VII SA/WA 278/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. K. i M. K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która utrzymała w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odmawiającą wydania pozwolenia konserwatorskiego na budowę ogrodzenia na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w M. Działka ta została wpisana do rejestru zabytków jako otoczenie dawnego wodociągu miejskiego '[...]', a także znajduje się w granicach zabytkowego zespołu urbanistycznego miasta M. oraz terenów zieleni urządzonej zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organy ochrony zabytków uznały, że budowa ogrodzenia z siatki o wysokości 2,2 m na betonowej podmurówce negatywnie wpłynie na ekspozycję i walory widokowe zabytku, doprowadzi do sztucznego wydzielenia obszaru stanowiącego integralną część założenia oraz naruszy przeznaczenie terenu pod zieleń urządzoną. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów KPA i ustawy o ochronie zabytków, kwestionując wpływ ogrodzenia na zabytek i podnosząc zarzut dyskryminacji oraz naruszenia prawa własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że ochrona prawna zabytku ma pierwszeństwo przed prawem własności, a odmowa wydania pozwolenia była uzasadniona celami i wartościami ochrony konserwatorskiej oraz ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie pierwszeństwa ochrony zabytków nad prawem własności w kontekście pozwoleń konserwatorskich oraz interpretacji przepisów o ochronie zabytków i planów miejscowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji budowy ogrodzenia w otoczeniu zabytku wpisanego do rejestru, z uwzględnieniem ustaleń planu miejscowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy budowa ogrodzenia z siatki na działce wpisanej do rejestru zabytków jako otoczenie zabytku wymaga pozwolenia konserwatorskiego i czy odmowa jego wydania jest zasadna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, budowa ogrodzenia w otoczeniu zabytku wymaga pozwolenia konserwatorskiego. Odmowa wydania pozwolenia jest zasadna, gdy inwestycja negatywnie wpływa na walory zabytkowe i narusza ustalenia planu miejscowego, a ochrona zabytku ma pierwszeństwo przed prawem własności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że działka skarżących, jako część otoczenia zabytku i teren zieleni urządzonej zgodnie z planem miejscowym, podlega ochronie konserwatorskiej. Budowa ogrodzenia z siatki naruszałaby te wartości i ustalenia planu, dlatego odmowa pozwolenia była zgodna z prawem.
Czy odmowa wydania pozwolenia konserwatorskiego na budowę ogrodzenia narusza prawo własności skarżących i ma charakter dyskryminacyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa wydania pozwolenia nie narusza prawa własności w sposób bezprawny, ponieważ ochrona prawna zabytku ma pierwszeństwo przed prawem własności, a ograniczenia prawa własności wynikające z przepisów o ochronie zabytków są dopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że prawo własności może być ograniczone ustawami, w tym ustawą o ochronie zabytków. Ochrona dziedzictwa narodowego leży w interesie społecznym i ma pierwszeństwo przed indywidualnymi uprawnieniami właścicielskimi.
Przepisy (13)
Główne
u.o.z. art. 36 § 1 pkt 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytku.
p.b. art. 39 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Konieczność uzyskania pozwolenia konserwatorskiego przed wydaniem pozwolenia na budowę przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru.
Pomocnicze
u.o.z. art. 3 § pkt 12
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja historycznego układu urbanistycznego.
u.o.z. art. 3 § pkt 15
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja otoczenia zabytku.
u.o.z. art. 7 § pkt 1 i 4
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego stanowią formę ochrony zabytków.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 7, 77, 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzuty dotyczące błędnej oceny dowodów i naruszenia przepisów postępowania.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola orzekania w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Ograniczenia prawa własności.
Konstytucja RP art. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Imperatyw ochrony dziedzictwa narodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ochrona zabytków ma pierwszeństwo przed prawem własności. • Budowa ogrodzenia negatywnie wpływa na walory widokowe i krajobrazowe zabytku. • Inwestycja narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące terenów zieleni urządzonej i przestrzeni ogólnodostępnej. • Ochrona prawna zabytku leży w interesie społecznym.
Odrzucone argumenty
Budowa ogrodzenia nie zasłoni widoku na budynek wodociągu. • Ruiny budynku nie są widoczne z poziomu ulicy. • Działka nie spełniała funkcji widokowej. • Materiały ogrodzenia nie zaburzą przestrzeni zabytkowej, gdyż są spójne z otoczeniem. • Budowa ogrodzenia nie uniemożliwi dostępu do zabytku. • Nie istnieje aleja kasztanowa. • Decyzje organów są dyskryminujące i naruszają prawo własności.
Godne uwagi sformułowania
ochrona prawna zabytku znajduje pierwszeństwo przed prawem własności • imperatyw ochrony dziedzictwa narodowego, który leży w interesie społecznym • teren ten powinien pozostać niezabudowany i przeznaczony pod zieleń urządzoną • budowa ogrodzenia doprowadziłaby do sztucznego wydzielenia obszaru stanowiącego pierwotnie integralną część większego założenia
Skład orzekający
Wojciech Rowiński
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Janeczko
sędzia
Anna Pośpiech-Kłak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie pierwszeństwa ochrony zabytków nad prawem własności w kontekście pozwoleń konserwatorskich oraz interpretacji przepisów o ochronie zabytków i planów miejscowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy ogrodzenia w otoczeniu zabytku wpisanego do rejestru, z uwzględnieniem ustaleń planu miejscowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje konflikt między prawem własności a ochroną dziedzictwa narodowego, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej i urbanistycznej.
“Własność czy zabytek? Sąd rozstrzyga spór o ogrodzenie w otoczeniu historycznego wodociągu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.