VII SA/WA 287/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-11-21
NSAbudowlaneŚredniawsa
rozbiórkabudynek warsztatowywznowienie postępowaniaprawo budowlanek.p.a.decyzja ostatecznakontrola sądowanaruszenie procedury

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące nakazu rozbiórki budynku warsztatowego z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przy wznowieniu postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję odmawiającą uchylenia nakazu rozbiórki budynku warsztatowego. Skarżący podnosili nowe okoliczności i zarzucali naruszenie zasady dwuinstancyjności. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności dotyczące wznowienia postępowania i nieprawidłowego określenia jego zakresu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę D. i L.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę dobudowanego budynku warsztatowego. Skarżący argumentowali, że ujawniono nowe okoliczności, które powinny skutkować uchyleniem decyzji rozbiórkowej, oraz zarzucili naruszenie zasady dwuinstancyjności i przepisów k.p.a. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji, doszedł do przekonania, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe naruszenie dotyczyło procedury wznowienia postępowania. Sąd wskazał, że postanowienie o wznowieniu postępowania nie wyznaczyło precyzyjnie jego zakresu, a organy nie zbadały prawidłowo wniosku skarżących ani nie ustaliły, jakiej konkretnie decyzji dotyczyło wznowienie. Ponadto, zignorowano kwestię zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje, stwierdzając, że naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ dopuścił się istotnych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego przy wznowieniu postępowania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że postanowienie o wznowieniu postępowania nie wyznaczyło precyzyjnie jego zakresu, organy nie zbadały prawidłowo wniosku skarżących, nie ustaliły, jakiej konkretnie decyzji dotyczyło wznowienie, oraz zignorowały kwestię zachowania terminu do złożenia wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odmawiający uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania musi prawidłowo przeprowadzić to postępowanie.

k.p.a. art. 149 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienie o wznowieniu postępowania powinno precyzyjnie wyznaczać jego zakres.

k.p.a. art. 138 § § 1 ust. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji lub ją uchyla.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i działania organów dla dobra strony.

k.p.a. art. 77 § § 1 i § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Środki stosowane przez sąd w celu usunięcia naruszenia prawa.

Pr. bud. art. 48

Prawo budowlane

Podstawa do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności.

P.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skutki uchylenia decyzji przez sąd.

Pr. bud. art. 50 § ust. 1

Prawo budowlane

Postępowanie legalizacyjne dotyczące samowoli budowlanej.

Pr. bud. art. 51

Prawo budowlane

Postępowanie legalizacyjne dotyczące samowoli budowlanej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów k.p.a. przy wznowieniu postępowania, w tym nieprawidłowe określenie jego zakresu. Niezbadanie przez organy, jakiej konkretnie decyzji dotyczyło wznowienie postępowania. Zignorowanie przez organ obowiązku zbadania zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Naruszenie zasady dwuinstancyjności i przepisów k.p.a. przez organ odwoławczy, który nie odniósł się do nowych okoliczności podniesionych przez skarżących.

Godne uwagi sformułowania

Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Postanowienie przewidziane w art. 149 § 1 kpa powinno dokładnie wyznaczyć zakres wznowionego postępowania. Ta ostatnia okoliczność (zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie) została w niniejszym postępowaniu całkowicie zignorowana, a będzie ona miała kluczowe znaczenie po ustaleniu, czy skarżący domagają się wznowienia postępowania zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. nr [...], czy tez odrębnego postępowania zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2003 r. znak [...]. Wszczęcie bowiem postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnej.

Skład orzekający

Elżbieta Zielińska-Śpiewak

przewodniczący

Izabela Ostrowska

sprawozdawca

Jolanta Zdanowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności wymogi dotyczące postanowienia o wznowieniu i badania terminu jego złożenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki procedury wznowienia postępowania w kontekście przepisów k.p.a. i nie stanowi przełomowej wykładni prawa materialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla wyniku postępowania są prawidłowo przeprowadzone procedury administracyjne, nawet jeśli stan faktyczny wydaje się prosty. Podkreśla znaczenie formalnych wymogów w prawie.

Błędy proceduralne uchylają nakaz rozbiórki: Sąd wskazuje na kluczowe wymogi wznowienia postępowania.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 287/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Zielińska-Śpiewak /przewodniczący/
Izabela Ostrowska /sprawozdawca/
Jolanta Zdanowicz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. sprawy ze skargi D. i L.J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki budynku warsztatowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 roku, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2005 r., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 149 § 2 kpa, po wznowieniu postępowania – odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. w sprawie całkowitej rozbiórki dobudowanego budynku warsztatowego na działce nr ew. [...] z Obr. [...] w W., przy ul[...], stanowiącej własność D. i L.J.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. W sprawie toczyło się także postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji nr [...], w wyniku którego ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. znak: [...] uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r.
W wyniku kontroli powyższej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 lipca 2004 r. oddalił skargę D. i L. J.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr-[...], organ I instancji wznowił, na wniosek D. i L. J. postępowanie w sprawie budynku warsztatowego w W. przy ul. [...].
Po ponownym przeanalizowaniu dokumentów w trybie wznowieniowym, organ uznał, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...].08.2001 r. i przeprowadzenia nowego postępowania z zastosowaniem art. 50 ust. 1 i art. 51 Prawa budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. w powyższym trybie prowadzi już postępowanie, które zostało zakończone ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] kwietnia 2001 r. i umarzającą postępowanie w sprawie. Powyższe rozstrzygnięcie zostało pozytywnie zweryfikowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 4 grudnia 2003 r. oddalił skargę.
Nadto organ wyjaśnił, iż decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] adresowana była do D. i L. J. i oni też byli właścicielami działki, na której zrealizowano inwestycję, stąd też prawidłowo obowiązek rozbiórki również skierowany był do obojga małżonków.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania D. i L. J. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy w całości podtrzymał argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji, wyjaśniając dodatkowo, iż decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] wydana prze Burmistrza Miasta W. z wniosku L.J. wydana została na D. i L. J. – nigdy nie stała się decyzją ostateczną i nie znajduje się w obrocie prawnym. natomiast działka, na której wybudowano budynek objęty przedmiotowym postępowaniem, stanowi współwłasność D. i L. J.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli D. i L.J., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji.
Skarżący podnieśli, iż w odwołaniu wskazali nowe okoliczności sprawy, potwierdzone opinią techniczną inż. S.S. z dnia [...].10.2005 r., z której wynika, iż nie jest możliwe wykonanie rozbiórki dobudowanej części budynku połączonej z istniejącym budynkiem warsztatowym bez zagrożenia katastrofą.
W toku postępowania odwoławczego skarżący uzupełnili materiał dowodowy o kolejne dwie opnie, z których wynika, że rozbudowana część wraz z istniejącym poprzednio budynkiem stanowi konstrukcyjnie jedną całość.
Zdaniem skarżących organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 kpa, nie odnosząc się do wskazanej w odwołaniu przesłanki wznowienia wyrażającej się w ujawnieniu nowej okoliczności istniejącej w dacie orzeczenia rozbiórki.
Ograniczenie treści uzasadnienia decyzji odwoławczej do powołania się na argumentację organu I instancji, a nie odniesienie się do nowych okoliczności przywołanych w odwołaniu, stanowi zdaniem skarżących o naruszeniu art. 7, 77 § 1 i § 3 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn w niej podniesionych, które jednak Sąd bierze przy rozpatrzeniu sprawy pod uwagę z urzędu.
Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie do treści art. 135 w/w ustawy Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla jej końcowego załatwienia.
Badając legalność zaskarżonej decyzji, jak również utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].09.2005 r. oraz wydanego w toku postępowania postanowienia nr [...] z dnia [...].08.2005 r., Sąd doszedł do przekonania, iż wydane one zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. W związku z tym przepisy dotyczące wznowienia postępowania wymagają rygorystycznego i ścisłego ich stosowania.
Postępowanie wznawia się w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, tak więc granice postępowania wznowieniowego wyznacza zakres sprawy administracyjnej, która została rozstrzygnięta w toku instancji przez wydanie decyzji.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...].08.2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 149 § 1 kpa w związku z art. 145 P 1 pkt 5 kpa, wznowił postępowanie "w sprawie budynku warsztatowego dobudowanego do budynku garażowego i gospodarczego (...) na działce nr ew. [...] z Obr. [...] w W., przy ul. [...]".
Następnie ten sam organ decyzją nr [...] z dnia [...].09.2005 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, po wznowieniu postępowania – odmówił uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. nr [...] z dnia [...].08.2001 r. "w sprawie całkowitej rozbiórki dobudowanego budynku warsztatowego ...".
Badanie sprawy o wznowienie postępowania w zakresie określonym w art. 151 § 1 i art. 151 § 2 kpa może zatem nastąpić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu.
Z powyższego wynika, że postanowienie przewidziane w art. 149 § 1 kpa powinno dokładnie wyznaczyć zakres wznowionego postępowania. Musi zatem określać nie tylko podstawy wznowienia, ale także indywidualizować, dokładnie oznaczać decyzje rozstrzygające sprawę, w której wznawia postępowanie (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25.05.2005 r., sygn. akt II SA/Wa 274/05).
Tymczasem z treści analizowanego postanowienia nie wynika, które postępowanie zostało wznowione, zwłaszcza iż organ przywołuje nie tylko decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. nr [...] z dnia [...].08.2001 r., ale także decyzje, które zapadły w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tejże decyzji, w tym decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak [...].
Analiza wniosku D. i L. J. (której organy nie przeprowadziły) z dnia [...].02.2005 r. prowadzi do wyraźnego wniosku, iż skarżący domagali się wznowienia postępowania zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. znak: [...] uchylającej zaskarżoną decyzję w całości i odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...].08.2001 r. nr [...] nakazującą rozbiórkę ...".
W tym miejscu należy zauważyć, iż podstawowym zadaniem organu do którego wpłynął wniosek o wznowienie było ustalenie jakiego konkretnego postępowania on dotyczy i jaką ostateczną decyzję administracyjną postępowanie to zostało zakończone.
W przypadku wątpliwości organu co do intencji wnioskodawców należało skorzystać z trybu przewidzianego w art. 64 § 2 kpa, a następnie dokonać oceny wniosku stosownie do treści art. 149 kpa.
Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach wznowienia, wymienionych w art. 145 § 1 kpa, czy pochodzi on od strony postępowania oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 kpa.
Ta ostatnia okoliczność została w niniejszym postępowaniu całkowicie zignorowana, a będzie ona miała kluczowe znaczenie po ustaleniu, czy skarżący domagają się wznowienia postępowania zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. nr [...], czy tez odrębnego postępowania zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2003 r. znak [...].
Należy przy Tm pamiętać, iż organ zobowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Wszczęcie bowiem postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnej.
W przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje żadnej z przesłanek o których mowa w art. 145 § 1 kpa lub tez zostało wniesione z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 kpa, organ może na podstawie art. 149 § 3 kpa wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych sytuacjach organ winien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania (ściśle określonego) i poprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 kpa.
Z tych wszystkich względów należy więc uznać, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].08.2005 r. w przedmiocie wznowienia postępowania zapadły z naruszeniem art. 7, 77 kpa w związku z art. 148 i 149 kpa w związku z art. 151 § 1 pkt 1 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze należało orzec jak na wstępie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Rozstrzygniecie w pkt II wyroku znajduje oparcie w art. 152 cytowanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI