VII SA/Wa 300/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję o nakazie rozbiórki garażu, stwierdzając brak wystarczających dowodów na zagrożenie dla ludzi lub mienia.
Skarżący R Ż wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję o nakazie rozbiórki garażu wybudowanego bez pozwolenia. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż garaż stanowi zagrożenie dla ludzi lub mienia, co było kluczową przesłanką do orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Sąd wskazał na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 i 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę R Ż na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej rozbiórkę garażu. Garaż został wybudowany w 1990 r. bez pozwolenia na budowę, a organy uznały, że stanowi on zagrożenie dla ludzi i mienia ze względu na bliskość linii energetycznej. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd stwierdził, że postępowanie przed organami administracji było prowadzone z naruszeniem zasad k.p.a., w szczególności art. 7, 77 i 80 k.p.a., ponieważ nie wykazano w sposób niebudzący wątpliwości, że garaż spełnia przesłankę zagrożenia dla ludzi lub mienia, określoną w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Sąd zwrócił uwagę na ujawnione w toku postępowania dowody, takie jak pisma zakładu energetycznego i oświadczenie nowego właściciela działki, które podważały istnienie zagrożenia. Brak wystarczającego wyjaśnienia okoliczności faktycznych i oceny materiału dowodowego skutkował uchyleniem decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zagrożenie nie zostało wykazane w sposób niebudzący wątpliwości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż garaż stanowi zagrożenie dla ludzi lub mienia. Dowody przedstawione w sprawie, w tym pisma zakładu energetycznego i oświadczenie nowego właściciela działki, podważały istnienie takiego zagrożenia, co skutkowało naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji zobowiązane są do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji obowiązane są ocenić na podstawie materiału dowodowego, czy okoliczności faktyczne uzasadniają wydanie decyzji.
u.p.b. art. 37 § 1
Ustawa Prawo budowlane
Podlega przymusowej rozbiórce każdy wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy obiekt budowlany, jeżeli powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.b. art. 2
Ustawa Prawo budowlane
Przez 'obiekty budowlane' rozumie się zarówno stałe jak i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że garaż stanowi zagrożenie dla ludzi lub mienia. Ujawnione dowody podważają istnienie zagrożenia związanego z linią energetyczną. Niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego i ocena materiału dowodowego.
Odrzucone argumenty
Garaż wybudowany bez pozwolenia na budowę. Garaż zlokalizowany w pobliżu linii energetycznej, co może stwarzać zagrożenie.
Godne uwagi sformułowania
niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia powinno odnosić się do zagrożenia życia lub zdrowia ludzi brak bezspornego wykazania zagrożenia dla ludzi lub mienia stwarzanego przez obiekt objęty postępowaniem powoduje, iż wydana w takich warunkach decyzja jest wadliwa i przedwczesna jako zapadła bez wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy sam tylko fakt wybudowania przedmiotowego garażu bez pozwolenia na budowę na terenie gdzie zabudowa taka jest dopuszczalna nie uzasadnia wydania decyzji o rozbiórce tego obiektu, jeżeli nie powoduje on niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo zagrożenia dla środowiska
Skład orzekający
Bogusław Moraczewski
sprawozdawca
Krystyna Tomaszewska
przewodniczący
Mariola Kowalska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie, że sam fakt samowoli budowlanej nie jest wystarczający do orzeczenia rozbiórki, jeśli nie udowodniono konkretnego zagrożenia dla ludzi lub mienia. Podkreślenie obowiązku organów administracji do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z 1974 r. (Prawo budowlane) i specyficznych okoliczności sprawy związanych z linią energetyczną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie konkretnego zagrożenia, a nie tylko samego faktu samowoli budowlanej, aby orzec dotkliwą sankcję rozbiórki. Jest to przykład kontroli sądowej nad działaniami administracji.
“Samowola budowlana to nie zawsze wyrok rozbiórki – sąd wyjaśnia, kiedy zagrożenie musi być udowodnione.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 300/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-10-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-03-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Bogusław Moraczewski /sprawozdawca/ Krystyna Tomaszewska /przewodniczący/ Mariola Kowalska. Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia NSA Bogusław Moraczewski (spr.), Sędzia WSA Mariola Kowalska, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi R Ż na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) grudnia 2004 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki garażu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia (...) września 2004r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Uzasadnienie VII SA/Wa 300/05 Uzasadnienie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) grudnia 2004r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania R Ż utrzymał w mocy decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) września 2004r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) lipca 2004r. nakazującej R Ż rozbiórkę garażu zlokalizowanego na działce nr geod (...) położonej w (...) przy ul. (...). W wyniku dokonanej analizy akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę spornego garażu odpowiada przepisom prawa i nie ma podstaw do jej uchylenia. Organ II instancji podtrzymał opinię organu wojewódzkiego, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlowego z dnia (...) lipca 2004r. wydana została prawidłowo w oparciu o przesłanki określone w art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo Budowlane z 1974r. Z akt sprawy wynika bezspornie, iż inwestor dopuścił się samowoli budowlanej przez wybudowanie garażu bez uzyskania pozwolenia na budowę. Lokalizacja przedmiotowego garażu nie narusza przeznaczenia terenu na którym został on wybudowany, jednakże obiekt pobudowany został w bezpośrednim zbliżeniu do istniejącej linii energetycznej napowietrznej nie zachowując wymaganej odległości od czynnej linii energetycznej niskiego napięcia oraz usytuowany został bezpośrednio na istniejącym podziemnym kablu linii energetycznej niskiego napięcia. Powyższe usytuowanie garażu w przypadku awarii linii energetycznej napowietrznej grozi niebezpieczeństwem porażenia prądem elektrycznym oraz pożarem. Ponadto w przypadku zaistnienia awarii podziemnego kabla energetycznego konieczne będzie dokonanie rozbiórki przedmiotowego garażu. W oparciu o wskazane okoliczności niemożliwa jest legalizacja samowoli budowlanej jeżeli obiekt budowlany stanowi zagrożenie dla ludzi bądź mienia. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotowy garaż mimo, iż nietrwale związany z gruntem należy uznać za obiekt budowlany wymagający uzyskania pozwolenia na budowę ponieważ w oparciu o art. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. przez "obiekty budowlane" rozumie się zarówno stałe jak i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle. W związku z powyższym w opinii Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia (...) lipca 2004r. została wydana w oparciu o właściwą podstawę prawną i skierowana do właściwego podmiotu, stąd też uznać należy, iż nie spełnia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, co skutkuje odmową stwierdzenia jej nieważności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) grudnia 2004r. złożył R Ż. W skardze podniesiono, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa i powołuje się na niezgodną z prawdą opinię Rejonu (...) (...), istnieje bowiem odmienna opinia tegoż podmiotu z dnia (...) listopada 2004r. Skarżący wyjaśnił również, iż nowy właściciel działki – Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w (...) - wyraża zgodę na istnienie spornego garażu. W opinii strony skarżącej za legalnością garażu przemawia zaświadczenie z dnia (...) września 2003r. wydane przez Urząd Miejski w (...), które stwierdza w sposób jednoznaczny, że inwestycja na działce nr geod 1427/2 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto garaże na wyżej wymienionej działce pobudowane zostały zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w (...) z dnia (...) listopada 1994r. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U., Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona. Wskazać należy, iż postępowanie administracyjne prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności umożliwia weryfikację poza kontrolą instancyjną, rozstrzygnięć organów administracji publicznej posiadających przymiot trwałości. Służy ono sprawdzeniu, czy w trybie zwykłym sprawa została rozstrzygnięta zgodnie z prawem. Tryb ten, może zostać uruchomiony tylko w przypadkach, określonych w art. 156 § 1 kpa. Przypadki te dotyczą zaś takich sytuacji, gdy decyzja administracyjna jest obarczona tak poważną wadliwością, że jej trwałość i związana z tym pewność porządku prawnego musi ustąpić wymaganiom płynącym z zasady praworządności. Na wstępie rozpatrywanej sprawy wskazać należy, iż postępowanie toczące się przed organem I i II instancji nastąpiło wbrew zasadom wyrażonym w art. 7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do zasad zawartych w art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. organy administracji państwowej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Niewyjaśnienie istotnych dla rozpatrzenia sprawy okoliczności stanowi takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które obliguje Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej. Sąd uznał za trafne ustalenie organów, że rozstrzygana sprawa dotyczyła wykonanej w 1990r. przez R Ż budowy garażu, dla której to inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę. Taka okoliczność mogła powodować zastosowanie art. 37 ust 1 Prawa budowlanego z 1974r. Przyznanie tej okoliczności jednak nie oznacza, że Sąd aprobuje przyjęty przez organy pogląd, który legł u podstaw orzekania w sprawie. W podstawie prawnej weryfikowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, powołano art. 37 ust 1 pkt. 2 cyt. ustawy. Przepis ten stanowi, że podlega przymusowej rozbiórce każdy wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy obiekt budowlany, jeżeli powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Dla rozpoznawanej spawy istotne znaczenie ma przesłanka sprowadzenia przez wzniesiony obiekt budowlany niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, przy czym niebezpieczeństwo to powinno odnosić się do zagrożenia życia lub zdrowia ludzi. Wystąpienie jednego z tych stanów powinno być ustalone w sposób niebudzący żadnych wątpliwości. Wykazanie takiej okoliczności jest obowiązkiem organu i konieczną przesłanką do orzekania z powołaniem się na art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. Brak bezspornego wykazania zagrożenia dla ludzi lub mienia stwarzanego przez obiekt objęty postępowaniem powoduje, iż wydana w takich warunkach decyzja jest wadliwa i przedwczesna jako zapadła bez wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy. Wskazać należy, iż w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia (...) sierpnia 2004r. oraz z dnia (...) listopada 2004r. Zakładu (...) z których wynika, iż kabel na działce na której usytuowany jest sporny garaż nie jest wprowadzony do stacji transformatorowej i nie zasila żadnego obiektu. Ponadto z pisma obecnego właściciela działki – Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w (...) wynika, iż kabel podziemny nie istnieje, co potwierdza komisyjne dokonanie wykopu przez właścicieli garaży w dniu (...) lipca 2004r. Powyższe okoliczności ujawnione w toku postępowania nieważnościowego powinny zostać rozważone przez organy administracji ponownie rozpatrujące sprawę w aspekcie czy nie doszło do rażącego naruszenia art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. Ewentualna negatywna odpowiedź winna spowodować wszczęcie z urzędu postępowania wznowieniowego bo ujawnione okoliczności zdają się wskazywać, że decyzja rozbiórkowa została oparta na fałszywych podstawach faktycznych. Podkreślić należy, iż sam tylko fakt wybudowania przedmiotowego garażu bez pozwolenia na budowę na terenie gdzie zabudowa taka jest dopuszczalna nie uzasadnia wydania decyzji o rozbiórce tego obiektu, jeżeli nie powoduje on niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo zagrożenia dla środowiska. Skoro więc w postępowaniu przed organami administracji nie zostało wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że spełniona została hipoteza powołanego art. 37 ust. 1 pkt 2, uznać należało, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, bez pełnej prawidłowej oceny materiału dowodowego, a więc z naruszeniem art. 7, 77 i 80 kpa, oraz że naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji z mocy art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI