VII SA/WA 302/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę pacjentki na decyzję Prezesa NFZ odmawiającą zwrotu kosztów leczenia zagranicznego, gdyż leczenie odbyło się bez wymaganej uprzedniej zgody.
Skarżąca E.T. domagała się zwrotu kosztów leczenia nowotworowego w Niemczech, poniesionych bez uzyskania formularza E 112 od Prezesa NFZ. Organ administracji odmówił, wskazując na brak wymaganej zgody i procedury. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając decyzję za zgodną z prawem, ponieważ ustawa o świadczeniach nie przewiduje zwrotu kosztów leczenia zagranicznego bez uprzedniej zgody Prezesa NFZ.
Sprawa dotyczyła skargi E.T. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ odmawiającą przyznania prawa do zwrotu kosztów leczenia poniesionych w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Skarżąca poddała się leczeniu w Niemczech z powodu choroby nowotworowej zagrażającej życiu, gdyż w Polsce nie było możliwości przeprowadzenia radioterapii w wymaganym terminie. Jednakże, leczenie odbyło się bez uzyskania wymaganego formularza E 112, który jest warunkiem uzyskania zgody Prezesa NFZ na leczenie zagraniczne i refundacji kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę jako bezzasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, refundacja kosztów leczenia zagranicznego jest możliwa tylko po uzyskaniu uprzedniej zgody Prezesa NFZ i wydaniu formularza E 112. Ustawa nie przewiduje możliwości zwrotu kosztów poniesionych przez świadczeniobiorcę na leczenie zagraniczne bez spełnienia tych wymogów, a Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku potwierdził brak takiej możliwości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, ubezpieczonemu nie przysługuje zwrot kosztów leczenia poniesionych w innym państwie członkowskim UE bez uprzedniej zgody Prezesa NFZ i uzyskania formularza E 112.
Uzasadnienie
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz przepisy wykonawcze nie przewidują możliwości refundacji kosztów leczenia zagranicznego bez uzyskania wymaganej zgody Prezesa NFZ. Brak takiego dokumentu oznacza, że leczenie odbyło się poza systemem ustawy, a tym samym nie ma podstaw do żądania zwrotu poniesionych kosztów od NFZ.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.ś.o.z. art. 109
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Pomocnicze
u.ś.o.z. art. 15 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 25 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 104 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2004r. w sprawie wniosku do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o przeprowadzenie leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju § § 2 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2004r. w sprawie wniosku do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o przeprowadzenie leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju § § 3
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 października 2005r. w sprawie sposobu i kryteriów ustalania dopuszczalnego czasu oczekiwania na wybrane świadczenia opieki zdrowotnej § § 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Leczenie zagraniczne bez uprzedniej zgody Prezesa NFZ i formularza E 112 nie podlega refundacji. Ustawa o świadczeniach nie przewiduje zwrotu kosztów leczenia zagranicznego na wniosek świadczeniobiorcy bez spełnienia wymogów formalnych.
Odrzucone argumenty
Pilna potrzeba leczenia nowotworowego poza granicami kraju z powodu braku miejsc w Polsce uzasadnia zwrot kosztów. Faktury za leczenie zagraniczne stanowią podstawę do zwrotu poniesionych kosztów.
Godne uwagi sformułowania
leczenie odbyło się poza systemem ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach. żaden przepis cytowanej ustawy nie przyznaje osobom objętym jej działaniem prawa do żądania zwrotu środków poniesionych na opiekę zdrowotną poza systemem tej ustawy. ustawa o świadczeniach nie przewiduje możliwości zwrotu na wniosek świadczeniobiorcy kosztów leczenia.
Skład orzekający
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
przewodniczący
Elżbieta Zielińska-Śpiewak
sprawozdawca
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności uzyskania uprzedniej zgody Prezesa NFZ na leczenie zagraniczne w celu refundacji kosztów."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji braku uzyskania zgody i formularza E 112. Nie rozstrzyga kwestii refundacji w przypadkach, gdy zgoda została uzyskana.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą refundacji kosztów leczenia zagranicznego, która może być istotna dla wielu ubezpieczonych.
“Czy NFZ zwróci Ci koszty leczenia za granicą, jeśli nie miałeś zgody?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 302/07 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2007-04-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-02-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Wilczewska-Rzepecka /przewodniczący/ Elżbieta Zielińska-Śpiewak /sprawozdawca/ Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Symbol z opisem 652 Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych Skarżony organ Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zwrotu kosztów leczenia. skargę oddala Uzasadnienie VII SA/Wa 302/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] września 2006r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] działając na podstawie art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) w zw. z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku E. T. odmówił przyznania prawa do zwrotu kosztów leczenia poniesionych w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że zgodę na leczenie w innym państwie członkowskim UE lub EFTA wydaje na wniosek ubezpieczonego, jego przedstawiciela ustawowego lub małżonka Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w przypadkach, gdy dane leczenie lub badanie diagnostyczne jest wykonywane w Polsce, jednak ze względu na długi okres oczekiwania na przyznanie świadczenia zdrowotnego, zainteresowany nie może być poddany leczeniu w niezbędnym terminie. Powyższa zgoda jest wyrażana poprzez wydanie zaświadczenia (formularza E 112) uprawniającego do uzyskania w innym państwie leczenia lub badań diagnostycznych. E. T. poddała się leczeniu w Niemczech bez uzyskania wymaganego formularza E 112 dlatego w ocenie organu I instancji nie przysługuje jej prawo do zwrotu poniesionych kosztów leczenia. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E. T. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i jej zmianę, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarżąca wskazała, iż z uwagi na chorobę nowotworową bezpośrednio zagrażającą życiu musiała podjąć natychmiastowe leczenie poza granicami kraju, gdyż podjęcie takiego leczenia w Polsce nie było możliwe, z uwagi na brak miejsc, w czasie gdy istniała pilna potrzeba przeprowadzenia radioterapii. Poniesione koszty leczenia udokumentowane są fakturami wystawionymi przez jednostkę leczniczą w Niemczech i zdaniem skarżącej stanowią one podstawę do zwrotu przez Narodowy Fundusz Zdrowia poniesionych przez nią kosztów leczenia. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006r. Nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając stanowisko organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze a także przepisy rozporządzeń wspólnotowych, nie dają podstaw umożliwiających refundację kosztów planowanych świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w innym państwie członkowskim, na rzecz osób ubezpieczonych w Narodowym Funduszu Zdrowia, które nie uzyskały uprzedniej zgody Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na ich sfinansowanie. Skargę na powyższą decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia złożyła E. T. Wskazała, iż w Polsce nie mogła pobierać radioterapii i innych zabiegów w stosownych dla niej terminach i miejscach dlatego zmuszona była skorzystać z usług kliniki we F. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie niniejszej tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, czego skutkiem jest oddalenie skargi jako bezzasadnej. Warunki udzielenia i zakres świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz zasady i tryb finansowania tych świadczeń określa ustawa z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (zwana dalej ustawą o świadczeniach). Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o świadczeniach, świadczeniobiorcy mają na zasadach określonych w ustawie prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, których celem jest zachowanie zdrowia, zapobieganie chorobom i urazom, wczesne wykrywanie chorób, leczenie, pielęgnacja oraz zapobieganie niepełnosprawności i jej ograniczenie. Art. 25 ust. 1, ustawy o świadczeniach, jako regułę wprowadza brak możliwości finansowania przez Fundusz kosztów leczenia ubezpieczonego lub badań diagnostycznych poza granicami kraju, z wyjątkiem kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych ubezpieczonemu zgodnie z przepisami o koordynacji, o których mowa w art. 5 pkt 32 cyt. ustawy. Kierowanie pacjentów na leczenie poza granicami kraju odbywa się zgodnie z procedurą określoną w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2004r. w sprawie wniosku do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o przeprowadzenie leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju (Dz. U. Nr 279, poz. 2769). W przypadku, gdy ubezpieczony przebywa na terytorium kraju, podstawą wyrażenia przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zgody na leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju jest pozytywnie rozpatrzony wniosek, którego wzór stanowi załącznik 1 do w/w rozporządzenia. Zgodnie z § 2 pkt 3 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia, ubezpieczony, jego przedstawiciel ustawowy lub małżonek wypełnia część I wniosku oraz przekazuje ją lekarzowi ubezpieczenia zdrowotnego – specjaliście właściwej dziedziny medycyny, celem dalszego procesowania. W wyniku pozytywnego rozpatrzenia przedmiotowego wniosku przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, ubezpieczony otrzymuje formularz E 112, który uprawnia do wykonania planowego leczenia poza granicami kraju na koszt Narodowego Funduszu Zdrowia. Należy podkreślić, że kierowanie na leczenie lub badania diagnostyczne pozagranicami kraju przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, jest możliwe jedynie w przypadku, kiedy na terytorium Polski brak jest możliwości uzyskania świadczenia opieki zdrowotnej w terminie niezbędnym. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 października 2005r. w sprawie sposobu i kryteriów ustalania dopuszczalnego czasu oczekiwania na wybrane świadczenia opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 206, poz. 1724) – ustalenia dopuszczalnego oczekiwania na udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej tzn. leczenia szpitalnego oraz świadczenia wysokospecjalistycznego, dokonuje lekarz, o którym mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2004r. w sprawie wniosku do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o przeprowadzenie leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju, tj. specjalista właściwej dziedziny medycyny, posiadający tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszego postępowania stwierdzić należy, iż decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia jest zgodna z prawem. W sprawie niesporne jest, że skarżąca objęta była ubezpieczeniem zdrowotnym i miała prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, w tym planowanych świadczeń wysokospecjalistycznych. Realizacja przez skarżącą tych świadczeń w innym państwie członkowskim bez uprzedniej zgody Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na leczenie, poza granicami kraju, nastąpiła zatem poza systemem ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach. Podkreślić należy, zważywszy na materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, iż zachodzi daleko idące prawdopodobieństwo, że skarżąca uzyskałaby zaświadczenie uprawniające ją do korzystania w innym państwie z leczenia lub badań diagnostycznych (formularz E112) ale nie wystąpiła z wnioskiem o wydanie stosownego dokumentu i poddała się leczeniu w Niemczech we własnym zakresie i na własny koszt. Wskazać należy, iż żaden przepis cytowanej ustawy nie przyznaje osobom objętym jej działaniem prawa do żądania zwrotu środków poniesionych na opiekę zdrowotną poza systemem tej ustawy. W tym zakresie nie istnieje stosunek administracyjno – prawny pomiędzy osobą domagającą się refundacji poniesionych kosztów, a organami Narodowego Funduszu Zdrowia. Podmiotem wyłącznie uprawnionym do wystąpienia do organu Funduszu z żądaniem wynagrodzenia za udzielone świadczenie opieki zdrowotnej jest świadczeniodawca. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 marca 2006r. (ONSA Nr 5 (14) 2006r.) zajął stanowisko w pełni podzielone przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że ustawa o świadczeniach nie przewiduje możliwości zwrotu na wniosek świadczeniobiorcy kosztów leczenia. Art. 109 ustawy, stanowiący podstawę do orzekania w zakresie indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza do nich sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym oraz ustalenia prawa do świadczeń. Nie przewiduje natomiast bezpośredniego zwrotu świadczeniobiorcy poniesionych kosztów leczenia. Skoro zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 lutego 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 157, poz. 1270 ze zm.) skargę, jako nieuzasadnioną oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI