VII SA/Wa 368/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-05-16
NSAbudowlaneŚredniawsa
samowola budowlanarozbiórkadecyzja ostatecznakpaart. 154 kpauchylenie decyzjiumorzenie postępowaniatożsamość sprawynadzór budowlany

WSA w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany decyzji rozbiórkowej, stwierdzając brak tożsamości sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi D. i A. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która umorzyła postępowanie w przedmiocie zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego domku letniskowego i zbiornika na nieczystości. Organ odwoławczy uznał, że sprawa jest tożsama z poprzednio rozstrzygniętą, co skutkowało powagą rzeczy osądzonej. WSA uchylił tę decyzję, stwierdzając, że brak było tożsamości sprawy, ponieważ dotyczyła ona zmiany innej decyzji niż ta rozstrzygnięta wcześniej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę D. i A. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004 r., która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i umorzyła postępowanie dotyczące zmiany decyzji rozbiórkowej. Decyzja ta została wydana w trybie art. 154 § 1 kpa, który pozwala na uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a przepisy prawa nie stanowią inaczej. Organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na założeniu, że sprawa jest tożsama z poprzednio rozstrzygniętą przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co skutkowałoby powagą rzeczy osądzonej. Sąd administracyjny, analizując akta sprawy, stwierdził jednak brak tożsamości sprawy. Decyzja z dnia [...] października 2000 r. dotyczyła odmowy uchylenia decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 1998 r. (wydanej w postępowaniu wznowieniowym), podczas gdy decyzja organu pierwszej instancji w niniejszej sprawie dotyczyła zmiany decyzji Wojewody z dnia [...] marca 1997 r. Pomimo że obie sprawy opierały się na art. 154 § 1 kpa, dotyczyły różnych decyzji ostatecznych. Brak tożsamości sprawy skutkował uchyleniem zaskarżonej decyzji przez WSA na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sprawa jest tożsama, obowiązuje powaga rzeczy osądzonej.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy umorzył postępowanie, uznając tożsamość sprawy z poprzednio rozstrzygniętą. Sąd administracyjny stwierdził jednak brak tożsamości sprawy, co skutkowało uchyleniem decyzji odwoławczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

k.p.a. art. 154 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pozwala na uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a przepisy prawa nie stanowią inaczej. Zmiana okoliczności faktycznych może mieć znaczenie dla oceny tych interesów.

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu odwoławczego w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy tożsamości sprawy w rozumieniu skutków prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak tożsamości sprawy pomiędzy obecnym postępowaniem a poprzednio rozstrzygniętym przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżących dotyczące naruszenia zasad kpa (art. 7, 8, 11), niewłaściwego zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 kpa, wykładni NSA, zmiany stanu faktycznego (uznanie za nieważne strefy ochronnej), wydania pozwoleń na budowę na tym terenie po 6 latach, odmienności stanu faktycznego przy niezmienionym planie miejscowym, nieprawidłowości umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

Godne uwagi sformułowania

Brak tożsamości sprawy w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 kpa Uchylenie decyzji o rozbiórce w trybie art. 154 kpa stanowiłoby niedopuszczalne obejście bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa. Zmiana okoliczności faktycznych upatrywanych w ustanowieniu strefy ochronnej ujęcia wody wymaganej w planie zagospodarowania przestrzennego, wypełnia przesłanki słusznego interesu strony przy braku kolizji z interesem społecznym.

Skład orzekający

Halina Kuśmirek

przewodniczący sprawozdawca

Mariola Kowalska

członek

Anna Tarnowska-Mieliwodzka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia tożsamości sprawy w kontekście art. 154 kpa i powagi rzeczy osądzonej, dopuszczalność zmiany decyzji ostatecznej w kontekście zmiany stanu faktycznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i interpretacji przepisów kpa w kontekście prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe znaczenie ma precyzyjna analiza proceduralna i tożsamość sprawy w postępowaniu administracyjnym, co może prowadzić do uchylenia decyzji nawet po latach.

Czy sprawa może być rozstrzygnięta dwa razy? WSA wyjaśnia, kiedy tożsamość sprawy blokuje dalsze postępowanie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 368/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Halina Kuśmirek /przewodniczący sprawozdawca/
Mariola Kowalska.
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), , Asesor WSA Mariola Kowalska, Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2005 r. sprawy ze skargi D. i A. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zmiany decyzji rozbiórkowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących D. i A. P. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. nr [...] odmówił uchylenia w trybie art. 154 § 1 kpa decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1997r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] lutego 1997r. nr [...] – nakazującej D. i A. P. rozbiórkę samowolnie wybudowanego na działce nr [...] w L. gm. S., domku letniskowego i zbiornika na nieczystości płynne.
W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podał, iż skarga D. i A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 1997r. została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 16 stycznia 1998r. sygn. akt II SA/Po 590/97.
Decyzja nakazująca rozbiórkę wbrew twierdzeniom wnioskodawców nie jest decyzją na mocy, której żadna ze stron nie nabyła prawa. Organ również nie uznał za trafny poglądu, iż istnieje tylko interes społeczny czy też słuszny interes strony, w uchyleniu decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Uchwała Rady Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2001r. oraz zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, co do przeznaczenia gruntów na zabudowę letniskową nie ma wpływu na ocenę interesu społecznego lub interesu strony. Przepis szczególny będący podstawą orzeczenia o rozbiórce nie dopuszcza dowolności ani też swobody orzekania w przedmiocie zaistniałej samowoli budowlanej. Nie mogą, więc być one modyfikowane zarówno wolą stron postępowania administracyjnego, jak i decyzjami organów administracyjnych. Uchylenie decyzji o rozbiórce w trybie art. 154 kpa stanowiłoby niedopuszczalne obejście bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli D. i A. P., uznając, iż zaskarżona decyzja uznaniowa powinna być uzasadniona wnikliwie i logicznie. Cytowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane na gruncie przepisów Prawa budowlanego z 1994r., nie może mieć zastosowania do obiektu wybudowanego w czasie obowiązywania Prawa budowlanego z 1974r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.
Podniósł w uzasadnieniu decyzji, że ponowne wszczęcie postępowania w trybie, art. 154 § 1 kpa jest niedopuszczalne, bowiem możliwość zastosowania tego przepisu uzależniona jest od niezmiennych przesłanek.
D. i A. P. w dniu [...] października 2003r. wystąpili z ponownym wnioskiem o uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 1997r. Uprzednio Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2000r. po wszczęciu postępowania w trybie art. 154 § 1 kpa odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1997r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] stycznia 2001r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2000r. Wobec uznania niedopuszczalności ponownego wszczęcia postępowania w tej samej sprawie, organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów merytorycznych zawartych w odwołaniu.
Skargę na tą decyzję złożyli D. i A. P. uznając, iż zaskarżona decyzja narusza zasady kpa – art. 7, 8 i 11, powodujące istnienie ograniczenia uprawnień skarżących, niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 105 kpa oraz wykładni przyjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Skarżący powołali się na zmianę stanu faktycznego między innymi uznanie za nieważne przez Naczelny Sąd Administracyjny w Poznaniu ustalenia przez Wojewodę [...] – strefy ochronnej. W wyniku działań skarżących po 6 latach wydane są na tym terenie pozwolenia na budowę. Decyzja wydana uprzednio przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadła w odmiennym stanie faktycznym, choć plan miejscowy pozostaje niezmienny.
Nieprawidłowe było umorzenie postępowania, bowiem zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe.
Ponadto zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 1991r. sygn. akt II SA 893/91 – zmiana okoliczności faktycznych w postępowaniu z art. 154 kpa może mieć znaczenie tylko do oceny czy w danej sprawie interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Zmiana okoliczności faktycznych upatrywanych w ustanowieniu strefy ochronnej ujęcia wody wymaganej w planie zagospodarowania przestrzennego, wypełnia przesłanki słusznego interesu strony przy braku kolizji z interesem społecznym.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn aniżeli wynika to z podniesionych w niej zarzutów.
Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji wydaną w trybie art. 154 § 1 kpa i umorzył postępowanie tego organu, uznając, iż uprzednio w tym samym trybie i w tej samej sprawie zapadła decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zaistniała, więc powaga rzeczy osądzonej.
W aktach sprawy brak jest wprawdzie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2001r., na którą powołano się w decyzji odwoławczej, ale załączona została decyzja tego samego organu z dnia [...] października 2000r. nr [...] – będąca decyzją pierwszoinstancyjną w stosunku do decyzji z dnia [...] stycznia 2001r. Z treści załączonej decyzji z dnia [...] października 2000r., wynika iż nie można mówić o tożsamości sprawy w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 kpa, – gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Decyzja, bowiem z dnia [...] października 2000r. dotyczyła odmowy uchylenia w trybie art. 154 § 1 kpa decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998r. – wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym – wznowieniowym. Co prawda postępowanie wznowieniowe dotyczyło postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 1997r., ale postępowanie wznowieniowe jest odrębnym postępowaniem administracyjnym.
Wydana, więc przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] grudnia 2003r., choć oparta również na przepisie art. 154 § 1 kpa nie dotyczy tożsamej sprawy rozstrzygniętej w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2000r., Choć wniosek o zmianę decyzji oparty został w obu sprawach na art. 154 § 1 kpa, w jednej sprawie chodziło o zmianę decyzji z [...] listopada 1998r., a w drugiej o zmianę decyzji z dnia [...] marca 1997r.
Brak tożsamości sprawy, którą pominął organ drugiej instancji skutkować musi uchyleniem decyzji odwoławczej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).