I DPI 10/21

Sąd Najwyższy2022-01-28
SNKarneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
sędziowieodpowiedzialność karnapomoc prawna z urzędukoszty postępowaniaSąd NajwyższyIzba Dyscyplinarnaopinia prawna

Sąd Najwyższy odmówił zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej adwokatowi z urzędu, który nie przedłożył wymaganej opinii prawnej o braku podstaw do wszczęcia postępowania karnego wobec sędziów.

Adwokat G. J. został wyznaczony z urzędu do sporządzenia opinii o braku podstaw do pociągnięcia sędziów A. T., R. P. i S. B. do odpowiedzialności karnej. Po poinformowaniu o braku podstaw, wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd Najwyższy wezwał go do przedłożenia opinii prawnej, czego adwokat nie uczynił. W konsekwencji, Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów, uznając, że obowiązki pełnomocnika nie zostały prawidłowo wykonane.

Sprawa dotyczyła wniosku pełnomocnika z urzędu, adwokata G. J., o zasądzenie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o niestwierdzeniu podstaw do wszczęcia postępowania karnego wobec sędziów Sądu Rejonowego w P. Adwokat został wyznaczony do tej czynności na mocy zarządzenia Prezesa Sądu Najwyższego. Po zbadaniu sprawy, poinformował o braku podstaw do sporządzenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziów do odpowiedzialności karnej i wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd Najwyższy wezwał go jednak do przedłożenia wymaganej opinii prawnej, czego adwokat nie uczynił pomimo prawidłowego doręczenia wezwania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Najwyższy wskazał, że pełnomocnik wyznaczony z urzędu, w sytuacji stwierdzenia braku podstaw do złożenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, powinien o tym poinformować sąd w formie opinii prawnej. Ponieważ adwokat G. J. nie przedłożył wymaganej opinii, Sąd Najwyższy nie mógł ocenić prawidłowości wykonania przez niego obowiązków i w konsekwencji odmówił zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, pełnomocnikowi z urzędu nie przysługują koszty nieopłaconej pomocy prawnej, jeśli nie wykonał należycie swoich obowiązków, w tym nie przedłożył wymaganej opinii prawnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że brak przedłożenia wymaganej opinii prawnej uniemożliwia ocenę prawidłowości wykonania obowiązków przez pełnomocnika z urzędu, co jest warunkiem zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A. T.osoba_fizycznasędzia
R. P.osoba_fizycznasędzia
S. B.osoba_fizycznasędzia
K. Z.osoba_fizycznastrona postępowania
G. J.osoba_fizycznapełnomocnik z urzędu

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 618 § § 1 pkt 11

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zasądzenia wynagrodzenia za sporządzenie opinii o niestwierdzeniu podstaw do sporządzenia i podpisania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziów do odpowiedzialności karnej.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu § § 17 ust. 4 pkt 2 i § 5

Reguluje zasady ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 78 § § 1a

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyznaczenia pełnomocnika z urzędu.

k.p.k. art. 88 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy pełnomocnika wyznaczonego z urzędu.

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 128

Dotyczy ustroju sądów powszechnych.

Ustawa Prawo o adwokaturze art. 4 § ust. 1

Określa obowiązki adwokata, w tym sporządzanie opinii prawnych.

k.p.k. art. 84 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Obowiązki pełnomocnika wyznaczonego z urzędu w sytuacji stwierdzenia braku podstaw do złożenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnik z urzędu nie przedłożył wymaganej opinii prawnej pomimo wezwania. Brak przedłożenia opinii uniemożliwia ocenę prawidłowości wykonania obowiązków przez pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

organ procesowy, który wyznaczył pełnomocnika z urzędu, nie ma kompetencji do oceny zasadności stanowiska pełnomocnika w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do sporządzenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. organ ten może i powinien dokonać oceny prawidłowości wykonania przez pełnomocnika obowiązków w celu zapewnienia stronie prawa do skutecznej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Skład orzekający

Tomasz Przesławski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania kosztów pomocy prawnej z urzędu w przypadku niewykonania obowiązków przez pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury związanej z odpowiedzialnością sędziów i pomocy prawnej z urzędu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest proceduralna i dotyczy specyficznych kwestii związanych z pomocą prawną z urzędu, co czyni ją interesującą głównie dla prawników zajmujących się tym obszarem.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I DPI 10/21
POSTANOWIENIE
Dnia 28 stycznia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Przesławski
w sprawie sędziów Sądu Rejonowego w P.:
A. T.
,
R. P.
i
S. B.
po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej na posiedzeniu niejawnym
w dniu 28 stycznia 2022 r.
wniosku pełnomocnika z urzędu – adw. G. J.
w przedmiocie zasądzenia wynagrodzenia za sporządzenie opinii o niestwierdzeniu podstaw do sporządzenia i podpisania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziów do odpowiedzialności karnej
na podstawie art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z § 17 ust. 4 pkt 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata
‎
z urzędu (Dz.U.2019.18 t.j.) a contrario
postanowił:
nie uwzględnić wniosku adwokata G. J. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej K. Z. z urzędu.
Uzasadnienie
Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej z dnia 13 kwietnia 2021 r., na podstawie art. 78 § 1a k.p.k. w zw. z art. 88 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, K. Z. został wyznaczony pełnomocnik z urzędu w osobie adw. G. J., w celu sporządzenia i podpisania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów Sądu Rejonowego w P.: A. T., R. P. i S. B., lub poinformowania o niestwierdzeniu podstaw do sporządzenia przedmiotowego wniosku (k. 41).
Pismem z dnia 21 lipca 2021 r. (data wpływu), adwokat
G. J. poinformował o braku podstaw do sporządzenia i podpisania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie ww. sędziów do odpowiedzialności karnej, a także wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Jednocześnie wskazał, iż pismem z dnia 9 lipca 2021 r. poinformował o powyższym K. Z., załączając sporządzoną przez siebie opinię. Na poparcie swoich twierdzeń dołączył kserokopię pisma z dnia 9 lipca 2021 r. wraz z dowodem nadania (k. 47-49).
Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej z dnia 15 września 2021 r., adwokat G. J. został wezwany do przedłożenia opinii o braku podstaw do sporządzenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie ww. sędziów do odpowiedzialności karnej, w terminie 7 dni od otrzymania zarządzenia, pod rygorem odmowy uwzględnienia wniosku (k. 58v.).
Powyższe zarządzenie – po nieudanej próbie doręczenia i ponownej wysyłce (k. 60 i 69-70) – adwokat G. J. odebrał w dniu 9 listopada 2021 r. (k. 86).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek adwokata G. J. nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 84 § 3 k.p.k. w zw. z art. 88 § 1 k.p.k. pełnomocnik wyznaczony z urzędu w sytuacji stwierdzenia braku podstaw do złożenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej powinien o powyższym poinformować na piśmie sąd, a stanowisko to wyrazić w formie opinii prawnej, na co wskazuje art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz.U.2020.1651 t.j.) oraz § 17 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2019.18 t.j.).
Wprawdzie wyznaczony z urzędu – dla zbadania podstaw do sporządzenia
‎
i podpisania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów Sądu Rejonowego w P.: A. T., R. P. i S. B. – pełnomocnik w piśmie z dnia 21 lipca 2021 r. poinformował sąd o braku podstaw do sporządzenia i podpisania ww. wniosku oraz wskazał, iż pismem z dnia 9 lipca 2021 r. poinformował o powyższym K. Z., załączając do pisma sporządzoną przez siebie opinię (k. 47-49). Jednak do chwili wydania niniejszego postanowienia – pomimo prawidłowo doręczonego wezwania do przedłożenia opinii prawnej – nie uczynił tego. Jak wskazano w zarządzeniu z dnia 15 września 2021 r., organ procesowy, który wyznaczył pełnomocnika z urzędu, nie ma kompetencji do oceny zasadności stanowiska pełnomocnika w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do sporządzenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. Jednakże organ ten może i powinien dokonać oceny prawidłowości wykonania przez pełnomocnika obowiązków w celu zapewnienia stronie prawa do skutecznej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (por. postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2017 r., V KZ 60/16, postanowienie SN z dnia 19 stycznia 2016 r., V KZ 58/15, LEX nr 1958513 oraz postanowienie SN z dnia 13 listopada 2015 r., III KZ 67/15, LEX nr 1854106).
Stwierdzone zaniechanie, a w konsekwencji brak możliwości dokonania oceny prawidłowości wykonania przez pełnomocnika obowiązków wynikających
‎
z zarządzenia z dnia 13 kwietnia 2021 r., nie uzasadnia przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez pełnomocnika.
W tym stanie rzeczy należało orzec, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI