VII SA/Wa 2802/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, uznając, że współwłaścicielka sąsiedniej nieruchomości nie miała interesu prawnego w postępowaniu konserwatorskim dotyczącym budowy przy zabytku.
Skarżąca, współwłaścicielka nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji zabytkowej, wniosła o uchylenie pozwolenia konserwatorskiego na budowę oficyny, twierdząc, że narusza to jej interes prawny i może spowodować zamurowanie okien. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały jednak, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego w postępowaniu konserwatorskim, które ma autonomiczny charakter i służy ochronie zabytku, a nie praw sąsiadów. Sąd podkreślił, że sąsiedztwo i wpis do rejestru zabytków nie są wystarczające do uznania za stronę.
Sprawa dotyczyła skargi M. M. S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odmawiającą uchylenia pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru. Skarżąca, będąca współwłaścicielką sąsiedniej nieruchomości, wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że nie wiedziała o pierwotnym postępowaniu i że inwestycja narusza jej interes prawny, grożąc zamurowaniem okien. Organy administracji odmówiły uchylenia pozwolenia, uznając, że skarżąca nie ma przymiotu strony w postępowaniu konserwatorskim, które jest autonomiczne i skupia się na ochronie zabytku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd wyjaśnił, że aby być stroną w postępowaniu administracyjnym, należy wykazać interes prawny wynikający z przepisów materialnoprawnych, a samo sąsiedztwo nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków nie jest wystarczające. Sąd podkreślił, że postępowanie konserwatorskie ma na celu ochronę dziedzictwa narodowego, a nie rozstrzyganie o prawach sąsiadów, i że argument o zamurowaniu okien jest niezasadny, gdyż inwestor musi przestrzegać przepisów technicznych. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy i nie naruszyły zasad postępowania administracyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt sąsiedztwa i wpisania nieruchomości do rejestru zabytków nie przesądza o posiadaniu interesu prawnego w postępowaniu konserwatorskim, które ma na celu ochronę zabytku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interes prawny musi wynikać z przepisów materialnoprawnych i być udowodniony, a nie tylko wynikać z sąsiedztwa. Postępowanie konserwatorskie jest autonomiczne i jego celem jest ochrona dziedzictwa kulturowego, a nie rozstrzyganie o prawach sąsiadów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o ochronie zabytków art. 36 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
ustawa o ochronie zabytków art. 89 § pkt 2
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
ustawa o ochronie zabytków art. 91 § ust. 4 pkt 4
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
ustawa o ochronie zabytków art. 89 § pkt 1
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
ustawa o ochronie zabytków art. 93 § ust. 1
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 150 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o ochronie zabytków art. 36 § ust. 5
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
ustawa o ochronie zabytków art. 36 § ust. 8
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego skarżącej w postępowaniu konserwatorskim, ponieważ sąsiedztwo i wpis do rejestru zabytków nie są wystarczające do uznania za stronę. Postępowanie konserwatorskie jest autonomiczne i służy ochronie zabytku, a nie praw sąsiadów. Argument o zamurowaniu okien jest niezasadny, gdyż inwestor musi przestrzegać przepisów technicznych.
Odrzucone argumenty
Skarżąca posiadała interes prawny jako współwłaścicielka sąsiedniej nieruchomości i właścicielka lokalu, a inwestycja narusza jej prawa. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 138 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28, art. 7, art. 77 § 1, art. 6, art. 8, art. 107 § 3 k.p.a.). Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 28 k.p.a. w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków).
Godne uwagi sformułowania
Interes prawny należy zatem udowodnić, a nie stwierdzać jego oczywistość. sam fakt wpisania określonego obiektu budowlanego do rejestru zabytków nie przesądza o interesie prawnym osób posiadających tytuł prawny do nieruchomości sąsiadujących z teren inwestycji Postępowanie prowadzone przez konserwatora zabytków ma charakter autonomiczny. Zaufanie takie kształtuje się nie tylko wtedy, gdy działania organów administracji są zgodne z oczekiwaniami obywatela, ale również wówczas gdy oczekiwania obywatela nie są spełnione, ale nie ma podstaw do kwestionowania sposobów urzeczywistnienia sprawiedliwości proceduralnej i zasady praworządności państwa.
Skład orzekający
Włodzimierz Kowalczyk
przewodniczący
Tomasz Stawecki
sprawozdawca
Izabela Ostrowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron i interesu prawnego w postępowaniach konserwatorskich dotyczących inwestycji w sąsiedztwie zabytków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji postępowania konserwatorskiego i autonomii tego postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak trudno jest sąsiadom zabytkowych nieruchomości wpływać na decyzje konserwatorskie, nawet jeśli inwestycja jest tuż obok. Podkreśla autonomię postępowań i wymóg udowodnienia interesu prawnego.
“Sąsiad zabytku nie zawsze ma prawo głosu w sprawie inwestycji obok. WSA wyjaśnia, kiedy można mówić o interesie prawnym.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2802/19 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-08-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-12-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Izabela Ostrowska Tomasz Stawecki /sprawozdawca/ Włodzimierz Kowalczyk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II OSK 253/21 - Wyrok NSA z 2023-10-26 Skarżony organ Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2017 poz 1257 art. 28 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), , Protokolant specjalista Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi M. M. S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków oddala skargę Uzasadnienie 1. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "Minister") decyzją z [...] września 2019 r., znak:[...], po rozpatrzeniu odwołania M. S. (dalej: "skarżąca") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: "[...] WKZ") z [...] września 2018 r., znak: [...], odmawiającą uchylenia własnej decyzji nr [...] z [...] czerwca 2017 r., udzielającej pozwolenia [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "inwestor") na budowę oficyny w kształcie litery "L" wraz z podpartym na słupach zadaszeniem części podworca wzdłuż muru granicznego od strony północnej, na działce o nr ewid. [...] przy ul. S. w K. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. 2. Pismem z [...] grudnia 2016 r., uzupełnionym w dniach [...] lutego 2017 r., [...] marca 2017 r. oraz [...] kwietnia 2017 r., inwestor przedłożył skorygowany projekt i wniósł o wydanie pozwolenia konserwatorskiego na budowę ww. oficyny mieszkalnej – budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], ul. S. w K. [...] WKZ pozwoleniem nr [...] z [...] czerwca 2017 r. wyraził zgodę na budowę oficyny w kształcie litery "L" wraz z podpartym na słupach zadaszeniem części podworca wzdłuż muru granicznego od strony północnej, na działce nr ewid. [...] przy ul. S. w K. (dalej: "inwestycja"). Projektowana oficyna usytuowana została w obrębie układu urbanistycznego miasta K. w granicach P., czyli na obszarze wpisanym do rejestru zabytków pod numerem [...] zgodnie z decyzją z [...] maja 1933 r. Podstawą pozwolenia [...] WKZ były art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.; dalej "k.p.a."), a także art. 36 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 89 pkt 2 i art. 91 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 z późn. zm.; dalej "ustawa o ochronie zabytków"). Jednocześnie ww. pozwolenie zostało wydane po analizie następujących dokumentów: (1) skorygowanego projektu budowlanego pt.: "Budynek mieszkalny wielorodzinny wraz z instalacjami wewnętrznymi: wod.-kan., gazu, c.o., wentylacji i energii elektrycznej na dz. nr [...] i [...] obr. [...] S. przy ul. S. w K." oraz (2) opracowania pt. "K. ul. S. Opinia architektoniczno-badawcza, dotycząca ściany granicznej od strony posesji S. oraz obecnego zejścia z dziedzińca do piwnicy pod budynkiem frontowym". 3. Wnioskiem z [...] marca 2018 r. skarżąca wniosła na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (tekst jedn.: Dz. U. z 2017, poz. 1257 ze zm.) o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostatecznym pozwoleniem [...] WKZ z [...] czerwca 2017 r. na prowadzenie robót budowlanych przy ww. zabytku. Skarżąca wskazała, że nie wiedziała o postępowaniu prowadzonym przed Urzędem Ochrony Zabytków, ani o wydanym w jego toku pozwoleniu konserwatorskim, mimo że jest współwłaścicielką nieruchomości położonej przy ul. S. w K. na działce o nr ewid. [...], obr. [...] S. Nieruchomość skarżącej znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji. Zdaniem skarżącej inwestycja w sposób niekwestionowany będzie oddziaływać na przedmiot jej współwłasności wpisany do rejestru zbytków. Skarżąca wyjaśniła, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu w przedmiocie wydania pozwolenia konserwatorskiego pomimo przysługującego jej interesu prawnego, którego podstawą jest prawo własności. Nie mogła zatem skutecznie bronić swoich praw w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną o pozwoleniu konserwatorskim. 4. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej, [...] WKZ decyzją nr [...] z [...] września 2018 r. odmówił uchylenia pozwolenia konserwatorskiego z [...] czerwca 2017 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 104 w zw. z art. 150 § 1 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., a także art. 89 pkt. 2 i art. 91 ust. 4 pkt 4 ustawy o ochronie zabytków (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2187 ze zm.). Organ wojewódzki wskazał, że podstawą prawną wydanego pozwolenia był art. 36 ust. l pkt 1 ustawy o ochronie zabytków, a decyzje na podstawie tego przepisu wydawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. Organ wyjaśnił, że nie zajmował się oknami mieszkań na pierwszym i drugim piętrze, zapewniających oświetlenie dla dwóch kuchni i dwóch pokoi w oficynie budynku położonego przy ul. S. na działce [...]. Rozstrzygnięcie w tym zakresie należy do kompetencji organów architektoniczno-budowlanych, natomiast uzyskanie powyższego pozwolenia konserwatorskiego nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Postępowanie o wydanie pozwolenia konserwatorskiego jest niezależne (autonomiczne) w stosunku do postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, a krąg stron postępowania jest ustalany niezależnie od postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. W przypadku postępowania w przedmiocie pozwolenia konserwatorskiego krąg stron ustala się wyłącznie na podstawie przepisów prawa materialnego w związku z art. 28 k.p.a. Zdaniem organu pierwszej instancji, w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 36 ust. l pkt 1 ustawy o ochronie zabytków należy uznać, że właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich nie mają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Pozwolenie konserwatorskie jest rozstrzygnięciem, w którym organ ochrony konserwatorskiej dokonuje oceny przyszłych robót budowlanych w zakresie ich wpływu na zabytek. W tym sensie rozstrzygnięcie konserwatora zabytków pozostaje bez wpływu na nieruchomości sąsiadujące z terenem inwestycji, a właściciele tych nieruchomości nie mogą być uznani za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., ponieważ rozstrzygnięcie organu nie dotyczy ich uprawnień. Pozwolenie konserwatorskie służy ochronie dziedzictwa kulturowego i zabytków, dlatego też nie zastępuje pozwolenia na budowę, ani nie rozstrzyga o interesie prawnym sąsiadów. 5. Pismem z [...] września 2018 r. skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji [...] WKZ. Zarzuciła ona organowi błędne uznanie, że nie posiada ona interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. W ocenie skarżącej jej interes prawny wynika z faktu, że jest współwłaścicielką nieruchomości przy ul. S. w K. oraz właścicielką wyodrębnionego lokalu nr [...] w kamienicy położonej na tym obszarze. Projektowana oficyna będzie graniczyła z terenem jej nieruchomości, a realizacja inwestycji doprowadzi do zamurowania okien znajdujących się na pierwszym i drugim piętrze w powyższej kamienicy. Planowana inwestycja będzie wpływać nie tylko na nieruchomość skarżącej, ale również na działki sąsiednie, które są częścią chronionego układu urbanistycznego. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie o orzeczenie co do istoty poprzez odmowę udzielenia pozwolenia konserwatorskiego dla przedmiotowej inwestycji. 6. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z [...] września 2019 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie [...] WKZ z [...] września 2018 r . Decyzja Ministra została wydana na podstawie art. art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że [...] WKZ po przeprowadzeniu fazy wstępnej przedmiotowego postępowania oraz wydaniu w dniu [...] września 2018 r. postanowienia o wznowieniu postępowania, odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] czerwca 2017 r., wskazując na brak legitymacji skarżącej do bycia stroną w postępowaniu zakończonym wydaniem pozwolenia konserwatorskiego. Organ drugiej instancji wskazał również, że w przypadku rozstrzygnięć wydawanych na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków, postępowanie w przedmiocie podejmowania działań przy zabytku wpisanym do rejestru, prowadzone jest wyłącznie w celu ochrony zabytków i opieki na nimi. Natomiast zgodnie z treść art. 36 ust. 5 ww. ustawy, pozwolenie konserwatorskie jest wydawane na wniosek osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru. Tymczasem, skarżąca jest właścicielką wyodrębnionego lokalu nr [...] w kamienicy przy ul. S. w K., a zatem nie posiada praw do nieruchomości objętej wnioskiem o udzielenie pozwolenia konserwatorskiego. Nie można natomiast przyjąć, że w każdej sytuacji właścicielowi nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków i będącej częścią chronionego układu urbanistycznego przysługuje przymiot strony w postępowaniu odnoszącym się do nieruchomości graniczącej z działką inwestycyjną, która jest częścią tego samego układu urbanistycznego. Zdaniem Ministra, z akt postępowania nie wynika również, aby projektowana inwestycja bezpośrednio ingerowała w strukturę oficyny kamienicy przy ul. S. Projektowany budynek będzie zlokalizowany w bezpośrednim sąsiedztwie oficyny przy ul. S. w poziomie parteru. Ze względu na schodkowy układ istniejącej ściany pomiędzy budynkiem istniejącym a projektowaną inwestycją powstanie szczelina. Nie dojdzie także do "zamurowania okien", a ocena właściwości technicznych powyższej inwestycji nie należy do konserwatora zabytków. Odrębnie bowiem toczy się postępowanie w trybie ustawy Prawo budowlane, co wyraźnie wynika z art. 36 ust. 8 ustawy ochronie zabytków. 7. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca pismem z [...] listopada 2019 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] WKZ z [...] września 2018 r. oraz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, tj. wydanie decyzji o utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podczas gdy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do wydania orzeczenia na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i odmowie udzielenia pozwolenia konserwatorskiego; 2) art. 145 § 1 pkt. 4 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że przepisy te nie znajdują zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem nie spełnione zostały przesłanki do ich zastosowania, gdyż w ocenie organu brak jest legitymacji skarżącej do bycia stroną w postępowaniu zakończonym pozwoleniem [...] WKZ z [...] czerwca 2017 r.; 3) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego z pominięciem twierdzeń skarżącej; 4) art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez działanie organu pierwszej instancji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i praworządności, także poprzez działanie w sposób podważający zaufanie obywateli do władzy publicznej; 5) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia z pomięciem uzasadnienia niezasadności wszystkich twierdzeń podniesionych przez skarżącą; II. przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków przez błędną wykładnię i niewłaściwe ich zastosowanie, konsekwencją czego była odmowa przyznania skarżącej przymiotu strony w toku postępowania administracyjnego (konserwatorskiego). W skardze skarżąca przytoczyła zarzuty i argumenty częściowo podniesione w odwołaniu oraz odniosła się do poczynionych przez organy administracji ustaleń. 8. Odpowiadając w dniu [...] listopada 2019 r. na skargę Minister podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie narusza prawa. 9. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, uchylenie jej przez sąd jest niedopuszczalne. 10. Sąd oddalił skargę uznając rozstrzygnięcia i argumentację organów konserwatorskich obu instancji za trafne, a zarzuty skarżącej za niezasługujące na uwzględnienie. Podstawową kwestią w rozpatrywanej sprawie było ustalenie, czy osobie, która dysponuje tytułem prawnym do nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością przeznaczoną dla celów inwestycji budowlanej przysługuje interes prawny w postępowaniu dotyczącym takiej inwestycji. Rozstrzygnięcie we wskazanym zakresie nie jest i nie może być oczywiste, jeśli wnioski w tym zakresie wywodzimy wyłącznie z brzmienia art. 28 k.p.a. Przepis ten przesądza bowiem, że stroną postępowania administracyjnego jest każda osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Posiadanie interesu prawnego jest więc warunkiem uznania za stronę (częścią hipotezy normy), a nie konsekwencją obowiązywania art. 28 k.p.a., czyli wnioskiem wynikającym z dyspozycji normy prawnej. Aby więc określona osoba mogła być uznana za stronę postępowania administracyjnego, musi wykazać, że ze względu na inne przepisy o charakterze materialnoprawnym jej prawa lub obowiązki uzasadniają lub wymagają udziału w postępowaniu wszczętym przez inną osobę bądź dotyczącym takiej innej osoby. Interes prawny należy zatem udowodnić, a nie stwierdzać jego oczywistość. Powyższa kwestia znajduje swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, choć i w tym zakresie trudno mówić o całkowitej jednolitości judykatury. Analiza wielu orzeczeń prowadzi wszakże do wniosku wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1880/12, w którym wskazano, że sam fakt wpisania określonego obiektu budowlanego do rejestru zabytków nie przesądza o interesie prawnym osób posiadających tytuł prawny do nieruchomości sąsiadujących z teren inwestycji (notabene wskazany wyrok był powoływany w innych orzeczeniach sądów administracyjnych). W takim wypadku właściciele nieruchomości sąsiednich muszą wskazać inne niż sąsiedztwo okoliczności faktyczne lub prawne, które w świetle przepisów materialnoprawnych są źródłem uprawnień bądź obowiązków takich osób. Jeśli ten warunek nie jest spełniony, organ administracji, a zwłaszcza konserwator zabytków, powinien uznać, że osoba żądająca wszczęcia postępowania lub innej czynności nie ma interesu prawnego. Wymóg jednoznacznego wskazania okoliczności faktycznych oraz norm prawa obowiązującego przesądzających o posiadaniu interesu prawnego przez właściciela nieruchomości sąsiedniej jest szczególnie istotny w przypadku postępowań toczących się na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela bowiem opinie organów konserwatorskich orzekających w sprawie inwestycji zlokalizowanej przy ul. S. w K., że postępowanie prowadzone przez konserwatora zabytków ma charakter autonomiczny. Autonomia ta polega nie tylko na tym, że postępowanie konserwatorskie oraz postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę są prowadzone na podstawie odrębnych przepisów. Wskazana autonomia oznacza też, że przy ocenie interesu prawnego osób innych niż inwestor przyjmuje się odrębne kryteria oceny, całkowicie niezależne od tych, które wynikają z art. 28 ust. 2 pr.bud., a jednocześnie wymagają zastosowania art. 28 k.p.a. w związku z szczegółowymi przepisami ustawy o ochronie zabytków. Jeśli zatem zadaniem i jednocześnie celem organów konserwatorskich jest ochrona dziedzictwa narodowego i wartości naukowych, artystycznych oraz historycznych reprezentowanych przez określone obiekty, zwłaszcza nieruchomości, uznane za zabytkowe, to w takim właśnie zakresie należy poszukiwać uzasadnienia dla interesu prawnego właścicieli nieruchomości sąsiednich. Interes prawny będzie przysługiwał osobie innej niż inwestor, jeśli wykaże, że wartości chronione przez konserwatora zabytków byłyby lub mogłyby być naruszone oraz że wartości te wiążą się obiektywnie z obowiązkami lub uprawnieniami tej osoby. W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie wykazała interesu prawnego rozumianego w powyższy sposób. Podkreślała bowiem, że jest współwłaścicielką gruntu sąsiedniego i właścicielką samodzielnego wyodrębnionego lokalu w budynku. Podkreślała również bezpośrednie sąsiedztwo działki, na której planowana jest inwestycja z działką, na której zbudowana została kamienica, w której znajduje się lokal skarżącej (pierwszy argument). Podkreślała również, że zarówno istniejąca oficyna zamieszana przez skarżącą, jak i cały teren w K. mają charakter zabytkowy (drugi argument). Oczywiście, nie może budzić wątpliwości fakt, że cały obszar wyznaczony przez ulicę S. oraz M. jest objęty wpisem do rejestru zabytków i podlega ochronie konserwatora zabytków zarówno ze względu na decyzję (orzeczenie) o wpisie z dnia [...] maja 1933 r., jak i uchwały Rady Miasta K.nr [...] z dnia [...] listopada 2010 roku oraz zarządzenia Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 r. uznaniu historycznego zespołu miasta K. za pomnik historii. Jednak zgodnie z przywołanym orzecznictwem sądów administracyjnych te dwie okoliczności nie wystarczają, aby stwierdzić, że osobą, która w związku z tym nabywa uprawnienia lub obowiązki jest skarżąca. Nietrafny jest również argument skarżącej, że wyrażenie zgody przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na budowę oficyny w kształcie litery "L" na posesji przy ul. S. w K. spowoduje obowiązek zamurowania okien w lokalu należącym do skarżącej. Żaden przepis prawa nie daje podstawy do nakazania inwestorowi bądź właścicielowi istniejącego obiektu budowlanego zamurowywania okien legalnie wykonanych w istniejącym budynku tylko z tego względu, że na sąsiedniej nieruchomości planowana jest inwestycja budowlana. Przeciwnie, to inwestor będzie zobowiązany do zachowania wymogów przewidzianych przez przepisy o warunkach technicznych, jakim muszą odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Często bowiem to inwestor musi rezygnować z okien w określonej ścianie, jeśli w odległości mniejszej niż 4 m od tej ściany znajdują się okna innego legalnie zbudowanego budynku. Argumentacja skarżącej w tym zakresie nie zasługuje zatem na uwzględnienie. 11. Z powyższych względów Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego miał mocne podstawy, aby utrzymać w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Nietrafny jest również zarzut skarżącej, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 k.p.a. Skarżąca nie dostrzegła, że ze względu na brak jej udziału w sprawie postępowanie administracyjne w przedmiocie pozwolenia konserwatorskiego zostało wszczęte i że kwestionowana decyzja organu pierwszej instancji, tj. odmowa uchylenia pozwolenia konserwatorskiego, stanowiła rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Niezasadne są też twierdzenia o naruszeniu zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 6, art. 7, art. 8 art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. W opinii Sądu zgromadzony materiał dowodowy był kompletny i w pełni wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy. Treść obu decyzji odnoszących się do skarżącej i dla niej niekorzystna, nie wynikała też z braku wiedzy o przedmiocie sporu, lecz z odmiennej interpretacji przepisów prawa, które znajdowały zastosowanie w sprawie. Niezadowolenie z treści rozstrzygnięć organów administracji nie może wszak oznaczać niezgodności z prawem takich aktów. Podobnie, nie prowadzi to do podważenia zasady zaufania obywatela do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). Zaufanie takie kształtuje się nie tylko wtedy, gdy działania organów administracji są zgodne z oczekiwaniami obywatela, ale również wówczas gdy oczekiwania obywatela nie są spełnione, ale nie ma podstaw do kwestionowania sposobów urzeczywistnienia sprawiedliwości proceduralnej i zasady praworządności państwa. 12. Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga niezasadna. Mając na względzie powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI