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu albo czynności z zakresu administracji publicznej. Skoro więc NSA prawomocnym wyrokiem z 18 czerwca 2015 r. sygn. akt II OSK 1971/14 uchylił wyrok WSA w Rzeszowie z 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 27/14 oraz oddalił skargę A.M. na decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2013 r. to stwierdzić należy, że nie dopatrzył się naruszenia prawa skutkującego nieważnością rozstrzygnięcia organu wojewódzkiego. Przyjęcie stanowiska odmiennego jest całkowicie niedopuszczalne. Byłoby to bowiem równoznaczne z kwestionowaniem prawomocnego wyroku sądowego zapadłego w konkretnej sprawie. To zaś stanowiłoby naruszenie art. 170 p.p.s.a. Oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem winno skutkować odmową wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności tejże decyzji. Próby stwierdzenia nieważności decyzji kontrolowanej już wcześniej przez sąd (wyrok oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) są w istocie, w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu. Mając na uwadze treść wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, GINB zauważył, że podnoszone w nim zarzuty dotyczące naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 12, art. 35, art. 36, art. 220 k.p.a., obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 9 k.p.a., a także wadliwości pism kierowanych do Skarżącego w toku postępowania odwoławczego były podnoszone w skardze A.M. na ww. decyzję Wojewody [...], zatem wobec oddalenia tej skargi zostały one przez NSA uznane za niezasadne lub niemające wpływu na wynik sprawy. Nie ulega wątpliwości, że NSA znana była również treść uzasadnienia decyzji, a tym samym oddalając skargę Sąd nie dopatrzył się, aby uzasadnienie to zostało sporządzone z rażącym naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a. Ewentualne wydanie decyzji przez pracownika, który powinien być wyłączony od załatwienia sprawy na podstawie art. 24 § 1 k.p.a., czego Skarżący jak twierdzi we wniosku o stwierdzenie nieważności nie mógł zweryfikować wobec niesporządzenia metryki sprawy, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Przesłanka wznowienia postępowania nie może zaś jednocześnie stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Zarzut naruszenia terminu rozpatrzenia skargi określonego w art. 237 § 1 k.p.a. pozostaje bez związku z postępowaniem zakończonym decyzją Wojewody [...] z [...] listopada 2013 r., w którym termin ten nie miał zastosowania. III. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, GINB postanowieniem z [...] lipca 2021 r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu GINB w całości podtrzymał wcześniej wyrażone stanowisko, nie znajdując podstaw do uwzględnieniu zarzutów wniosku. IV. Skargę na powyższe postanowienie wniósł A. M., kwestionując je w całości i zarzucając naruszenie: 1. art. 10 oraz art. 28 k.p.a., czego konsekwencją było pozbawienie Skarżącego przymiotu strony; 2. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedopełnienie przez organ obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę okoliczności istniejących w niniejszej sprawie, jak również poprzez dokonanie uproszczonej oceny zebranego materiału dowodowego, czego konsekwencją było wydanie przez organ postanowienia w przedmiotowej sprawie; 3. art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez wydanie postanowienia w oczywisty sposób sprzecznego z przepisami prawa i naruszającego określone w tych przepisach zasady postępowania administracyjnego; 4. art. 61a k.p.a. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i nierozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji; 5. art. 156 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, 6. nieustalenie prawidłowo stanu faktycznego sprawy. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu Skarżący przedstawił dotychczasowy stan jego sprawy, zwracając uwagę na wadliwe działanie organów oraz NSA, który oddalił jego skargę. Podkreślił także, że GINB wadliwie i w sposób niepełny zinterpretował uchwałę NSA o sygn. akt I OPS 6/09. V. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Skarga jest nieuzasadniona. W pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z przywołaną w zaskarżonych rozstrzygnięciach GINB uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09 "żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 K.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 K.p.a." Należy wyjaśnić, że wskazana uchwała przecięła istniejące poprzednio wątpliwości powstałe na tle problematyki związania prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego oddalającym skargę na decyzję, w następczym postępowaniu dotyczącym kontroli tejże decyzji w trybie nadzwyczajnym - stwierdzenia nieważności. W istocie więc uchwała przeciwdziała wadliwej praktyce organów, przejawiającej się w niejako automatycznym, negatywnym już we wstępnej fazie, rozstrzyganiu wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, poddanych wcześniej prawomocnej kontroli sądu administracyjnego, który nie podzielił argumentów przedstawionej mu skargi. Uchwała nie zmieniła jednak domniemania, że w tych sprawach, w których decyzja była już oceniana przez sąd administracyjny, inicjowanie procedury nadzwyczajnej - stwierdzenia nieważności, zależy przede wszystkim od zakresu orzekania sądu, które miało już miejsce i dotyczyło istoty sprawy. Upraszczając powyższe rozważania Sąd wskazuje, że uchwała dopuszcza formalne rozstrzygnięcie w przedmiocie postępowania nieważnościowego (odmowa wszczęcia postępowania obecnie następująca w trybie art. 61a § 1 k.p.a.) w sytuacji, gdy już ze wstępnych okoliczności sprawy, zwłaszcza zaś z analizy wydanego wyroku i skontrolowanej decyzji wynika, że "wada nieważności", a ściślej określona kwestia, z której aktualnie Strona wywodzi skutki nieważności decyzji, została zbadana i oceniona przez sąd administracyjny. Nie zmienia tego poglądu uchylenie przez ustawodawcę art. 157 § 3 k.p.a., bowiem uchwała zachowuje swoją aktualność także w obecnym stanie prawnym, w którym odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego następuje w drodze postanowienia - art. 61a § 1 k.p.a. VII. Podstawę odmowy wszczęcia postępowania przez GINB stanowił art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią ww. przepisu, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2013 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uzasadnił przyczyną przedmiotową, powołując się na wyrok NSA z 18 czerwca 2015 r. sygn. akt II OSK 1971/14, którym uchylono wyrok WSA w Rzeszowie z 16 kwietnia 2014 r. i oddalono skargę A.M. wywiedzioną od decyzji Wojewody [...] z [...] listopad 2013 r. Zdaniem organu, NSA merytorycznie ocenił zarówno decyzję Wojewody jak i poprzedzającą ją i w części uchyloną decyzję Starosty [...]. Analiza wyroku NSA wskazuje, że podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej było naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego. NSA obszernie odniósł się do istoty instytucji sprzeciwu od dokonanego zgłoszenia, podkreślając moment wszczęcia postępowania jak również brak możliwości zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy z uwagi na upływ terminu do zgłoszenia sprzeciwu, jakim dysponował organ I instancji. NSA podzielił pogląd Wojewody [...], że rozpoznając odwołanie od decyzji wnoszącej sprzeciw, organ ten ma możliwość wezwania inwestora do uzupełnienia zgłoszenia niespełniającego wymogów z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. W art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego wskazano, jakie informacje powinno zawierać zgłoszenie oraz jakie dokumenty inwestor jest zobowiązany dołączyć do zgłoszenia. Otóż do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. oraz w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia – wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. Jak dalej wyjaśnił NSA, w rozpoznawanej sprawie w zgłoszeniu z sierpnia 2013 r. inwestor nie sprecyzował jednoznacznie co jest przedmiotem inwestycji, a jedynie lakonicznie i hasłowo wymienił rodzaje planowanych robót budowlanych, bez szczegółowego opisu rodzajów, sposobów i wielkości tych prac oraz bez przedstawienia ich w formie rysunkowej. Okolicznością niesporną jest również to, że do zgłoszenia nie dołączył oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (lokalem) na cele budowlane, dokumentu wskazującego na sposób zarządu budynkiem wielomieszkaniowym ani stanowiska zarządcy w przedmiocie planowanych prac. W tej sytuacji Starosta [...] nie miał podstaw, by uznać złożone zgłoszenie za kompletne. Z całą pewnością organ I instancji winien wówczas, działając na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, wezwać inwestora, w drodze postanowienia, do uzupełnienia i sprecyzowania zgłoszenia w określonym terminie. Starosta [...] wnosząc sprzeciw decyzją z 16 sierpnia 2013 r. pomimo braku wezwania, niewątpliwie naruszył art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Zdaniem NSA nie zasługuje jednak na aprobatę stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA w Rzeszowie, że to uchybienie organu I instancji nie mogło zostać konwalidowane przez organ odwoławczy. Brak kompletności zgłoszenia z całą pewnością nie uzasadniał zastosowania przez organ II instancji art. 138 § 2 k.p.a. - na co wskazywał Sąd I instancji. Do momentu wydania decyzji o sprzeciwie nie toczy się postępowanie administracyjne w zakresie uregulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz mają zastosowanie reguły określone w Prawie budowlanym. Dopiero od wydania decyzji o sprzeciwie mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego powodu zaniechanie wezwania inwestora do uzupełnienia zgłoszenia, jakiego dopuścił się organ I instancji, nie mogło stanowić naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. Decyzja organu I instancji nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, zatem nie zaistniała przesłanka procesowa do uchylenia decyzji Starosty i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi - nawet mimo ewentualnego uznania, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ponadto organ odwoławczy nie mógł wydać rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., bowiem w dniu orzekania przez organ II instancji termin określony w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego już upłynął i Starosta utracił kompetencję do wydania decyzji o sprzeciwie. W niniejszej sprawie Wojewoda [...] zasadnie dostrzegł konieczność uzupełnienia zgłoszenia, by spełniło ono wymogi materialno-prawne określone w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Tylko zgłoszenie odpowiadające tym wymogom może stanowić przedmiot dokonywanej przez organy oceny zamiaru inwestycyjnego pod kątem jego zgodności z prawem, a w przypadku, gdy ocena ta będzie pozytywna - stanowić podstawę realizacji inwestycji. W sytuacji, gdy organ I instancji dokonał niewłaściwej oceny przedłożonego zgłoszenia i uznając je za kompletne zaniechał wezwania inwestora do jego uzupełnienia i sprecyzowania, nie można pozbawić organu II instancji prawa do konwalidacji tego błędu. Organ odwoławczy, który taki błąd dostrzeże, z cała pewnością jest uprawniony do wydania na etapie postępowania odwoławczego postanowienia w przedmiocie wezwania inwestora do uzupełnienia zgłoszenia. Nie tylko organ I instancji, lecz również organ odwoławczy jest organem właściwym do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. W związku z powyższym NSA zastosował w sprawie art. 188 p.p.s.a. i rozpoznał wniesioną skargę A.M.. Uznał, że Wojewoda trafnie zauważył, że zgłoszenie z sierpnia 2013 r. nie spełniało wymogów określonych w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Inwestor w zgłoszeniu nie uszczegółowił zakresu i sposobu prowadzenia zgłoszonych robót budowlanych dotyczących remontu instalacji wewnętrznych wraz z urządzeniami oraz wpływu i oddziaływania na instalacje wspólne obsługujące budynek mieszkalny wielorodzinny, elementy konstrukcyjno-budowlane i funkcjonalne. Planowane rozwiązania techniczno-budowlane nie zostały przedstawione w formie rysunkowej. Do zgłoszenia nie dołączono również wypełnionego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowana nieruchomością na cele budowlane, dokumentu wskazującego na sposób zarządu nieruchomością wspólną oraz stanowiska zarządcy odnoście planowanych prac. Starosta [...], wnosząc sprzeciw do zgłoszenia, nie dostrzegł powyższych braków. Uzasadnieniem takiej decyzji było jedynie lakonicznie stwierdzenie, że zakres wymienionych w zgłoszeniu prac budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę jako prace mieszczące się w pojęciu przebudowy lokalu mieszkalnego. Próbę usunięcia stwierdzonych braków zasadnie podjął Wojewoda, kierując do inwestora wezwanie, mające oparcie w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na powyższe inwestor nie udzielił jednak organowi żądanych informacji, nie nadesłał też dokumentów, o które był wzywany. Wobec powyższego organ odwoławczy prawidłowo zdaniem NSA stwierdził, że nie ma miarodajnej wiedzy czy roboty dotyczące instalacji wewnętrznych należy zakwalifikować jako roboty w ramach remontu lokalu - zatem wymagające zgłoszenia, czy też jako przebudowę, która wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W efekcie Wojewoda trafnie uchylił zaskarżoną decyzję Starosty w części dotyczącej wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia w odniesieniu do tych prac, które zostały błędnie zakwalifikowane przez organ I instancji jako roboty wiązane z przebudową lokalu mieszkalnego (likwidacja części ścianki działowej, dzielącej kuchnię i duży pokój; remont sufitów, tynków i okładzin wewnętrznych; wykonanie podłóg i posadzek - położenie paneli podłogowych w korytarzu i pokojach; położenie płytek ceramicznych na ścianach/podłogach w kuchni, łazience i balkonie; wykonanie powłok malarskich i tapet; wymiana drzwi wewnętrznych i ościeżnic). W tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji, bowiem prace te w istocie nie wymagają ani zgłoszenia, ani tym bardziej uzyskania pozwolenia na budowę. W pozostałej części zgłoszonych robót utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję o sprzeciwie, ponieważ inwestor nie uzupełnił zgłoszenia, nie przedkładając informacji i dokumentów wymaganych prawem. Wydane przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie jest w ocenie NSA zgodne z prawem. Przytoczone przez Sąd obszerne fragmenty wyroku NSA z 18 czerwca 2015 r. sygn. akt II OSK 1971/14 jednoznacznie wskazują, że zakresem orzekania sądy administracyjne uczyniły całokształt sprawy zgłoszenia dokonanego przez Skarżącego. NSA dokonał przy tym całościowej i kompletnej weryfikacji zarówno decyzji Starosty [...] jak i decyzji Wojewody [...]. Tę ostatnią oceniono jako prawidłową, dając temu wyraz w uzasadnieniu wyroku. Powody nieważności decyzji Wojewody z [...] listopada 2013 r. na jakie obecnie wskazuje Skarżący nie mogą stać się przedmiotem ponownej analizy w tym postępowaniu, dlatego GINB zasadnie odmówił jego wszczęcia. W istocie Skarżący polemizuje z wyrokiem NSA wydanym w jego sprawie, nie akceptując wiążących wskazań w orzeczeniu tym wyrażonych, zwłaszcza zaś twierdzeń o nieuzupełnieniu zgłoszenia o wymagane dokumenty i wyjaśnienia. Trafnie zatem GINB zwrócił uwagę, że w sprawie zachodzi przeszkoda przedmiotowa, uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...]. Ponowne postępowanie prowadziłoby bowiem do wkraczania w materię już raz ocenioną przez NSA, który w sposób wyraźny i jednoznaczny podkreślił, że sprzeciw w części utrzymanej przez Wojewodę w mocy został zgłoszony zasadnie. Skarżący nie chce jednak dostrzec tego, że nie wykonał wezwania Wojewody do uzupełnienia zgłoszenia, co stanowiło bezpośrednią podstawę orzeczenia sprzeciwu. Tym samym polemika Skarżącego z wydanym orzeczeniem nie jest jakąkolwiek podstawą do wszczęcia postępowania i uwzględnienia obecnie jego żądań. Skarżący nie dostrzega również, że od daty dokonanego zgłoszenia, Prawo budowlane uległo zasadniczej zmianie i aktualnie roboty, które chciał wykonać nie są już objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę (dotyczy to przede wszystkim przyłączy). Zamiast tego Skarżący podejmuje kolejne nieskuteczne działania mające na celu inicjowanie trybów nadzwyczajnych, mających w jego mniemaniu stworzyć możliwość remontu jego lokalu, którego - jak podkreśla - nie jest w stanie przeprowadzić od 2013 roku. Wyłącznym powodem takiej sytuacji jest jednak zachowanie samego Skarżącego. W kontekście powyższego wszystkie zarzuty skargi są niezasadne. Chybione jest wskazywanie na naruszenie art. 10 oraz art. 28 k.p.a. i pozbawienie Skarżącego przymiotu strony. W żadnym razie organ nie twierdzi, że Skarżący owego przymiotu nie ma. Jest wręcz przeciwnie. GINB uznaje, że jako strona postępowania może żądać stwierdzenia nieważności jednakże nie jest możliwe wszczęcie tego postepowania z przyczyny przedmiotowej, a więc z powodu orzekania w sprawie przez sąd administracyjny i oddalenia skargi. Niezasadne są także zarzuty naruszenia przez organ art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niezebranie oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Okoliczności prawne i faktyczne tej sprawy zostały przez organ ustalone prawidłowo. Sąd tę ocenę podziela. Nie doszło także do naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i nierozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Organ słusznie ów przepis zastosował, szczegółowo wyjaśniając podstawy rozstrzygnięcia. W sprawie nie mógł zostać naruszony art. 156 k.p.a. gdyż merytoryczne rozpatrzenie wniosku jest uzasadnione od jego dopuszczalności. W tym przypadku kwestie ewentualnej nieważności decyzji Wojewody [...] zostały rozstrzygnięte przez NSA w zacytowanym obszernie wyroku. W powyższej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI