VII SA/Wa 2823/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-09-02
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanekodeks postępowania administracyjnegodecyzja ostatecznazmiana decyzjitermin wykonaniazgoda stroninteres społecznyinteres stronygroblanadzór budowlany

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję GINB odmawiającą zmiany terminu wykonania obowiązku usunięcia wad grobli, uznając brak zgody strony za kluczową przesłankę.

Skarżące Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wniosło o zmianę terminu wykonania decyzji nakazującej usunięcie wad grobli, powołując się na trudności organizacyjne po zmianie przepisów. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił zmiany, wskazując na brak zgody jednej ze stron postępowania (A.S.) oraz brak słusznego interesu strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, potwierdzając, że zgoda stron jest kluczowa do zmiany decyzji na podstawie art. 155 k.p.a., a późniejsze oświadczenie zgody nie miało znaczenia.

Sprawa dotyczyła skargi Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), który odmówił zmiany własnej decyzji z marca 2018 r. w zakresie terminu wykonania obowiązku usunięcia nieprawidłowości w grobli. Pierwotna decyzja nakładała obowiązek na Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych, a następnie GINB zmienił ją, wskazując jako zobowiązanego Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Skarżący wniósł o przedłużenie terminu z grudnia 2018 r. na grudzień 2020 r., argumentując trudnościami organizacyjnymi po wejściu w życie nowej ustawy Prawo wodne i załączając zgodę Starosty G. GINB odmówił zmiany decyzji, powołując się na art. 155 k.p.a., który wymaga zgody wszystkich stron postępowania. Stwierdził, że A. S., właścicielka sąsiedniej działki, nie wyraziła zgody na zmianę terminu, a jej brak odpowiedzi na wezwanie organu oznaczał brak zgody. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że GINB prawidłowo zastosował art. 155 k.p.a. Podkreślono, że zgoda stron jest kluczowa do zmiany decyzji ostatecznej, a późniejsze oświadczenie zgody przez A. S. było irrelewantne, gdyż zostało uzyskane po wydaniu decyzji przez GINB. Sąd uznał również, że skarżący nie wykazał słusznego interesu strony uzasadniającego zmianę terminu, zwłaszcza w kontekście obowiązku utrzymania grobli w należytym stanie technicznym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, zgoda wszystkich stron postępowania jest kluczową przesłanką do zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 155 k.p.a. wymaga łącznego spełnienia przesłanek, w tym zgody strony na zmianę lub uchylenie decyzji. Brak wyraźnej zgody jednej ze stron uniemożliwia zastosowanie tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

p.b. art. 66 § 1

Prawo budowlane

Podstawa do nakazania usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 154

Kodeks postępowania administracyjnego

Zastosowanie art. 154 k.p.a. zamiast art. 155 k.p.a. zostało odrzucone przez sąd.

p.b. art. 61

Prawo budowlane

Obowiązek właściciela lub zarządcy obiektu do utrzymywania go w należytym stanie technicznym.

Prawo wodne art. 526

Reguluje przejęcie obowiązków związanych z gospodarką wodną przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa uchylenia decyzji organu niższej instancji.

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 97 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do podjęcia zawieszonego postępowania.

k.p.a. art. 50 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wezwanie strony do zajęcia stanowiska.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 12 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do działania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 35 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do niezwłocznego załatwiania spraw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak zgody jednej ze stron postępowania (A.S.) na zmianę decyzji jest przesłanką negatywną do jej zmiany w trybie art. 155 k.p.a. Późniejsze oświadczenie zgody strony nie ma znaczenia prawnego, gdyż zgoda musi być uprzednia. Trudności organizacyjne skarżącego nie stanowią słusznego interesu strony uzasadniającego zmianę terminu wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 66 p.b.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 155 k.p.a. zamiast art. 154 k.p.a. Błędna interpretacja art. 155 k.p.a. w zakresie pojęcia 'nabycia prawa'. Niezastosowanie art. 154 k.p.a. Niewłaściwe zastosowanie art. 155 k.p.a. w zakresie braku słusznego interesu strony. Naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie materiału dowodowego i brak ustalenia stanowiska A.S. Naruszenie art. 12 § 1 i 35 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji po terminie.

Godne uwagi sformułowania

Zgoda ta musi pochodzić nie tylko od strony wnioskującej, która nabyła prawo, ale też od pozostałych stron uczestniczących w postępowaniu pierwotnym, co jest związane z wyjątkowością odstąpienia od zasady trwałości decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Dokonanie zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. w sytuacji, gdy jedna ze stron nie wyraża na to zgody, prowadzi do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgoda taka musi być wyraźna i nie może być dorozumiana ani domniemana. Problemy natury organizacyjnej nie stanowią o słusznym interesie strony, zwłaszcza w sytuacji, gdy w grę wchodzą obowiązki nałożone na podstawie art. 66 ust. 1p.b., który, jak słusznie wskazał GINB w odpowiedzi na skargę, pełni funkcję dyscyplinującą w stosunku do zarządcy obiektu budowlanego...

Skład orzekający

Andrzej Siwek

sprawozdawca

Grzegorz Antas

członek

Mirosław Montowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 k.p.a. w kontekście zgody stron na zmianę decyzji ostatecznej, zwłaszcza decyzji zobowiązujących, oraz znaczenie zgody uprzedniej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany decyzji administracyjnej, gdzie wymagana jest zgoda wszystkich stron.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie zgody stron w postępowaniu administracyjnym, co jest częstym problemem praktycznym. Pokazuje też, jak sąd interpretuje pojęcie 'słusznego interesu strony' w kontekście obowiązków prawnych.

Zgoda sąsiada kluczem do zmiany decyzji administracyjnej – nawet po latach?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2823/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-09-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek /sprawozdawca/
Grzegorz Antas
Mirosław Montowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 320/21 - Wyrok NSA z 2023-11-08
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 1332
art. 66
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), , Protokolant specjalista Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2020 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa [...] Zarząd [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2019 r. znak [...] w przedmiocie zmiany decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2019 r., znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "GINB"), działając na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., "k.p.a."), odmówił zmiany własnej decyzji z dnia [...] marca 2018 r., znak [...].
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ("[...] WINB") decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 82 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm., dalej jako "p.b") oraz art. 104 k.p.a. nakazał [...] Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w S. ("Zarząd") usunięcie, w terminie do [...] grudnia 2018 r., nieprawidłowości występujących w grobli położonej wzdłuż prawego brzegu rzeki R. (M. od km 0+745 do km 2+214), gmina T., powiat g., poprzez zlikwidowanie przecieków i filtracji wody przez korpus grobli, pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane i legitymującej się przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego.
W wyniku rozpoznania odwołania Zarządu GINB decyzją z [...] marca 2018 r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił ww. decyzję [...] WINB w części określającej podmiot zobowiązany do wykonania obowiązku i w tym zakresie nałożył obowiązek na Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Pismem z [...] października 2018 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w G. ("skarżący") wniosło o zmianę terminu z [...] grudnia 2018 r. na [...] grudnia 2020 r., wskazując, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie powołano na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566, "Prawo wodne") i nowopowstała jednostka przechodzi proces organizacji, co powoduje trudności w realizacji całości robót w wyznaczonym terminie. Do wniosku załączono zgodę Starosty G. na zmianę ww. terminu.
Postanowieniem z [...] listopada 2018 r., znak: [...], GINB zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ww. wniosku do czasu rozpoznania wniesionej przez skarżącego skargi na decyzję z [...] marca 2018 r., znak: [...] przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 grudnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1010/18 oddalił skargę na decyzję z [...] marca 2018 r. Wyrok ten jest prawomocny.
Następnie GINB, stosownie do dyspozycji art. 97 § 2 k.p.a., postanowieniem z [...] czerwca 2019 r., znak: [...] podjął postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Decyzją z dnia [...] października 2019 r., znak [...], wydaną na podstawie art. 155 k.p.a., GINB odmówił zmiany własnej decyzji z [...] marca 2018 r.
W uzasadnieniu decyzji, powołując się na wyroki sądów administracyjnych GINB wyjaśnił, że warunkiem zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. jest uzyskanie zgody stron postępowania zakończonego decyzją, której zmiany wniosek dotyczy. Zgoda ta musi pochodzić nie tylko od strony wnioskującej, która nabyła prawo, ale też od pozostałych stron uczestniczących w postępowaniu pierwotnym, co jest związane z wyjątkowością odstąpienia od zasady trwałości decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Dokonanie zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. w sytuacji, gdy jedna ze stron nie wyraża na to zgody, prowadzi do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
I dalej, organ stwierdził, że z informacji zawartej w pkt 6 ppkt 3 i 4 – Wnioski dotyczące stanu technicznego grobli, ekspertyzy z czerwca 2017 r. wynika, że:
- "3. Głównym zadaniem grobli jest ochrona gruntów na zawału przed spiętrzonymi wodami na stopniu wodnym T..
- 4. Grobla nie jest urządzeniem przeciwpowodziowym i takiej też funkcji nie pełni".
GINB podkreślił, że [...] WINB pismem z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...] zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie niewłaściwego stanu technicznego grobli wzdłuż prawego brzegu rzeki R.. W tym piśmie organ wojewódzki poinformował, że "Za strony uznaje właścicieli działek nr [...],[...] i [...] obręb T,, przyległych do grobli w miejscu występowania rozlewiska, tj. Starostę G, i Panią A. S.". Z informacji zawartej w wyrysie i wypisie z ewidencji gruntów wynika, że nieruchomość o nr działki [...] (prawy brzeg zawala rzeki R. – działka nr [...]), stanowi własność A. S. (kw. [...]), leży w zasięgu oddziaływania rzeki R.. A. S.jest zatem stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] marca 2018 r. Jej zgoda jest niezbędną przesłanką do ewentualnej zmiany terminu wykonania nałożonego obowiązku.
Tymczasem skarżący w we wniosku o zmianę decyzji wskazał "Informujemy, że uzyskaliśmy zgodę Starosty G., natomiast Pani A. S. nie zajęła jednoznacznego stanowiska w sprawie i nie posiadamy pisemnej zgody na zmianę terminu".
W tej sytuacji GINB pismem z [...] sierpnia 2019 r., znak: [...], działając w trybie art. 50 § 1 k.p.a. wezwał A. S. o zajęcie stanowiska w sprawie wniosku skarżącego. Jak poinformowano A. S., brak odpowiedzi będzie oznaczał, że nie wyraziła ona zgody na zmianę decyzji GINB z [...] marca 2018 r. Wezwanie, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, zostało podjęte przez A. S. [...] sierpnia 2019 r., zatem termin do zajęcia stanowiska upłynął [...] września 2019 r. Wezwanie w ww. przedmiocie pozostało bez odpowiedzi.
Mając na uwadze powyższe GINB stwierdził, że decyzja z [...] marca 2018 r., z uwagi na brak zgody strony postępowania nie może być zmieniona w trybie art. 155 k.p.a.
Nadto organ wskazał, że ustawodawca w ww. przepisie uzależnił dopuszczalność zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznej od wystąpienia przesłanki interesu społecznego lub słusznego, czyli kwalifikowanego interesu strony. Słuszność interesu strony musi mieć wymiar obiektywny, jednoznacznie wskazujący na jego oczywistość, przy czym organ administracji w ocenie słuszności takiego interesu strony nie może kierować się wyłącznie subiektywnym stanowiskiem zainteresowanego.
Na skutek przekształceń w strukturze organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami z dniem wejścia w życie nowego Prawa wodnego, tj. 1 stycznia 2018 r. zadania dotychczasowego Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, dotychczasowych dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej oraz marszałków województw związane z utrzymaniem wód oraz pozostałego mienia Skarbu Państwa związanego z gospodarką wodną, a także inwestycjami w gospodarce wodnej wykonuje Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, a ścisłej rzecz biorąc jego organy – Prezes Wód Polskich oraz dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich - art. 526 Prawa wodnego.
GINB wskazał, że jego obowiązkiem jest dążenie do możliwie szybkiego usunięcia nieprawidłowości, wyznaczenie możliwie krótkiego, aczkolwiek oczywiście racjonalnego z punktu widzenia obiektywnej możliwości realizacji obowiązku przez zobowiązaną, terminu wykonania nakazanych czynności. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w S. już w grudniu 2015 r. miał wiedzę, że stan techniczny grobli położonej wzdłuż prawego brzegu rzeki R., gmina T. jest nieodpowiedni, co ustalił podczas kontroli przeprowadzonej [...] grudnia 2015 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie obowiązkami w przedmiocie grobli z mocy prawa zostało zobowiązane już [...] stycznia 2018 r.
Pozostawienie niewłaściwego stanu grobli na dalsze dwa lata, co powoduje kolejne zalewanie terenów zawala w okresach wysokiej wody czy wypłukiwanie kruszyw z korony grobli, w ocenie organu odwoławczego, nie jest w interesie społecznym ani w interesie strony.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie GINB, zmiana o dwa lata terminu wykonania obowiązku jedynie uzasadniana przekształceniami organizacyjnymi związanymi z wejściem w życie nowej ustawy Prawo wodne nie była do zaakceptowania.
Skargę na tę decyzję wywiodło Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w G., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, tj.:
- art. 66 ust. 1 p.b. poprzez wyznaczenie skarżącemu terminu wykonania zobowiązania w sposób nieracjonalnie krótki, uniemożliwiający wypełnienie nałożonych obowiązków w terminie i pozostawienie w mocy decyzji z dnia 1 marca 2018 r. w zakresie wyznaczonego terminu wykonania nałożonych obowiązków przy jednoczesnej zmianie podmiotu zobowiązanego w tym zakresie, podczas gdy zgodnie z wykładnią powołanego przepisu organ powinien wyznaczyć termin wykonania nałożonych obowiązków uwzględniając realia sprawy, a tym samym powinien wziąć pod uwagę zmianę podmiotu zobowiązanego i realny brak możliwości wykonania zobowiązania przez skarżącego w tak krótkim terminie,
- art. 155 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której prawidłowa subsumpcja powinna prowadzić do wydania decyzji na podstawie innego przepisu,
- art. 155 k.p.a. poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że przez "nabycie prawa" należy rozumieć również nałożony na stronę obowiązek prawny, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że w sprawie nie występują sprzeczne interesy stron, a mocą ww. decyzji na skarżącego został nałożony obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w grobli położonej wzdłuż prawego brzegu rzeki R., gmina T., w konsekwencji czego żadna ze stron postępowania nie nabyła prawa, o którym mowa w ww. przepisie,
- art. 154 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy przedmiotowa sprawa dotyczy decyzji, z której nie wynikają prawa strony, co oznacza zgodnie z treścią powołanego wyżej przepisu brak obowiązku uzyskania zgody stron postępowania i możliwość uchylenia lub zmiany decyzji przez organ, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a tym samym jego zastosowanie w istotny sposób zmienia przesłanki, których wypełnienie jest niezbędne do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej,
- art. 155 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie nie istnieje słuszny interes strony postępowania uzasadniający zmianę decyzji i przedłużenie terminu na wypełnienie nałożonego na skarżącego obowiązku, podczas gdy skarżący wnosząc o przedłużenie terminu wykonania zobowiązania wskazał na słuszny interes strony polegający na wstąpieniu do postępowania w czasie jego trwania na skutek zmiany ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, co oznaczało, iż jako nowa jednostka, przechodząca proces reorganizacji, z uwagi na wielkość inwestycji oraz nieracjonalnie krótki termin wykonania zobowiązania nie posiada wystarczającego zabezpieczenia organizacyjnego oraz finansowego na wykonanie nałożonego przez organ zobowiązania w terminie,
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności braku wyczerpującego ustalenia stanowiska uczestniczki A. S., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
- art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji po terminie, o którego przedłużenie wnosił skarżący, podczas gdy organ administracji ma obowiązek niezwłocznego załatwienia sprawy, która nie wymaga zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień.
Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Nadto organ wskazał, że o stwierdzonych nieprawidłowościach w stanie technicznym obiektu skarżący posiadał wiedzę – a wcześniej jego poprzednik prawny – już od 2015 r. Ponadto z art. 61 p.b. wynika, że czynności związanych z utrzymaniem obiektu w należytym stanie, jego właściciel lub zarządca winien dokonywać na bieżąco w razie potrzeby, nie zaś tylko w wyniku nakazów właściwych organów. Z tego względu nałożenia obowiązków na podstawie art. 66 Prawa budowlanego nie należy rozumieć jako dodatkowego obciążenia strony, gdyż realizuje ono funkcję dyscyplinującą – przypomina bowiem o obowiązkach wynikających z odpowiedzialności za dany obiekt.
Przy piśmie z dnia [...] lipca 2020 r. skarżący przesłał oświadczenie A. S.z dnia [...] lipca 2020 r., że wyraża zgodę na zmianę ww. decyzji GINB w zakresie wyznaczonego terminu wykonania nałożonego obowiązku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, p.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wydając zaskarżoną decyzję, nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja GINB z [...] października 2019 r., znak [...], odmawiająca zmiany decyzji GINB z [...] marca 2018 r. w zakresie terminu do wykonania robót budowlanych.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 155 k.p.a. Zgodnie z jego treścią decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.
Z wykładni gramatycznej przepisu art. 155 wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:
1) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji,
2) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji,
3) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony (patrz: wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2020 r. sygn.. akt II OSK 3723/19, cbois; Andrzej Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", WKP 2020, pkt 13 do art. 155).
Odnosząc się do zarzutu, że w omawianej sprawie zastosowano art. 155 zamiast art. 154 k.p.a., podnieść należy, że w doktrynie i orzecznictwie od lat ugruntowany jest pogląd, że przepisom art. 155 podlegają nie tylko decyzje uprawniające, lecz także decyzje zobowiązujące (tak m.in. Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2020, na który notabene powołuje się w swojej skardze skarżący; wyroki Sądu Najwyższego z 12 grudnia 1997 r., sygn. akt III RN 92/97, OSNAPiUS 1998, Nr 10, poz. 290; Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 1985 r., sygn. akt III SA 1003/85, OSPiKA z 1987 r. Nr 7-8 poz. 163; Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 maja 2003 r., sygn. akt IV SA 3205/01). W doktrynie wskazuje się na szerokie rozumienie praw nabytych, o których mowa w art. 155 k.p.a. Treścią prawa nabytego jest również rozstrzygnięcie o obowiązkach jednostki (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, s.898). Decyzje nakładające obowiązek są decyzjami, na mocy których strony nabywają prawo do wykonania tylko obowiązków określonych w decyzji a nie innych.
Zasadnie zatem GINB do wniosku skarżącego zastosował art. 155, nie zaś art. 154 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego co do braku stanowiska uczestniczki postępowania A.S. wskazać należy, że organ zwrócił się do niej pismem z [...] sierpnia 2019 r., o zajęcie stanowiska w sprawie wniosku o zmianę decyzji i prawidłowo przyjął rygor braku zgody w razie braku jej wyraźnego udzielenia w zakreślonym terminie. Zgoda wszystkich stron postępowania stanowi podstawową przesłankę zastosowania przepisu art. 155 k.p.a., prowadzącego do zmiany decyzji ostatecznej. Zgoda taka musi być wyraźna i nie może być dorozumiana ani domniemana (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1220/17). Zasadnie zatem organ przyjął, że – wobec braku wyraźnej zgody A. S. na zmianę decyzji z [...] marca 2018 r. – nie może ona zostać dokonana, i już sam ten argument byłby wystarczający do uzasadnienia decyzji odmownej.
Podkreślić należy, że przedłożone do Sądu oświadczenie A. S. z dnia [...] lipca 2020 r., że wyraża zgodę na zmianę ww. decyzji GINB w zakresie wyznaczonego terminu wykonania nałożonego obowiązku, jest irrelewantne dla rozstrzygnięcia GINB wydanego w omawianej sprawie, albowiem zostało uzyskane już po zakończeniu postepowania administracyjnego. Zgoda przewidziana w art. 155 k.p.a. powinna być uprzednia (tj. udzielona przed wydaniem decyzji z art. 155 k.p.a.). W ocenie Sądu dyskrecjonalna wola stron co do zgody na zmianę decyzji jest ograniczona czasowo, a zmianie treści oświadczenia woli dokonanej po wydaniu decyzji nie można przypisywać takiego samego znaczenia, jak oświadczeniu woli złożonemu przed wydaniem decyzji zmienionej. W przeciwnym razie ujęcie przez ustawodawcę zgody stron jako przesłanki wydania decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. nie miałoby znaczenia.
Ponadto stwierdzić należy, że zdaniem Sądu również zarzut dotyczący ustalenia przez organ braku słusznego interesu strony jest niezasadny. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że decyzje wydawane na podstawie art. 66 ust. 1 p.b. mają charakter związany. Właściwy organ jest zobligowany do wydania w określonych okolicznościach decyzji takiego rodzaju, a na jej zmianę nie może mieć wpływu zgoda lub wola stron, nie jest to bowiem decyzja uznaniowa Organ ma jednak możliwość swobody w zakresie określenia terminu wykonania nakazanych robót budowlanych. Zatem ostateczna decyzja może zostać w powyższym zakresie zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. Niemniej jednak zbyt długie utrzymywanie budynku w nieodpowiednim stanie technicznym nie realizuje interesu społecznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 listopada 2019 r, sygn. akt II OSK 3287/17). O złym stanie przedmiotowej grobli poprzednik prawny skarżącego wiedział już w grudniu 2015 r., a skarżący – od daty utworzenia ([...] stycznia 2018 r.), albowiem przejął on ogół praw i obowiązków dotychczasowego Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, dotychczasowych dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej oraz marszałków województw, związanych z utrzymaniem wód oraz pozostałego mienia Skarbu Państwa związanego z gospodarką wodną, a także inwestycjami w gospodarce wodnej (art. 526 Prawa wodnego). Problemy natury organizacyjnej nie stanowią o słusznym interesie strony, zwłaszcza w sytuacji, gdy w grę wchodzą obowiązki nałożone na podstawie art. 66 ust. 1p.b., który, jak słusznie wskazał GINB w odpowiedzi na skargę, pełni funkcję dyscyplinującą w stosunku do zarządcy obiektu budowlanego, który nie wywiązuje się z określonego w art. 61 tej ustawy obowiązku utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej.
Nie można zatem w przedmiotowej sprawie mówić o słusznym interesie strony ani tym bardziej o interesie społecznym.
Podniesienie zarzutu naruszenia art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 1 k.p.a. pozostaje bez wpływu na wynik kontroli zaskarżonej decyzji. Jeśli strona była niezadowolona z tempa załatwiania sprawy, winna była podjąć odpowiednie kroki zmierzające do zdyscyplinowania organu (np. wniesienie ponaglenia, a następnie skargi na przewlekłe prowadzenie sprawy, zaskarżenie postanowienia o zawieszeniu postępowania).
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI