VII SA/Wa 444/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-10-14
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanewejście na nieruchomość sąsiedniąekspertyza technicznaniezbędność wejściadecyzja administracyjnaorgan nadzoru budowlanegoprawo własnościroboty budowlaneprace przygotowawcze

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy odmowę wydania decyzji o niezbędności wejścia na sąsiednią nieruchomość w celu sporządzenia ekspertyzy technicznej, uznając, że taka czynność nie jest pracą przygotowawczą ani robotą budowlaną w rozumieniu Prawa budowlanego.

Skarżący domagał się wydania decyzji o niezbędności wejścia na sąsiednią nieruchomość w celu sporządzenia ekspertyzy technicznej, która została mu nakazana przez PINB. Właściciele sąsiedniej nieruchomości nie wyrazili zgody na wejście. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty odmawiającą wydania takiej decyzji. WSA w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że sporządzenie ekspertyzy technicznej nie jest pracą przygotowawczą ani robotą budowlaną w rozumieniu Prawa budowlanego, co wyklucza zastosowanie art. 47 Prawa budowlanego.

Sprawa dotyczyła skargi A. B. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą wydania decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku. Skarżący potrzebował wejść na sąsiednią działkę w celu sporządzenia ekspertyzy technicznej stanu istniejącego budynku, co zostało mu nakazane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB). Właściciele sąsiedniej nieruchomości nie wyrazili zgody na wejście. Wojewoda uznał, że organ I instancji prawidłowo odmówił wydania decyzji, ponieważ sporządzenie ekspertyzy technicznej nie mieści się w definicji prac przygotowawczych ani robót budowlanych, określonych w Prawie budowlanym (art. 41 ust. 2 i art. 3 pkt 7). Podkreślono, że art. 47 Prawa budowlanego, który umożliwia ingerencję w prawo własności sąsiada, dotyczy wyłącznie prac przygotowawczych lub robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd stwierdził, że chociaż brak zgody sąsiada na wejście został spełniony, to kluczowa przesłanka – niezbędność wejścia do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych – nie została spełniona, gdyż ekspertyza techniczna nie jest ani jednym, ani drugim. Sąd zaznaczył, że sam fakt wydania przez organ nadzoru budowlanego postanowienia o obowiązku wykonania ekspertyzy nie daje automatycznie prawa do ingerencji w prawo własności sąsiada. Sąd wskazał, że brak możliwości wejścia na teren sąsiada nie wyklucza próby wykonania ekspertyzy na podstawie dostępnych dokumentów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sporządzenie ekspertyzy technicznej nie mieści się w definicji prac przygotowawczych ani robót budowlanych.

Uzasadnienie

Prawo budowlane definiuje prace przygotowawcze i roboty budowlane w sposób zamknięty. Ekspertyza techniczna, choć może być nakazana przez organ nadzoru budowlanego, nie jest ani pracą przygotowawczą, ani robotą budowlaną, dlatego art. 47 Prawa budowlanego, regulujący możliwość wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, nie ma zastosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.b. art. 47 § 1

Ustawa Prawo budowlane

p.b. art. 47 § 2

Ustawa Prawo budowlane

p.b. art. 41 § 2

Ustawa Prawo budowlane

Definiuje prace przygotowawcze, które nie obejmują ekspertyzy technicznej.

p.b. art. 3 § 7

Ustawa Prawo budowlane

Definiuje roboty budowlane, które nie obejmują ekspertyzy technicznej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 47 § 3

Ustawa Prawo budowlane

p.b. art. 62 § 3

Ustawa Prawo budowlane

Reguluje możliwość nakazania przez organ nadzoru budowlanego przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sporządzenie ekspertyzy technicznej nie jest pracą przygotowawczą ani robotą budowlaną w rozumieniu Prawa budowlanego. Art. 47 Prawa budowlanego ma zastosowanie tylko do prac przygotowawczych i robót budowlanych. Brak zgody sąsiada nie jest wystarczającą przesłanką do wydania decyzji o niezbędności wejścia, jeśli nie jest to związane z pracami przygotowawczymi lub robotami budowlanymi.

Odrzucone argumenty

Wejście na sąsiednią nieruchomość jest niezbędne do wykonania ekspertyzy technicznej nakazanej przez PINB. Organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien wydać decyzję o niezbędności wejścia, gdy właściciel sąsiedniej nieruchomości odmawia zgody. Niewydanie decyzji o niezbędności wejścia czyni decyzję PINB niewykonalną.

Godne uwagi sformułowania

wykonanie ekspertyzy technicznej stanu istniejącego obiektu budowlanego na sąsiedniej działce nie mieści się w katalogu prac przygotowawczych, ani robót budowlanych sam fakt wydania przez organ nadzoru budowlanego postanowienia o obowiązku wykonania ekspertyzy stanu technicznego obiektu, nie daje praw do ingerencji w prawo własności właściciela nieruchomości sąsiedniej Katalog określający rodzaj "prac przygotowawczych" i "robót budowlanych" jest katalogiem zamkniętym, który nie może być rozszerzony w kontekście zezwolenia z art. 47 ust. 2 p.b. o przygotowanie "ekspertyzy technicznej".

Skład orzekający

Artur Kuś

sprawozdawca

Tomasz Stawecki

członek

Wojciech Sawczuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu zastosowania art. 47 Prawa budowlanego i rozróżnienie między pracami przygotowawczymi/robotami budowlanymi a ekspertyzą techniczną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wejście na sąsiednią nieruchomość jest potrzebne do wykonania ekspertyzy, a nie do faktycznych robót budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy z interpretacją przepisów Prawa budowlanego i kolizję między prawem własności a obowiązkiem wykonania ekspertyzy technicznej.

Czy możesz wejść na posesję sąsiada, by zrobić ekspertyzę? Sąd wyjaśnia granice Prawa budowlanego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 444/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-10-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kuś /sprawozdawca/
Tomasz Stawecki
Wojciech Sawczuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OSK 350/21 - Wyrok NSA z 2023-11-09
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2020 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku oddala skargę
Uzasadnienie
1. Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2019 r., nr [...], Wojewoda [...] (dalej: "organ odwoławczy", "Wojewoda") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a."), oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.; dalej: "p.b."), po rozpatrzeniu odwołania A. B. (dalej: "skarżący") od decyzji z [...] sierpnia 2019 r., znak: [...] Starosty [...] (dalej: "organ I instancji", "Starosta"), odmawiającej wydania decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku usytuowanego na działce nr ewid. [...], obręb [...], przy ulicy [...] w [...] – utrzymał w mocy decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W dniu [...] sierpnia 2019 r. do Starosty wpłynął wniosek skarżącego o wydanie decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku usytuowanego na działce o nr ew. [...], obręb [...] przy ulicy [...] w [...] w celu sporządzenia ekspertyzy technicznej stanu istniejącego budynku budowlanego na ww. działce. Do powyższego wniosku została dołączona kopia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB") nr [...] z [...] czerwca 2018 r., nakazującej R. i A. B., w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, robót budowlanych polegających na budowie budynku usługowego z garażem podziemnym, usytuowanego na terenie działki nr ew. [...], obręb [...] położonej przy ul. [...] w [...], wybudowanego na podstawie decyzji Starosty nr [...] z [...] marca 2013 r., wykonanie projektu zamiennego ww. budynku usługowego z garażem podziemnym uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych, obejmującego również swym zakresem działki nr ew. [...] i [...], obręb [...] w miejscowości [...]. Dodatkowo została dołączona także kopia postanowienia PINB nr [...] z [...] grudnia 2018 r., o nałożeniu obowiązku usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym, a także kopia protokołu rozprawy z [...] listopada 2018 r. przeprowadzonej przez PINB i kopia pisma Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego [...] z [...] marca 2019 r.
W dniu [...] sierpnia 2019 r. Starosta wydał decyzję, odmawiającą wydania decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku usytuowanego na działce nr ewid. [...], obręb [...], przy ulicy [...] w [...].
Od powyższej decyzji, z zachowaniem ustawowego terminu, odwołanie wniósł skarżący. Ponadto w dniu [...] października 2019 r. wpłynęło pismo skarżącego stanowiące uzupełnienie do złożonego odwołania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na art. 138 k.p.a. oraz art. 47 p.b. Ponadto wyjaśnił, że art. 47 p.b. normuje sytuację, w której wykonywanie prac przygotowawczych lub robót budowlanych bezwzględnie wymaga wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości co wiąże się z pewnymi ograniczeniami w korzystaniu z praw podmiotu dysponującego uprawnieniami do tej nieruchomości.
Wojewoda zauważył, że przeprowadzona procedura przez organ I instancji celem wydania decyzji z [...] sierpnia 2019 r., odmawiającej wydania decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku usytuowanego na działce nr ewid. [...], obręb [...], przy ulicy [...] w [...], została przeprowadzona poprawnie.
Organ odwoławczy wskazał, że PINB decyzją nr [...] z [...] czerwca 2018 r., nałożył na R. i A. B. obowiązek sporządzenia i przedłożenia zamiennego projektu budowlanego dot. budowy budynku usługowego z garażem podziemnym, usytuowanym na terenie działki nr ew. [...], obręb [...] położonej przy ul. [...] w [...], wybudowanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] marca 2013 r., wydanej przez Starostę.
Ponadto podniósł, że PINB nakazał inwestorom wykonać ekspertyzę techniczną stanu istniejącego budynku na terenie działki nr ew. [...], obręb [...] w [...]. Jednocześnie wyjaśnił, że jak wynika z protokołu rozprawy przeprowadzonej przez PINB w dniu [...] listopada 2018 r. właściciele budynku znajdującego się na działce o nr ew. [...], obręb [...] w [...] nie wyrażają zgody na wejście inwestorów do należącego do nich budynku w celu wykonania zaleceń wynikających z decyzji PINB nr [...]. Wskazał, że w związku z powyższym skarżący [...] sierpnia 2019 r. wniósł do Starostwa [...] w [...] wniosek o "wydanie decyzji w trybie art. 47 ust. 2 p.b., rozstrzygającej o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku usytuowanego na działce nr. ewid. [...] obr. [...] zlokalizowanego przy ul. [...] w [...] celem wykonania obowiązków nałożonych przez PINB w [...]."
Organ odwoławczy podniósł, że decyzją z [...] sierpnia 2019 r., Starosta odmówił wydania decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku usytuowanego na działce nr ewid. [...], obręb [...], przy ulicy [...] w [...].
W ocenie Wojewody organ I instancji w uzasadnieniu ww. decyzji słusznie wskazał, że organ administracji architektoniczno-budowlanej jest organem właściwym do wydania decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, jednakże tylko w przypadku konieczności wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych, jak wynika z art. 47 ust. 2 w zw. z art. 47 ust. 1 p.b. Następnie organ odwoławczy odwołał się do art. 41 ust. 2 oraz art. 3 pkt 7 p.b. Uznał, że wykonanie ekspertyzy technicznej stanu istniejącego obiektu budowlanego na sąsiedniej działce nie mieści się w katalogu prac przygotowawczych, ani robót budowlanych, co uzasadnia wydanie przez Starostę decyzji odmawiającej wydania decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku usytuowanego na działce o nr ew. [...], obręb [...], przy ulicy [...] w [...].
Zdaniem Wojewody źródłem obowiązku wykonania ocen i ekspertyz technicznych mogą być rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego w formie decyzji i postanowień. Podniósł, że prawo budowlane przewiduje konieczność sporządzenia ocen technicznych lub ekspertyz technicznych w przypadku potrzeby oceny robót budowlanych lub konieczności oceny stanu technicznego obiektu budowlanego w sytuacjach, gdy jakość wykonanych robót budowlanych lub stan techniczny obiektu budowlanego budzą uzasadnione wątpliwości. Odwołał się do art. 62 ust. 3 p.b.
Organ odwoławczy wskazał, że jednakże sam fakt wydania przez organ nadzoru budowlanego postanowienia o obowiązku wykonania ekspertyzy stanu technicznego obiektu, nie daje praw do ingerencji w prawo własności właściciela nieruchomości sąsiedniej.
Wojewoda podkreślił, że w odniesieniu do procedury postępowania prowadzonego w trybie art. 47 p.b., wniosek złożony w trybie art. 47 ust. 2 p.b. wszczyna w sprawie postępowanie administracyjne, o którym powinni zostać zawiadomieni właściciele nieruchomości sąsiedniej, ponieważ mają interes prawny w sprawie, której przedmiotem jest rozstrzygnięcie kwestii niezbędności wejścia na nieruchomość stanowiącą ich własność, jednakże pozostaje to bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie.
Wojewoda wskazał ponadto, że należy zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym w decyzji Starosty z [...] sierpnia 2019 r. i podkreślił, iż decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne zawierające wyjaśnienie przesłanek wyrażonego w niej stanowiska. Podniósł jednocześnie, że katalog określający rodzaj prac przygotowawczych i robót budowlanych jest katalogiem zamkniętym, który nie może być rozszerzony w kontekście zezwolenia z art. 47 ust. 2 p.b. - o przygotowanie ekspertyzy technicznej. Podniósł również, że tego rodzaju czynność nie mieści się zatem w pojęciu prac przygotowawczych i robót budowlanych.
W ocenie organ odwoławczy rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem jak i pod względem celowości.
2. Skargę do WSA w Warszawie na decyzję Wojewody z [...] grudnia 2019 r. złożył skarżący, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z [...] sierpnia 2019 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
a) art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., m.in. poprzez:
- wydanie decyzji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, czym skutkowało zaniechanie podjęcia przez organ jakichkolwiek czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy,
- rozstrzygnięcie sprawy bez wskazania jakichkolwiek okoliczności faktycznych i dowodów, które stanowią podstawę tego rozstrzygnięcia,
- niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji oraz nieustosunkowanie się do istotnych okoliczności sprawy, mających wpływ na jej rozstrzygnięcie,
- pominięcie w uzasadnieniu decyzji jego niezbędnych elementów;
b) art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji w sposób niebudzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej;
c) art. 47 ust. 2 p.b. poprzez błędną wykładnię tego przepisu.
Stanowisko skarżącego znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.
3. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
1. Istota sprawy sprowadza się do tego, czy zasadne organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z [...] sierpnia 2019 r. odmawiającej wydania decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku usytuowanego na działce nr ewid. [...], obręb [...], przy ulicy [...] w [...], w sytuacji gdy inny organ - PINB nakazał inwestorom wykonać ekspertyzę techniczną stanu istniejącego budynku na terenie działki nr ew. [...] w [...] a właściciele budynku znajdującego się na tej działce nie wyrazili zgody na wejście inwestorów do należącego do nich budynku w celu wykonania zaleceń wynikających z decyzji PINB.
Zdaniem Skarżącego, odmowa zastosowania przez organy trybu przewidzianego w art. 47 p.b. uniemożliwia wykonanie obowiązków nałożonych przez PINB wobec braku zgody właściciela budynku graniczącego z budynkiem skarżącego. Wobec tego decyzja taka staje się niewykonalna. Podkreśla, że pod pojęciem "prace przygotowawcze" mieszczą się także prace które mogą doprowadzić do potrzeby wykonania określonych robót budowlanych celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem (np. wykonanie ekspertyzy technicznej).
Zdaniem organów, w celu zastosowania art. 47 p.b. wskazuje się jedynie na "prace przygotowawcze" i "roboty budowlane" a wykonanie "ekspertyzy technicznej" nie mieści się w zakresie tych pojęć. Sam fakt wydania przez organ nadzoru budowlanego postanowienia o obowiązku wykonania ekspertyzy stanu technicznego obiektu, nie daje praw do ingerencji w prawo własności właściciela nieruchomości sąsiedniej.
Zdaniem Sądu, rację w tym sporze należało przyznać organom a nie stronie skarżącej.
2. Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy:
- [...] sierpnia 2019 r. do Starosty wpłynął wniosek A. B. o wydanie decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku usytuowanego na działce o nr ew. [...], obręb [...] przy ulicy [...] w [...] w celu sporządzenia ekspertyzy technicznej stanu istniejącego budynku budowlanego na ww. działce;
- do wniosku została dołączona kopia decyzji PINB Nr [...] z [...] czerwca 2018 r., która nakazywała R. i A. B. w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, robót budowlanych polegających na budowie budynku usługowego z garażem podziemnym, usytuowanego na terenie działki nr ew. [...], obręb [...] położonej przy ul. [...] w [...], wybudowanego na podstawie decyzji Starosty [...] Nr [...] z [...] marca 2013 r., wykonanie projektu zamiennego ww. budynku usługowego z garażem podziemnym uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych, obejmującego również swym zakresem działki nr ew. [...] i [...], obręb [...] w miejscowości [...];
- do wniosku dołączona została również kopia postanowienia PINB Nr [...] z [...] grudnia 2018 r. o nałożeniu obowiązku usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym, a także kopia protokołu rozprawy z [...] listopada 2018 r.;
- [...] sierpnia 2019 r. Starosta decyzję odmawiającą wydania decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku usytuowanego na działce nr ewid. [...], obręb [...], przy ulicy [...] w [...]; decyzją z [...] grudnia 2019 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...].
3. Podstawowym przepisem prawa, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie jest art. 47 p.b. Zgodnie z tym przepisem:
"1. Jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu.
2. W razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, organ administracji architektoniczno-budowlanej określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości.
3. Inwestor, po zakończeniu robót, o których mowa w ust. 1, jest obowiązany naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu - na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym.
4. Zajęcie, na potrzeby budowy, pasa drogowego lub jego części może nastąpić po spełnieniu wymagań określonych w odrębnych przepisach.".
W orzecznictwie wskazuje się, że cytowany wyżej art. 47 p.b. normuje sytuację, w której wykonywanie prac przygotowawczych lub robót budowlanych bezwzględnie wymaga wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości co niewątpliwie wiąże się z pewnymi ograniczeniami w korzystaniu z praw podmiotu dysponującego uprawnieniami do tej nieruchomości. Ingerencja w prawo własności sąsiada dotyczy tylko robót budowlanych wykonywanych legalnie t.j. np. zgodnych z dokonanym zgłoszeniem czy udzielonym pozwoleniem na budowę. Organ administracji rozpatrując wniosek na podstawie art. 47 ust. 2 p.b. obowiązany jest ustalić spełnienie przesłanek dopuszczalności rozstrzygnięcia o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Przesłankami tymi są: potrzeba wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych, udzielenie zgody wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej uzależnia się od niezbędności wejścia na teren tej nieruchomości (nie ma możliwości w inny sposób wykonania prac). Tryb administracyjny rozstrzygnięcia o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości uzależniony jest od braku dobrowolnej zgody właściciela tej nieruchomości (por. wyrok NSA z 13 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 1109/17).
Analiza art. 47 ust. 2 p.b. prowadzi do wniosku, że wprowadza on ograniczenie praw właściciela sąsiedniej nieruchomości, przy czym ograniczenie to może mieć charakter dobrowolny (gdy sąsiad wyraża zgodę na wejście na jego posesję) lub przymusowy w drodze decyzji. Ten tryb rozstrzygnięcia o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości jest dopuszczalny jednak wyłącznie po wcześniejszym podjęciu przez inwestora prób uzgodnienia z sąsiadem warunków wejścia na teren jego nieruchomości i w sytuacji braku powodzenia takich działań (por. wyrok WSA w Warszawie z 7 lutego 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1976/19).
Oceniając zatem zasadność wniosku organ bada: po pierwsze, czy inwestor podjął starania uzyskanie zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości i czy starania te okazały się bezskuteczne, po drugie, czy wejście na teren sąsiedniej nieruchomości jest niezbędne do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych. Dopiero łączne spełnienie obu warunków umożliwia organowi wydanie pozytywnej decyzji w sprawie. Jeżeli jeden z warunków nie zostanie spełniony, organ powinien wydać decyzję odmowną. Zgodnie z orzecznictwem (wyrok NSA z 9 września 2005 r., sygn. akt II OSK 15/05) organ prowadzący postępowanie ma obowiązek sprawdzenia, czy jest potrzeba wykonania prac przygotowujących lub robót budowlanych, czy niezbędnym jest wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, a także czyjej właściciel nie wyraził dobrowolnej zgody na wejście. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku Inwestor otrzymuje decyzję, która zawiera zakres (granice niezbędnej potrzeby), warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości oraz wysokość ewentualnej rekompensaty z tytułu zajęcia pasa terenu. Art. 47 p.b. normuje sytuację, w której wykonywanie prac przygotowawczych lub robót budowlanych bezwzględnie wymaga wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości co wiąże się z pewnymi ograniczeniami w korzystaniu z praw podmiotu dysponującego uprawnieniami do tej nieruchomości.
4. W niniejszej sprawie wystąpiły następujące okoliczności faktyczne i prawne, które powodują, że zaskarżone decyzje organów odpowiadają prawu.
Po pierwsze - sąsiedzi nie wyrazili zgody na wejście inwestorów na swoją działkę. Jak wynika z protokołu rozprawy przeprowadzonej przez PINB [...] listopada 2018 r. właściciele budynku znajdującego się na działce o nr ew. [...], obręb [...] w [...] nie wyrazili zgody na wejście Inwestorów do należącego do nich budynku w celu wykonania zaleceń wynikających z decyzji PINB nr [...] z [...] czerwca 2019 r. Ingerencja właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, podjęta w celu umożliwienia inwestorowi wykonującemu roboty budowlane wejście na cudzy grunt czy do cudzego lokalu, jest dopuszczalna wtedy, gdy zainteresowani nie zdołali porozumieć się w tej sprawie (por. wyrok WSA w Szczecinie z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 1155/19). Zatem przesłanka "braku zgody sąsiada" została w niniejszej sprawie spełniona.
Po drugie - skarżący zobowiązany został przez PINB do wykonania "ekspertyzy technicznej" stanu istniejącego budynku na terenie działki nr ew. [...], obręb [...] w [...] (fakt ten jest bezsporny).
Po trzecie - organ administracji architektoniczno-budowlanej jest organem właściwym do wydania decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, jednakże tylko w przypadku konieczności wykonania "prac przygotowawczych" lub "robót budowlanych". Jak wskazano w art. 41 ust. 2 p.b. "pracami przygotowawczymi są: wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie, wykonanie niwelacji terenu, zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów, wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy." Natomiast jak stanowi art. 3 pkt 7 p.b. przez "roboty budowlane" należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. W ocenie Sądu, w związku z powyższym należy uznać, iż wykonanie "ekspertyzy technicznej" stanu istniejącego obiektu budowlanego na sąsiedniej działce nie mieści się w katalogu "prac przygotowawczych", ani "robót budowlanych".
Po czwarte – źródłem obowiązku wykonania ocen i ekspertyz technicznych mogą być rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego w formie decyzji i postanowień. Ustawa p.b. przewiduje konieczność sporządzenia ocen technicznych lub ekspertyz technicznych w przypadku potrzeby oceny robót budowlanych lub konieczności oceny stanu technicznego obiektu budowlanego w sytuacjach, gdy jakość wykonanych robót budowlanych lub stan techniczny obiektu budowlanego budzą uzasadnione wątpliwości. Zgodnie z art. 62 ust. 3 p.b. organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Nakaz przeprowadzenia kontroli i przedstawienia stosownej ekspertyzy jest środkiem nadzoru prewencyjnego, służącego zasadniczo przeciwdziałaniu sytuacjom zagrożenia bezpośredniego, kiedy to na prewencję jest już za późno. Dlatego też zastosowanie nakazu z art. 62 ust. 3 p.b. powinno mieć miejsce już w sytuacji potencjalnego zagrożenia wskazanych dóbr, co ustawodawca dobitnie podkreśla wskazując w hipotezie normy na stan "mogący" spowodować zagrożenie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 14 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 791/18).
Po piąte – nie ulega wątpliwości, że sam fakt wydania przez organ nadzoru budowlanego postanowienia o obowiązku wykonania ekspertyzy stanu technicznego obiektu, nie daje praw do ingerencji w prawo własności właściciela nieruchomości sąsiedniej. Treść art. 62 ust. 3 p.b. wskazuje na możliwość żądania przez organ ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub części, nie daje jednak umocowania do nakazania wykonania szeregu ekspertyz o różnym branżowym zakresie (por. wyrok NSA z 4 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 207/15).
Po szóste – brak możliwości wejścia inwestora na teren nieruchomości sąsiada nie wyklucza podjęcia próby wykonania nakazanej przez inny organ (w tym przypadku PINB) ekspertyzy (np. wyłącznie na podstawie dostępnych w sprawie dokumentów) i wykazania się należytą starannością w tym zakresie. Katalog określający rodzaj "prac przygotowawczych" i "robót budowlanych" jest katalogiem zamkniętym, który nie może być rozszerzony w kontekście zezwolenia z art. 47 ust. 2 p.b. o przygotowanie "ekspertyzy technicznej". Tego rodzaju czynność nie mieści się zatem w pojęciu "prac przygotowawczych" i "robót budowlanych". Zatem w ocenie Sądu, brak zgody właściciela budynku graniczącego z budynkiem skarżącego nie powoduje automatycznie, że decyzja (postanowienie) PINB w [...] jest w całości niewykonalna. W niniejszej sytuacji skarżący podjął bowiem próbę w zakresie wydania decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku celem wykonania obowiązków nałożonych przez PINB (wykonanie ekspertyzy technicznej). Wobec braku zgody sąsiadów a później decyzji odmownej organu - nakaz wykonania określonych przez PINB obowiązków powinien być zrealizowany (o ile jest to możliwe) bez zgody sąsiada i bez wejścia na cudzą nieruchomość na podstawie dostępnych w analizowanej sprawie dokumentów. Organ nie może bowiem wymagać wykonania wskazanych wcześniej obowiązków, które nie są możliwe do zrealizowania (brak zgody właściciela nieruchomości, decyzje odmowne organów w tym zakresie). Zasada rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony odnajduje zastosowanie w postępowaniach administracyjnych, których przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a nie przyznanie uprawnienia (por. wyrok NSA z 4 czerwca 2020 r., sygn. akt II FSK 472/20). Podkreślić również należy, że zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa związana jest z bezpieczeństwem prawnym jednostki i przejawia się w takim stanowieniu i stosowaniu prawa przez państwo, by nie stawało się ono pułapką dla obywatela i by mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, że nie naraża się na skutki, których nie był w stanie przewidzieć w momencie podejmowania decyzji i działań oraz w przekonaniu, że jego działania będą także później uznawane przez porządek prawny.
5. W ocenie Sądu, wskazane w skardze naruszenia prawa procesowego i materialnego były niezasadne. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI