Orzeczenie · 2025-02-05

VII SA/WA 2971/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2025-02-05
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościpodział nieruchomościdecyzja podziałowanieważność decyzjinieodwracalne skutki prawnedostęp do drogi publicznejplan miejscowyKodeks postępowania administracyjnegoprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję Kolegium o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta o podziale nieruchomości. Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej z 2018 r., wydanej na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który później został prawomocnie uznany za nieważny ze skutkiem ex tunc. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej, argumentując, że wywołała ona nieodwracalne skutki prawne, ponieważ część podzielonych działek została sprzedana osobom trzecim. Sąd administracyjny uznał jednak, że stanowisko Kolegium było błędne. Sąd podkreślił, że nieodwracalność skutków prawnych, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a., nie zawsze oznacza niemożliwość przywrócenia stanu faktycznego, a przede wszystkim odnosi się do skutków prawnych, których organ nie jest władny odwrócić. W analizowanym przypadku, jedna z działek (nr 10/3) przeszła na własność Miasta w trybie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co stanowi specyficzny sposób nabycia własności w drodze decyzji administracyjnej. Sąd uznał, że wyeliminowanie decyzji podziałowej w części dotyczącej tej działki, ze skutkiem ex tunc, jest możliwe i leży w kompetencjach organu administracji. Tym samym, Kolegium powinno ponownie zbadać możliwość stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej w części, uwzględniając odrębność sytuacji prawnej działki nr 10/3. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'nieodwracalne skutki prawne' w kontekście stwierdzania nieważności decyzji podziałowych, zwłaszcza gdy część nieruchomości przechodzi na własność gminy w trybie administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której część nieruchomości została przeznaczona pod drogę publiczną i przeszła na własność gminy na podstawie art. 98 u.g.n. Może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów zbycia działek.

Zagadnienia prawne (3)

Czy decyzja o podziale nieruchomości, wydana na podstawie planu miejscowego, który został później uznany za nieważny, może zostać stwierdzona jako nieważna, jeśli wywołała ona skutki prawne w postaci zbycia części działek osobom trzecim?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja o podziale nieruchomości może zostać stwierdzona jako nieważna w części, nawet jeśli wywołała skutki prawne w postaci zbycia działek osobom trzecim, pod warunkiem, że nie wszystkie skutki prawne są nieodwracalne. Szczególny przypadek przejścia własności działki pod drogę publiczną na rzecz gminy nie stanowi przeszkody do stwierdzenia nieważności decyzji w tej części.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nieodwracalność skutków prawnych, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a., nie zawsze wyklucza stwierdzenie nieważności decyzji. W przypadku, gdy część nieruchomości przeszła na własność gminy w trybie administracyjnym (art. 98 u.g.n.), możliwe jest stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej w tej części ze skutkiem ex tunc, przywracając własność poprzedniemu właścicielowi.

Czy stwierdzenie nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze skutkiem ex tunc oznacza, że decyzja podziałowa wydana na jego podstawie jest z mocy prawa nieważna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzenie nieważności planu miejscowego ze skutkiem ex tunc oznacza, że od początku nie mógł on kształtować stanu prawnego, co może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej wydanej na jego podstawie jako wydanej bez podstawy prawnej.

Uzasadnienie

Nieważność planu miejscowego ze skutkiem wstecznym oznacza, że od momentu jego uchwalenia nie miał on mocy prawnej, co wpływa na ważność decyzji administracyjnych wydanych w oparciu o jego postanowienia.

Czy brak dostępu do drogi publicznej dla nowo wydzielonych działek stanowi kwalifikowaną wadę prawną decyzji podziałowej, która może prowadzić do jej nieważności?

Odpowiedź sądu

Kwestia braku dostępu do drogi publicznej dla nowo wydzielonych działek nie była bezpośrednią podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji, choć mogła stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Głównym powodem uchylenia było błędne uznanie przez SKO wszystkich skutków prawnych decyzji podziałowej za nieodwracalne.

Uzasadnienie

Sąd skupił się na interpretacji art. 156 § 2 k.p.a. i możliwości stwierdzenia nieważności decyzji w części. Kwestia dostępu do drogi publicznej została wskazana jako potencjalna wada decyzji podziałowej, ale nie była kluczowa dla rozstrzygnięcia sądu w tej konkretnej sprawie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie.

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja wydana bez podstawy prawnej podlega stwierdzeniu nieważności.

k.p.a. art. 156 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Nie stwierdza się nieważności decyzji z powodu wywołania przez nią nieodwracalnych skutków prawnych.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

u.k.w.h. art. 5

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych chroni nabywców w dobrej wierze.

u.g.n. art. 93 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej.

u.g.n. art. 98

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Przepis regulujący przejście własności działki wydzielonej pod drogę publiczną na rzecz gminy.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja podziałowa została wydana bez podstawy prawnej, ponieważ plan miejscowy, na którym się opierała, został uznany za nieważny ze skutkiem ex tunc. • Nie wszystkie skutki prawne decyzji podziałowej są nieodwracalne, zwłaszcza w odniesieniu do działki przeznaczonej pod drogę publiczną, której przejście na własność gminy nastąpiło w specyficznym trybie administracyjnym.

Odrzucone argumenty

Decyzja podziałowa wywołała nieodwracalne skutki prawne z powodu sprzedaży części działek osobom trzecim, co wyklucza stwierdzenie jej nieważności zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

nieodwracalne skutki prawne stanowiące przesłankę negatywną stwierdzenia nieważności decyzji określoną w art. 156 § 2 k.p.a. są jednolicie rozumiane jako odnoszące się do skutków prawnych, a nie faktów. • nieodwracalności skutków prawnych nie można utożsamiać z niemożliwością przywrócenia stanu faktycznego istniejącego przed wydaniem wadliwej decyzji. • przesłanka nieodwracalnych skutków prawnych może dotyczyć części nieruchomości.

Skład orzekający

Małgorzata Jarecka

przewodniczący

Iwona Ścieszka

sprawozdawca

Mirosław Montowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'nieodwracalne skutki prawne' w kontekście stwierdzania nieważności decyzji podziałowych, zwłaszcza gdy część nieruchomości przechodzi na własność gminy w trybie administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której część nieruchomości została przeznaczona pod drogę publiczną i przeszła na własność gminy na podstawie art. 98 u.g.n. Może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów zbycia działek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów o stwierdzaniu nieważności decyzji administracyjnych i pojęcia 'nieodwracalnych skutków prawnych', co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w obrocie nieruchomościami. Pokazuje, jak sąd może rozbić skutki prawne decyzji na części.

Czy sprzedaż działki blokuje unieważnienie decyzji? Sąd rozdziela skutki prawne.

Dane finansowe

WPS: 697 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst