VII SA/Wa 281/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję GINB odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny gazociągu z 1986 r., uznając brak rażącego naruszenia prawa mimo niezgodności z ówczesnym planem zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji z 1986 r. zatwierdzającej plan realizacyjny gazociągu, zarzucając jej rażące naruszenie prawa, ponieważ teren inwestycji nie był wówczas przeznaczony pod tego typu budowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że mimo naruszenia przepisów, nie było ono rażące, zwłaszcza po upływie blisko 30 lat od wydania decyzji i w kontekście zgodności z aktualnym planem zagospodarowania oraz społecznego uzasadnienia inwestycji.
Sprawa dotyczyła skargi M. F. i J. F. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] grudnia 2015 r., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1986 r. zatwierdzającej plan realizacyjny gazociągu. Skarżący argumentowali, że decyzja z 1986 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ teren, na którym miał powstać gazociąg, nie był wówczas przeznaczony pod taką inwestycję zgodnie z Planem Ogólnym Zagospodarowania Miasta [...] z 1974 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że naruszenie, jeśli wystąpiło, nie było rażące, ponieważ skutki decyzji należy oceniać również w świetle aktualnych przepisów, a obecny plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza realizację tego typu inwestycji. Ponadto, organ podkreślił, że stwierdzenie nieważności decyzji jest środkiem nadzwyczajnym i wymaga bezspornego ustalenia rażącego naruszenia prawa, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. Sąd administracyjny podzielił stanowisko GINB, oddalając skargę. Sąd podkreślił, że upływ czasu od wydania decyzji (blisko 30 lat) powinien mieć wpływ na ocenę naruszenia jako rażącego, zwłaszcza w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 46/13. Sąd uznał, że nawet jeśli doszło do naruszenia przepisów planistycznych obowiązujących w 1986 r., nie było ono rażące, biorąc pod uwagę społeczne uzasadnienie inwestycji, jej zgodność z późniejszymi planami zagospodarowania oraz fakt, że decyzja ta była podstawą do uzyskania pozwolenia na budowę i nie była kwestionowana przez skarżących przez wiele lat. Sąd odrzucił również zarzut dotyczący braku czynnego udziału w postępowaniu jako podstawę nieważności, wskazując, że jest to przesłanka do wznowienia postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisów planistycznych, nawet jeśli oczywiste, nie zawsze jest rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., szczególnie gdy od wydania decyzji upłynął znaczny czas, a decyzja była podstawą do dalszych działań i jest zgodna z aktualnymi przepisami.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu, że kluczowe dla oceny rażącego naruszenia prawa jest nie tylko oczywistość naruszenia, ale także wywoływanie skutków niemożliwych do zaakceptowania w praworządnym państwie. Upływ czasu od wydania decyzji oraz zgodność z aktualnym stanem prawnym i społecznym uzasadnieniem inwestycji łagodzą charakter naruszenia, uniemożliwiając kwalifikowanie go jako rażącego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w tym wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2).
Dz.U. 2013 poz 267 art. 156 § § 1 i § 2
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki wznowienia postępowania, w tym przypadek, gdy strona została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu (pkt 4).
Prawo budowlane art. 20 § ust. 1 i 2 pkt 2
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Dotyczy obowiązku opracowania planu realizacyjnego dla inwestycji budowlanej.
Prawo budowlane art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Określa podstawę do ustalenia rozwiązań urbanistycznych i architektoniczno-budowlanych w planie realizacyjnym (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego).
Prawo budowlane art. 24 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Dotyczy decyzji ustanawiającej strefę ochronną.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno- budowlanego art. 12 § ust. 1
Określa, dla jakich inwestycji sporządza się plan realizacyjny.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno- budowlanego art. 17 § ust. 1 pkt 1 i 2
Określa dokumenty wymagane do wniosku o zatwierdzenie planu realizacyjnego.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno- budowlanego art. 18 § ust. 1 pkt 1
Dotyczy stwierdzenia zgodności planu realizacyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno- budowlanego art. 23 § ust. 1
Dotyczy ustanowienia strefy ochronnej w drodze zatwierdzenia planu realizacyjnego.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2013 poz 267 art. 145 § § 1 pkt 4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów planistycznych przy wydawaniu decyzji z 1986 r. nie było rażące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zwłaszcza po upływie blisko 30 lat. Skutki decyzji należy oceniać również w świetle aktualnych przepisów, a obecny plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza realizację inwestycji. Inwestycja była społecznie uzasadniona i zgodna z wieloma regulacjami planistycznymi. Brak zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu jest przesłanką do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji.
Odrzucone argumenty
Decyzja z 1986 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ zatwierdzono plan realizacyjny gazociągu, mimo że ówczesny plan zagospodarowania przestrzennego nie przewidywał takiej inwestycji na nieruchomościach skarżących. Zatwierdzony plan realizacyjny utracił ważność, ponieważ inwestor nie uzyskał prawa do terenu. Organy naruszyły przepisy postępowania (art. 6, 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego i nieuwzględnienie słusznego interesu strony.
Godne uwagi sformułowania
stwierdzenie nieważności winno odbywać się z zachowaniem szczególnej ostrożności, gdyż godzi ono w fundamentalną zasadę trwałości decyzji administracyjnych Oznacza to, że sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a konkretnym przepisem prawa jest wyraźna, rzucająca się w oczy. Za rażące można uznać tylko takie naruszenie prawa, które powoduje, że wydane rozstrzygnięcie wywołuje skutki społeczno-ekonomiczne niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. Upływ czasu od wydania decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym powinien mieć istotny wpływ na ocenę naruszenia prawa jako naruszenia kwalifikowanego – rażącego naruszenia prawa. Pozbawienie strony możliwości wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym powodujące zaistnienie podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie może być uznane zarazem za wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
Skład orzekający
Mirosława Kowalska
przewodniczący sprawozdawca
Włodzimierz Kowalczyk
sędzia
Tomasz Stawecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ocena rażącego naruszenia prawa w postępowaniu nieważnościowym, zwłaszcza po upływie długiego czasu od wydania decyzji, z uwzględnieniem skutków społeczno-gospodarczych i zgodności z aktualnym stanem prawnym. Rozróżnienie między przesłankami nieważności a wznowienia postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego z lat 80. i przepisów o planowaniu przestrzennym z tamtego okresu, choć zasady interpretacji rażącego naruszenia prawa i trwałości decyzji są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy długotrwałego sporu o ważność decyzji budowlanej z lat 80., co pokazuje, jak przeszłe decyzje mogą wpływać na teraźniejszość. Wyjaśnia kluczowe pojęcia jak 'rażące naruszenie prawa' i 'trwałość decyzji administracyjnych'.
“Czy decyzja sprzed 30 lat może być nieważna? Sąd wyjaśnia granice 'rażącego naruszenia prawa'.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 281/16 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2016-08-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-02-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Mirosława Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/ Tomasz Stawecki Włodzimierz Kowalczyk Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II OSK 2895/16 - Wyrok NSA z 2018-11-22 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2013 poz 267 art. 156 § 1 i § 2, art. 145 § 1 pkt 4 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant ref. staż. Agata Abramowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi M. F., J. F. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2015r., znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku M. F. oraz J. F. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia, na wniosek M. F. oraz J. F., nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1986 r., znak: [...] (zatwierdzającej plan realizacyjny gazociągu w/c [...]-[...], za wyjątkiem odcinka od [...]-[...] do [...]-[...] w [...]-[...] – [...] na terenach położonych w mieście [...]-[...], gmina [...]), w części dotyczącej działek nr ewid. [...] i [...], położonych przy ul. [...] w [...]-[...] - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że stosownie do art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm. - według stanu na dzień wydania badanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1986 r., w ramach prac związanych z przygotowaniem inwestycji budowlanej do realizacji powinno nastąpić opracowanie planu realizacyjnego, określającego urbanistyczne i architektoniczne zagospodarowanie terenu inwestycji lub działki budowlanej. Stosownie zaś do treści § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno- budowlanego (Dz. U. z 1975 r., Nr 8, poz. 48 ze zm. wg stanu na dzień wydania badanej decyzji), plan realizacyjny sporządza się dla inwestycji, dla których jest wymagane ustalenie przez właściwy organ miejsca i warunków realizacji inwestycji. W myśl § 17 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975 r., do wniosku o zatwierdzenie planu realizacyjnego inwestor jest obowiązany dołączyć plan realizacyjny w dwóch egzemplarzach, jeżeli właściwy organ nie zarządza większej ilości tego planu, oraz w jednym egzemplarzu odpisy wymaganych przepisami szczególnymi decyzji organów administracji państwowej wyrażających zgodę na zamierzone roboty budowlane, dowody zgody właściwych organów w razie potrzeby odstępstwa od przepisów techniczno- budowlanych. Zgodnie z brzmieniem art. 21 ust. 1 Prawa budowlanego, podstawą do ustalenia rozwiązań urbanistycznych i architektoniczno-budowlanych w planie realizacyjnym jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub wyznaczenie terenów budowlanych na podstawie przepisów o terenach budowlanych w miastach i na wsi. Natomiast zgodnie z treścią § 18 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975 r., w decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego właściwy organ stwierdza zgodność rozwiązań projektowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ podniósł, że obszar, na którym położone są działki wnioskodawców – M. F. i J. F. nr ewid. [...] (obecnie [...]) i [...] (obecnie [...]) w [...]-[...], w dacie wydania kwestionowanej decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego objęty był Planem Ogólnym Zagospodarowania Miasta [...]-[...] z 1974 r. zatwierdzonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1975 r., a nie jak omyłkowo wskazano w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] - Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej z dnia [...] kwietnia 1983 r. Zgodnie z pismem Prezydenta Miasta [...]-[...] z dnia [...] października 2014 r., znak: [...], przekazanym przy piśmie wnioskodawców z dnia 23 kwietnia 2015 r. oraz wypisem i wyrysem z ww. planu ogólnego zagospodarowania miasta [...] z 1974 r., przekazanym przy piśmie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2015 r., znak: [...], działki o nr ewid. [...] i [...], położone przy ul. [...] w [...], położone były na terenie oznaczonym symbolem [...], [...] - "ustalenia jak dla 1 RP oraz przesadzenie lokalizacyjne budowy zbiornika wyrównawczego o pojemności V = 18 000 m3 i rzędnej przelewu 341,0 m n.p.m.". Natomiast na terenie oznaczonym symbolem [...] obowiązują ustalenia "tereny upraw rolnych z występującą zabudową zagrodową. Dopuszczalna zabudowa w lukach, tj. między dwoma budynkami. Zakaz dokonywania dalszych podziałów na działki budowlane". Tym samym w dniu wydania rozstrzygnięcia organu wojewódzkiego z 1986r., ww. plan ogólny zagospodarowania miasta [...] z 1974 r. nie przewidywał na działkach o nr ewid. [...] i [...] realizacji spornego gazociągu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że stosowanie nadzwyczajnego trybu postępowania jakim jest stwierdzenie nieważności winno odbywać się z zachowaniem szczególnej ostrożności, gdyż godzi ono w fundamentalną zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Jako wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga bezspornego ustalenia, że uchylona decyzja jest dotknięta jedną z wad, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy jest ono oczywiste. Oznacza to, że sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a konkretnym przepisem prawa jest wyraźna, rzucająca się w oczy. Rażąco naruszony może być wyłącznie przepis jednoznaczny, niepowodujący wątpliwości interpretacyjnych. Ponadto za rażące można uznać tylko takie naruszenie prawa, które powoduje, że wydane rozstrzygnięcie wywołuje skutki społeczno-ekonomiczne niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. Z rażącym naruszeniem prawa mamy zatem do czynienia w sytuacji, gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sporów może zostać ustalona, zaś organ narusza go w sposób oczywisty nie dający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 października 2008 r., II OSK 1306/07, z 17 lipca 2008 r., II OSK 888/07). Ani oczywistość naruszenia prawa ani nawet charakter przepisów, które zostały naruszone nie są wystarczające do uznania, że nastąpiło rażące naruszenie prawa. W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa, jako "rażącego" może mieć miejsce tylko wyjątkowo - gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji, a więc stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1893/10). Rażącym naruszeniem prawa jest zatem tylko takie, w którego wyniku powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w okolicznościach sprawy nie można uznać, że stwierdzone naruszenie nie może być zaakceptowane z punktu widzenia wymagań praworządności. Aktualnie obszar, na którym znajdują się działki wnioskodawców o nr ewid. [...] i [...] objęty jest postanowieniami Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...], w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie mieszkalnictwa i usług, obejmującego teren położony w [...] w rejonie ulic [...], [...] i [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2009 r., Nr [...], poz. [...] z późn. zm.). Działka nr ewid. [...] położona jest na terenie oznaczonym symbolem [...], dla którego zgodnie z § 16 pkt 1 lit. a ww. miejscowego planu ustalonym przeznaczeniem terenu są m.in. sieci i urządzenia infrastruktury technicznej, natomiast działka nr ewid. [...] położona jest na obszarze oznaczonym symbolem [...], dla którego zgodnie z § 20 ww. miejscowego planu ustalonym przeznaczeniem są ulice lokalne, a wśród szczegółowych zasad zagospodarowania terenu przewidziano prowadzenie sieci infrastruktury technicznej na warunkach określonych przez dysponentów sieci i administratora ulicy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że wprawdzie w postępowaniu nieważnościowym badanie prawidłowości decyzji przeprowadzane jest w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący na dzień jej wydania, to jednak powyższa zasada nie znajduje zastosowania w odniesieniu do oceny społeczno-gospodarczych skutków stwierdzonego uchybienia. Z racji tego, że skutki danego aktu, jak również skutki obciążających go uchybień, mają ze swej istoty charakter następczy względem podjętego rozstrzygnięcia, przy ich ocenie nie tylko dopuszczalnym, ale wręcz koniecznym jest uwzględnienie również tych okoliczności, które nastąpiły po wydaniu kontrolowanego rozstrzygnięcia. Skutki aktu administracyjnego obarczonego naruszeniem prawa, ujawniają się bowiem dopiero od momentu jego wydania. Skoro zatem w chwili obecnej sporna inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego należy uznać, że opisane powyżej naruszenie nie ma charakteru rażącego - nie wywołuje skutków społeczno - gospodarczych nie dających się zaakceptować z punktu widzenia państwa prawa. Nie sposób bowiem uznać za niemożliwą do zaakceptowania, z punktu widzenia praworządności, takiej decyzji, która wprawdzie uchybiała przepisom obowiązującym w dacie jej wydania, ale jest zgodna z przepisami aktualnie obowiązującymi. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 24 ust. 1 ww. ustawy Prawo budowlane organ podniósł, że zgodnie z tym przepisem decyzja ustanawiająca strefę ochronną powinna określać granice strefy oraz dopuszczalne, nakazane lub zakazane sposoby wykorzystania terenów na jej obszarze. Stosownie natomiast do § 23 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975 r. ustanowienie strefy ochronnej następuje w drodze zatwierdzenia planu realizacyjnego. Z analizy dokumentacji zatwierdzonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1986 r., znak: [...], (Wniosek o zatwierdzenie planu realizacyjnego dla inwestycji pn. [...] gazociąg w/c [...] – [...]. Wymagania eksploatacyjne - str. 3) wynika, że "maksymalna odległość bezpieczna dla przedmiotowego gazociągu wynosi 15,0 m, która ustalona została wg [...]". Natomiast z mapy zasadniczej stanowiącej załącznik do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1986 r., znak: [...], wynika, iż z obu stron projektowanej nitki gazociągu w odległości po 7,5 m od osi gazociągu została wyznaczony strefa ochronna. Ponadto, w kontrolowanym planie realizacyjnym (3. Wymagania dotyczące terenu - str. 1), wskazano że "Gazociąg za wyjątkiem terenów leśnych nie spowoduje po jego wybudowaniu zmian dotychczasowego sposobu użytkowania. Na terenie lasu pozostanie niezalesiony pas 6m /po 3 m od osi gazociągu/". Ponadto organ stwierdził, że na uwzględnienie nie zasługuje zarzut skarżących dotyczący umieszczenia na mapach stanowiących załącznik do kontrolowanej decyzji adnotacji "poufne" przez co żaden z uczestników postępowania nie mógł się z nią zapoznać. Do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie należy ocena czy dana informacja stanowiła informację poufną. Po wtóre, podnoszony przez wnioskodawców zarzut zmierza de facto do wykazania, że wnioskodawcom oraz ich poprzednikom prawnym nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia[...] sierpnia 1986 r., taka okoliczność może stanowić jednak tylko przesłankę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) nie zaś przesłankę nieważnościową. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowo- administracyjnym, za niedopuszczalne uznaje się badanie przesłanki wznowieniowej w postępowaniu nieważnościowym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 826/04, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 213/10). W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie można powoływać się na podstawy wznowienia postępowania. Nie jest też dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Pozbawienie strony możliwości wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym powodujące zaistnienie podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie może być uznane zarazem za wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA 343/01, z dnia 14 marca 2006 r., sygn. akt I FSK 662/05). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podsumowując uzasadnienie zaskarżonej decyzji ocenił, że nie można zarzucić by kontrolowana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1986 r., znak: [...], rażąco naruszała przepisy prawa, co wypełniałoby przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem przepisów obowiązujących w dniu jej wydania, w tym przepisów ustawy Prawo budowlane oraz aktów wykonawczych. Ponadto decyzja nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wnieśli M. F. oraz J. F. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1 i ust. 4 ustawy prawo budowlane oraz w zw. z § 18 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska poprzez wadliwe przyjęcie, że decyzja Wojewody [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy w/w decyzja naruszając przepisy prawa materialnego zatwierdziła plan realizacyjny dla inwestycji, gazociągu wysokiego ciśnienia pod względem urbanistycznym, pomimo że Plan Ogólny Zagospodarowania Miasta [...] z 1974r. zatwierdzony decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1975r. nie dopuszczał możliwości realizacji tejże inwestycji m.in. na nieruchomości skarżących; a ponadto poprzez nieuwzględnienie faktu, że zatwierdzony plan realizacyjny utracił ważność, wobec faktu, że inwestor nie uzyskał prawa do terenu. Naruszenie art. 7 k.p.a. art. 6 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a. art. 80 k.p.a. - w postaci uchybienia obowiązkowi dokonania wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego z jego wyczerpującym rozpatrzeniem, jak również z uwzględnieniem słusznego interesu strony, w sytuacji braku należytego wyjaśnienia podstaw zapadłego rozstrzygnięcia, w kontekście przewidzianego w art. 7 k.p.a. obowiązku uwzględniania słusznego interesu strony, który każdorazowo powinien podlegać uzasadnieniu zwłaszcza w sytuacji, gdy organy wydają decyzję objętą uznaniem administracyjnym, a także w sytuacji gdy interes strony jest zbieżny z interesem społecznym, a ponadto w sytuacji gdy, zainicjowane przez skarżących postępowanie nieważnościowe prowadzić ma do wyeliminowania z obrotu prawnego oczywiście wadliwego rozstrzygnięcia, naruszającego zasadę praworządności, a w konsekwencji bezprawnie ingerującego w chronione konstytucyjnie prawo własności. Skarżący wnieśli o: uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] lutego 2015r., o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Sąd oddalając skargę dał wyraz stanowisku, że zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. Decyzja ta zapadła w nadzwyczajnym trybie postępowania nieważnościowego przewidzianego w art. 156 § 1 k.p.a. Kontroli – słusznie w ramach interesu prawnego wnioskodawców, w odniesieniu do działek stanowiących obecnie ich własność – poddano opisaną powyżej decyzje Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1986 r., znak: [...] zatwierdzającą plan realizacyjny gazociągu szczegółowo w niej opisanego. Główny Inspektora Nadzoru Budowlanego prawidłowo ocenił - nie ma podstaw do wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego. Decyzja nie jest obarczona żadną z wad, opisanych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a., a skutkujących stwierdzenie nieważności. Dla takiej oceny, kluczowe znaczenie miało przyjęcie, że decyzja nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd w pełni podziela wywody organu co do ugruntowanego w orzecznictwie charakteru przesłanki rażącego naruszenia. Naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy jest oczywiste, naruszony może być wyłącznie przepis jednoznaczny, niepowodujący wątpliwości interpretacyjnych, za rażące można uznać tylko takie naruszenie prawa, które powoduje, że wydane rozstrzygnięcie wywołuje skutki społeczno - ekonomiczne niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. Utrwalone stanowisko orzecznictwa, że nie każde nawet oczywiste naruszenie prawa powinno być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa, staje się szczególnie istotne wówczas gdy do chodzi do badania wad decyzji, jak w tym przypadku, po kilkudziesięciu latach pozostawania w obrocie prawnym. Upływ czasu od wydania decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym powinien mieć istotny wpływ na ocenę naruszenia prawa jako naruszenia kwalifikowanego – rażącego naruszenia prawa. Takie stanowisko wyraził Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 12 maja 2015r., w sprawie o sygn. akt P 46/13 (Dz. U. z 2015r., poz. 702) – uznał, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 ustawy zasadniczej Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ocena skutków uchybień z punktu widzenia zasady praworządnego państwa wymaga z jednej strony zważenia koniecznej ochrony interesu tych, których prawa zostały naruszone ale i tych, którzy prawa orzeczeniami nabyli. Konieczne przy tym jest zbadanie skutków społeczno gospodarczych, jakie decyzja wywołała. Przedmiotowa decyzja lokalizacyjna, wywołała ten oto skutek, że inwestor mógł legitymować się nią ubiegając się o pozwolenie na budowę. Decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny, wydana w oparciu art. 21 ust. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1974r., stanowiła swego rodzaju promesę do wydania pozwolenia na budowę, którą inwestor uzyskał decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1987 r., znak: [...]. Zdaniem Sądu przyjmując nawet, że działki skarżących w dacie wydawania decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny gazociągu, pozostawały formalnie pod rządem innego niż wskazany w tej decyzji planu zagospodarowania przestrzennego (takiego, który tej inwestycji nie przewidywał) to można mówić o oczywistym naruszeniu prawa., które jednak w okolicznościach sprawy nie może być zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zatwierdzony plan realizacyjny przewidywał inwestycję, która z całą pewnością była społecznie uzasadniona, zgodna z wieloma regulacjami planistycznymi obowiązującymi na tym terenie, odpowiada obecnie obowiązującemu planowi zagospodarowania przestrzennego. Decyzja przez blisko 30 lat nie była kwestionowana przez skarżących i ich poprzedników prawnych. Sąd podziela także stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego - decyzja kontrolowana w niniejszym postpowaniu nieważnościowym nie jest obarczona także żadną z pozostałych wad nieważnościowych przewidzianych w zamkniętym katalogu art. 156 § 1 k.p.a. Słusznie ocenił Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego – brak udziału w postępowaniu podmiotu, któremu przysługiwał przymiot strony tego postępowania nie stanowi o wadzie nieważności wydanej decyzji, a jest przesłanką wznowieniową w oparciu, o którą może dojść do wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją ( art. 145 §1 pkt 4 k.p.a.). Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI