VII SA/Wa 395/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi P. S.A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która nakazywała spółce usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym zabytkowej lokomotywowni. Organ I instancji nakazał wykonanie szeregu prac zabezpieczających, m.in. wymianę elementów konstrukcji dachu, uzupełnienie tynków i zabezpieczenie muru pruskiego. GINB, po rozpatrzeniu odwołania, uchylił decyzję w części dotyczącej terminu wykonania, wyznaczając nowy termin, a w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że nałożone obowiązki stanowią w istocie odbudowę, a nie remont, oraz że wymagane jest pozwolenie konserwatorskie. Ponadto, skarżąca podniosła, że wyznaczony termin jest nierealny, zwłaszcza w kontekście pandemii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego jest właściwe. Podkreślono, że do obiektów zabytkowych stosuje się przepisy zarówno Prawa budowlanego, jak i ustawy o ochronie zabytków, a obowiązek utrzymania zabytku w należytym stanie technicznym spoczywa na właścicielu. Sąd stwierdził, że nakazane prace mają charakter konserwatorski, a nie odbudowy, i mają na celu powstrzymanie degradacji obiektu. Odniesiono się również do kwestii braku obowiązku uzgadniania decyzji z konserwatorem zabytków przez organ nadzoru budowlanego oraz do tego, że nie zawsze nieodpowiedni stan techniczny musi wynikać z naruszenia konkretnych przepisów techniczno-budowlanych. Sąd uznał, że kryteria opłacalności nie są decydujące przy ochronie zabytków, a wyznaczony termin, choć obligatoryjny, powinien być realizowany przez stronę, która mogła wcześniej podjąć odpowiednie kroki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego w kontekście ochrony zabytków, obowiązki właścicieli zabytkowych obiektów budowlanych, rozróżnienie między remontem a odbudową w kontekście prawnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji zabytkowego obiektu kolejowego, ale zasady ochrony zabytków są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (4)
Czy nakaz usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym zabytkowego obiektu budowlanego, obejmujący prace zabezpieczające, stanowi odbudowę, czy remont, i czy jest dopuszczalny na podstawie art. 66 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nakazane prace mają charakter konserwatorski, a nie odbudowy, i są dopuszczalne na podstawie art. 66 Prawa budowlanego w celu powstrzymania degradacji zabytku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prace polegające na naprawie elementów w najgorszym stanie i zabezpieczeniu przed czynnikami atmosferycznymi mają charakter konserwatorski, a nie odbudowy. Podkreślono, że do obiektów zabytkowych stosuje się przepisy Prawa budowlanego i ustawy o ochronie zabytków, a właściciel ma obowiązek utrzymania zabytku w należytym stanie technicznym.
Czy organ nadzoru budowlanego wydający decyzję na podstawie art. 66 Prawa budowlanego w sprawie obiektu zabytkowego musi uzyskać zgodę wojewódzkiego konserwatora zabytków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy nie nakładają na organ nadzoru budowlanego obowiązku uzgodnienia takiej decyzji z konserwatorem zabytków. Obowiązek uzyskania pozwolenia na prace spoczywa na zobowiązanym.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko GINB, że przepisy nie wymagają od organu nadzoru budowlanego uzgodnienia decyzji z konserwatorem zabytków. Uprawnienia konserwatora są niezależne, a obowiązek uzyskania pozwolenia na prace spoczywa na właścicielu obiektu.
Czy organ nadzoru budowlanego musi wskazać konkretne przepisy Prawa budowlanego, które zostały naruszone, aby stwierdzić nieodpowiedni stan techniczny obiektu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nieodpowiedni stan techniczny obiektu nie musi być równoznaczny z naruszeniem konkretnych przepisów techniczno-budowlanych i może wynikać z zużycia, braku dbałości czy nieprzeprowadzania remontów. Wskazanie art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. jest wystarczające.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym przepisy techniczno-budowlane określają wymogi projektowania i budowy, a niekoniecznie użytkowania. Nieodpowiedni stan techniczny może wynikać z innych przyczyn, a wskazanie art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. jest wystarczające, pod warunkiem jasnego określenia prac w rozstrzygnięciu i uzasadnienia podstaw stwierdzenia nieodpowiedniego stanu.
Czy przy ochronie zabytków należy brać pod uwagę kryteria opłacalności remontu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przy ochronie zabytków priorytetem są walory naukowe, historyczne i artystyczne oraz zachowanie dziedzictwa kulturowego, a nie opłacalność prac.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ochrona zabytków ma na celu zachowanie ich wartości, a kryteria opłacalności nie są decydujące, w przeciwieństwie do spraw cywilnych czy gospodarczych.
Przepisy (14)
Główne
p.b. art. 66 § 1 pkt 3
Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego nakazuje usunięcie nieprawidłowości w nieodpowiednim stanie technicznym obiektu budowlanego.
Pomocnicze
p.b. art. 83 § 3
Prawo budowlane
Określa właściwość organów nadzoru budowlanego w sprawach dotyczących obiektów budowlanych na obszarze kolejowym.
p.b. art. 61
Prawo budowlane
Obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym i użytkowania zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska.
p.b. art. 67 § 1
Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu, który nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia.
p.b. art. 67 § 2
Prawo budowlane
Wyłączenie stosowania art. 67 ust. 1 do obiektów wpisanych do rejestru zabytków.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie decyzji organu I instancji w części i utrzymanie w pozostałej części.
u.o.z.o.z. art. 6
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Rola organów konserwatorskich w zachowaniu lub odtworzeniu zabytkowej substancji obiektu.
u.o.z.o.z. art. 4
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Cel ustawy - zachowanie zabytków w jak najlepszym stanie.
u.o.z.o.z. art. 36 § 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Obowiązek uzyskania zezwolenia konserwatora na prowadzenie prac przy zabytku.
Ustawa o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P." art. 34 § 1
Przekształcenie gruntów w użytkowanie wieczyste P. S.A.
Ustawa o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P." art. 34 § 3
Przejście własności budynków na P. S.A.
Ustawa o transporcie kolejowym art. 4 § 8
Definicja obszaru kolejowego.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek utrzymania zabytku w należytym stanie technicznym spoczywa na właścicielu. • Nakazane prace mają charakter konserwatorski, a nie odbudowy. • Przepisy Prawa budowlanego i ustawy o ochronie zabytków stosuje się współrzędnie. • Nie ma obowiązku uzgadniania decyzji organu nadzoru budowlanego z konserwatorem zabytków. • Nieodpowiedni stan techniczny nie musi wynikać z naruszenia konkretnych przepisów techniczno-budowlanych. • Kryteria opłacalności nie są decydujące przy ochronie zabytków.
Odrzucone argumenty
Nakazane prace stanowią odbudowę, a nie remont. • Wymagane jest pozwolenie konserwatorskie na wykonanie prac. • Wyznaczony termin wykonania jest nierealny. • Organ nie wskazał konkretnych przepisów Prawa budowlanego, które zostały naruszone.
Godne uwagi sformułowania
nie można dopuścić do sytuacji, w której brak dbałości o zabytek przez jego właściciela stanowiłby podstawę do rozbiórki takiego obiektu. • Inny jest bowiem cel ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Celem tej ustawy jest zachowanie zabytków w jak najlepszym stanie. • remont ma miejsce, kiedy istnieje obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, zaś odbudowa wówczas gdy roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego...
Skład orzekający
Monika Kramek
przewodniczący
Elżbieta Granatowska
członek
Marta Kołtun-Kulik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego w kontekście ochrony zabytków, obowiązki właścicieli zabytkowych obiektów budowlanych, rozróżnienie między remontem a odbudową w kontekście prawnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zabytkowego obiektu kolejowego, ale zasady ochrony zabytków są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ochrony zabytków i obowiązków właścicieli, co jest ważnym tematem dla wielu sektorów. Pokazuje konflikt między potrzebą ochrony dziedzictwa a interesami przedsiębiorców.
“Czy zaniedbany zabytek kolejowy można uratować nakazem remontu, czy tylko rozbiórką?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.