VII SA/Wa 426/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-05-23
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanenadzór budowlanykara administracyjnazjazd z drogiwłaściwość organówstwierdzenie nieważnościpostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji organów nadzoru budowlanego dotyczących nałożenia kary za samowolne użytkowanie zjazdu z drogi krajowej, z uwagi na naruszenie przepisów o właściwości organów.

Sprawa dotyczyła skargi R. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy karę 25.000 zł nałożoną za samowolne użytkowanie zjazdu z drogi krajowej bez wcześniejszego zawiadomienia o zakończeniu budowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność obu zaskarżonych postanowień, wskazując na naruszenie przepisów o właściwości organów. Sąd uznał, że od 9 grudnia 2003 r. właściwym organem pierwszej instancji w sprawach dotyczących zjazdów z dróg krajowych jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, a nie wojewódzki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę R. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu kary 25.000 zł. Kara została nałożona za przystąpienie do użytkowania zjazdu z drogi krajowej nr [...] na działkę nr [...] w miejscowości Ł. bez wymaganego zawiadomienia o zakończeniu budowy. Skarżący podnosił, że zgłosił zakończenie robót do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Sąd, badając sprawę, stwierdził z urzędu naruszenie przepisów o właściwości organów, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności obu zaskarżonych postanowień. Sąd wskazał, że zgodnie z definicją zjazdu z ustawy o drogach publicznych oraz przepisami Prawa budowlanego, od 9 grudnia 2003 r. właściwym organem pierwszej instancji w sprawach dotyczących zjazdów z dróg krajowych jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, a nie wojewódzki. W związku z tym, postanowienia wydane przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadły z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., co skutkowało stwierdzeniem ich nieważności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie przepisów o właściwości organów, określone w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., stanowi bezwzględną przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wydanie decyzji przez organ niewłaściwy rzeczowo stanowi rażące naruszenie prawa, które skutkuje nieważnością decyzji z mocy prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (16)

Główne

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądu administracyjnego.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

K.p.a. art. 156 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji z powodu naruszenia przepisów o właściwości.

Ustawa o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw

Definicja zjazdu i zmiana właściwości organów.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Odesłanie do przepisów K.p.a. w postępowaniu odwoławczym.

Prawo budowlane art. 54

Ustawa Prawo budowlane

Przepis dotyczący obowiązku zawiadomienia o zakończeniu budowy i uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

Prawo budowlane art. 57 § 7

Ustawa Prawo budowlane

Podstawa do nałożenia kary.

Prawo budowlane art. 59 f § 1

Ustawa Prawo budowlane

Podstawa do nałożenia kary.

Prawo budowlane art. 59 g § 1

Ustawa Prawo budowlane

Podstawa do nałożenia kary.

Prawo budowlane art. 83 § 3

Ustawa Prawo budowlane

Odesłanie do właściwości organów.

Prawo budowlane art. 82 § 3 i 4

Ustawa Prawo budowlane

Określenie kompetencji wojewody jako organu I instancji w sprawach architektoniczno-budowlanych.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skutki uwzględnienia skargi.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach.

K.p.a. art. 19

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów przestrzegania właściwości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów o właściwości organów przez organy administracji obu instancji.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca zgłoszenia zakończenia robót do GDDKiA (nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia o nieważności z powodu niewłaściwości organów).

Godne uwagi sformułowania

zjazd nie jest częścią drogi, a jedynie miejscem dostępu do drogi publicznej organy z urzędu muszą przestrzegać swej właściwości wydanie w niniejszej sprawie decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w pierwszej instancji i decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postępowaniu odwoławczym nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości

Skład orzekający

Mirosława Kowalska

przewodniczący sprawozdawca

Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

sędzia

Elżbieta Zielińska-Śpiewak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organów w sprawach dotyczących zjazdów z dróg publicznych, zwłaszcza po zmianach przepisów w 2003 r. Podkreślenie wagi przestrzegania właściwości jako przesłanki nieważności decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po 9 grudnia 2003 r. i specyfiki zjazdów z dróg krajowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie właściwości organów, a błąd w tym zakresie może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli merytorycznie sprawa mogłaby być rozstrzygnięta inaczej. Jest to ważna lekcja proceduralna dla praktyków.

Błąd w ustaleniu właściwości organu zniweczył całe postępowanie administracyjne – lekcja z prawa budowlanego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 426/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Mirosława Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2007 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia R. K. utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające na R. K. karę w wysokości 25.000 zł. za przystąpienie do użytkowania, z naruszeniem art. 54 ustawy Prawo budowlane, zjazdu z drogi krajowej nr [...] (działka [...]) na działkę nr [...] w miejscowości Ł.
Postępowanie administracyjne w sprawie miało następujący przebieg.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. na podstawie art. 57 ust. 7, art. 59 f ust. 1, art. 59 g ust 1 oraz art. 83 ust. 3 Prawa budowlanego nałożył na R. K. karę w wysokości 25.000 zł. za przystąpienie do użytkowania, zjazdu z drogi krajowej nr [...] na działkę nr [...] w miejscowości Ł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie oględzin robót budowlanych ustalił, iż budowa zjazdu została przeprowadzona na podstawie uzyskanego pozwolenia na budowę. W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych przez pracownika organu zjazd był użytkowany. Ponadto ustalono, że inwestor nie zawiadomił właściwego organu o zakończeniu budowy i samowolnie rozpoczął użytkowanie zjazdu na działkę. W związku z powyższym organ nałożył karę za samowolne użytkowanie zjazdu.
Na ww. postanowienie nakładające karę zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył R. K. Podniósł, że zgłosił fakt zakończenia robót do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując ww. zażalenie wydał postanowienie zaskarżone do Sądu w niniejszej sprawie, utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że inwestor zrealizował roboty budowlane i zaczął użytkować zjazd. Przystępując do użytkowania nie złożył wymaganego prawem zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych do czego był zobowiązany obowiązkiem nałożonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Te fakty przesądziły o zasadności rozstrzygnięcia podjętego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł R. K.. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 77 K.p.a. Powtórzył argument o złożeniu zawiadomienia o zakończeniu robót do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.
W odpowiedzi na skargę organ mając na uwadze orzecznictwo tut. Sądu, w świetle aktualnego stanu prawnego, wniósł o wydanie przez Sąd "stosownego orzeczenia".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z zapisem art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnoszono w skardze.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, a podstawę rozstrzygnięcia stanowią okoliczności, które Sąd winien wziąć pod uwagę z urzędu.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie oraz postanowienie I instancji zapadły z naruszeniem przepisów o właściwości organów, co stanowi przesłankę do stwierdzenia ich nieważności, określoną w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.
Jak wynika z akt administracyjnych postępowanie dotyczyło wymierzenia kary grzywny za samowolne przystąpienie do użytkowania zjazdu z drogi krajowej nr [...] na działkę inwestorów. Prowadzone było w I instancji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Dla określenia jaki organ jest właściwy do prowadzenia postępowania istotne znaczenie ma określenie pojęcia "zjazdu".
Definicja zjazdu została wyprowadzona w ustawie z dnia 14 listopada 2003 roku o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 200 poz. 1953), obowiązującej od dnia 9 grudnia 2003 roku, w której określono "zjazd" jako połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, stanowiące bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z definicji tej wynika, że zjazd nie jest częścią drogi, a jedynie miejscem dostępu do drogi publicznej. Określenie pojęcia "zjazdu" zawarte w wyżej wymienionej ustawie o drogach publicznych jest obowiązujące również w sprawach z zakresu prawa budowlanego i ma znaczenie przy ustalaniu organu administracji właściwego do rozpoznania spraw w I instancji.
Właściwość wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako organu I instancji określona została w art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane poprzez odesłanie do art. 82 ust. 3 i 4 tej ustawy tj. do przepisu określającego kompetencję wojewody do działania w I instancji jako organu administracji architektoniczno-budowlanej. Do kompetencji tej należą więc między innymi sprawy dotyczące dróg publicznych krajowych i wojewódzkich wraz z obiektami i urządzeniami służącymi do utrzymania tych dróg i transportu drogowego.
Mając na uwadze wyżej wskazaną definicję "zjazdu" należy stwierdzić, że od dnia wejścia w życie ww. ustawy, to jest od dnia 9 grudnia 2003 roku organem nadzoru budowlanego właściwym do rozpoznania w I instancji sprawy dotyczącej użytkowania przedmiotowego zjazdu jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego.
Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący a zatem organy z urzędu muszą przestrzegać swej właściwości (art. 19 K.p.a.). Wydanie w niniejszej sprawie decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w pierwszej instancji i decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postępowaniu odwoławczym nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności obu decyzji z art. 156 §1 pkt 1 Kpa.
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 2 ,art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI