VII SA/Wa 2900/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-02-06
NSAAdministracyjneWysokawsa
planowanie przestrzennewarunki zabudowypostępowanie administracyjnezażaleniestrona postępowaniainteres prawnyuchylenie postanowieniaWSASKO

WSA uchylił postanowienie SKO o umorzeniu postępowania zażaleniowego, uznając, że skarżąca mogła mieć przymiot strony w sprawie o warunki zabudowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które umorzyło postępowanie zażaleniowe. SKO uznało, że skarżąca Z. R. nie jest stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, ponieważ posiada jedynie roszczenie o zwrot nieruchomości. Sąd uznał jednak, że SKO nie zbadało należycie interesu prawnego skarżącej i nie przeprowadziło analizy planistycznej, która mogłaby wykazać wpływ planowanej inwestycji na jej działkę. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, które umorzyło postępowanie zażaleniowe. Postępowanie to było związane z postanowieniem Zarządu Dzielnicy B. m. st. Warszawy o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji mieszkaniowej. Skarżąca Z. R. wniosła zażalenie na postanowienie o zawieszeniu, twierdząc, że przysługuje jej roszczenie o zwrot działki i powinna być uznana za stronę postępowania. SKO umorzyło postępowanie zażaleniowe, uznając, że skarżąca nie jest stroną, ponieważ posiada jedynie roszczenie o zwrot nieruchomości, a nie tytuł prawny do niej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie SKO, stwierdzając, że organ odwoławczy nie zbadał należycie interesu prawnego skarżącej. Sąd podkreślił, że status strony w postępowaniu o warunki zabudowy powinien być ustalany na każdym etapie, a SKO powinno przeprowadzić analizę planistyczną, aby ocenić, czy planowana inwestycja oddziałuje na nieruchomość skarżącej. Sąd uznał, że umorzenie postępowania zażaleniowego było przedwczesne i naruszało przepisy k.p.a. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez SKO.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo roszczenie o zwrot nieruchomości nie przesądza o statusie strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Konieczne jest wykazanie interesu prawnego, który może wynikać z analizy planistycznej i wpływu planowanej inwestycji na nieruchomość.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że SKO błędnie umorzyło postępowanie zażaleniowe, nie badając należycie interesu prawnego skarżącej. Status strony powinien być ustalany na każdym etapie postępowania, a organ powinien przeprowadzić analizę planistyczną, aby ocenić potencjalny wpływ inwestycji na nieruchomość skarżącej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definiuje krąg stron postępowania administracyjnego na podstawie posiadania interesu prawnego.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa możliwość umorzenia postępowania zażaleniowego przez organ odwoławczy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 98 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna do zawieszenia postępowania administracyjnego na wniosek strony.

u.p.z.p. art. 53

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa krąg stron w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.

u.p.z.p. art. 6 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów.

u.g.n. art. 136 § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Dotyczy sytuacji poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości i jego praw.

Konstytucja art. 21 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona własności.

Konstytucja art. 64 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do własności i innych praw.

Konstytucja art. 64 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Równa ochrona prawna własności.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa uprawnienia sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa uprawnienia sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek sądu do zastosowania środków przewidzianych prawem.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uchylenia aktu lub czynności.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasady zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

SKO nie zbadało należycie interesu prawnego skarżącej. SKO nie przeprowadziło analizy planistycznej. Status strony powinien być badany na każdym etapie postępowania. Sąd administracyjny ma prawo badać krąg stron w ramach kontroli postanowienia.

Odrzucone argumenty

Stanowisko SKO, że skarżąca nie jest stroną z uwagi na posiadanie jedynie roszczenia o zwrot nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny posiada uprawnienie do oceny, czy podmiot, który kwestionuje zawieszenie postępowania ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Jednorazowe ustalenie kręgu stron w postępowaniu administracyjnym uniemożliwia przeprowadzenie ponownej analizy z punktu widzenia art. 28 k.p.a. Kwestia przymiotu strony winna być bowiem ustalana przez organ administracyjny na każdym etapie postępowania. Sąd Administracyjny swoją kontrolą winien też objąć ustalenie kręgu stron niniejszego postępowania zmierzającego dopiero do wydawania decyzji o warunkach zabudowy.

Skład orzekający

Iwona Szymanowicz-Nowak

przewodniczący

Renata Nawrot

sprawozdawca

Waldemar Śledzik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach o warunki zabudowy, znaczenie analizy planistycznej, kontrola sądowa postanowień o zawieszeniu postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby z roszczeniem o zwrot nieruchomości w kontekście postępowania o WZ.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stron postępowania administracyjnego i jak sąd administracyjny kontroluje tę kwestię, nawet w postępowaniach 'wpadkowych'. Jest to istotne dla prawników zajmujących się planowaniem przestrzennym i nieruchomościami.

Roszczenie o zwrot nieruchomości a status strony w postępowaniu o warunki zabudowy – kluczowa interpretacja WSA.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2900/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-02-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący/
Renata Nawrot /sprawozdawca/
Waldemar Śledzik
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 28, art. 138 §1 pkt. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie: sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), sędzia WSA Waldemar Śledzik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 września 2024 r. znak KOC 2253/Ar/24 w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz Z. R. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 17 września 2024 r. znak: KOC 2253/Ar/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy) działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej k.p.a.) oraz w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., orzekło
o umorzeniu postępowania zażaleniowego, wniesionego przez Z. R. , na postanowienie Zarządu Dzielnicy B. m. st. Warszawy z dnia [...]. nr [...] zawieszające na wniosek B. Sp. z o.o .postępowanie administracyjne w sprawie ustalania warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym, zjazdem, drogą wewnętrzną, zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą towarzyszącą na częściach działek ew. nr nr [...], [...] i [...] z obrębu [...] oraz
wyłącznie w zakresie infrastruktury technicznej i zjazdu na częściach działek ew. nr [...], [...], [...] i [...] i n dz. ew. nr [...], z obrębu [...], położonych przy ul. W.
w Dzielnicy B.m. st. Warszawy.
Powyższe postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
B. Sp. z o.o. w dniu 10 lutego 2022 r. złożył wniosek
o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym, zjazdem, drogą wewnętrzną, zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą towarzyszącą na częściach działek ew. nr [...], [...] i [...] z obrębu [...] oraz wyłącznie w zakresie infrastruktury technicznej i zjazdu na częściach działek ew. nr [...], [...], [...] i [...]i n dz. ew. nr [...], z obrębu [...], położonych przy ul. W. w Dzielnicy B.
m. st. Warszawy.
W ramach prowadzonego postępowania administracyjnego przez Zarząd Dzielnicy B.m.st. Warszawy, po uprzednim uchyleniu decyzji przez SKO, Inwestor został wezwany do uzupełnienia wniosku w zakresie dostarczenia pism od gestorów sieci dokumentujących, że istniejące uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanego zamierzenia budowlanego, bądź zapewnienie na piśmie wskazujące jednoznacznie, że projektowane jest uzbrojenie, mogące pokryć zapotrzebowanie na media dla planowanej inwestycji.
W dniu 1 lutego 2024 r. inwestor złożył wniosek o zawieszenie przedmiotowego postępowania.
Organ I instancji uznał, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego na wniosek strony wnoszącej podanie
o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
Postanowieniem z 7 lutego 2024 r., Nr [...], Zarząd Dzielnicy B. m.st. Warszawy, na podstawie ar. 98 § 1 k.p.a., postanowił zawiesić na wniosek strony, B. Sp. z o.o., postępowanie administracyjne w sprawie o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji objętej wnioskiem z 10 lutego 2022 r.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Z. R. (dalej skarżąca), wyjaśniając po pierwsze, iż w trybie informacji publicznej dowiedziała się o treści powyższego postanowienia, które zaskarża w całości. Ponadto zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- art. 28 k.p.a., w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez nie zgromadzenie
i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, a przede wszystkim brak weryfikacji przez Organ, czy w związku z koniecznością ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, możliwe jest wydanie Postanowienia i zawieszenie postępowania w sprawie, jak również nieprzeprowadzenie analizy czy w związku z tym Postanowienie nie narusza praw Skarżącej, co doprowadziło do błędnego uznania, że skorzystanie z zawieszenia postępowania jest możliwe;
- art. 8 k.p.a. poprzez niekierowanie się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania i pomijanie interesu uczestników postępowania innych niż Wnioskodawca,
- art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie Skarżącej zapoznanie się z całością materiału dowodowego sprawy i wypowiedzenia się
w związku z tym co do zebranych dowodów i sformułowania wniosków przed wydaniem zaskarżonego postanowienia.
Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego Postanowienia z dnia 7 lutego 2024 r. i przekazanie sprawy Organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu podniosła, iż przysługuje jej w stosunku do działki [...] z obrębu [...] roszczenie o jej zwrot i wnosiła do organu I instancji wniosek o uznanie jej za stronę postepowania prowadzonego przez Zarząd Dzielnicy B. m.st. Warszawy
o ustalenie warunków zabudowy w niniejszej sprawie.
Rozpoznając zażalenie, powołanym na wstępie postanowieniem Kolegium na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., orzekło o umorzeniu postępowania zażaleniowego.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie SKO wskazało, iż skarżąca nie została uznana za stronę w prowadzonym postępowaniu przez organ I instancji. Dalej organ odwoławczy podał, że z akt sprawy wynika, że właścicielem ww. działki (nr [...] z obr. [...]) jest m. st. Warszawa, a użytkownikiem wieczystym Spółdzielnia Mieszkaniowa W.. Powołując się na art. 53 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1130), Kolegium wskazało, że stronami w postępowaniu wz są: inwestor, właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości objętej wniosek i nieruchomości sąsiednich. Wyjątkowo, w ww. postępowaniach, prawa strony mogą przysługiwać osobom mającym inne rzeczowe prawo do nieruchomości.
Skoro skarżącej przysługuje jedynie roszczenie o zwrot działki nr [...], to nie jest ona stroną postępowania w przedmiotowej sprawie.
W tej sytuacji Kolegium uznając, iż skarżąca nie jest stroną postępowania wydał rozstrzygnięcie powołane na wstępie.
Skargę na powyższe postanowienia SKO w Warszawie wniosła skarżąca (Z. R. ) domagając się uchylenia postanowienia w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28 w zw. z art. 127 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez wadliwe umorzenie przez Organ postępowania, w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania, bowiem Skarżącej z uwagi na posiadanie interesu prawnego winien przysługiwać status strony w postępowaniu dotyczącym decyzji WZ, a co za tym idzie jest ona podmiotem uprawnionym do skutecznego wniesienia zażalenia na Postanowienie o zawieszeniu, które winno zostać przez SKO merytorycznie rozpoznane.
- art. 7, 77 § 1 zw. z art. 28 w zw. z art. 127 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim brak zbadania oddziaływania inwestycji objętej Postępowaniem dotyczącym decyzji WZ i ustalenia czy Skarżąca posiada interes prawny w tym postępowaniu, co skutkowało błędnym ustaleniem, że nie jest ona stroną w przedmiotowej sprawie i nie mogła wnieść skutecznie zażalenia na Postanowienie
o zawieszeniu, podczas gdy z prawidłowej analizy urbanistycznej wynika, iż teren inwestycji objęty Postępowaniem dotyczącym decyzji WZ, którego dotyczyło zaskarżone Postanowienie o zawieszeniu, niewątpliwie oddziałuje na działkę nr [...]
z obrębu [...], której Skarżąca jest współwłaścicielką oraz na działkę nr [...]
z obrębu [...] (dawniej działka nr [...]), w stosunku do której Skarżącej przysługuje roszczenie o zwrot, co powoduje, iż zgodnie z ogólną regułą ustanowioną w art. 28 k.p.a., która bazuje na przesłance interesu prawnego, Skarżąca winna być stroną
w przedmiotowej sprawie, a jej zażalenie winno zostać uznane jako skutecznie wniesione.
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu prawnym zaskarżonego postanowienia SKO przesłanki, w oparciu o którą Organ umorzył postępowanie oraz brak wyjaśnienia powodów, dla których SKO uznało, iż Skarżąca nie posiada przymiotu strony w Postępowaniu dotyczącym decyzji WZ i nie mogła wnieść skutecznie zażalenia na Postanowienie o zawieszeniu, jak również brak przytoczenia właściwego przepisu stanowiącego podstawę do wyznaczenia kręgu stron w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, a jedynie bezkrytyczne powielenie argumentacji podnoszonej przez organ I instancji w Postępowaniu dotyczącym decyzji WZ. czego konsekwencją było błędne ustalenie przez SKO, że Skarżąca nie jest stroną w przedmiotowej sprawie i nie mogła wnieść skutecznie zażalenia na Postanowienie
o zawieszeniu.
2) naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 28 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż Skarżąca nie posiada przymiotu strony w Postępowaniu dotyczącym decyzji WZ, a co za tym idzie nie jest stroną
w przedmiotowej sprawie i nie mogła wnieść skutecznie zażalenia na Postanowienie
o zawieszeniu, podczas gdy planowana inwestycja objęta Postępowaniem dotyczącym decyzji WZ niewątpliwie oddziałuje na działkę Skarżącej nr [...] z obrębu [...]oraz na działkę nr [...] z obrębu [...] (dawniej działka nr [...]), w stosunku do której Skarżącej przysługuje roszczenie o zwrot, co powoduje istnienie po jej stronie interesu prawnego stanowiącego podstawę do uznania jej za stronę w w/w postępowaniu.
- art. 28 k.p.a. w zw. z art. art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. art. 21 ust. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji poprzez nieprzyznanie Skarżącej przymiotu strony w Postępowaniu dotyczącym decyzji WZ z uwagi na przysługiwanie jej jedynie roszczenia o zwrot do działki nr [...] z obrębu [...] (dawniej działka nr [...]), podczas gdy zgodnie ze stanowiskiem judykatury, od chwili złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jej poprzedni właściciel staje się stroną we wszystkich postępowaniach dotyczących tej nieruchomości.
- art. 6 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz, U. z 2024 poz. 1130 ze zm.) (dalej: "u.p.z.p.") poprzez nieuwzględnienie interesu prawnego Skarżącej w trakcie Postępowania dotyczącego decyzji WZ, podczas gdy każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.
W uzasadnieniu skargi rozwinięto postawione zarzuty, podkreślając interes prawny skarżącej jako strony postępowania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w treści wydanego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności
z prawem zaskarżonego postanowienia także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
W niniejszej sprawie kontrolą sądową objęte zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 września 2024 r., umarzające postępowanie zażaleniowe w kwestii zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. Postepowanie zostało zawieszone na wniosek Inwestora na postawie art. 98 § 1 k.p.a.
Sąd administracyjny, oceniając prawidłowość przeprowadzonego postępowania "wpadkowego" w przedmiocie wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, w ramach przyznanych kompetencji wynikających z art. 3 § 1
w związku z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., posiada uprawnienie do oceny, czy podmiot, który kwestionuje zawieszenie postępowania ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Takie uprawnienie wynika z art. 28 k.p.a. W prowadzonym postępowaniu administracyjnym istnieje więc ścisły związek pomiędzy treścią art. 28 k.p.a., a składanymi w trakcie tego postępowania różnymi wnioskami formalnymi, w tym wniosku o zawieszenie postępowania.
W kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której skarżąca Z. R. nie została uznana za stronę postepowania, w prowadzonym przez Zarząd Dzielnicy B. o ustalenie warunków zabudowy, aczkolwiek składała pisma w tym przedmiocie. Skarżąca na etapie prowadzonego przed organem I instancji postępowania wskazywała, iż przysługuje jej roszczenie o zwrot działki nr. ew. [...].
Trzeba również zwrócić uwagę, że jednorazowe ustalenie kręgu stron
w postępowaniu administracyjnym uniemożliwia przeprowadzenie ponownej analizy
z punktu widzenia art. 28 k.p.a., tym bardziej jeżeli z jakimś wnioskiem formalnym występuje podmiot, który nie został uznany za stronę postępowania administracyjnego. Taka zależność postępowania "wpadkowego" (np. o zawieszenie postępowania) od treści art. 28 k.p.a. oznacza, że przy rozpatrywaniu wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, organ administracyjny winien każdorazowo ocenić, czy z takim żądaniem występuje uprawniony podmiot, tj. strona postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zatem także czy składająca zażalenie jest stroną postępowania.
Dokonanie analizy, przy okazji rozpoznania postępowania "wpadkowego" nie oznacza, że mamy do czynienia z jakimś innym postępowaniem. Jest to nadal to samo postępowanie, co oznacza, że to nie tylko na potrzeby postępowania "wpadkowego" jest ustalany jakiś odrębny krąg stron postępowania. Tylko prawidłowo ustalony krąg stron postępowania uwalnia bowiem przeprowadzone postępowanie administracyjne od zarzutu wad tego postępowania, które pomimo, że mogą być kontrolowane
w postępowaniu wznowieniowym, to tym bardziej winny zostać ocenione
w postępowaniu zwykłym.
W postępowaniu dotyczącym zawieszenia postępowania nie ustala się odrębnego kręgu stron, natomiast organ odwoławczy błędnie przyjął, że postępowanie to dotyczy tylko wykazania, czy istnieje przesłanka zawieszenia postępowania "głównego". Owszem do takiego stwierdzenia uprawnia okoliczność, jeżeli
z konkretnym żądaniem występuje strona postępowania. W sytuacji, gdy zażalenie składa podmiot, którego interesu prawnego nie ustalono, nie uwzględniono lub interes taki nie występuje, to organ administracyjny winien w tym kierunku przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. W innym wypadku kwestia ta pozostanie niewyjaśniona, jako mająca istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem w takim przypadku zachodzi podstawa do zastosowania przez sąd administracyjny podstawy prawnej określonej
w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Oznacza to, że Kolegium w sposób nieuprawniony wypowiedział tezę, że "Z. R. nie została uznana za stronę postepowania. Swój interes prawny wywodzi z tego, że ma roszczenie o zwrot działki nr [...] z obr. [...]".
Kwestia przymiotu strony winna być bowiem ustalana przez organ administracyjny na każdym etapie postępowania. Oznacza to, że w związku z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd Administracyjny swoją kontrolą winien też objąć ustalenie kręgu stron niniejszego postępowania zmierzającego dopiero do wydawania decyzji
o warunkach zabudowy, tym bardziej, że zaskarżone postanowienie bezpośrednio, poprzez zastosowaną podstawę prawną (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.), treść rozstrzygnięcia i jego uzasadnienie, nawiązało właśnie do takiej kwestii.
W niniejszej sprawie dla prawidłowego określenia, czy skarżącej przysługuje przymiot strony, mając na względzie, że mamy do czynienia z postępowaniem zmierzającym do wydania decyzji o warunkach zabudowy, kluczowe są wyniki przeprowadzonej analizy planistycznej. To właśnie z jej wyników winno wynikać, czy przyznane Inwestorowi prawo do określonego zagospodarowania terenu na działkach objętych zamierzeniem inwestycyjnym – będzie w stosunku do nieruchomości skarżącej obejmującej działkę [...] - wywoływało skutek w postaci ingerencji w przysługujące jej uprawnienia wynikające z treści prawa materialnego. W takiej sprawie ustalenia wymaga w oparciu o analizę planistyczną, czy planowane zagospodarowanie na działkach sąsiednich będzie miało wpływ na nieruchomość skarżącej, przy czym nie chodzi tu tylko o działki graniczące bezpośrednio z nieruchomością wskazaną we wniosku o ustalenie warunków zabudowy, lecz też działki, które nie pozostają ze sobą w bezpośredniej styczności. Jednak aby doszło do przyznania Z. R. przymiotu strony postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy
i zagospodarowania terenu, potrzebne jest przeprowadzenie stosownej analizy, czy dana osoba ma interes prawny, aby uczestniczyć w takim postępowaniu.
W tym zakresie celem prawidłowego wywiązania się z obowiązków wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, organ administracyjny winien nie tylko oprzeć się na stanowisku osób próbujących wykazać, z czego wywodzą swój interes prawny, ale powiązać ich twierdzenia z wynikami analizy planistycznej, celem jednoznacznego wykluczenia, czy istnieje związek pomiędzy planowaną zabudową na działkach objętych wnioskiem
o wydanie decyzji o warunkach zabudowy a interesem prawnym właścicieli lub użytkowników wieczystych sąsiednich nieruchomości. W przedmiotowej sprawie Kolegium zupełnie pominęło oparcie się o wyniki analizy planistycznej. Na etapie rozpoznania skargi skierowanej do Sądu administracyjnego nie jest możliwe skonfrontowanie twierdzenia skarżącej. Nie mniej skarżąca w skardze podniosła okoliczność oddziaływania planowanej inwestycji na działkę [...] (stanowiącej jej własność), co powinno zostać zweryfikowane przez Kolegium.
Tymczasem nie ustalając należycie stanu faktycznego, nie przeprowadzając analizy planistycznej, nie wzywając Z. R. do wykazania interesu prawnego, Kolegium umorzyło postępowanie zażaleniowe, uznając, iż skoro skarżąca wywodzi swój interes z faktu że ma roszczenie o zwrot działki nr [...] to nie została uznana za stronę postępowania.
Jednocześnie Sąd podziela argumentację Kolegium w tym zakresie. Dodać jedynie należy, że dopóki postępowanie nie zakończy się ostatecznie, prawo własności przysługuje dotychczasowemu właścicielowi i jedynie on posiada interes prawny
w rozumieniu art. 28 k.p.a. w niniejszym postepowaniu. Źródło legitymacji musi być bezsporne i wykazane tytułem prawnym. Nie można go domniemywać, czy wyinterpretować poprzez analizę treści orzeczenia sądowego, niekształtującego bezpośrednio sytuacji prawnej danego podmiotu. Tak więc słuszne jest stanowisko Kolegium co do tego, iż skarżącej nie przysługuje status strony z faktu, że ma roszczenie o zwrot działki nr [...].
W nawiązaniu do zarzutów skargi Sąd wyjaśnia skarżącej, że stronami
w postępowaniach o ustalenie warunków zabudowy są, co do zasady, właściciele albo użytkownicy wieczyści sąsiednich działek, przy czym mogą to być działki, które nie pozostają ze sobą w bezpośredniej styczności. Nie ma miejsca jednak tutaj na żaden automatyzm w tej kwestii. Nawet jeżeli działka danej osoby znajduje się w bliskim sąsiedztwie działki inwestora, nie oznacza to każdorazowo, iż osobie tej przysługuje status strony postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy
i zagospodarowania terenu dla inwestycji przewidzianej na działce sąsiadującej.
W każdym takim przypadku należy bowiem przeprowadzić stosowną analizę, czy dana osoba ma interes prawny, aby uczestniczyć w takim postępowaniu (por. wyrok NSA
z dnia 6 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 1016/06, publ. LEX nr 355287 i Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Oznacza to, że rozpoznając ponownie sprawę, Kolegium w szczególności dokonana prawidłowej oceny czy skarżącej przysługuje status strony w postępowaniu
o ustalenie warunków zabudowy, poprzez dokonanie analizy planistycznej,
z uwzględniłem interesu pranego skarżącej, którą należy wezwać do wykazania takiego interesu. Kolegium sporządzi uzasadnienie z uwzględnieniem przepisów k.p.a.
i właściwej oceny podjętego rozstrzygnięcia.
Z tego względu, Sąd ocenił, że zaskarżone postanowienie SKO w Warszawie nie odpowiada prawu i należy je wyeliminować z obrotu prawnego.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość wpisu od skargi
w kwocie 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, z uwagi na treść art. 119 pkt 3 p.p.s.a. zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym w przypadku skargi na postanowienie, na które przysługuje zażalenie albo kończące postępowanie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI