VII SA/Wa 375/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę przepustu drogowego, uznając, że organ nie zbadał sprawy z urzędu pod kątem wad nieważnościowych.
Gmina W. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę przepustu drogowego, argumentując niewłaściwość rzeczową organu I instancji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności, uznając organ I instancji za właściwy i nie znajdując wad kwalifikowanych. WSA uchylił decyzję GINB, stwierdzając, że organ ten nie zbadał sprawy z urzędu pod kątem wszystkich przesłanek nieważności, w szczególności wadliwości skierowania decyzji do niewłaściwego podmiotu.
Sprawa dotyczyła wniosku Gminy W. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z 1998 r. nakazującej rozbiórkę przepustu drogowego i muru oporowego. Gmina argumentowała, że organ I instancji był niewłaściwy rzeczowo, ponieważ przedmiotowy obiekt (budowla inżynierii wodnej) należał do właściwości specjalistycznego nadzoru budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) dwukrotnie odmawiał stwierdzenia nieważności, uznając Kierownika Urzędu Rejonowego za właściwego i nie znajdując wad kwalifikowanych z art. 156 k.p.a. w decyzji Wojewody. WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję GINB oraz poprzedzającą ją decyzję. Sąd uznał, że GINB nie przeprowadził prawidłowo postępowania nieważnościowego, ograniczając się do odpowiedzi na zarzuty wniosku i nie badając sprawy z urzędu pod kątem wszystkich przesłanek nieważności. Kluczowym zarzutem Sądu było naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż decyzja nakazująca rozbiórkę została skierowana do Burmistrza Miasta W. (organu gminy), a nie do samej Gminy W. jako osoby prawnej posiadającej interes prawny, co stanowiło wadę powodującą nieważność.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Organ ma obowiązek z urzędu zbadać, czy zaskarżona decyzja obarczona jest którąś z przesłanek stwierdzenia nieważności zawartych w zamkniętym katalogu art. 156 § 1 k.p.a.
Uzasadnienie
Postępowanie nieważnościowe jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji, a organ ma obowiązek z urzędu badać jej legalność pod kątem wad kwalifikowanych, a nie tylko odpowiadać na zarzuty strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ prowadzący postępowanie nieważnościowe ma obowiązek z urzędu badać wszystkie przesłanki nieważności określone w tym przepisie, a nie tylko te podniesione przez stronę. Skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu (organu zamiast osoby prawnej) stanowi wadę nieważnościową z pkt 4.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
P.b. art. 48
Prawo budowlane
Przepis dotyczący nakazu rozbiórki samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych.
P.b. art. 85a § ust. 1 pkt 1
Prawo budowlane
Dotyczy właściwości specjalistycznego nadzoru budowlanego w sprawach budowli hydrotechnicznych.
u.s.g. art. 2 § ust. 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Potwierdza, że gmina posiada osobowość prawną.
u.s.g. art. 31
Ustawa o samorządzie gminnym
Określa rolę Burmistrza jako organu gminy i jego reprezentację.
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne (zgodność z prawem).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwość rzeczowa organu I instancji (Kierownika Urzędu Rejonowego) do wydania nakazu rozbiórki budowli hydrotechnicznej. Naruszenie przez Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego obowiązku zbadania z urzędu wszystkich przesłanek nieważności decyzji. Skierowanie decyzji nakazującej rozbiórkę do Burmistrza Miasta zamiast do Gminy jako osoby prawnej, co stanowi wadę nieważnościową z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
organ w postępowaniu nieważnościowym ma obowiązek z urzędu zbadać czy zaskarżona decyzja obarczona jest, którąś z przesłanek stwierdzenia nieważności zawartych w zamkniętym katalogu dyspozycji art. 156 § 1 kpa. skierowanie decyzji do organu osoby prawnej i określenie tego podmiotu jako strony postępowania zamiast samej osoby prawnej i nałożenie na nią obowiązków jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną i stanowi wadę nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 kpa.
Skład orzekający
Bożena Walentynowicz
przewodniczący
Mirosława Kowalska
sprawozdawca
Grzegorz Czerwiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Właściwe prowadzenie postępowania nieważnościowego przez organy administracji, obowiązek badania sprawy z urzędu, prawidłowe oznaczanie stron postępowania (osób prawnych i ich organów)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skierowania decyzji do organu gminy zamiast do samej gminy jako osoby prawnej, ale zasady dotyczące postępowania nieważnościowego są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe prowadzenie postępowań administracyjnych i jak drobne błędy formalne (jak skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu) mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet po latach. Podkreśla znaczenie badania sprawy z urzędu.
“Błąd formalny po latach: WSA uchyla decyzję o rozbiórce z powodu niewłaściwego adresata pisma.”
Dane finansowe
WPS: 500 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 375/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-04-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-04-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Bożena Walentynowicz /przewodniczący/ Grzegorz Czerwiński Mirosława Kowalska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędzia WSA Mirosława Kowalska ( spr.) Asesor WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant Katarzyna Bednarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Gminy W. kwotę 500 ( pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] lipca 1998r. znak: [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w W. nakazał Burmistrzowi Miasta W. reprezentującemu Gminę W. w trybie art. 48 Prawa budowlanego ( Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.) rozbiórkę przepustu drogowego i muru oporowego na potoku " [...]" na działkach nr [...] w W. oraz uporządkowanie terenu po wykonanej rozbiórce. Wojewoda [...] w postępowaniu odwoławczym decyzją z dnia [...] sierpnia 1998r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na wniosek Gminy W. reprezentowanej przez Zarząd Miejski w W. z dnia [...] marca 2005r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji Wojewody [...]. Zdaniem Gminy W. zgodnie z art. 85a ust. 1 Prawa budowlanego obiekty i roboty budowlane związane z gospodarką wodną, tj. hydrotechniczne, należą do właściwości specjalistycznego nadzoru budowlanego, którego organem I instancji jest właściwy miejscowo Wojewoda. Z tego też względu Kierownik Urzędu Rejonowego nie był organem rzeczowo właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy, zatem Wojewoda powinien był uchylić zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego i umorzyć postępowanie . Po rozpoznaniu ww. wniosku decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1998r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...]sierpnia 1998r. nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 kpa, które pozwalałyby na wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Organ uznał, że Kierownik Urzędu Rejonowego w W. był właściwym organem do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Zdaniem organu w świetle art. 85 Prawa budowlanego przedmiotowy przepust drogowy, spełniający funkcję budowli mostowej nie może być zakwalifikowany do budowli hydrotechnicznej. Związany jest z drogą, która nie stanowi ciągu drogi krajowej ani wojewódzkiej. Dokonane umocowanie skarpy należy zaś traktować jako roboty budowlane, które związane były z realizacją przepustu drogowego i stanowi zabezpieczenie jednego z jego przyczółków. W wyniku ponownego rozpoznania wniosku Zarządu Miejskiego Gminy W., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...].01.2004r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].01.2004r. powtarzając argumentację jaką zawarł w uzasadnieniu własnej decyzji z dnia [...]stycznia 2004r. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Gmina W. reprezentowana przez Burmistrza W. zarzucając jej w szczególności naruszenie: 1) art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlanego poprzez przyjęcie, że nakaz rozbiórki winien obciążać inny podmiot aniżeli inwestora lub właściciela, 2) art. 85 ust. 1 pkt 6 oraz art. 85 a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że organem upoważnionym do nakazu rozbiórki budowli inżynierii wodnej był Kierownik Urzędu Rejonowego w W., 3) art. 156 § 1 pkt 1 i 4 kpa poprzez niezastosowanie w sprawie. Skarżący wnieśli o uchylenie powyższej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone uzasadnieniem zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądowa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem ( art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej tego samego organu można postawić zarzut naruszenia prawa. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja tego samego organu zapadły w toku postępowania nieważnościowego. Postępowanie to prowadzone w trybie art. 156 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym. Jego przedmiotem w odróżnieniu od postępowania głównego (rozpoznawczego) nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji kontrolowanej decyzji tylko z punktu widzenia tego czy decyzja jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wskazanych w przepisie art. 156 § 1 kpa. W niniejszej sprawie postępowanie nieważnościowe prowadzone było na wniosek. Podkreślenia wymaga to, że wniosek o stwierdzenie nieważności i jego uzasadnienie nie są wiążące dla organu, organ w postępowaniu nieważnościowym ma obowiązek z urzędu zbadać czy zaskarżona decyzja obarczona jest, którąś z przesłanek stwierdzenia nieważności zawartych w zamkniętym katalogu dyspozycji art. 156 § 1 kpa. W niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję nie przeprowadził postępowania w wyżej wskazanym zakresie. Organ ograniczył się do wyjaśnień kwestii podnoszonych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Organ pominął i nie wyjaśnił okoliczności dotyczącej adresata do którego została skierowana kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja. W decyzji z dnia [...] lipca 1998r. Kierownika Urzędu Rejonowego w W. nakaz rozbiórki skierowany został do Burmistrza Miasta W. Zgodnie z przepisem art. 31 w zw. z art. 11a pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym tekst jednolity (Dz. U. z 2001r nr 142, poz. 1591 ze zm.) Burmistrz Gminy jest jej organem, reprezentuje Gminę na zewnątrz i kieruje bieżącymi sprawami gminy. Gmina posiada jednak osobowość prawną (art. 2.2 ww. ustawy) zatem jeżeli w danej sprawie wykaże, że ma interes prawny jest niewątpliwie stroną postępowania. Zdaniem Sądu skierowanie decyzji do organu osoby prawnej i określenie tego podmiotu jako strony postępowania zamiast samej osoby prawnej i nałożenie na nią obowiązków jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną i stanowi wadę nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 kpa. W ocenie Sądu, gdy zważyć na powyższą argumentację zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadły naruszeniem zasad przewidzianych w przepisie art. 156 § 1 kpa wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy i rozpatrzenia całego materiału w sprawie z urzędu oraz braku właściwego uzasadnienia prawnego. Organ nie zbadał bowiem kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji przez pryzmat przepisu art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Sąd orzekł w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uznając, że w zaskarżonej i poprzedzającej decyzji tego samego organu doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI