VII SA/Wa 2817/24

VII SA/Wa 2817/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /sprawozdawca/
Tomasz Janeczko
Waldemar Śledzik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), sędzia WSA Tomasz Janeczko, , Protokolant: referent Radosław Fijałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 9 września 2024 r. nr 163/2024 w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę
Uzasadnienie
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (MWINGiK) decyzją z 9 września 2024r. nr 163/2024, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, po rozpatrzeniu odwołania M. B. - utrzymał w mocy decyzję Starosty W. (Starosta) z [...] nr [...] aktualizującą ewidencję gruntów i budynków w zakresie usunięcia działek nr [...] i [...] , obr. [...] P. , jedn. ew. [...] S. i ujawnieniu działki nr [...] oraz o odmowie aktualizacji poprzez ujawnienie 0.2250 ha powierzchni ww. działki:
Organ przedstawił przebieg postępowania i wskazując na uprzednio wydane decyzje zaznaczył m.in., że opisane działki wykazano na podstawie operatu podziałowego zaewidencjonowanego w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym pod nr [...] . Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z [...] nie zatwierdziła projektu podziału tej działki. Starosta przywrócił oznaczenie działki nr [...] , a co do jej powierzchni wskazał, że uległa ona zmianie wobec zastosowania dokładniejszej metody pomiaru, a nie zmiany granicy. Dodał, że działki drogowe dojazd do dz. nr [...] są współwłasnością osób fizycznych.
Organ wezwał stronę do dostarczenia dokumentów i dowodów mających znaczenie w sprawie. W odpowiedzi strona złożyła oryginał odpisu i mapy z 1985 r., na mocy których wpisano w KW tą nieruchomość i ponowiła żądanie wykazania posiadania drogi dojazdowej do jej gruntów. Starosta wezwał zatem do dostarczenia dokumentacji mogącej stanowić podstawę żądanych zmian. Mając na uwadze, że nr dz. [...] ujawniono w bazie egib przed wydaniem decyzji z [...]., która została uchylona decyzją z [...], r., Starosta decyzją z [...], przywrócił poprzednie oznaczenia - dz. ew. nr [...] (0.0012 ha) i [...] (0.2213 ha). W dniu 31 października 2022 r. odmówił aktualizacji powierzchni i oznaczenia ww. działek, którą MWINGiK decyzją z 10 lutego 2023 r. utrzymał w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 19 października 2023 r. VII SA/Wa 967/23 uchylił obie decyzje wskazując, że oczywistym błędem było wykazanie w egib, na podstawie decyzji z [...] , działek nr [...] i nr [...] , dlatego winien orzec o przywróceniu nr. działki [...] . Natomiast za zasadne uznał brak podstaw do aktualizacji w zakresie jej powierzchni, z uwagi na brak aktualnych dokumentów, potwierdzających powierzchnię 0.2250 ha. Wyrok jest prawomocny od 5 stycznia 2024r.
W konsekwencji Starosta decyzją z [...] zaktualizował egib w opisanym zakresie i odmówił aktualizacji powierzchni.
MWINGiK przytoczył art. 2 pkt 8 pgik oraz art. 24 ust. 2a pgik i podkreślił, że egib na tym terenie założono w 1975 r. wykorzystując m.in. ustalenia stanu posiadania osób władających gruntami wsi H. "A" z 1964r. i dokumentację z 1972 r. wznawiającą przedwojenną parcelację. Jako właściciela działki wykazano L. S. , a w rejestrze z 1977 r. władającego – [...] Skarżącą wpisano na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w O. z [...], [...] stwierdzającego nabycie spadku po L. i A. S.. Ponadto, w KW nr [...] tej nieruchomości jako podstawę wpisu własności wskazano zaświadczenie Państwowego Biura Notarialnego w O. z [...] W bazie egib skarżąca obecnie wykazana jest jako właścicielka dz. nr [...] i nr [...] .
W 1997 r. sporządzono mapę z projektem podziału działek na części Ośrodka Wypoczynkowego Z. , co dokumentuje operat techniczny przyjętym do zasobu 6 maja 1997 r. pod nr [...] , aktualny nr [...]. Projekt podziału działki nr [...] był częścią tego opracowania. Ze sprawozdania technicznego na podstawie badań materiałów zasobu i badań hipotecznych wynika, że określono współrzędne punktów granicznych na tym terenie. Obliczona na ich podstawie powierzchnia działki nr [...] wyniosła 0.2225 ha. W ww. opracowaniu dokonano projektu podziału działki nr [...] na działki nr [...] (0.0012 ha) i nr [...] (0.2213 ha). Projekt zatwierdziła decyzja z [...] , która jednak nie obejmowała działki nr [...] . Jednak dane wprowadzono do egib również w zakresie działki nr [...] .
Organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty - uwzględniające wskazania Sądu - że decyzja z 1997 r. nie zatwierdziła podziału działki nr [...] , a więc nie mogła być podstawą zmian w egib w tym zakresie. Zgodził się także z argumentacją o odmowie aktualizacji powierzchni nieruchomości.
Powołując się na judykaturę zaznaczył, że dokumenty określające poprzedni stan prawny działek nie są podstawą zarejestrowania tego stanu w egib, jeżeli stan późniejszy stwierdzono kolejnym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek ustalenia stanu prawnego danych działek, jak w tej sprawie. Skarżąca nie złożyła dokumentów uzasadniających zmianę w egib co do pow. 0.2250 ha.
Podkreślił, że aktualizacja ewidencji polega na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu, a konieczność zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana. Naczelną zasadę wiarygodności danych ujawnionych w egib należy rozumieć w kategoriach dążenia do ich zgodności ze stanem, który potwierdza materiał źródłowy. Rolą ewidencji nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych. Błędne jest oczekiwanie, że w tym postępowaniu dojdzie do załatwienia sporu o prawo własności, o granice czy powierzchnie ich działek, ponieważ organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. Kwestia ta jest w orzecznictwie traktowana jako oczywista.
W odniesieniu do wskazywanych przez skarżącą wpisów w KW tej nieruchomości ponownie wskazał, za wyrokiem WSA w Warszawie VII SA/Wa 967/23, że prowadzenie ksiąg wieczystych reguluje ustawa z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, a jej zapisy nie dają organowi ewidencyjnemu prawa ingerowania w zapisy KW. Zgodnie z art. 26 ww. ustawy oznaczenie nieruchomości w dziale 1-0 księgi wieczystej wykazywane jest na podstawie danych egib. Jeżeli dokonano aktualizacji egib, to organ ewidencyjny, zgodnie z § 35 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 27 lipca 2021 w sprawie egib, zawiadomi właściwy miejscowo sąd rejonowy o dokonanej zmianie.
Skargę na tą decyzję złożyła M. B. i wnosząc o jej uchylenie i przywrócenie placu [...] o pow. 0.2250m2 wraz z drogą dojazdową o szer. 8 m wskazała, że Starostwo kolejny raz oszukało WSA, poświadczyło nieprawdę co do powierzchni działki.
Zaznaczyła, że nie jest to sprawa archiwalna, lecz bieżąca z 2018r. W KW Sądu Rejonowego w W. H. P. - prowadząca sprawę - poświadczyła nieprawdę odnośnie numeru i powierzchni przedwojennej własności. Powołała się na akt notarialny z [...]. nr [...]. Wskazała, że w rejestrze z 1930r. i wykazie właścicieli, jako właściciela działki wskazano L. S.. Taki stan był też w 1975r.
Starostwo "z za biurka" odebrało 25 m 2 placu, który trzeba zwrócić.
Nieporozumieniem jest akt notarialny z 10 sierpnia 1976r.
Skarżąca wniosła o: wycofanie sfałszowanych dokumentów dostarczonych i podpisanych przez Starostwo, wprowadzenie do sytemu oryginału opisu i mapy z [...] (spadek MB postanowienie SR); nakazanie wycofania wprowadzonych zmian - Starostwo dokonało fałszywego wpisu w systemie i w KW - doprowadziło do tego, że plac [...] nie istnieje; droga dojazdowa o szer. 8 m do placu [...] przydzielona została podczas zakupu w 1939r. i wraz z placem jest własnością S. . Pracownicy [...] weszli w drogę dojazdową S. ; gdyby Sąd uznał za konieczne kolejne opracowania, strona wniosła o sporządzenie go przez Starostwo - geodetę uprawnionego; wniosła również o to, aby Z. U. usunął siatkę, którą zagrodził słupki nasze graniczne oraz o zwrot przedwojennej własności - wpisanie do hipoteki warszawskiej - wpis przetrwał okupację, Powstanie Warszawskie, ale nie przetrwał pracowników Wyszkowa.
Plac [...] o pow. 2250 m2 wraz z drogą musi wrócić do prawowitych właścicieli, ponieważ skarżąca nie może dysponować własnością, nie może wymierzyć placu, ani go sprzedać.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył co następuje.
Stosownie do art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadkach naruszenia: prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a); prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b); innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c).
W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Kluczowy w niniejszej sprawie - co całkowicie pomija skarżąca - był fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 października 2023 r. VII SA/Wa 967/23 z uchylił decyzję MWINGiK z 10 lutego 2023 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty W. z 31 października 2022 r. o odmowie aktualizacji informacji w egib w zakresie powierzchni i oznaczenia opisanych działek.
Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W konsekwencji zarówno dla organu ponownie rozpatrującego sprawę, jak i Sądu, zawarty w wyroku pogląd dotyczący zastosowanych przepisów oraz ocena stanu faktycznego są wiążące. Skutki orzeczenia mają zatem wpływ na ponowne postępowanie administracyjne, jak i sądowo administracyjne w przypadku kolejnego zaskarżenia rozstrzygnięcia.
Dodać należy, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej zawartej w wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony jedynie w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a od oceny prawnej można odstąpić, jeżeli stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ takiej zmianie, że należy zastosować inne przepisy prawa, albo gdy przy niezmienionym stanie faktycznym, po wydaniu orzeczenia, zmienił się stan prawny. Ostatnia z przedstawionych sytuacji nie miała miejsca przy ponownym rozpoznaniu tej sprawy, Sąd miał zatem obowiązek zbadać, czy organy zastosowały się do oceny prawnej i wskazań przedstawionych w powyższym wyroku.
W zapadłym w tej sprawie wyroku z 19 października 2023 r. Sąd wskazał po pierwsze na oczywisty błąd Starosty W. w zakresie wykazania w egib, w oparciu o decyzję z [...] , działek ew. nr [...] i nr [...] , bowiem decyzja ta nie zatwierdzała podziału działki nr ew. [...] , a więc organ nie miał podstaw do wprowadzenia takiej zmiany do egib, a po drugie podzielił argumentację, że organ ewidencyjny nie mógł dokonać aktualizacji egib w zakresie powierzchni tej nieruchomości, wobec braku aktualnych dokumentów, potwierdzających wskazaną przez skarżącą powierzchnię 0.2250 ha.
\N zaleceniach WSA wskazał, że organ winien w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 24 ust. 2b pkt 2 pgik przywrócić działce numer [...] , co odzwierciedli stan prawny nieruchomości, jak i przesądził, że organ nie miał podstaw do aktualizacji egib odnośnie jej powierzchni w związku z brakiem aktualnych dokumentów, z których wynikałaby wskazana przez skarżącą powierzchnia 0.2250 ha.
Zalecenia powyższe organ zrealizowały w ponownym postępowaniu ujawniając w ewidencji działkę nr [...] i odmawiając jej aktualizacji poprzez wskazanie powierzchni 0.2250 ha, jak tego domagała się skarżąca.
W opisanym stanie faktycznym i prawnym - art. 153 p.p.s.a. - organy nie mogły wydać decyzji zgodnej z wnioskami strony.
Powtórzyć zatem można jedynie, że skoro w 1997 r. sporządzono mapę z projektem podziału działek położonych na części OW [...], w tym działki nr [...] na dwie działki o nr [...] i [...] , a decyzja z [...] , [...], zatwierdzająca ww. podział nie objęła działki nr [...] , to oczywiste jest, że nie można było na jej podstawie wprowadzić zmian w ewidencji w tym zakresie.
Natomiast odnośnie kwestionowanej przez skarżącą po raz kolejny powierzchni działki [...] - jak już wyżej wskazano - Sąd przesądził o braku możliwości ujawnienia 0.2250 ha, skoro nie ma aktualnie dokumentów potwierdzających taki stan. Podczas dokonywania pomiaru działki [...] w latach 1996-1997 obliczono współrzędne punktów granicznych działek znajdujących się na części Ośrodka Wypoczynkowego Z. w układzie 1965. Stwierdzono wówczas rozbieżności między pomiarami powierzchni hipotecznymi, a obliczonymi. Zmiana powierzchni nieruchomości z 0,2250 na 0,2225 ha wynikała zatem z dokładniejszego pomiaru.
Wpis w ewidencji ma charakter rejestrowy, czyli tylko techniczny. Ewidencja nie służy kształtowaniu stanu prawnego, ale wyłącznie go odzwierciedla. Informacje w egib podlegają aktualizacji na podstawie: przepisów prawa; wpisów w księgach wieczystych; prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu; ostatecznych decyzji administracyjnych; aktów notarialnych; aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych; zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane , do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu; wpisów w innych rejestrach publicznych; dokumentacji geodezyjnej przyjętej do pzgik, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b jak stanowi art. 24 ust. 2b.
Skarżąc nie przedstawiła - pomimo wezwania - dokumentów potwierdzających konieczność zaktualizowania ewidencji w tym zakresie. Natomiast te, które dołączyła (kopie: zaświadczenia Państwowego Biura Notarialnego w O. o sprzedaży działki [...] , zaświadczenia z 10 sierpnia 1976, postanowienia Sądu z 29 września 1976 r., opisu i mapy z 19 maja 1985 r., wniosku o założenie KW i zeznań Kierownika Zespołu Ewidencji Nieruchomości w Z. s dotyczą okresu sprzed 1997r., to jest sprzed ostatniego pomiaru ww. działki.
Z podanych wyżej przyczyn, żaden z zarzutów skargi nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
-----------------------
#