VII SA/Wa 3175/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dotyczącą przyznania kategorii naukowej uczelni, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych i brak należytego uzasadnienia.
Wyższa Szkoła [...] zaskarżyła decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymującą w mocy decyzję o przyznaniu jej kategorii naukowej C. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3, z powodu niedostatecznego wyjaśnienia podstaw przyznanej kategorii. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił następnie wyrok WSA, wskazując na naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez niezwiązanie się przez Sąd pierwszej instancji wiążącą wykładnią prawną z poprzedniego wyroku WSA i brak kontroli nad uzasadnieniem decyzji Ministra. WSA, ponownie rozpoznając sprawę, uwzględnił skargę, uchylając decyzję Ministra z powodu ponownego naruszenia przepisów proceduralnych i braku należytego uzasadnienia, zgodnie z wytycznymi NSA.
Sprawa dotyczy skargi Wyższej Szkoły [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 11 lutego 2020 r., która utrzymała w mocy decyzję przyznającą uczelni kategorię naukową C. Postępowanie ewaluacyjne, mające na celu przyznanie kategorii naukowej, opierało się na rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. i obejmowało ocenę według czterech kryteriów: osiągnięć naukowych i twórczych, potencjału naukowego, praktycznych efektów działalności naukowej i artystycznej oraz pozostałych efektów działalności naukowej i artystycznej. Uczelnia wniosła skargę, zarzucając organowi naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak należytego uzasadnienia decyzji i nierozpoznanie istoty sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 1327/18) uchylił poprzednią decyzję Ministra z 2018 r., wskazując na niedostateczne wyjaśnienie podstaw przyznanej kategorii naukowej. Minister, po ponownym rozpoznaniu sprawy, wydał decyzję z 11 lutego 2020 r., która również została zaskarżona. WSA w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 1135/20) oddalił tę skargę, uznając, że organ wykonał wytyczne Sądu. Jednak Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt III OSK 5722/21) uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stwierdzając naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez niezwiązanie się Sądu pierwszej instancji wiążącą wykładnią prawną z poprzedniego wyroku WSA oraz brak kontroli nad uzasadnieniem decyzji Ministra. NSA podkreślił, że uzasadnienie decyzji Ministra z 2020 r. nadal nie wyjaśniało w sposób wystarczający, dlaczego określone osiągnięcia zostały uwzględnione lub odrzucone, ani jak obliczono punkty. WSA w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę zgodnie z wytycznymi NSA, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra z 11 lutego 2020 r., stwierdzając ponowne naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności art. 7, 8, 11, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., oraz art. 153 p.p.s.a., z powodu lakoniczności i enigmatyczności uzasadnienia, które nie pozwalało na kontrolę sposobu ustalania punktacji i uwzględniania poszczególnych osiągnięć.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie decyzji było lakoniczne, enigmatyczne i nie wyjaśniało w sposób wystarczający podstaw przyznanej kategorii naukowej, co stanowi naruszenie przepisów proceduralnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uzasadnienie decyzji Ministra nie zawierało wystarczających wyjaśnień dotyczących sposobu oceny osiągnięć, przyznanej punktacji oraz odniesienia do zarzutów strony, co uniemożliwiało kontrolę sądową i naruszało wymogi formalne decyzji administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
u.z.f.n. art. 47 § 1
Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki
Podstawa prawna do wydania decyzji o przyznaniu kategorii naukowej.
rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie przyznawania kategorii naukowej art. 8
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom
Kryteria kompleksowej oceny jakości działalności naukowej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady działania na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 8
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady pogłębiania zaufania strony do organów.
k.p.a. art. 11
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady przekonywania.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie obowiązku oceny materiału dowodowego na podstawie faktów.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji.
u.z.f.n. art. 47 § 3
Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki
Podstawa prawna do utrzymania w mocy decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu wykładnią prawa i wskazań co do dalszego postępowania.
rozporządzenie art. 10 § 1
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom
Osiągnięcia naukowe i twórcze podlegające ocenie.
rozporządzenie art. 16 § 1
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom
Kryteria oceny potencjału naukowego.
rozporządzenie art. 17 § 1
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom
Kryteria oceny praktycznych efektów działalności naukowej.
rozporządzenie art. 18 § 1
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom
Kryteria oceny pozostałych efektów działalności naukowej.
rozporządzenie art. 22 § 7
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom
Podstawa do zaliczenia jednostki do kategorii naukowej na podstawie porównania wyników.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzasadnienie decyzji Ministra było lakoniczne, enigmatyczne i nie wyjaśniało w sposób wystarczający podstaw przyznanej kategorii naukowej. Minister nie wykonał w pełni wytycznych Sądu zawartych w poprzednich orzeczeniach, w szczególności dotyczących sposobu uzasadniania decyzji. Sąd pierwszej instancji naruszył art. 153 p.p.s.a. przez brak związania się wykładnią prawną z poprzedniego wyroku WSA i NSA.
Odrzucone argumenty
Minister argumentował, że postępowanie jest sformalizowane i oparte na systemie teleinformatycznym POL-on, a ocena należy do ekspertów. Minister twierdził, że dokonał analizy dokumentacji i opinii Komitetu, a jego decyzja jest zgodna z prawem. Sąd pierwszej instancji w poprzednim wyroku uznał, że organ wykonał wytyczne Sądu.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. organ ograniczył się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do przytoczenia oceny punktowej dokonanej przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych. nie wyjaśnił w żaden sposób, z czego punktacja taka wynika, dlaczego uwzględnił jedne osiągnięcia, a innych nie uwzględnił. naruszenie art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy. lakoniczność oraz enigmatyczność uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie pozwalają na skontrolowanie, z jakich powodów nie zostały uwzględnione przez Ministra niektóre aktywności lub osiągnięcia pracowników.
Skład orzekający
Tomasz Janeczko
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
sędzia
Marcin Maszczyński
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Należyta staranność w uzasadnianiu decyzji administracyjnych, obowiązek organów administracji publicznej do szczegółowego wyjaśniania podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięć, znaczenie art. 153 p.p.s.a. w postępowaniu sądowo-administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawie przyznawania kategorii naukowych, ale zasady dotyczące uzasadniania decyzji i związania wykładnią prawną mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność procedury ewaluacji naukowej i znaczenie prawidłowego uzasadniania decyzji administracyjnych, co jest istotne dla środowiska akademickiego i prawników zajmujących się prawem administracyjnym.
“Sąd uchyla decyzję Ministra ws. kategorii naukowej z powodu lakonicznego uzasadnienia: czy uczelnie mogą liczyć na jasne reguły?”
Sektor
edukacja wyższa
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 3175/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-02-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Marcin Maszczyński
Tomasz Janeczko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6142 Szkoły wyższe niepaństwowe, w tym zawodowe
Skarżony organ
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, asesor WSA Marcin Maszczyński, , Protokolant: referent Radosław Fijałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Wyższej Szkoły [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 11 lutego 2020 r. nr ODW-938/KAT/2019/1 w przedmiocie przyznania kategorii naukowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz Wyższej Szkoły [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej: ‘Minister" lub "organ") decyzją z dnia 11 lutego 2020 r., nr ODW-938/KAT/2019/1, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. - dalej: "k.p.a.") oraz art. 47 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 87 - dalej: "u.z.f.n.") - po rozpoznaniu wniosku jednostki naukowej Wyższej Szkoły [...] w B. (dalej: "uczelnia", "skarżąca") z dnia [...] grudnia 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] października 2017 r., nr [...], w przedmiocie przyznania tej jednostce naukowej kategorii naukowej C.
Jak wynika z ustaleń organu, uczelnia, jako jednostka naukowa, działając na podstawie § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2154 - dalej: "rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie przyznawania kategorii naukowej" lub "rozporządzenie"), wystąpiła do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o przyznanie kategorii naukowej, przekazując w dniu [...] kwietnia 2017 r. w systemie teleinformatycznym POL-on wypełnioną ankietę.
Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych (dalej: "Komitet"), który w świetle art. 35 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki - jest organem opiniodawczo-doradczym Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, działając na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 u.z.f.n., przeprowadził kompleksową ocenę jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej skarżącej jednostki naukowej.
W ramach tych działań, kompleksową ocenę skarżącej uczelni, jako jednostki naukowej, na podstawie informacji przedstawionych przez nią w ankiecie jednostki naukowej, przeprowadził Zespół ewaluacji HS-3 (zwany dalej "Zespołem"), złożony z ekspertów właściwych dla grupy nauk humanistycznych i społecznych, powołany przez Przewodniczącego Komitetu na podstawie art. 43 ust. 1 u.z.f.n. Ocena skarżącej uczelni została przeprowadzona w grupie wspólnej oceny HS1EK (zwanej dalej: "GWO HS1EK"), do której skarżąca jednostka naukowa została przyporządkowana przez Komitet, zgodnie z § 20 cyt. rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie przyznawania kategorii naukowej.
Zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie przyznawania kategorii naukowej, przy kompleksowej ocenie skarżącej jednostki naukowej Zespół zastosował następujące kryteria:
1) osiągnięcia naukowe i twórcze,
2) potencjał naukowy,
3) praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej,
4) pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej.
Zespół wyjaśnił, że w celu obliczenia wyników oceny według kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" oraz według kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" ustalone zostały wartości liczb N i N0, gdzie:
N - oznacza średnią arytmetyczną, z okresu objętego ankietą, liczby pracowników zatrudnionych w jednostce w poszczególnych latach przy prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych w ramach stosunku pracy, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, ustaloną na podstawie oświadczeń, o których mowa w art. 4c ust. 11 u.z.f.n., o wyrażeniu zgody na zaliczenie ich do liczby pracowników zatrudnionych przy realizacji badań lub prac rozwojowych, składanych przez tych pracowników do celów ubiegania się przez jednostkę o przyznanie środków finansowych na działalność statutową, zaś
N0 - oznacza liczbę pracowników, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, uwzględnianych przy określeniu liczby N, którzy byli zatrudnieni w jednostce łącznie przez co najmniej 3 lata w okresie objętym ankietą i nie byli autorami lub współautorami osiągnięć naukowych i twórczych, o których mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia, z wyłączeniem: pracowników inżynieryjno-technicznych; pracowników inżynieryjnych i technicznych; pracowników, którzy w okresie objętym ankietą przebywali na urlopach związanych z rodzicielstwem, udzielonych na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 108 ze zm.), albo pobierali zasiłek chorobowy lub świadczenia rehabilitacyjne w związku z niezdolnością do pracy, w tym spowodowaną chorobą wymagającą rehabilitacji leczniczej łącznie przez okres co najmniej 3 lat.
Na podstawie § 22 ust. 1 cyt. rozporządzenia, Zespół przyznał skarżącej jednostce naukowej odrębną ocenę według każdego z ww. kryteriów kompleksowej oceny.
W ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze", Zespół dokonał oceny osiągnięć, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 1-6 i 11-13 cyt. rozporządzenia, spośród przedstawionych przez skarżącą jednostkę naukową w złożonej ankiecie, uwzględniając ograniczenia wynikające z przepisów § 13 ust. 1 i 7-14 ww. rozporządzenia.
Zespół wskazał, że nadrzędnym priorytetem uwzględnianym przy kwalifikowaniu osiągnięć do przyznania punktów z zastosowaniem powyższych ograniczeń jest maksymalizacja wyniku punktowego oceny w ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" poprzez kwalifikowanie osiągnięć najwyżej punktowanych spośród zgłoszonych przez skarżącą jednostkę naukową w ankiecie i pozytywnie zaopiniowanych przez Zespół.
Zespół stwierdził, że przy zachowaniu powyższych zasad, liczba osiągnięć skarżącej jednostki naukowej uwzględnionych w ramach oceny według kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" wyniosła 31. Za osiągnięcia te Zespół przyznał skarżącej uczelni łącznie 197,29 punktów, w związku z czym, końcowa ocena według kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" obliczona zgodnie z zależnością określoną w załączniku nr 5 do cyt. rozporządzenia wyniosła QI = 18,35 pkt.
W ramach oceny według kryterium II "Potencjał naukowy" Zespół pozytywnie zaopiniował 7 osiągnięć zgłoszonych przez skarżącą jednostkę naukową w ankiecie jednostki naukowej. Ocena według kryterium II "Potencjał naukowy", obliczona według zależności określonej w załączniku nr 5 do rozporządzenia, z uwzględnieniem ograniczeń punktacji wskazanych tamże oraz zasad oceny zawartych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, wyniosła QII =19,00 pkt.
W ramach oceny według kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" Zespół pozytywnie zaopiniował 3 osiągnięcia zgłoszone przez skarżącą jednostkę. Za osiągnięcia te Zespół przyznał skarżącej uczelni łącznie 2,00 punkty, w związku z czym, końcowa ocena według kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" obliczona zgodnie z zależnością określoną w załączniku nr 5 do rozporządzenia, z uwzględnieniem ograniczeń punktacji wskazanych tamże, wyniosła QIII = 0,19 pkt.
W ramach oceny według kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" Zespół dokonał oceny najważniejszych osiągnięć jednostki o znaczeniu naukowym, gospodarczym i ogólnospołecznym, zgłoszonych przez nią w ankiecie. Łączna ocena osiągnięć skarżącej jednostki według kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" wyniosła QIV = 5,00 pkt.
Zgodnie z § 22 ust. 1 cyt. rozporządzenia, wyniki kompleksowej oceny Zespół przedstawił w karcie kompleksowej oceny jednostki naukowej dla grupy nauk humanistycznych i społecznych, sporządzonej zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik nr 5 do rozporządzenia.
Opierając się na powyższej szczegółowej ocenie przeprowadzonej przez Zespół, Komisja do spraw Grupy Nauk Humanistycznych i Społecznych (zwana dalej: "Komisją"), powołując się na przepis § 22 ust. 6 rozporządzenia, dokonała porównania ocen skarżącej jednostki, przyznanych jej przez Zespół według każdego z czterech ww. kryteriów, z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii naukowych A i B, zatwierdzonymi przez Ministra dla GWO HS1EK - stosując algorytm określony w załączniku nr 9 do rozporządzenia.
Całkowity wynik punktowy porównania skarżącej jednostki naukowej z każdą z jednostek referencyjnych Komisja obliczyła z uwzględnieniem wag przypisanych poszczególnym kryteriom kompleksowej oceny w zależności od rodzaju jednostki naukowej oraz grupy dziedzin nauki przez nią reprezentowanej - zgodnie z tabelą nr 2 w załączniku nr 9 do rozporządzenia. W związku z powyższym, Komisja wskazała, że do obliczenia całkowitego wyniku punktowego skarżącej jednostki naukowej wyniki punktowe porównania uzyskanych przez nią ocen według poszczególnych kryteriów z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii A i dla kategorii B zostały wzięte z następującymi wagami:
1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" - 65,
2) kryterium II "Potencjał naukowy" - 15,
3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" - 5,
4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" - 15.
Przeprowadzone przez Komisję porównanie ocen przyznanych skarżącej jednostce naukowej przez Zespół z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik - 100,00 pkt, porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik - 90,00 pkt, co jak wskazała Komisja, zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia, stanowi podstawę do zaliczenia skarżącej jednostki naukowej do kategorii naukowej C.
W związku z powyższym, Komisja podjęła w dniu [...] października 2017 r. uchwałę, w której zaproponowała przydzielenie skarżącej uczelni kategorii naukowej C.
W dniu 11 października 2017 r. Komisja przekazała uchwałę Przewodniczącemu Komitetu, który - działając na podstawie art. 45 u.z.f.n. - wnioskiem z dnia 13 października 2017 r. wystąpił do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o przyznanie skarżącej jednostce naukowej kategorii naukowej C.
Po rozpoznaniu wniosku, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia 25 października 2017 r. nr 938/KAT/2017, na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki oraz art. 104 k.p.a., przyznał skarżącej kategorię naukową C na okres do dnia przyznania kategorii naukowej na podstawie kolejnej kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej przeprowadzonej w najbliższym terminie określonym przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego i ogłoszonym w drodze komunikatu opublikowanego na stronie podmiotowej Ministra w Biuletynie Informacji Publicznej.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 47 ust. 1 i 3 u.z.f.n., decyzją z dnia 11 maja 2018 r., nr ODW-938/KAT/2018, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 25 października 2017 r. w przedmiocie przyznania skarżącej jednostce naukowej kategorii naukowej C.
W wyniku złożonej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1327/18 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 11 maja 2018 r., nr ODW-938/KAT/2018, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.).
Sąd uznał, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną dopuścił się - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., z uwagi na niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji, dlaczego uznał, że kompleksowa ocena jakości działalności naukowej skarżącej uczelni nie dała podstawy do przyznania jej wyższej kategorii naukowej.
Według Sądu, naruszenie wspomnianych przepisów było konsekwencją przede wszystkim braku podjęcia właściwej próby wykazania przez Ministra w sposób należyty, a więc dający możliwość sądowej weryfikacji, jakie dokładnie przesłanki i dlaczego organ ten wziął pod uwagę, przyjmując, że skarżąca uczelnia powinna otrzymać jedynie kategorię naukową C.
W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji Ministra nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ organ ograniczył się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do przytoczenia oceny punktowej dokonanej przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych. Nie wyjaśnił w żaden sposób, z czego punktacja taka wynika, dlaczego uwzględnił jedne osiągnięcia, a innych nie uwzględnił. Ponadto, w zaskarżonej decyzji bardzo lakonicznie odniósł się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie daje Sądowi możliwości prześledzenia toku procedowania przez organ, a tym samym zaskarżona decyzja wymyka się spod kontroli sądowej.
Sąd stwierdził, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego zobowiązany jest powody przyznania stosownej kategorii naukowej szczegółowo wskazać i omówić w motywach swojej decyzji.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, po ponownym rozpoznaniu sprawy, wydał w dniu 11 lutego 2020 r. decyzję nr ODW-938/KAT/2019/1, którą ponownie utrzymał w mocy decyzję z dnia 25 października 2017 r. nr 938/KAT/2017, na podstawie której przyznał jednostce kategorią naukową C.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazał, że w związku z uchyleniem przez Sąd decyzji utrzymującej w mocy decyzję przyznającą kategorię naukową C, wniosek Jednostki został ponownie przekazany Komitetowi celem wyrażenia opinii, o której mowa w art. 47 ust. 4 ustawy.
W wyniku ponownej analizy osiągnięć zgłoszonych w ankiecie, zaakceptowano 30 odrzuconych uprzednio zdarzeń w ramach I i II kryterium, co pozwoliło na podniesienie oceny odpowiednio do 23,59 pkt i 57,08 pkt.
Ponadto Komitet dokonał ponownej oceny zdarzeń zgłoszonych w ramach kryterium IV i stwierdził, że celowe jest podniesienie punktacji za osiągnięcia, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia, do 10 pkt.
Jednocześnie Komitet podtrzymał swoje stanowisko dotyczące braku możliwości uwzględnienia w kompleksowej ocenie projektów finansowanych w ramach środków własnych, jak również osiągnięć zgłoszonych w ramach aplikacji, których sposób udokumentowania był niezgodny z wymogami rozporządzenia.
Po dokonaniu przeliczeń wyniki porównania z ustalonymi przez Komitet i zatwierdzonymi przez Ministra wartościami ocen referencyjnych dla kategorii naukowej A pozostał na niezmienionym poziomie (-98,45), natomiast wynik porównania z wartościami ocen referencyjnych dla kategorii naukowej B wzrósł do wartości -66,45, co pozwala na zaliczenie jednostki do kategorii naukowej C. W związku z tym Komitet, po przedstawieniu i przyjęciu na posiedzeniu plenarnym w dniu [...] września 2019 r. stanowiska dotyczącego wyników ocen uzyskanych przez jednostkę naukową w poszczególnych kryteriach, w podjętej uchwale ponownie wyraził opinię, iż decyzja Ministra z dnia 25 października 2017 r. Nr 938/KAT/2017, przyznająca jednostce kategorię naukową C, powinna zostać utrzymana w mocy.
Minister, odwołując się do ponownie przeprowadzonej analizy dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w tym danych zawartych w ankiecie, wyników kompleksowej oceny, zastrzeżeń zgłoszonych przez jednostkę we wniosku oraz opinii Komitetu odnośnie do tych zastrzeżeń, podzielił opinię Komitetu w zakresie uwzględnienia części zdarzeń, co spowodowało podniesienie oceny w kryterium I i II.
Jednocześnie, Minister uznał za zasadne stanowisko Komitetu, dotyczące braku możliwości uwzględnienia w ocenie publikacji naukowych, monografii naukowych i rozdziałów w monografiach, których afiliacja została dokonana w innej jednostce.
Ponadto uwzględnił także argumenty Komitetu w zakresie braku możliwości uznania projektów finansowanych ze środków własnych. Odnosząc się do zdarzeń zgłoszonych w ramach kryterium II wskazał, iż prawodawca przyjął, jako oczywiste w sferze nauki, że projekty wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia są projektami finansowanymi w wyniku rozstrzygnięcia konkursów, w których biorą udział jednostki naukowe. Dotyczy to także projektów finansowanych przez Ministra. Natomiast zadania badawcze realizowane ze środków własnych, zgodnie z przyjętym planem zadaniowo-finansowym jednostki naukowej, nie mogą być zaliczone do projektów, o których mowa w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
Minister stwierdził, że zapoznał się z argumentacją Komitetu, dotyczącą nieuwzględnienia w ocenie aplikacji wyników badań naukowych lub prac rozwojowych ze względu na brak na karcie aplikacji produktu, potwierdzenia aplikacji przez podmiot, który zastosował ten produkt. Podkreślił, iż w załączniku nr 1 do rozporządzenia wyraźnie określono, jakie informacje powinny zostać zamieszczone w karcie aplikacji produktu. Brak potwierdzenia ze strony podmiotu, który zastosował produkt, nie pozwala na pełną weryfikację zgodności danych zawartych w ankiecie ze stanem faktycznym. W związku z tym, nie jest możliwe uwzględnienie tych zdarzeń w ocenie.
Podzielił również argumenty Komitetu w zakresie nieuwzględnienia w ocenie zgłoszonych osiągnięć, dotyczących mobilności pracowników jednostki oraz ich członkostwa we władzach zagranicznych lub międzynarodowych towarzystw, organizacji i instytucji naukowych, których członkowie pochodzą z co najmniej 10 państw. Szczegółowa weryfikacja danych wykazała, że pracownicy wskazani w ramach kryterium pobytu naukowego w ośrodku zagranicznym, faktycznie pozostawali tam w zatrudnieniu przy prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych. W związku z tym zdarzenia te nie spełniają kryterium, o którym mowa w § 16 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, bowiem nie stanowią pobytu naukowego pracownika w innym ośrodku naukowym lub podmiocie wdrażającym wyniki badań naukowych lub prac rozwojowych.
Minister, odnosząc się do parametru dotyczącego członkostwa we władzach lub międzynarodowych towarzystw, organizacji i instytucji naukowych, podzielił stanowisko Komitetu, iż osiągnięcia zgłoszone przez jednostkę naukową nie spełniają wymogów rozporządzenia, bowiem członkostwo w radzie wydawnictwa (zdarzenie o ID [...]) nie jest członkostwem we władzach zagranicznych lub międzynarodowych towarzystw, organizacji i instytucji naukowych. Natomiast, w pozostałych dwóch przypadkach - ze względu na brak szczegółowych informacji umożliwiających weryfikację i ocenę osiągnięcia - niemożliwe jest ich uwzględnienie w ewaluacji.
Minister podzielił również stanowisko Komitetu, dotyczące zwiększenia liczby punktów przyznanych za osiągnięcia zgłoszone w ramach kryterium IV. Zwrócił jednak uwagę, iż nawet uwzględnienie pozytywnie ocenionych przez Komitet osiągnięć nie daje podstaw do podjęcia innego rozstrzygnięcia niż ustalone w decyzji przyznającej jednostce naukowej kategorię naukową C.
Minister, uwzględniając wyniki uzyskane przez jednostkę w poszczególnych kryteriach oraz opinię Komitetu w przedmiotowej sprawie, stwierdził brak podstaw do uchylenia decyzji z dnia 25 października 2017 r. Nr 938/KAT/2017, przyznającej jednostce naukowej kategorię naukową C.
Wyższa Szkoła [...] w B. pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 11 lutego 2020 r., nr ODW-938/KAT/2019/1.
Skarżąca uczelnia, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzuciła zaskarżonej decyzji rażące naruszenie przepisów prawa, w szczególności:
- nierozpoznanie istoty sprawy i naruszenie przepisu art. 136 k.p.a., art. 127 § 3 k.p.a., art. 104 k.p.a., art. 107 k.p.a. w z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. wobec, po pierwsze braku ponownego rozpoznania sprawy co do istoty, a po drugie także wobec braku rozpoznania i merytorycznego odniesienia się do zarzutów, argumentów i licznych dowodów wskazanych przez skarżącą obszernie również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także naruszenie przepisu art. 11 k.p.a. przez arbitralne nieuwzględnienie zarzutów strony i ich pominięcie,
- naruszenie art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 11 k.p.a. - polegające na niewłaściwym uzasadnieniu decyzji, sprowadzającym się w istocie jedynie do przytoczenia wprost przepisów prawa ze źródeł przywołanych powyżej i zastosowaniu wyłącznie wzoru matematycznego, bez rzetelnej subsumcji i uzasadnienia, z arbitralnym podstawieniem jedynie przez organ danych, w szczególności bez merytorycznego uzasadnienia i odniesienia się w decyzji do stanu faktycznego, a także poprzez zaniechanie szczegółowego wyjaśnienia i uzasadnienia faktycznego, w szczególności z pomięciem wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - winno wskazywać również wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, a nie ograniczać się jedynie do szablonowanego przytoczenia przepisów prawa i wzoru matematycznego z podstawianiem ukształtowanych arbitralnie danych,
- naruszenie standardów państwa prawa, takich jak: działanie na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), pogłębianie zaufania strony do organów (art. 8 k.p.a.), zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), i w konsekwencji naruszenie zasady praworządności (art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP), a także naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) w zw. z art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 11 k.p.a. - poprzez stworzenie, w oparciu o delegację ustawową art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, niekonstytucyjnego systemu ukształtowanego przywołanym rozporządzaniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r., skutkującym w istocie eliminacją z obszaru szkolnictwa wyższego jednostek naukowych według dowolnego uznania, bez nawet stosownego merytorycznego i rzetelnego uzasadnienia centralnego organu administracji rządowej, w istocie wyłącznie z powołaniem na propozycje organu opinio-doradczego stosującego pełną dowolność, uznaniowość, swobodną i niczym nieograniczoną ocenność, wręcz inkwizycyjność i swobodność w przyznawaniu punktów bez jakiejkolwiek kontroli merytorycznej, w drodze skomplikowanego, niejasnego, nieczytelnego, nieprzejrzystego systemu teleinformatycznego, wzoru matematycznego, abstrakcyjnych i nieweryfikowalnych dla strony rzekomych jednostek referencyjnych dla kategorii A i dla kategorii B, nota bene całkowicie nieadekwatnych do parametryzowanej jednostki naukowej, który również jak w niniejszej sprawie objętej skargą w ramach stosowania tego niekonstytucyjnego prawa w sposób niedopuszczalny modyfikuje faktycznie zapisy k.p.a., który stoi na straży praworządności elementarnych praw strony postępowania, a to między innymi zakreślonymi zasadami ogólnymi - art. 6-16 k.p.a., a także dalej w zakresie dowodzenia - art. 75-88 k.p.a., czy też w przedmiocie niezbędnych składników decyzji zakreślonych przepisem art. 107 k.p.a.,
- naruszenie art. 47 ust. 1 w związku z art. 47 ust. 3 a także 42 ust. 1, ust. 3 pkt 3-4 i ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, art.80 k.p.a. i § 10 - 18 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych - polegające na dowolności, pełnej arbitralności, bez merytorycznego uzasadnienia dokonanych ocen i przywołanych punktów, całkowitej dowolności w kwalifikacji poszczególnych osiągnięć skarżącej, a także poprzez bezkrytyczne i automatyczne oparcie rozstrzygnięcia na wadliwych ocenach i wyliczeniach Komitetu, a także poprzez przekroczenie granicy swobodnego uznania przy wydawaniu decyzji i nieuznanie, że skarżący spełnia kryteria do przyznania kategorii naukowej B, a jedynie C - czyli, że plasuje się jako jednostka naukowa na poziomie niezadawalającym.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, co następuje:
Zaskarżona decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 11 lutego 2020 r. nr DW.WEN.402.792.2019, w ogóle nie uwzględnia oceny prawnej, wskazań i zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1327/18.
Pomimo tak czytelnych wskazań i zaleceń, organ administracji publicznej nie poczynił ani ustaleń stanu faktycznego kształtującego punktację w poszczególnych kryteriach I-IV przytoczonego rozporządzenia, ani też na których dowodach się oparł, jak również nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, nadto przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Zaskarżona decyzja jest całkowicie dowolna, arbitralna, nieczytelna i enigmatyczna. Organ administracji publicznej w tym samym stanie faktycznym i materiale dowodnym żongluje nieustannie danymi i liczbami, i na bliżej niedookreślonych stronie i nieweryfikowalnych, arbitralnych wyliczeniach i zmieniającej się nieustannie analizie Komitetu.
Zaskarżona decyzja jest całkowicie nieczytelna, enigmatyczna, nie zawiera ustaleń stanu faktycznego kształtującego podstawę punktacji w poszczególnych kryteriach I-IV, na których dowodach się oparł, faktów, które organ uznał za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i nade wszystkim jakim.
Minister w ogóle nie odniósł się w zaskarżonej aktualnie decyzji do zastrzeżeń, argumentów skarżącej, czyniąc decyzję wadliwą, nieweryfikowalną i arbitralną.
Organ w ogóle nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które konkretnie dane zostały uwzględnione, a które nie zostały uznane, a to zarówno co do zasady jak i ich szczegółowości. W uzasadnieniu jedynie zdawkowo i enigmatycznie wskazał, że podzielił opinie Komitetu w zakresie uwzględnienia części zdarzeń.
Skarżąca jednostka naukowa, wniosła o dopuszczenie dowodu z:
- umowy o przeniesienie autorskich praw majątkowych zawartej z M. M. (załącznik nr 1 do skargi) oraz zestawienia "Nasi autorzy/our authores" (załącznik nr 2 do skargi), celem ustalenia, iż wyraziła zgodę na afiliację artykułu pod tytułem [...] na rzecz skarżącej, a nadto przeniosła na skarżącą majątkowe prawa autorskie na wszystkich polach eksploatacji - załącznik nr 1 do skargi,
- umowy o przeniesienie autorskich praw majątkowych zawartej z M. B. (załącznik nr 3) oraz zestawienia "Nasi autorzy/our authores", celem ustalenia, iż wyraziła zgodę na afiliację artykułu pod tytułem [...] na rzecz skarżącej, a nadto przeniosła na skarżącą majątkowe prawa autorskie na wszystkich polach eksploatacji,
- spisu treści monografii "Problemy współczesnej logistyki" - załącznik nr 5 do skargi,
- spisu treści monografii "Zrównoważony rozwój - XXI wiek: zarządzanie, technologie, modele" – załącznik nr 6 do skargi.
W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie, a w odniesieniu do zarzutów skargi wskazał co następuje:
Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, zawartych w § 10 -18 rozporządzenia oraz w art. 47 ust. 1 w związku z art. 47 ust. 3 ustawy, a także art. 42 ust. 1, ust. 3 pkt 3-4, ust. 5 ustawy, podał, iż przepisy § 10-18 rozporządzenia zawierają kryteria kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek (w tym uczelni) oraz szczegółowo opisane parametry, jakie powinny spełniać osiągnięcia zgłoszone w ankiecie jednostki (wniosku jednostki o przyznanie kategorii naukowej), co w pełni wyklucza zarzut przekroczenia granic swobodnego uznania administracyjnego, o którym mowa w art. 80 k.p.a.
Jako niezasadny ocenił zarzut naruszenia zasad określonych w art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, art. 136 k.p.a., art. 127 § 3 k.p.a., art. 104 k.p.a., art. 107 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 11 k.p.a., a ponadto, naruszenia zasad określonych w przepisach art. 6-16 k.p.a. oraz art. 75-88 k.p.a.
Podniósł, że postępowanie w sprawie przyznania kategorii naukowej jest postępowaniem całkowicie sformalizowanym, a jego zasady zostały szczegółowo uregulowane w rozporządzeniu, tworząc specyficzną procedurę, opartą w dużej mierze na dokumentowaniu wyników kompleksowej oceny w postaci elektronicznej w systemie teleinformatycznym POL-on, wykorzystywanym w procesie ewaluacji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1393/14).
Przy przeprowadzeniu kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek (w tym uczelni) konieczne jest zastosowanie procedury opisanej szczegółowo w rozporządzeniu, w tym m. in.:
1) przeprowadzenia oceny jakości działalności naukowej jednostek (w tym uczelni) w całości na podstawie informacji zawartych w ankiecie (wniosku jednostki o przyznanie kategorii naukowej), której zakres określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia);
2) złożenia razem z ankietą przez kierownika jednostki (w tym uczelni) oświadczenia o zgodności informacji zawartych w ankiecie jednostki (złożonej w postaci elektronicznej w systemie teleinformatycznym POL-on) oraz dołączonych do niej skanach dokumentów, ze stanem faktycznym i dokumentacją dostępną w jednostce (§ 3 ust. 3 rozporządzenia);
3) dokonywanie swoistego porównywania uczestniczących w ocenie jednostek (w tym uczelni) przy zastosowaniu jednolitego standardu, czego wyrazem jest konieczność złożenia ankiety przez wszystkie jednostki w tym samym czasie (§ 3 ust. 7 rozporządzenia), dokonywanie oceny w ramach grup wspólnej oceny (GWO) uwzględniających specyfikę naukową każdej z jednostek (§ 20 ust. 1 i 2 rozporządzenia), stosowanie jednolitych, określonych ekspercko standardów oceny jednostek poprzez wyznaczenie w ramach poszczególnych grup wspólnej oceny (GWO) tzw. jednostek referencyjnych (§ 21 i § 22 ust. 6 rozporządzenia);
4) procedura jest prowadzona przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego POL-on (§ 2 pkt. 9 i § 30 rozporządzenia).
Powołane przepisy wyrażają normę kluczową dla prowadzonego w oparciu o system teleinformatyczny POL-on postępowania dowodowego. Zgodnie z tą normą, podstawę faktyczną wydawanych decyzji stanowią dane wprowadzone przez jednostki (w tym uczelnie) do ankiety złożonej do dnia określonego przez ministra właściwego do spraw nauki. Jest to szczególna, normatywna postać podkreślanego w orzecznictwie poglądu, iż strona nie może zachowywać się biernie przy ustalaniu stanu faktycznego (por. m. in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 435/17). Wskazana norma gwarantuje sprawność i jednolitość wyników podstępowania co do wszystkich porównywanych w ramach GWO jednostek (w tym uczelni). Brzmienie wskazanych przepisów rozporządzenia stanowi konkretyzację, wynikającego z art. 7 k.p.a., podjęcia czynności przez organ na wniosek strony. Złożenie ankiety (wniosku jednostki o przyznanie kategorii naukowej) ma za cel załatwienie sprawy przez wydanie decyzji przyznającej jednostce kategorię naukową.
Minister podkreślił, że ocena jakości działalności naukowej lub badawczo rozwojowej oraz naukowego charakteru wskazanych przez jednostkę naukową osiągnięć należy do ekspertów, których kompetencje i zasady powoływania określa ustawa (art. 43 ust. 1 ustawy).
Stwierdził, że dokonywanie przedmiotowej oceny przez ekspertów było w pełni uzasadnione i zgodne z prawem. W ramach rozpoznania przedmiotowej sprawy, wszyscy eksperci, dokonujący kompleksowej oceny skarżącego, spełniali wymagania określone w art. 43 ust. 1 ustawy, a w toku oceny wszystkich jednostek stosowali jednolity sposób oceny zgodny z kryteriami zawartymi w ustawie i rozporządzeniu.
Oceniając aspekt proceduralny postępowania ekspertów Minister stwierdził, że jednolity wobec wszystkich jednostek (w tym wobec skarżącego) sposób procedowania i prezentacji wyników oceny jest formalnym spełnieniem wymogu jasności, kompletności i jednoznaczności uzasadnienia opinii.
Stosowanie systemu teleinformatycznego POL-on w procesie przyznawania kategorii naukowej jednostkom (w tym uczelniom), istotny udział ekspertów oraz organu doradczego, tj. KEJN, w ocenie zebranego w oparciu o ten system materiału dowodowego, wynika zatem wprost z przepisów prawa. Co więcej, skarżący złożył wniosek o przyznanie kategorii naukowej (ankietę) w systemie teleinformatycznym POL-on, tym samym wyraził zgodę na określone warunki postępowania prowadzonego przy wykorzystaniu powołanego systemu teleinformatycznego.
Zdaniem Ministra, z uwagi na powyższe, zarzut dowolności, arbitralności bez merytorycznego uzasadnienia dokonanych ocen i przywołanych punktów, całkowitej dowolności w kwalifikacji poszczególnych osiągnięć skarżącej (...) jest bezzasadny.
Zmiany punktacji w poszczególnych kryteriach I - IV są wynikiem zmian kwalifikacji (uznania lub odrzucenia) osiągnięć zgłoszonych przez skarżącego w ramach przeprowadzenia kompleksowej oceny w związku z uzupełnianiem przez skarżącego informacji i przedstawianiem kolejnych argumentów, które wcześniej nie były znane ekspertom oraz organowi administracji.
Minister, odnosząc się do merytorycznych zarzutów przedstawionych przez skarżącego w przedmiotowej skardze, jak i uprzednio w toku postępowania, po analizie dokumentacji oraz informacji zawartych w systemie teleinformatycznym POL-on, stwierdził, że wszystkie odrzucone przez ekspertów osiągnięcia posiadały uchybienia merytoryczne bądź formalne. Natomiast wszystkie osiągnięcia uprzednio odrzucone (w I instancji), ale uznane (II instancja, skarga do Sądu) w toku postępowania odwoławczego, wskutek przedstawienia przez skarżącego dodatkowych argumentów i wyjaśnień, wpłynęły na zmianę w kolejnych decyzjach punktacji przedstawianych w ramach kryteriów I-IV.
Odnosząc się do poszczególnych ocen osiągnięć, Minister wskazał m.in., że:
1) skarżący, zgłaszając zastrzeżenie dotyczące ustalenia wartości liczb N i No, dodatkowo odwołał się do danych pracownika i przekazał oświadczenie o zaliczeniu pracownika do minimum kadrowego, co nie jest związane z liczbą N. W wyniku uznania odwołania, pracownik ten został wyłączony z liczby N i No (por. wyjaśnienia skarżącego zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy z dnia [...] grudnia 2017 r., gdzie w zakresie odwołania od liczby No skarżący wskazał, że "Pracownik uczelni - dr hab. E. S. - zaliczona była do minimum kadrowego studiów pierwszego stopnia na kierunku zarządzanie prowadzonym w Wyższej Szkole [...] w B. Oświadczenie o zaliczeniu do minimum kadrowego w latach 2013, 2014, 2015, 2016 - w załączeniu,
2) Odnośnie zdarzeń przedstawionych przez skarżącego w ramach kryterium I (osiągnięcia naukowe i twórcze) odrzucone zostały publikacje, które m. in. nie miały afiliacji, w tym publikacja wskazana jako zdarzenie [...]: [...]. - uzasadnienie odrzucenia: Afiliacja na rzecz Uniwersytetu [...] w B1. (zob. s. 443 Przeglądu [...]).
Zdaniem organu, skarżący powinien w pierwszym kroku zgromadzić informacje na temat dorobku publikacyjnego pracowników naukowych lub innych osób, które afiliowały swoje prace do danej jednostki naukowej. Przy czym, nie musieli to być jedynie pracownicy naukowi zatrudnieni u skarżącego. Przy ocenie, czy dana praca była afiliowana do danej jednostki nie należy bowiem kierować się miejscem zatrudnienia danej osoby. Afiliację w zakresie Modułu Sprawozdawczego należy zatem traktować jako formę przypisania danej publikacji konkretnej jednostce. Powyższe przypisanie powinno być co do zasady zgodne z afiliacją podaną w publikacji. Afiliację należy określić według stanu na dzień wydania publikacji. Dana publikacja powinna być przypisana do jednej jednostki w ramach funkcjonującej jednostki nadrzędnej.
Minister zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazano na brak możliwości uwzględnienia w ocenie publikacji naukowych, monografii naukowych i rozdziałów w monografiach, których afiliacja została dokonana w innej jednostce.
3) Odnośnie zdarzeń przedstawionych przez skarżącego w ramach kryterium II (potencjał naukowy):
a) w decyzji zostały wykazane jako nieuwzględnione w ocenie osiągnięcia dotyczące mobilności pracowników skarżącego w zakresie pobytu naukowego pracowników skarżącego w ośrodkach zagranicznych z uwagi na fakt, że faktycznie pozostawali tam w zatrudnieniu przy prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych. Jednocześnie, w nawiązaniu do powyższego, podkreślono, że zdarzenia te nie spełniają kryterium, o którym mowa w § 16 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, bowiem nie stanowią pobytu naukowego pracownika w innym ośrodku naukowym lub podmiocie wdrażającym wyniki badań naukowych lub prac rozwojowych,
b) w ramach oceny osiągnięć dotyczących członkostwa pracowników skarżącego we władzach zagranicznych lub międzynarodowych towarzystw, organizacji i instytucji naukowych, których członkowie pochodzą z co najmniej 10 państw, w uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że osiągnięcia zgłoszone przez jednostkę nie spełniają wymogów rozporządzenia, bowiem członkostwo w radzie wydawnictwa (zdarzenie o ID 519653) nie jest członkostwem we władzach zagranicznych lub międzynarodowych towarzystw, organizacji i instytucji naukowych. Natomiast, w pozostałych dwóch przypadkach - ze względu na brak szczegółowych informacji umożliwiających weryfikację i ocenę osiągnięcia - niemożliwe jest ich uwzględnienie w ewaluacji,
4) Odnośnie zdarzeń przedstawionych przez skarżącego w ramach kryterium III (praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej):
a) w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że zadania badawcze realizowane ze środków własnych zgodnie z przyjętym planem zadaniowo-finansowym jednostki naukowej nie mogą być (...) zaliczone do projektów, o których mowa w załączniku nr 4 do rozporządzenia, tj. w załączniku dot. sposobu oceny aktywności jednostki w koordynowaniu i realizacji projektów międzynarodowych i krajowych, obejmujących badania naukowe lub prace rozwojowe oraz w pozyskiwaniu środków finansowych na ich realizację, branym pod uwagę, zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, przy dokonywaniu oceny praktycznych efektów działalności naukowej i artystycznej jednostki, o którym mowa w § 8 pkt 3 rozporządzenia (tj. w ramach kryterium III);
b) w ramach oceny zasięgu oddziaływania aplikacji produktu będącego wynikiem badań naukowych lub prac rozwojowych prowadzonych u skarżącego, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że nie uwzględniono w ocenie aplikacji wyników badań naukowych lub prac rozwojowych ze względu na brak na karcie aplikacji produktu potwierdzenia aplikacji przez podmiot, który zastosował ten produkt. Jednocześnie, wskazano, iż w załączniku nr 1 do rozporządzenia wyraźnie określono, jakie informacje powinny zostać zamieszczone w karcie aplikacji produktu. Każda bowiem aplikacja produktu wymaga potwierdzenia za pomocą karty aplikacji produktu zgodnej ze wzorem zamieszczonym w pkt 18 załącznika nr 1 do rozporządzenia, dotyczącego zakresu informacji zawartych w ankiecie. Zwrócono w szczególności uwagę na fakt, że w pkt 7 karty aplikacji produktu winno znajdować się potwierdzenie aplikacji przez podmiot, który zastosował produkt, opatrzone datą i podpisem osoby uprawnionej do reprezentowania podmiotu potwierdzającego aplikację produktu - wymóg ten nie został spełniony przez skarżącego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, gdzie wskazano, że brak potwierdzenia ze strony podmiotu, który zastosował produkt nie pozwala na pełną weryfikację zgodności danych zawartych w ankiecie ze stanem faktycznym i w związku z tym, nie jest możliwe uwzględnienie tych zdarzeń w ocenie.
Jednocześnie - mimo braku odwołań skarżącego od oceny zdarzeń ewaluacyjnych w ramach kryterium IV (pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej) we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 7 grudnia 2017 r. - dokonano ponownej oceny tych zdarzeń i stwierdzono o celowości podniesienia punktacji za osiągnięcia, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia.
Zdaniem Ministra, z uwagi na powyższe wyjaśnienia, wskazujące na zasadność przyjętego rozstrzygnięcia, nie zasługują na uwzględnienie podnoszone przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa w rozpatrywanej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1135/20, oddalił skargę uczelni na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 11 lutego 2020 r. nr ODW-938/KAT/2019/1 w przedmiocie przyznania kategorii naukowej.
Sąd ocenił, że wydając zaskarżoną decyzję, organ wykonał wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1327/18.
Zdaniem Sądu, ocenę uczelni przeprowadzono zgodnie z § 9 rozporządzenia z dnia 12 grudnia 2016 r., w grupie nauk humanistycznych i społecznych. Ocenę przeprowadził Zespół Ewaluacji HS-3 złożony z ekspertów właściwych dla tej grupy nauk w grupie wspólnej oceny GWO HS1EK, do której jednostka została przyporządkowana przez Komitet zgodnie z § 20 rozporządzenia. Jednostka nie składała zastrzeżeń dotyczących jej przyporządkowania do ww. GWO.
Zespół dokonał kompleksowej oceny Jednostki według kryterium:
1. "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – kryterium I,
2. "Potencjał naukowy" – kryterium II,
3. "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – kryterium III,
4. "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – kryterium IV.
Przyjęte kryteria oceny są, zdaniem Sądu, zgodne z wymogami uregulowanymi w § 8 cyt. rozporządzenia. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił sposób dokonania oceny, wskazując między innymi na ustalenie wartości liczb N i No. Zespół przyznał w wyniku oceny jednostce za "Osiągnięcia naukowe i twórcze" QI = 23,59 pkt, za "Potencjał naukowy" QII = 57,08 pkt, za "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" QIII = 0,21 pkt oraz "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" QIV = 10 pkt.
Komisja do Spraw Grupy Nauk Humanistycznych i Społecznych dokonała porównania ocen przyznanych jednostce przez Zespół z uwzględnieniem odpowiednich wag z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii. A co dało wynik – 98,45, oraz z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii B, co dało wynik – 66,45. Stanowiło to zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia podstawę do zaliczenia jednostki do kategorii naukowej C. Organ dokonał także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji analizy zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W wyniku tej analizy wartości liczby N i N0 oraz kryteriów I - IV uległy zmianie, jednak nie w takim stopniu, który mógłby spowodować zmianę rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie Minister, jak wskazuje treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zaaprobował wyniki dodatkowych prac analitycznych i na tej podstawie podjął rozstrzygnięcie. Decyzja podjęta została po analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w tym zastrzeżeń zgłoszonych przez jednostkę we wniosku oraz opinii Komitetu odnośnie tych zastrzeżeń. Minister podzielił w pełni opinię Komitetu. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje zatem na to, że organ poddał analizie zarzuty jednostki zgłoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz opinię Komitetu Ewaluacji odnoszącą się do tych zarzutów a także całość dokumentacji zgromadzonej w sprawie. W wyniku tej analizy Minister uznał stanowisko eksperckie za zasadne.
Sąd podkreślił należy, iż w postępowaniu, którego przedmiotem jest przyznanie kategorii naukowej, Minister podejmuje decyzję w oparciu o prace eksperckie oraz w oparciu o stanowisko ciała opiniodawczo – doradczego, jakim jest Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych. Minister zatem ma obowiązek zapoznać się z wynikami prac analitycznych oraz przeanalizować wyniki tych prac, co uczynił, podzielając w pełni opinię Komitetu.
Sąd uznał za zasadne stanowisko Ministra dotyczące braku możliwości uwzględnienia w ocenie publikacji naukowych, monografii naukowych i rozdziałów w monografiach, których afiliacja została dokonana w innej jednostce (§ 2 pkt 13 rozporządzenia).
Nie budzi również wątpliwości Sądu stanowisko Ministra, co do braku możliwości uznania projektów finansowanych ze środków własnych w ramach kryterium II i III. Organ trafnie przyjął, że § 16 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia dotyczy projektów finansowanych w wyniku aktywności jednostki w pozyskiwaniu środków finansowych na realizacje projektów badawczych, a nie finansowanych ze środków przyznawanych jednostce na działalność statutową. Wskazuje na to użycie przez ustawodawcę zwrotu "aktywność (...) w pozyskiwaniu środków finansowych" na realizację projektów międzynarodowych i krajowych, obejmujących badania naukowe lub prace rozwojowe. Jednostka, której potencjał naukowy podlega ocenie, musi zatem wykazać się konkretnymi działaniami (aktywnością) w pozyskiwaniu tych środków. Finansowanie projektów badawczych ze środków własnych przyznawanych na działalność statutową nie spełnia wymogu aktywnego pozyskiwania środków finansowych. Natomiast finansowanie działań w ramach środków własnych nie jest następstwem aktywności jednostki i merytorycznej oceny projektów badawczych, ale wynika z rocznego planu finansowego. Zatem środki te nie mogą być uznane za środki finansowe "pozyskane" i "wydatkowane" w rozumieniu § 16 ust. 1 pkt 6 i § 17 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Podniesiony w skardze zarzut w tym zakresie nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Należy zdaniem Sądu zgodzić się z organem, że wobec braku potwierdzenia na karcie aplikacji produktu potwierdzenia aplikacji ze strony podmiotu, który zastosował produkt, nie jest możliwe uwzględnienie wyników tych badań naukowych lub prac rozwojowych w ocenie aplikacji (§ 17 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia).
Sąd także uznał za prawidłowe stanowisko Ministra odnośnie nieuwzględnienia w ocenie zgłoszonych osiągnięć dotyczących mobilności pracowników jednostki oraz ich członkostwa we władzach zagranicznych lub międzynarodowych towarzystw, organizacji i instytucji naukowych, których członkowie pochodzą co najmniej z 10 państw. Fakt, że pracownicy wykazani w ramach kryterium pobytu naukowego w ośrodku zagranicznym, faktycznie pozostawali tam w zatrudnieniu przy prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych, niewątpliwie nie stanowi pobytu naukowego pracownika w innym ośrodku naukowym lub podmiocie wdrażającym wyniki badań naukowych lub prac, o którym mowa w § 16 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.
Również członkostwo w radzie wydawnictwa nie jest członkostwem we władzach zagranicznych lub międzynarodowych towarzystw, organizacji i instytucji naukowych w rozumieniu § 16 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia.
Sąd podzielił także stanowisko organu, że uwzględnienie osiągnięcia w procesie ewaluacji jest możliwie tylko w sytuacji wskazania szczegółowych informacji, które umożliwią jego weryfikację i ocenę.
Sąd na wniosek strony skarżącej przeprowadził, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., dowody uzupełniające z dokumentów załączonych do skargi.
Zdaniem Sądu, przedstawione dowody, nie dają podstaw do zakwestionowania ustalonego stanu faktycznego oraz prawidłowości dokonania jego subsumpcji wobec dyspozycji przepisów prawa materialnego.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej uczelni, Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt III OSK 5722/21, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
NSA przywołał wytyczne dla organu zawarte w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1327/18, którym Sąd uchylił poprzednią decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 11 maja 2018 r. nr ODW-938/KAT/2018 w przedmiocie przyznania kategorii naukowej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ.
NSA podkreślił, że trafnie strona skarżąca kasacyjnie podnosi, że w istocie zaskarżona decyzja nie różni się w istotniejszym zakresie od treści decyzji uchylonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1327/18. W istocie w tej sprawie Sąd pierwszej instancji streścił ustalenia zawarte w decyzji Ministra z dnia 11 lutego 2020 r. Tym samym nastąpiło naruszenie art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Skoro w tej sprawie przepisy prawa nie uległy zmianie w stosunku do stanu prawnego uwzględnianego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1327/18, to obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było dokonanie szczegółowej oceny zaskarżonej decyzji w taki sposób, w jaki Sąd ten był związany ww. wyrokiem z dnia 7 marca 2019 r.
Trafnie zdaniem NSA podnosi strona skarżąca kasacyjnie, że wprawdzie uzasadnienie decyzji Ministra z dnia 11 lutego 2020 r. nr DN.WEN.402.792.2019 jest obszerniejsze od wcześniejszej decyzji z 11 maja 2018 r., ale nadal Sąd pierwszej instancji nie ocenił, czy ustalenia zawarte w decyzji z 11 lutego 2020 r. odpowiadają zarówno stanowi faktycznemu w sprawie, jak i stanowi prawnemu.
Zasadnie podnosi strona skarżąca kasacyjnie, że zgodnie z § 8 rozporządzenia kompleksowa ocena jednostek naukowych i uczelni przeprowadza się z uwzględnieniem następujących kryteriów: osiągnięć naukowych i twórczych, potencjału naukowego, praktycznych efektów działalności naukowej i artystycznej oraz pozostałych efektów działalności naukowej i artystycznej.
Zdaniem NSA, Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję Ministra nie dokonał oceny ani ilości punktów przyznanych za poszczególne kryteria wynikające z powołanego § 8 rozporządzenia, ani też nie ocenił, w jaki sposób punkty te zostały obliczone. Trafnie zarzuca strona skarżąca kasacyjnie, że samo tak obszerne odwołanie zawierające razem z załącznikami ponad 250 stron powinno być poddane ocenie Sądu pierwszej instancji co do ustosunkowania się do zawartych w nim zarzutów przez Ministra wydającego zaskarżoną decyzję.
Wprawdzie zaskarżona do Sądu pierwszej instancji decyzja zawiera wskazanie, że w zakresie pierwszego kryterium ("osiągnięcia naukowe i twórcze") Minister uwzględnił zarzuty objęte następującymi punktami wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy: 26 (ID:519537), 43 (ID:519530), 32 (ID:519597), 44 (ID:519533), 78 (ID:519519), 33 (ID:519607), 30 (ID:519611), 34 (ID:519576), 42 (ID:519518), 47 (ID:519592), 27 (ID:519621), 29 (ID:519612), 40 (ID:519610) i 46 (ID:519598), to jednak nie wyjaśnił ani dlaczego je uwzględnił, ani też nie wskazał w jaki sposób w wyniku ich uwzględnienia wzrosła liczba uzyskanych z tego obszaru punktów do 21,54.
Obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było ustalenie, czy w tym zakresie uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia warunki wynikające z prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1327/18. Trafnie podnosi strona skarżąca kasacyjnie, że skoro w tej sprawie tak sądy, jak i organy są związane wyraźnymi wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku o sygnaturze akt II SA/Wa 1327/18, w którym zobowiązano do szczegółowego wyjaśnienia zasad ustalania liczby punktów przyznawanych za poszczególne obszary oceny w zakresie objętym § 8 rozporządzenia, to brak kontroli Sądu pierwszej instancji co do sposobu ustalenia punktacji w tym zakresie nie stanowi wypełnienia wytycznych wynikających z art. 153 P.p.s.a. i z art. 170 P.p.s.a.
Trafnie także podnosi strona skarżąca kasacyjnie, że Sąd pierwszej instancji nie ocenił także, czy zaskarżona decyzja zawiera omówienie zasad lub przesłanek uniemożliwiających uznanie zarzutów nr 41 (ID:519535) i 77 (ID:519515), a w szczególności nie wskazano, dlaczego oświadczenia autorów objętych tymi zarzutami co do afiliacji Wyższej Szkoły [...] w B. nie mogą być uznane za spełniające wymóg tejże afiliacji.
Sąd pierwszej instancji nie dokonał także oceny, czy kolejne zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (pisane na stronie 10 zaskarżonej decyzji) obejmujące np. zarzut nr 31 (ID:519613), nr 36 (ID:519604) a przede wszystkim nr 25 (ID:519580) nie spełniają przesłanek pozwalających na zaliczenie ich do kategorii osiągnięć naukowych i twórczych. Wprawdzie ani Sąd pierwszej instancji, ani też Naczelny Sąd Administracyjny nie mają kognicji do oceny danej publikacji lub dzieła jako spełniającego lub nie wymogów monografii naukowej lub rozdziału w takiej monografii, ale zbiorcze potraktowanie w tym zakresie przez Sąd pierwszej instancji jak i Ministra zarówno recenzji artykułów naukowych jak i monografii oraz samych oświadczeń o afiliacji Wyższej Szkoły [...] w B. w danej publikacji (zarzut nr 31 (ID:519613)) rodzi uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości dokonania tych ustaleń. Obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było przeprowadzenie kontroli co do istnienia uzasadnienia przy zakwalifikowaniu, a przede wszystkim braku zakwalifikowania osiągnięć wskazanych przez stronę skarżącą w ramach pierwszego ocenianego obszaru i logiczności tego uzasadnienia. Nie można także pominąć i tego, że Sąd pierwszej instancji dysponował nie tylko wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, ale i przedłożonymi przez stronę dowodami mającymi uzasadniać swoje żądania.
Budzi istotne wątpliwości NSA brak kontroli Sądu pierwszej instancji w zakresie, w jakim w zaskarżonej decyzji oceniono funkcjonowanie Wyższej Szkoły [...] w B. w obszarze czwartym, tj. pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji w tym zakresie uznano, że w kartach aplikacji wymaganych zgodnie z punktem 18 załącznika nr 1 do rozporządzenia zabrakło informacji o potwierdzeniu aplikacji przez podmiot, który zastosował produkt zaopatrzone podpisem i datą osoby uprawnionej do reprezentowania pomiotu potwierdzającego aplikację produktu. Z akt sprawy wynika, że karty aplikacji zostały złożone przez Wyższą Szkołę [...] w B., a przy tym w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Uczelnia ta wskazała na faktury potwierdzające przyjęcie produktów przez podmioty. Sąd pierwszej instancji oceniając w tym zakresie uzasadnienie zaskarżonej decyzji powinien skontrolować, co zawierają karty aplikacji i czy ich treść spełnia wymagania zawarte w ww. punkcie nr 18 załącznika nr 1 do rozporządzenia.
W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego, prowadząc postępowanie sądowe w sposób wybiórczy, nie uwzględniając całego zgromadzonego materiału dowodowego i nie dokonując kontroli poza granicami zarzutów, Sąd pierwszej instancji naruszył także art. 133 § 1 P.p.s.a. i art. 134 § 1 P.p.s.a.
Nie ma natomiast racji strona skarżąca kasacyjnie zarzucając Sądowi pierwszej instancji brak kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie obszarów nr 2 i nr 3 jednostek naukowych i uczelni wynikających z § 8 rozporządzenia.
Obszar drugi obejmuje ocenę w zakresie potencjału naukowego i stosownie do § 16, a w tym pkt 3 tego przepisu ocenia się mobilność pracowników jednostki, w tym ich pobyty naukowe w innych ośrodkach naukowych oraz podmiotach wdrażających wyniki badań naukowych lub prac rozwojowych. Jak wskazał Minister w zaskarżonej decyzji i w tym zakresie podzielił te ustalenia Sąd pierwszej instancji, osiągnięcia wskazane przez stronę skarżącą jako ID:519631, ID:519627, ID:519629, ID:519624, ID:519632, ID:519653, ID:519652, ID:519634, ID:519651, ID:519645, ID:519626 i ID:519625 dotyczą tych pracowników, którzy jako miejsce pracy wskazali Wyższą Szkołę [...] w B., a ponadto byli zatrudnieni na innych uczelniach. Skoro ww. przepis wskazuje, że przy ocenie potencjału naukowego uwzględnia się pracowników danej Uczelni, którzy w trakcie jej zatrudnienia realizują pobyty naukowe w innych ośrodkach oraz podmiotach wdrażających wyniki badań naukowych lub prac rozwojowych, to nie może to dotyczyć pracowników, którzy w dwóch lub więcej ośrodkach naukowych lub innych podmiotach są jedynie zatrudnieni jako pracownicy. Potwierdza to załącznik nr 5 pkt II ppkt 6 do rozporządzenia, zgodnie z którym w ramach mobilności naukowców uwzględnia się pobyty naukowe lub prowadzenie badań naukowych oraz zatrudnienie w ramach stosunku pracy pracownika, który uzyskał stopień naukowy w określonym czasie. Ponieważ ocena z tego obszaru w zakresie podnoszonym przez stronę skarżącą nie dotyczyła zatrudniania w rozumieniu załącznika nr 5 pkt II ppkt 6.4 i ppkt 6.5 do rozporządzenia, to należy przyjąć, że nie zostało wykazane, aby pod pojęciem pobytów naukowych na uczelniach zagranicznych należało rozumieć jedynie zaliczenie danego pracownika do minimum kadrowego Wyższej Szkoły [...] w B.
Także w obszarze oceny Uczelni obejmującym aktywność w koordynowaniu i realizacji projektów międzynarodowych i krajowych obejmujących badania naukowe lub staże rozwojowe oraz w pozyskiwaniu środków finansowych na ich realizację trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro ten parametr oceny jednostki naukowej lub uczelni wymaga pozyskiwania środków finansowych, to te aktywności Wyższej Szkoły [...] w B., które bazują na jej środkach własnych nie stanowią ich pozyskiwania.
Nie można uznać za zasadne i to stanowisko strony skarżącej kasacyjnie, które neguje możliwość powołania się przez Ministra na ustalenia dokonane przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych. Co do zasady Minister może w pełni podzielić ustalenia dokonane przez ww. organ opiniodawczo-doradczy tego Ministra i uznać je za własne w wydawanej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji będzie zobowiązany do zastosowania się do wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w prawomocnym wyroku tego Sądu z dnia 7 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1327/18 oraz do uwzględnienia stanowiska zajętego przez Naczelny Sąd Administracyjny w tym wyroku.
W szczególności Sąd pierwszej instancji powinien skontrolować, czy ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji w sposób szczegółowy wyjaśniają, dlaczego nie uwzględniono niektórych aktywności lub osiągnięć pracowników Wyższej Szkoły [...] w B., w szczególności tych wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i w jaki sposób liczone są punkty za te osiągnięcia. Sąd powinien też ustalić, ile osiągnięć uwzględniono przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, skoro podana liczba 30 dodatkowych osiągnięć nie znajduje potwierdzenia w dotychczasowych ustaleniach ani Sądu pierwszej instancji, ani w zaskarżonej decyzji Ministra. Jeżeli okaże się to niezbędne, Sąd pierwszej instancji powinien rozważyć zwrócenie się do organu o dodatkowe wyjaśnienia niezbędne do przeprowadzenia należytej kontroli w sprawie.
Skoro ponownie sprawę ma rozpoznać Sąd pierwszej instancji, to przedwczesnym byłaby ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że kontrolowana decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 11 lutego 2020 r. nr ODW-938/KAT/2019/1, narusza prawo w sposób uzasadniający jej uchylenie.
Przed przystąpieniem do szczegółowych rozważań, wskazać należy, że na tak dokonaną ocenę w istotny sposób rzutować musiał fakt, że sprawa niniejsza była na skutek skargi kasacyjnej uczelni przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt III OSK 5722/21 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1135/20 i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania.
W takiej sytuacji, zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie, należy uwzględnić, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, modyfikacji ulegają granice sprawy administracyjnej, których nie wyznaczają już tylko przepisy art. 134 i art. 135 p.p.s.a. ale również art. 168 § 3 i art. 183 § 1 p.p.s.a. Inaczej mówiąc granice sprawy - w której orzeka w takiej sytuacji sąd - podlegają zawężeniu do granic w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i w wyniku tego wydał orzeczenie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1117/05, wszystkie powołane orzeczenia publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto, przy ponownym rozpoznaniu sprawy zastosowanie znajduje art. 190 p.p.s.a. stanowiący, że wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawę przekazano, pozostaje związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Obowiązek przyjęcia wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma wprawdzie charakteru bezwzględnego, gdyż orzecznictwo i doktryna dopuszczają od niego odstępstwa, ale w bardzo ograniczonym zakresie. Omawiane wyjątki mogą występować wówczas, gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania ulegnie tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny lub gdy przy niezmienionym stanie faktycznym zmieni się stan prawny (por.T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Praw., Warszawa 2005, str. 577; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 czerwca 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 2065/04, wyrok NSA z dnia 28 listopada 2005 r., sygn. akt I FSK 294/05, uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08, ONSAiWSA 2008, Nr 5, poz. 75).
W kontekście przywołanych unormowań, orzekający ponownie w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, został związany wykładnią wyrażoną w motywach wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt III OSK 5722/21, albowiem w okolicznościach tej sprawy nie zaistniały wymienione wcześniej przesłanki umożliwiające odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tym samym dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonej decyzji muszą być prowadzone na podstawie stanowiska Sądu wyższej instancji.
W ocenie Sądu, Minister nie zastosował się do wytycznych zawartych w prawomocnym wiążącym w niniejszej sprawie wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1327/18.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zaskarżona decyzja Ministra, wydana została na podstawie nieobowiązującej już od dnia 1 października 2018 r. ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2018 r. poz. 87 i 1669, dalej: "u.z.f.n.", "ustawa").
W myśl art. 322 ust. 7 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ( Dz. U. z 2018 r., poz.1669), decyzje w sprawie przyznania kategorii naukowych wydane na podstawie przepisów ustawy uchylanej w art. 169 pkt 4 ( ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki), zachowują moc do dnia, w którym upłynął termin 30 dni od dnia, w którym ostatnia decyzja o przyznaniu kategorii naukowej w ramach pierwszej ewaluacji jakości działalności naukowej, o której mowa w art. 265 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 1, stała się ostateczna. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki ogłasza komunikat o dacie, w której ostatnia decyzja o przyznaniu kategorii naukowej w ramach pierwszej ewaluacji stała się ostateczna.
Przepis ten, jak również przedłożony na rozprawie przez pełnomocnika Ministra komunikat z dnia 5 kwietnia 2023 r. nie może stanowić jednak jak podnosił na rozprawie pełnomocnik Ministra, podstawy do umorzenia postepowania sądowoadministracyjnego. Okoliczność utraty mocy decyzji w przedmiocie przyznania kategorii naukowej, w tym również kontrolowanej decyzji, nie mieści się bowiem w katalogu przesłanek określonych w art. 130 p.p.s.a. i art. 161 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 35 pkt 1u.z.f.n., obowiązującej jak już wskazano do dnia 30 września 2018 r., Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych (KEJN), jest organem opiniodawczo-doradczym ministra właściwego do spraw nauki. Do jego zadań, w myśl art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy, należy przeprowadzenie, nie rzadziej niż co 4 lata, kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych oraz przedstawienie Ministrowi wniosków w sprawie przyznania poszczególnym jednostkom naukowym kategorii.
Stosownie zaś do treści art. 2 pkt 9 omawianej ustawy, określenie "jednostki naukowe" oznacza prowadzące w sposób ciągły badania naukowe lub prace rozwojowe:
a) podstawowe jednostki organizacyjne uczelni w rozumieniu struktur tych uczelni;
b) jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. z 2017 r., poz. 1869 i 2201);
c) instytuty badawcze w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1158, 1452 i 2201);
d) międzynarodowe instytuty naukowe utworzone na podstawie odrębnych przepisów, działające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
e) Polską Akademię Umiejętności;
f) inne jednostki organizacyjne niewymienione w lit. a – e, posiadające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będące organizacjami prowadzącymi badania i upowszechniającymi wiedzę w rozumieniu art. 2 pkt 83 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z wynikiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. WE L 187z 26 czerwca 2014 r., str. 1).
Kompleksowa ocena jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1, jak stanowi art. 42 ust. 1 ustawy, jest przeprowadzona na podstawie wyników oceny poziomu naukowego prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych oraz ich efektów w odniesieniu do standardów międzynarodowych, a także oceny znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju. Wynikiem kompleksowej oceny działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych jest przyznanie kategorii:
1) A+ – poziom wiodący;
2) A – poziom bardzo dobry;
3) B – poziom zadowalający, z rekomendacją wznowienia działalności naukowej, badawczo – rozwojowej lub stymulującej innowacyjność gospodarki;
4) C – poziom niezadowalający (art. 42 ust. 3).
Parametry i kryteria oceny jednostek naukowych zależą od ich wielkości, rodzaju i profili naukowych i są dostosowane do specyfiki każdej z czterech grup dziedzin nauki, odrębne dla instytutów naukowych Polskiej Akademii Nauk, Polskiej Akademii Umiejętności, podstawowych jednostek organizacyjnych uczelni, instytutów badawczych i jednostek naukowych, o których mowa w art. 2 pkt 9 lit. f (art. 42 ust. 4).
Podstawowymi kryteriami kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych jest ocena:
1) poziomu naukowego prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych;
2) efektów działalności naukowej w odniesieniu do standardów międzynarodowych – w tym zwłaszcza publikacje autorstwa pracowników jednostki naukowej w renomowanych wydawnictwach oraz monografie naukowe, opracowane nowe technologie, materiały, wyroby, systemy i usługi, wdrożenia, patenty, licencje i prawa ochronne na wzory użytkowe, a także ocena znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju, a w zakresie twórczości artystycznej aktywny udział w międzynarodowych wystawach, festiwalach, wydarzeniach artystycznych, plastycznych, muzycznych, teatralnych i filmowych (art. 42 ust. 5).
Zgodnie z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy, Przewodniczący KEJN, na wniosek właściwej komisji (wymienionej w art. 39 pkt 2-5), powołuje zespoły ewaluacji, w których skład wchodzą eksperci właściwi dla różnych rodzajów jednostek naukowych i dziedzin nauki. Do zadań zespołów ewaluacji należy przeprowadzanie kompleksowej oceny jakości działalności naukowej i badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1.
Z kolei w myśl art. 44 ust. 1 tej ustawy, Przewodniczący KEJN przedstawia Ministrowi projekt szczegółowych parametrów i kryteriów oceny jednostek naukowych, o których mowa w art. 42 ust. 4 i 5.
Komisja podejmuje uchwałę w sprawie, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2 u.z.f.n., po przeprowadzeniu kompleksowej oceny jakości działalności naukowej i badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, zaś Przewodniczący KEJN występuje do Ministra z wnioskami o przyznanie jednostkom naukowym kategorii naukowej w terminie 14 dni od dnia podjęcia przez Komisję uchwały w tej sprawie (art. 45 ust. 1 i 2).
Tryb przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych, w tym szczegółowe parametry i kryteria kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, sposób przeprowadzenia i dokumentowania kompleksowej oceny oraz wzory kart oceny dokonywanej przez zespoły do spraw ewaluacji jednostek naukowych określa wydane przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozporządzenie z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz. U. poz. 2154, dalej: "Rozporządzenie").
Przepis art. 47 ust. 1 zd. pierwsze ustawy o zasadach finansowania nauki stanowi, że Minister przyznaje kategorię naukową jednostce naukowej lub uczelni, o której mowa w art. 42 ust. 7, w drodze decyzji, na okres do dnia przyznania kategorii naukowej na podstawie kolejnej kompleksowej oceny jakości ich działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej.
Mając na uwadze wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego, przypomnieć należy wiążące w niniejszej sprawie wskazania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1327/18 uchylającego decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 11 maja 2018 r., nr ODW-938/KAT/2018.
Sąd ten w wskazał, że w jego ocenie, uzasadnienie zaskarżonej decyzji Ministra wydanej w niniejszej sprawie nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. i narusza 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a.
Zdaniem Sądu, organ ograniczył się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do przytoczenia oceny punktowej dokonanej przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych. Nie wyjaśnił w żaden sposób, z czego punktacja taka wynika, dlaczego uwzględnił jedne osiągnięcia, a innych nie uwzględnił. Ponadto, w zaskarżonej decyzji bardzo lakonicznie odniósł się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W ocenie Sądu, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Ministra nie wynika, dlaczego skarżąca uczelnia otrzymała kategorię naukową C, a więc nie wyjaśniając tej kwestii w decyzji, organ naruszył art. 107 § 3 k.p.a., zaś analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ uchybił obowiązkowi sformułowania własnej oceny w kontekście przyznanej punktacji. Ponadto, zaskarżona decyzja nie zawiera odniesienia się do zarzutów i uwag podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd obecnie rozpoznający sprawę stwierdza, że analiza zaskarżonej decyzji, prowadzi do wniosku o ponownym naruszeniu przez Ministra art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., a jednocześnie art.153 p.p.s.a.
Za zasadne zatem uznać należało zdaniem Sądu podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
W ocenie Sądu obecnie rozpoznającego sprawę, lakoniczność oraz enigmatyczność uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie pozwalają na skontrolowanie, z jakich powodów nie zostały uwzględnione przez Ministra niektóre aktywności lub osiągnięcia pracowników skarżącej, a w szczególności w jaki sposób obliczane były punkty za osiągnięcia.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 47 ust. 1 zd. 1 u.z.f.n. Minister przyznaje kategorię naukową jednostce naukowej lub uczelni, o której mowa w art. 42 ust. 7 u.z.f.n., w drodze decyzji, na okres do dnia przyznania kategorii naukowej na podstawie kolejnej kompleksowej oceny jakości ich działalności naukowej lub badawczo - rozwojowej.
Natomiast w myśl art. 42 ust. 5 u.z.f.n., do postępowań w sprawach przyznania kategorii naukowej jednostce naukowej lub uczelni, o której mowa w art. 42 ust. 7 u.z.f.n., nie stosuje się art. 10 i art. 81 k.p.a., co oznacza, że Minister - działając w tym zakresie jako organ administracji publicznej - związany jest przepisami k.p.a., z wyłączeniem art. 10 i art. 81 k.p.a., zaś wydawana przez Ministra decyzja w przedmiocie przyznania kategorii naukowej jest decyzją administracyjną.
Zgodnie z przepisem art. 107 § 1 k.p.a., decyzja powinna zawierać m.in. rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne.
W myśl natomiast art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Uzasadnienie jest integralną częścią decyzji, jego funkcją jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego jej część dyspozytywną.
Obowiązek jego sporządzenia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma nie tylko znaczenie prawne ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Powinny one być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Zadaniem uzasadnienia faktycznego jest wskazanie faktów i dowodów, które legły u podstaw wydania decyzji. W rezultacie, powinno ono zawierać ustosunkowanie się do tych faktów i dowodów, które przemawiają za podjętym rozstrzygnięciem, lecz także do tej części faktów i dowodów, którym organ administracji nie przyznał mocy dowodowej przy podejmowaniu decyzji. ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 września 2023 r., II SA/Gl 693/23).
Organ ponownie rozpoznający sprawę nie może ograniczyć się do powielenia stwierdzeń zawartych w decyzji organu I instancji lub do syntetycznego powtórzenia przyczyn wydania decyzji pierwszoinstancyjnej. Zadaniem organu rozpoznającego sprawę na skutek złożenia środka odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2021 r., III OSK 178/21).
W piśmiennictwie z zakresu teorii prawa wskazuje się, że uzasadnienie decyzji:
1) spełnia prawny obowiązek wykazania, na jakiej podstawie decyzja została podjęta;
2) daje podstawę kontroli poprawności decyzji;
3) może odgrywać rolę perswazyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów, a także wobec organów orzekających, przez którymi sprawa może się toczyć w trybie odwoławczym;
4) pełni inne rozmaite dalsze funkcje (wpływa na kształtowanie praktyki precedensowej i przewidywalności decyzji oraz na kształtowanie się postaw oceniających wśród organów orzekających), może wreszcie stanowić materiał, który uwzględniony przez prawodawcę będzie wpływał na zmiany stanu prawnego;
5) pełni funkcję opisową, gdy ma odpowiadać procesowi podjęcia decyzji przez organ orzekający (zob. J. Wróblewski, Sądowe stosowanie..., s. 306 - 307).
W orzecznictwie zwraca się też uwagę, że jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy, w toku załatwienia spraw. Motywy te, powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu jak też w skardze do Sądu.
Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez NSA. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma zdaniem Sądu nie tylko znaczenie prawne ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych" (zob. wyrok NSA z 15 grudnia 1995 r. sygn. akt SA/Lu 2479/94).
Przechodząc do oceny uzasadnienia zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów, w pierwszej kolejności wskazać należy na niezwykłą lakoniczność uzasadnienia Ministra, który swoją samodzielną ocenę zaskarżonej decyzji własnej z dnia 25 października 2017 r., jak również ustaleń i ocen Komitetu , zawarł zaledwie na niecałych dwóch stronach kontrolowanej decyzji z dnia 11 lutego 2020 r. ( na str. 13 do 15). Zaznaczyć w tym miejscu należy, że NSA rozpoznając niniejszą sprawę, podzielił stanowisko skarżącej, że w istocie zaskarżona decyzja Ministra nie różni się w istotniejszym zakresie od treści decyzji uchylonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1327/18.
W przeważającej części uzasadnienie decyzji zawiera opis przebiegu postępowania w rozpoznawanej sprawie, jak również odniesienia do ustaleń dokonanych przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą sprawę, Minister może co do zasady w pełni podzielić ustalenia dokonane przez ww. organ opiniodawczo-doradczy tego Ministra i uznać je za własne w wydawanej decyzji, jednak w rozpoznawanej sprawie również ustalenia dokonane przez Komitet, nie dają jasnej odpowiedzi na pytanie co do sposobu obliczania punktacji.
Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1326/18, gdzie wskazano, że skoro ustawodawca dopuścił możliwość weryfikacji ostatecznej decyzji ministra przez sąd administracyjny, organ winien sporządzić uzasadnienie rozstrzygnięcia w sposób szczegółowy i dokładny, by umożliwić sądowi przeprowadzenie oceny poprawności działania organu. To zaś prowadzi do konkluzji, że minister nie może zwolnić się z powyższego obowiązku ograniczając swoje uzasadnienie do lakonicznego stwierdzenia, iż w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez komisję opiniującą wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
Minister wskazał, że w wyniku ponownej analizy osiągnięć zgłoszonych w ankiecie, zaakceptowano 30 odrzuconych uprzednio zdarzeń w ramach I i II kryterium, co pozwoliło na podniesienia oceny odpowiednio do 23.59 pkt i 57,08 pkt. Ponadto Komitet dokonał ponownej oceny zdarzeń zgłoszonych w kryterium IV i stwierdził, że celowe jest podniesienie punktacji za osiągnięcia, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 3 i 4 Rozporządzenia.
Z uzasadnienia nie wynika zatem, które konkretnie dane zostały uwzględnione, a które nie zostały przez organ uznane i dlaczego.
Nie można tego również ocenić w oparciu o przytoczone w uzasadnieniu decyzji (str. 10) prawidłowości ustaleń i ocen Komitetu.
W uzasadnieniu posłużono się symbolami liczbowymi ID, nie wyjaśniając jakie konkretnie osiągnięcia kryją się za tymi symbolami co pozwoliłoby na prześledzenie toku rozumowania organu i skontrolowanie czy zasadnie przyznano lub nie określoną liczbę punktów za poszczególne osiągnięcia.
Aby uzasadnienie decyzji w tym zakresie było czytelne i dawało się skontrolować, organ nie powinien posługiwać się skrótami, lecz wykazać jakie konkretnie osiągnięcia przyporządkowane są wyżej wskazanym numerom ID oraz przedstawić argumentację wskazującą dlaczego jedne z nich zostały uwzględnione a inne odrzucone.
Stwierdzenie, że Komitet postanowił uwzględnić odrzucone na etapie kompleksowej oceny osiągnięcia o ID: 519537, 519530, 519597, 519533, 519519, 519607, 519611,519576, 519518, 519592, 519621, 519612, 519610 i 519598, co pozwoliło na podniesienie wyniku uzyskanego w ramach kryterium I do wartości 21,54 pkt., niczego nie wyjaśnia i jest niezrozumiałe.
Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji dotyczące nieuwzględnienia zdarzeń o ID 519532, 519535 i 519515, nie wskazuje, dlaczego oświadczenia autorów objętych tymi zarzutami co do afiliacji Wyższej Szkoły [...] w B. nie mogą być uznane za spełniające wymóg tejże afiliacji. Wskazać należy, że skarżąca przedłożyła szereg oświadczeń afiliacyjnych oraz umów w tym przedmiocie wraz z przeniesieniem na uczelnię majątkowych praw autorskich na wszystkich polach eksploatacyjnych. Wskazała również, że autorzy podpisali umowę o przeniesienie autorskich praw majątkowych na rzecz uczelni wraz ze złożeniem oświadczenia w przedmiocie wyboru afiliacji. Oświadczenia te przedłożone zostały organowi odwoławczemu, który jednak do tej argumentacji się nie odniósł.
Z uzasadnienia decyzji Ministra nie wynika również, dlaczego w odniesieniu do osiągnięć publikacyjnych o ID: 519591, 519613, 519604, 519595, 519580, 519588 oraz 519596 Komitet wskazał, iż nie spełniają one wymogów dla monografii naukowej i rozdziału w monografii, w szczególności nie przedstawiają danego zagadnienia w sposób oryginalny i twórczy. Ponadto, w przypadku monografii naukowych wskazano na czym polega niespełnienie warunku wymienionego w § 11 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny, przesądził natomiast, że Sąd I instancji w wyroku z dnia 17 lutego 2021 r., dokonał poprawnej kontroli zaskarżonej decyzji w obszarze nr 2 i 3 jednostek naukowych i uczelni wynikających z § 8 Rozporządzenia oraz w obszarze oceny uczelni obejmującym aktywność w koordynowaniu i realizacji projektów międzynarodowych i krajowych obejmujących badania naukowe lub staże rozwojowe oraz w pozyskiwaniu środków finansowych na ich realizację.
NSA wskazał, że obszar drugi obejmuje ocenę w zakresie potencjału naukowego i stosownie do § 16, a w tym pkt 3 tego przepisu ocenia się mobilność pracowników jednostki, w tym ich pobyty naukowe w innych ośrodkach naukowych oraz podmiotach wdrażających wyniki badań naukowych lub prac rozwojowych. Jak wskazał Minister w zaskarżonej decyzji i w tym zakresie podzielił te ustalenia Sąd pierwszej instancji, osiągnięcia wskazane przez stronę skarżącą jako ID:519631, ID:519627, ID:519629, ID:519624, ID:519632, ID:519653, ID:519652, ID:519634, ID:519651, ID:519645, ID:519626 i ID:519625 dotyczą tych pracowników, którzy jako miejsce pracy wskazali Wyższą Szkołę [...] w B., a ponadto byli zatrudnieni na innych uczelniach. Skoro ww. przepis wskazuje, że przy ocenie potencjału naukowego uwzględnia się pracowników danej Uczelni, którzy w trakcie jej zatrudnienia realizują pobyty naukowe w innych ośrodkach oraz podmiotach wdrażających wyniki badań naukowych lub prac rozwojowych, to nie może to dotyczyć pracowników, którzy w dwóch lub więcej ośrodkach naukowych lub innych podmiotach są jedynie zatrudnieni jako pracownicy. Potwierdza to załącznik nr 5 pkt II ppkt 6 do rozporządzenia, zgodnie z którym w ramach mobilności naukowców uwzględnia się pobyty naukowe lub prowadzenie badań naukowych oraz zatrudnienie w ramach stosunku pracy pracownika, który uzyskał stopień naukowy w określonym czasie. Ponieważ ocena z tego obszaru w zakresie podnoszonym przez stronę skarżącą nie dotyczyła zatrudniania w rozumieniu załącznika nr 5 pkt II ppkt 6.4 i ppkt 6.5 do rozporządzenia, to należy przyjąć, że nie zostało wykazane, aby pod pojęciem pobytów naukowych na uczelniach zagranicznych należało rozumieć jedynie zaliczenie danego pracownika do minimum kadrowego Wyższej Szkoły [...] w B.
Jak wyjaśnił NSA, także w obszarze oceny Uczelni obejmującym aktywność w koordynowaniu i realizacji projektów międzynarodowych i krajowych obejmujących badania naukowe lub staże rozwojowe oraz w pozyskiwaniu środków finansowych na ich realizację trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro ten parametr oceny jednostki naukowej lub uczelni wymaga pozyskiwania środków finansowych, to te aktywności Wyższej Szkoły [...] w B., które bazują na jej środkach własnych nie stanowią ich pozyskiwania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Minister uwzględniając wytyczne Sądu odniesie się do wskazanych w niniejszym uzasadnieniu osiągnięć, co do których zdaniem Sądu uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI