VII SA/Wa 322/04

VII SA/Wa 322/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Machlejd /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosława Kowalska
Tadeusz Nowak
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Sygn. akt: VII SA/ Wa 322 /04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi I. i J. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję , II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego I. i J. P. kwotę 500 zł ( pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
VII SA/Wa 322/04
UZASADNIENIE
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., na podstawie art. 81 ust 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, oraz na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 i art. 158 § 1 KPA, po wszczęciu postępowania z urzędu stwierdził nieważność decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 1986 r. w sprawie udzielenia Panu F. L. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych: wykonanie otworów okiennych i drzwiowych w ścianie ogniowej budynku przy ul. [...] od strony działki Nr [...] obręb [...] w [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda [...] wskazał, że decyzją z dnia [...] października 1986 r. Prezydent Miasta [...] udzielił F. L. pozwolenia na dokonanie robót określonych w w/w decyzji. W ocenie Wojewody [...] decyzja organu I instancji w sposób rażący narusza dyspozycję obowiązującego w dacie jej wydania przepisu § 13 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Zgodnie z brzmieniem tego paragrafu w granicy działki mogą być sytuowane ściany budynków nie posiadające otworów okiennych i drzwiowych, a wody opadowe z dachu od strony granicy działki nie mogą być odprowadzane na teren działki sąsiedniej. W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta [...] wydając pozwolenie na wykonanie robót budowlanych polegających na wybiciu otworów okiennych i drzwiowych w ścianie usytuowanej w granicy z działką sąsiednią, a więc stanowiącej ścianę oddzielenia przeciwpożarowego rażąco naruszył wskazany wyżej przepis rozporządzenia, a także art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, poprzez uniemożliwienie zabudowy działki sąsiedniej Nr [...] obręb [...].
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli I. i J. małż. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji jako bezzasadnego i bezprzedmiotowego. Skarżący w odwołaniu podnieśli następujące zarzuty:
1/ rażące naruszenie przepisu proceduralnego określonego w art. 10 § 1 KPA przez całkowite pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów;
2/ naruszenie przepisów – zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 6, 7, 8, 11, 12 KPA poprzez niepodjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela, obniżenia zaufania obywatela do organów państwa oraz brak wyczerpującego przytoczenia zasadności przesłanek rozstrzygnięcia;
3/ naruszenie przepisu proceduralnego art. 156 § 1 pkt 2 KPA z powodu przyjęcia rażącego naruszenia prawa pomimo zgodności uchylonej decyzji ze wskazaną podstawą prawną;
4/ naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwą subsumcję § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r., tj. zastosowanie powołanego przepisu do budynku mieszkalnego, podczas gdy dyspozycja tego przepisu dotyczy tylko budynku gospodarczego;
5/ naruszenie prawa materialnego, tj. § 7 pkt 1 w/w rozporządzenia stanowiącego, że budynki, w których znajdują się pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi, powinny mieć zapewniony wymagany dla tych pomieszczeń dostęp światła dziennego i słońca. W uzasadnieniu odwołania skarżący podnieśli następującą argumentację:
- zaskarżona decyzja Wojewody [...] stwierdzająca nieważność decyzji organu I instancji jest rażąco sprzeczna z prawem i zmierza do pozbawienia skarżących konstytucyjnego prawa do własności lokalu mieszkalnego nr [...];
- zaskarżona decyzja wydana w dniu [...] listopada 2003 r. narusza przepis określony w art. 10 KPA, gdyż zawiadomienie o możliwości ustosunkowania się i zajęcia merytorycznego stanowiska zostało doręczone skarżącym dopiero w dniu [...] listopada 2003 r. z zakreślonym siedmiodniowym terminem na dokonanie tej czynności;
- błędne przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że § 13 wzmiankowanego rozporządzenia z 3 lipca 1980 r. został naruszony przez organ I instancji przy wydaniu pozwolenia na wykonanie przedmiotowych robót, a to z tego względu, że nie regulował on w ogóle materii stanowiącej podstawę faktyczną wydania decyzji. Przepis § 13 odnosi się bowiem do budynków gospodarczych, a przedmiotowa sprawa dotyczy lokalu mieszkalnego położonego w budynku;
- niezgodność z linią orzecznictwa NSA argumentacji ochrony osób trzecich, tj. właściciela sąsiedniej działki nr [...], zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji;
- naruszenie zasad ogólnych i celów postępowania administracyjnego przez zastosowanie sankcji nieważności po upływie prawie 20 lat od daty wydania unieważnionej decyzji, która prawidłowo funkcjonowała i była podstawą kolejnych decyzji oraz czynności cywilnoprawnych;
- uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia kryteriów wyznaczonych art. 11 KPA, albowiem nie wyjaśnia zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., na podstawie art. 138 § 1 KPA, po rozpatrzeniu odwołania I. i J. małż. P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że Wojewoda [...]dokonał trafnej oceny stanu faktycznego i prawidłowo zastosował normy prawne. Wojewoda [...] badając legalność decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta [...] w trybie przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności, wziął pod uwagę wyłącznie stan prawny i faktyczny obowiązujący w dacie wydania ocenianej decyzji. W dacie tej obowiązywały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz przepisy wykonawcze do tejże ustawy, zawarte w rozporządzeniu z dnia 3 października 1980 r.
Z akt sprawy wynika, że decyzja Prezydenta Miasta [...] nie zawiera żadnej podstawy prawnej, która dopuszczałaby wykonanie przedmiotowych otworów. Tym samym wydanie pozwolenia na przedmiotową inwestycje w sposób rażący narusza § 13 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia. Wymieniony przepis określa wprawdzie warunki techniczne, jakie winny spełniać nowo budowane budynki gospodarcze usytuowane w granicy działki, lecz z prezentowanego orzecznictwa NSA wynika, że ma on zastosowanie do wszystkich obiektów usytuowanych w granicy działki. Świadczy o tym chociażby § 12 ust 1 w/w rozporządzenia stanowiący, iż budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych i w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące domy mieszkalne powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4,0 m od granicy działki, jeżeli ściana budynku od strony działki sąsiedniej posiada otwory okienne i drzwiowe. Przepis ten więc jednoznacznie określa odległości obiektów posiadających jakiekolwiek otwory od granicy działki.
Ponadto organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutu skarżących, iż nie brali oni udziału w prowadzonym postępowaniu nieważnościowym, należy uznać za nieuzasadniony, bowiem z załączonych akt wynika, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania skarżący otrzymali w dniu [...] listopada 2003 r. i do dnia otrzymania decyzji tj. [...] grudnia 2003 r. nie starali się ani też nie złożyli jakichkolwiek wyjaśnień w rozpatrywanej sprawie.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli I. i J. małż. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2004 r., uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2003 r., umorzenie prowadzonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jako bezzasadnego i bezprzedmiotowego podnosząc zarzuty powołane w odwołaniu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Należy zwrócić uwagę, że organ dokonał błędnej subsumcji nie tylko ust. 2, ale również ust.1 § 13 w/w rozporządzenia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 1986 r. Tym samym uznał, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 KPA), ponieważ organ II instancji dopatrzył się rażącego naruszenia przepisu § 13 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia. Tymczasem przepis § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. stanowił jedynie, iż regulacje w nim zawarte dotyczą budynku gospodarczego, a nie budynku mieszkalnego. Należy stwierdzić, iż przedmiotowy budynek nie był nigdy budynkiem gospodarczym i dlatego też skarżący pod tym kątem sformułowali swoje zarzuty zarówno w skardze jak i odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przyznał, iż po ponownej analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie można stwierdzić rażącego naruszenia § 13 w/w rozporządzenia, ponieważ istotnie przepis ten dotyczy budynku gospodarczego, a nie mieszkalnego. Organ w swojej decyzji wskazał błędną przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 KPA., a powołanie się przez organ na błędną podstawę rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Z tych też względów decyzja wydana przez organ II instancji nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 KPA., ponieważ błędnie wskazuje postawę prawną rozstrzygnięcia. Zgodnie z zasadą dochodzenia do prawdy materialnej (art.7 KPA organ winien podjąć wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W związku z tym obowiązkiem powinien wyczerpująco zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy jak stanowi art. 77 § 1 i art. 80 KPA. Natomiast zgodnie z art. 107 § 3 w uzasadnieniu organ powinien podać podstawę prawną rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie organ w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał błędną podstawę rozstrzygnięcia, wskazując również na związek stanu faktycznego do błędnie przytoczonych przepisów. Jest to naruszenie przepisów procesowych o charakterze generalnym, ponieważ organ jak można przypuszczać dokonując błędnej subsumcji nie wypełnił ciążących na nim obowiązków procesowych. Błędna powołanie podstawy prawnej prowadzi do niewłaściwych ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia. Jednak w świetle art. 156 § 1 pkt 2 KPA takie zachowanie organu nie stanowi jednak rażącego naruszenia prawa, jak również de facto w rozstrzygnięciu organu podana jest podstawa prawna. Nie każde więc naruszenie prawa może zostać uznane z rażące, a błędne wskazanie podstawy rozstrzygnięcia stanowi naruszenie prawa bez jej kwalifikowanej postaci i nie oznacza, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Ponadto uzasadnienie decyzji nie zawiera również pełnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, ponieważ organ w uzasadnieniu swojej decyzji powołuje się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jednak nie wskazuje precyzyjnie na jakich konkretnych orzeczeniach sądu oparł swoje stanowisko.
W wyniku uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonej decyzji organ odwoławczy - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpatrzy odwołanie I. i J. P. i podniesione w nim zarzuty.
Biorąc pod uwagę powyższe z powodu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.