VII SA/Wa 2983/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-07-16
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanewarunki technicznegranica działkiotwory okiennesamowola budowlanapostępowanie naprawczenadzór budowlanydecyzjaskarga administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakładającą obowiązek zamurowania otworów okiennych w ścianie budynku posadowionej na granicy działki, uznając naruszenie przepisów technicznych.

Skarga dotyczyła decyzji nakładającej obowiązek zamurowania otworów okiennych w ścianie budynku znajdującej się na granicy działki. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że wykonanie tych otworów naruszało przepisy techniczne dotyczące usytuowania budynków, nawet jeśli budowa miała miejsce w latach 90. i istniała zgoda sąsiada, ponieważ w dacie wykonania robót obowiązywały już przepisy, które nie dopuszczały takiej sytuacji.

Przedmiotem skargi była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i nałożyła na skarżącego obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z warunkami technicznymi, poprzez zamurowanie dwóch otworów okiennych o wymiarach 0,90 m x 1,50 m oraz jednego otworu o wymiarach 0,50 m x 0,50 m, zlokalizowanych w ścianie szczytowej budynku na granicy działki. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, twierdząc, że powinny obowiązywać przepisy z 1994 r. oraz niewłaściwą ocenę dowodów. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając stan faktyczny za prawidłowo ustalony. Podstawą materialnoprawną była art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który nakłada obowiązek doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Sąd podkreślił, że ocena musi być dokonana na podstawie przepisów obowiązujących w dacie robót, a ich skutki wedle prawa obowiązującego w dacie orzekania. Stwierdzono, że otwory okienne w ścianie na granicy działki naruszają § 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. Mimo że budowa miała miejsce w 1996 r., a wówczas obowiązywało rozporządzenie z 1994 r., sąd uznał, że w dacie wykonania robót (po 20 czerwca 1996 r.) § 12 ust. 6 rozporządzenia z 1994 r. nie dopuszczał już sytuacji ściany z otworami okiennymi na granicy działki, nawet za zgodą sąsiada. W związku z tym organy prawidłowo zastosowały art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wykonanie otworów okiennych w ścianie budynku posadowionej na granicy działki narusza przepisy prawa budowlanego i warunków technicznych, nawet jeśli budowa miała miejsce w 1996 r. i istniała zgoda sąsiada, ponieważ w dacie wykonania robót obowiązywały przepisy, które nie dopuszczały takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć budowa miała miejsce w 1996 r., to w dacie wykonania robót (po 20 czerwca 1996 r.) § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 1994 r. nie dopuszczał już sytuacji ściany z otworami okiennymi na granicy działki, nawet za zgodą sąsiada. W związku z tym organy prawidłowo zastosowały art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakładając obowiązek doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

rozp. ws. warunków technicznych art. 12 § 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Nakazuje sytuowanie budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę granicy działki budowlanej w odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy tej działki.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli uzna ją za niezasadną.

Pomocnicze

u.p.b. art. 51 § 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

W przypadku konieczności wykonania określonych robót w obiekcie, w którym roboty budowlane zostały zakończone, wydać należy decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.

rozp. ws. warunków technicznych art. 12 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dopuszcza sytuowanie budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę granicy działki budowlanej w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość.

rozp. z 1994 r. ws. warunków technicznych art. 12 § 4

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

W brzmieniu obowiązującym do 20 czerwca 1996 roku - wymagał zachowania odległości zabudowy od granic działki co najmniej 4 m dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi.

rozp. z 1994 r. ws. warunków technicznych art. 12 § 6

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Do dnia 20 czerwca 1996 roku dopuszczało sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej bądź w odległości mniejszej od określonej w ust. 4, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej i uzyskana pisemna zgoda jej właściciela. Po tej dacie przepis został zmieniony i nie dopuszczał już sytuacji ściany z otworami okiennymi na granicy działki.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i nałożył nowy obowiązek.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku organu do dokładnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy oceny dowodów przez organ.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonanie otworów okiennych w ścianie budynku na granicy działki narusza przepisy techniczne obowiązujące w dacie wykonania robót, nawet jeśli budowa miała miejsce w latach 90. Zgoda sąsiada nielegalizuje samowoli budowlanej, jeśli narusza ona bezwzględnie obowiązujące przepisy techniczne.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie przepisów rozporządzenia z 2002 r. zamiast przepisów z 1994 r. Niewłaściwa ocena dowodów, w tym projektu budowlanego i oświadczeń. Pominięcie dowodów potwierdzających możliwość budowy przy granicy działki na podstawie przepisów z 1994 r.

Godne uwagi sformułowania

Ocena wykonanych robót budowlanych musi być dokonana na podstawie przepisów obowiązujących w dacie robót, a dopiero ich skutki mogą być rozważane wedle prawa obowiązującego w dacie orzekania. Stan zgodny z prawem w rozumieniu tego przepisu oznacza w pierwszej kolejności zgodność z zatwierdzonym projektem budowlanym lub innymi warunkami pozwolenia na budowę oraz zgodność z wszystkimi powszechnie obowiązującymi przepisami, w tym przepisami prawa budowlanego i techniczno-budowlanymi. W dacie budowy obowiązywało rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 12 ust. 4 powołanego rozporządzenia z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych - w brzmieniu obowiązującym do 20 czerwca 1996 roku - jeżeli z warunków, o których mowa w ust. 1 i 2 oraz § 271 i 272 ust. 4, nie wynikają inne wymagania, należy zachować odległości zabudowy od granic działki co najmniej: 1) dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi - 4 m; 2) dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą bez otworów - 3 m. Jednocześnie § 12 ust. 6 rozporządzenia dopuszczał sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej bądź w odległości mniejszej od określonej w ust. 4, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu (działki budowlanej) zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej i uzyskana pisemna zgoda jej właściciela.

Skład orzekający

Monika Kramek

przewodniczący

Jadwiga Smołucha

sprawozdawca

Andrzej Siwek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego i warunków technicznych dotyczących usytuowania budynków na granicy działki, zwłaszcza w kontekście robót wykonanych w przeszłości."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą wykonania robót i zmianą przepisów, a także brakiem dokumentacji pierwotnego pozwolenia na budowę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest stosowanie przepisów obowiązujących w momencie wykonania robót budowlanych i jak mogą one wpływać na legalność późniejszych działań, nawet jeśli istniała zgoda sąsiada.

Otwory okienne na granicy działki – czy zgoda sąsiada wystarczy, gdy przepisy się zmieniły?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2983/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-07-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-12-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek
Jadwiga Smołucha /sprawozdawca/
Monika Kramek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 3953/19 - Wyrok NSA z 2022-12-06
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1409
art. 51 ust 1 pkt 2, arrt. 51 ust 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kramek, , Sędzia WSA Andrzej Siwek, Sędzia WSA Jadwiga Smołucha ( spr ), Protokolant ref. stażysta Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2019 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych. oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi K. C. (dalej: "skarżący") jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB", "organ odwoławczy") nr [...] z [...] października 2018 r., mocą której organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB w [...]", "organ I instancji") nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. oraz nałożył na K. C. obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z warunkami technicznymi.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
27 kwietnia 2018 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] wpłynął wniosek J. W. o przeprowadzenie kontroli na należącej do skarżącego działce nr ew. [...] we wsi [...], gm. [...].
Podczas oględzin przeprowadzonych 21 maja 2018 r. ustalono, że na działce nr ew. [...] we wsi [...] znajduje się m.in. budynek mieszkalny jednorodzinny, podpiwniczony, piętrowy, z dachem dwuspadowym krytym blachą. Budynek usytuowany jest ścianą szczytową na granicy z działką nr ew. [...]. W ścianie tej znajdują się są dwa otwory okienne o wymiarach 0,90 m x 1,50 m (doświetlające klatkę schodową) oraz jeden otwór o wymiarach 0,50 m x 0,50 m (doświetlający poddasze nieużytkowe). Według oświadczenia A. C. budynek został wybudowany w latach dziewięćdziesiątych, a wskazane otwory okienne zostały wykonane w trakcie budowy budynku. Podczas kontroli przedłożono oświadczenie T. C. oraz T. C. z 23 lipca 1996 r., w którym wyrazili oni zgodę A. C. na wstawienie dwóch okien w ścianie szczytowej budynku po granicy z działką. Aktualnym właścicielem działki nr ew. [...] jest K.C. Właścicielką działki nr ew. [...] (od listopada 2017 r.) jest J. W., która oświadczyła do protokołu, że wyraża zgodę na pozostawienie otworów, ale z wypełnieniem w postaci luksfery.
Pismem z 28 maja 2018 r. organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wykonania dwóch otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego w miejscowości [...], gm. [...], na działce nr ew. [...]. Tym samym pismem organ I instancji poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
PINB w [...] pismem z 21 czerwca 2018 r. wystąpił do Starostwa Powiatowego w [...] z prośbą o udzielenie informacji czy starostwo jest w posiadaniu jakichkolwiek dokumentów formalnoprawnych (decyzji o pozwoleniu na budowę i projektu budowlanego) związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...]. W odpowiedzi Starostwo Powiatowe w [...] pismem z 4 lipca 2018 r. poinformowało, że w zasobach zakładowego archiwum z lat 90-tych nie odnaleziono żądanych dokumentów.
Decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. PINB w [...] nałożył na skarżącego obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...] do stanu zgodnego z warunkami technicznymi poprzez: zamurowanie pustakami szklanymi o odporności ogniowej El 30, lub innym materiałem budowlanym o wymaganej odporności ogniowej, dwóch otworów okiennych, o wymiarach 0,90 m x 1,50 m oraz otworu okiennego o wymiarach 0,50 m x 0,50 m, zlokalizowanych w ścianie szczytowej budynku, w terminie do 30 września 2018 r.
Skarżący złożył w ustawowym terminie odwołanie od decyzji PINB w [...] nr [...] z [...] sierpnia 2018 r.
W toku prowadzonego postępowania odwoławczego [...] WINB pismem z 26 września 2018 r. wezwał skarżącego do przedłożenia wszelkiej posiadanej dokumentacji budowlanej obiektu budowlanego, w szczególności decyzji o pozwoleniu na budowę oraz projektu budowlanego. Ponadto pismem z 26 września 2018 r. organ odwoławczy zwrócił się do Archiwum Państwowego w [...] Oddział w [...] o udzielenie informacji czy w posiadanej dokumentacji archiwalnej znajduje się decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...].
9 października 2018 r. do organu odwoławczego wpłynęło pismo skarżącego, w załączeniu do którego przesłano oryginał projektu budowlanego, a z treści tego pisma wynika, że skarżący nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę.
10 października 2018 r. do organu odwoławczego wpłynęła odpowiedź Archiwum Państwowego w [...], Oddział w [...], w której podano, że w zasobach archiwalnych nie odnaleziono decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego [...] WINB decyzją nr [...] z [...] października 2018 r. uchylił decyzję PINB w [...] nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. oraz nałożył na skarżącego obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z warunkami technicznymi poprzez zamurowanie pustakami szklanymi o odporności ogniowej EI 30, lub innym materiałem budowlanym o wymaganej odporności ogniowej, dwóch otworów okiennych o wymiarach 0,90 m x 1,50 m oraz otworu okiennego o wymiarze 0,5 m x 0,5 m, zlokalizowanych w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego po granicy sąsiedniej działki nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...], w terminie do 31 grudnia 2018 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że PINB w [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego, jednakże z uwagi na braki w podstawie prawnej oraz upływ terminu wyznaczonego przez PINB na wykonanie określonych robót budowlanych, organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie reformatoryjne, aby uzupełnić podstawę prawną oraz wyznaczyć nowy termin na realizację obowiązku wykonania robót budowlanych. Organ odwoławczy wskazał, że z protokołu z czynności kontrolnych organu I instancji z [...] maja 2018 r. wynika, iż ściana szczytowa budynku, w której usytuowane są otwory okienne, znajduje się na granicy z niezabudowaną działką nr ew. [...], będącą własnością J. W., zaś z akt administracyjnych wynika, że te otwory okienne wykonano podczas budowy budynku. Organ odwoławczy stwierdził, że roboty budowlane, polegające na wykonaniu opisanych trzech otworów okiennych, naruszają przepisy szczególne, tj. § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ odwoławczy wskazał, że w toku prowadzonego postępowania odwoławczego wezwał skarżącego do przedłożenia wszelkiej posiadanej dokumentacji budowlanej dotyczącej obiektu budowlanego. Z przesłanej dokumentacji, tj. z projektu budowlanego budynku, sporządzonego przez technika budowlanego S. B. (Uprawnienia budowlane Nr [...]), wynika iż projekt nie przewidywał otworów okiennych w ścianie usytuowanej w granicy z działką nr ew. [...] (rysunek elewacji bocznej, strona nr 17 projektu). W tych okolicznościach zdaniem organu odwoławczego należało przeprowadzić postępowanie w oparciu o art. 50-51 Prawa budowlanego i wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazującą doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy art. 50 Prawa budowlanego znajdują zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 Prawa budowlanego (budowa obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę) i art. 49b (budowa obiektu, na którego budowę wymagane było zgłoszenie), dotyczą one bowiem robót budowlanych, których wykonywanie może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, bądź prowadzone są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń przewidzianych w pozwoleniu na budowę, bądź przepisach prawa oraz robót wykonywanych z naruszeniem warunków zgłoszenia. Ideą postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W toku postępowania w tym przedmiocie organ nadzoru budowlanego winien ustalić, czy roboty są zgodne z przepisami prawa oraz - ewentualnie - jakie czynności należy przedsięwziąć, aby zaistniały stan doprowadzić do zgodności z prawem. Celem wszystkich powyższych czynności jest zagwarantowanie bezpieczeństwa użytkownikom danego obiektu oraz ochrona osób trzecich. Według organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo zastosował w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z naruszeniem przepisów szczególnych, tj. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Organ powiatowy w pierwszej kolejności obowiązany jest do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, wskazując zakres robót który to umożliwi. Dlatego też nałożone przez PINB obowiązki organ odwoławczy uznał za prawidłowe. Organ odwoławczy powołał się na wyrok WSA w Warszawie z 24 listopada 2017 r. sygn. akt SA/Wa 238/17, gdzie wyrażono pogląd, że art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przewiduje nałożenie na inwestora obowiązków lub czynności, które mają doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem oraz wyrok NSA z 11 lipca 2018 r., sygn. akt: II OSK 199/16, zgodnie z którym stan zgodny z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oznacza w pierwszej kolejności zgodność z zatwierdzonym projektem budowlanym lub innymi warunkami pozwolenia na budowę oraz zgodność z przepisami prawa materialnego. Organ odwoławczy – powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2286/12, wskazał, że w przypadku konieczności wykonania określonych robót w obiekcie, w którym roboty budowlane zostały zakończone, wydać należy decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy przytoczył także wyrok WSA w Warszawie z 4 kwietnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2425/10, w którym wskazano, iż w przypadku zakończenia robót budowlanych (zrealizowanych w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 pkt 1-4) zastosowanie powinien mieć art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego (...)". Organ odwoławczy uznał ponadto, że decyzja organu I instancji zawiera braki w zakresie prawidłowej podstawy prawnej, które organ odwoławczy usunął poprzez zastosowanie w sprawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. [...] WINB wyjaśnił, iż postępowanie prowadzone w oparciu o przepisy art. 51 Prawa budowlanego ma na celu zalegalizowanie robót budowlanych. Postępowanie to, nie ma więc charakteru kontroli i nie może w związku z tym odnosić się do nieaktualnego stanu prawnego. Jako postępowanie naprawcze, a więc zmierzające do przywrócenia porządku prawnego, winno opierać się na aktualnie obowiązujących przepisach prawa (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 września 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1118/10). Dlatego w zaistniałym stanie faktycznym sprawy organ zastosował przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że powoływane przez skarżącego rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, również nie dopuszczało istnienia otworów okiennych w ścianie zlokalizowanej w granicy z działką sąsiednią. Organ odwoławczy wskazał także, iż przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, jednakże w jego ramach nie udało się uzyskać decyzji o pozwoleniu na użytkowanie spornego budynku.
We wniesionej do sądu wojewódzkiego skardze na decyzję [...] WINB nr [...] z [...] października 2018 r. skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów:
- § 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 330 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, pomimo iż w niniejszej sprawie budynek mieszkalny, którego dotyczy zaskarżona decyzja został wybudowany w połowie roku 1996, a więc powinny mieć do niego zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;
- § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie, w sytuacji kiedy ze względu na datę wybudowania budynku, któremu organ zarzuca naruszenie norm, określonych w przepisach prawa, decyzja organu II instancji powinna bazować na normach technicznych dotyczących usytuowania budynków obowiązujących w dacie wybudowania przedmiotowego budynku;
- art. 80 k.p.a. w postaci niewłaściwej oceny dowodu w postaci projektu budowlanego sporządzonego przez technika budowlanego S. B., co przybrało postać uznania, iż w/w dokument stanowi potwierdzenie, że w budynku położonym na działce o nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...] na etapie sporządzania projektu budowlanego nie przewidziano istnienia otworów okiennych w ścianie szczytowej, w sytuacji kiedy w/w projekt budowlany jako niezatwierdzony decyzją organu nadzoru budowlanego nie może przesądzać o fakcie wykonania przez skarżącego robót budowlanych w sposób sprzeczny z projektem budowlanym i decyzją o pozwoleniu na budowę;
- art. 77 k.p.a. poprzez bezzasadne pominięcie przy rozpatrywaniu sprawy dowodów w postaci projektu zagospodarowania działki pod budowę budynku mieszkalnego z roku 1996 oraz oświadczenia T. i T. C. z 23 lipca 1996 r. które to dowody miały istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ponieważ potwierdzały zaistnienie w stosunku do skarżącego przesłanek pozytywnych określonych w § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, których spełnienie umożliwiało pobudowanie budynku mieszkalnego ścianą z otworami okiennymi bezpośrednio na granicy działki.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Skarżący wniósł także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, w postaci umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego z [...] lutego 1998 r., Rep. [...] Nr [...] na okoliczności wynikające z treści dokumentu, w tym w szczególności na okoliczność przeniesienia własności nieruchomości, w stosunku do której została wydana zaskarżona decyzja oraz udowodnienia, że zgoda właścicieli działki sąsiedniej (wyrażona w formie pisemnego oświadczenia), którymi w roku 1996 byli T. C. oraz jego żona T. C., na wstawienie okien w ścianie szczytowej położonej po granicy z działką o nr ew. [...]. - została złożona wobec osoby, od której skarżący bezpośrednio nabył prawo własności do działki nr [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz.718.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, czyli ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując powyższe uprawnienia sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd uznał za prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny zaistniały w sprawie i opisany we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, i w konsekwencji przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu z 22 października 2018 r. (zob.: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W myśl powołanych przepisów w przypadku wykonania robót budowlanych, innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, w sposób o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
Zasadniczym celem postępowania legalizacyjnego, uregulowanego w art. 51 Prawa budowlanego, jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Stan zgodny z prawem w rozumieniu tego przepisu oznacza w pierwszej kolejności zgodność z zatwierdzonym projektem budowlanym lub innymi warunkami pozwolenia na budowę oraz zgodność z wszystkimi powszechnie obowiązującymi przepisami, w tym przepisami prawa budowlanego i techniczno-budowlanymi. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela wypracowane w orzecznictwie stanowisko, ze ocena wykonanych robót budowlanych musi być dokonana na podstawie przepisów obowiązujących w dacie robót, a dopiero ich skutki mogą być rozważane wedle prawa obowiązującego w dacie orzekania (por. wyrok NSA z 24.01.2018 r. sygn. akt II OSK 875/16). Art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy upoważnia organ do wydania decyzji orzekającej o obowiązku wykonania w wyznaczonym terminie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, przez który należy rozumieć stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji.
W rozpoznawanej sprawie zebrany materiał dowodowy potwierdził istnienie otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego, posadowionej w granicy działki. Taki stan jest niezgodny z warunkami technicznymi wynikającymi z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a w szczególności z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, stanowiącym normę prawną nakazującą sytuowanie budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę granicy działki budowlanej w odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy tej działki. § 12 ust. 2 powołanego rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych dopuszcza sytuowanie budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę granicy działki budowlanej w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że otwory okienne w ścianie budynku posadowionej w granicy działki wykonano podczas budowy tego budynku w 1996 r. Sama budowa budynku została przeprowadzona w oparciu o pozwolenie na budowę, jakkolwiek decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonego decyzją projektu budowalnego budynku nie udało się odnaleźć w toku przeprowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania wyjaśniającego. Brak było zatem możliwości ustalenia, czy zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę projekt budowalny przewidywał wykonanie otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanej w granicy z działką sąsiednią. W dacie budowy obowiązywało rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 1995, Nr 10, poz. 46). Zgodnie z § 12 ust. 4 powołanego rozporządzenia z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych - w brzmieniu obowiązującym do 20 czerwca 1996 roku - jeżeli z warunków, o których mowa w ust. 1 i 2 oraz § 271 i 272 ust. 4, nie wynikają inne wymagania, należy zachować odległości zabudowy od granic działki co najmniej: 1) dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi - 4 m; 2) dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą bez otworów - 3 m. Jednocześnie § 12 ust. 6 rozporządzenia dopuszczał sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej bądź w odległości mniejszej od określonej w ust. 4, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu (działki budowlanej) zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej i uzyskana pisemna zgoda jej właściciela. Nadto przepis § 12 ust. 6 rozporządzenia stanowił, iż zgoda właściciela nie jest wymagana, jeżeli usytuowanie budynku, o którym mowa w ust. 6, wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis § 12 ust. 6 rozporządzenia w brzmieniu przewidującym sytuowanie budynku w odległości mniejszej od określonej w ust. 4 obowiązywał do dnia 20 czerwca 1996 roku tj. do dnia wejścia w życie rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 4 kwietnia 1996 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 45, poz. 200). Paragraf 12 ust. 6 rozporządzenia został zmieniony przez § 1 pkt 3 lit. a) noweli w ten sposób, że po wyrazach "od określonej w ust. 4" dodano wyrazy "pkt 2". A zatem, do dnia 20 czerwca 1996 roku § 12 ust. 6 rozporządzenia obowiązywał w brzmieniu dopuszczającym sytuowanie budynku w odległości mniejszej od określonej w ust. 4, a więc zarówno w odległości mniejszej od określonej w ust. 4 pkt 1, jak i w odległości mniejszej od określonej w ust. 4 pkt 2. Natomiast od dnia 20 czerwca 1996 roku paragraf 12 ust. 6 rozporządzenia dopuszczał już wyłącznie sytuowanie budynku w odległości mniejszej od określonej w ust. 4 pkt 2. (por. wyrok NSA z 22.01.2008 r. sygn. akt II OSK 1298/06).
Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej wynika, że roboty budowlane będące przedmiotem sprawy zostały wykonane po 20 czerwca 1996 r., o czym świadczy pieczątka Urzędu Rejonowego w [...] na dokumencie "Projekt zagospodarowania działki pod budowę budynku mieszkalnego typ. W - 0225" z adnotacją, że dokument ten stanowi załącznik do decyzji z [...].08.1996 r., jak również data 23.07.1996 r. na pisemnym oświadczeniu T. C. i T. C., w którym jako właściciele działki sąsiedniej wyrazili zgodę na wstawienie dwóch okien w ścianie szczytowej budynku w granicy z ich działką. W stanie prawnym, obowiązującym zarówno w dacie złożenia oświadczenia przez właścicieli działki sąsiedniej jak i w dacie w dacie wykonywania robót budowlanych, oświadczenie to nie wywoływało skutków prawnych na gruncie prawa budowlanego w zakresie zgodności z prawem umieszczenia otworów okiennych w ścianie budynku posadowionej w granicy działki. Obowiązujący wówczas § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie dopuszczał już wówczas możliwości sytuowania ściany z otworami okiennymi w granicy działki sąsiedniej pod warunkiem uzyskania pisemnej zgody jej właściciela. W konsekwencji organy nadzoru budowlanego prawidłowo przyjęły że w rozpoznawanej sprawie doszło do przeprowadzenia robót budowlanych w sposób o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, czyli istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach. Ustalony stan faktyczny ściśle odpowiada sytuacji określonej w art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.
Reasumując uznać należy, że nie doszło do naruszeń przepisów wymienionych w skardze, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podjął wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy i dysponował materiałem wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów prawa procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia zawierają wszelkie określone prawem elementy. Organy w sposób wystarczający wyjaśniły również motywy zaskarżonych rozstrzygnięć, a uzasadnienia postanowień spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI