VII SA/Wa 2774/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2012-04-27
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na użytkowanietermin użytkowaniastwierdzenie nieważnościdecyzja administracyjnapostępowanie administracyjnekontrola sądowaWSAGINB

WSA w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że organ ten błędnie uchylił decyzję stwierdzającą nieważność części pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego z powodu ograniczonego terminu jego użytkowania.

Sprawa dotyczyła stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie hali studia TV, która została wydana z terminem do 2000 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność tej decyzji w części dotyczącej terminu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, uznając błędy proceduralne i brak uwzględnienia wcześniejszego orzecznictwa sądu. WSA w Warszawie uchylił decyzję GINB, stwierdzając, że organ odwoławczy nie rozpoznał merytorycznie sprawy i błędnie zinterpretował związanie oceną prawną sądu oraz kwestię stron postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P. S.A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) stwierdzającą nieważność części pozwolenia na użytkowanie hali studia TV z powodu ograniczonego terminu użytkowania. Pierwotna decyzja Prezydenta z 1997 r. zezwalała na użytkowanie hali do marca 2000 r., z zastrzeżeniem rozbiórki po tym terminie. WINB stwierdził nieważność tej części decyzji, powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 KPA i przepisy Prawa budowlanego, które nie pozwalały na ustanowienie terminu użytkowania. GINB uchylił decyzję WINB, zarzucając błędy proceduralne, w tym brak uwzględnienia wcześniejszego wyroku WSA z 2004 r. (sygn. akt 7/IV SA 52/03) oraz niezapewnienie czynnego udziału wszystkim stronom. WSA w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że GINB uchylił się od merytorycznego rozpoznania sprawy, a jego przesłanki były wątpliwe. WSA podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zostało wszczęte z urzędu, co pozwalało organowi na ocenę, w jakim zakresie decyzja jest wadliwa, nawet jeśli dotyczy to tylko części. Sąd uznał, że nie było tożsamości sprawy z wyrokiem z 2004 r., który dotyczył dopuszczalności zmiany decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a nie stwierdzenia jej nieważności. Ponadto, WSA zakwestionował stanowisko GINB dotyczące kręgu stron postępowania, wskazując, że w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie, strony należy ustalać na podstawie art. 28 KPA, a nie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżoną decyzję GINB.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ może stwierdzić nieważność decyzji w części, jeśli tylko ta część jest wadliwa i daje się wyodrębnić, a stwierdzenie nieważności w części nie narusza prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w części jest dopuszczalne i stanowi obowiązek organu, gdy tylko samoistna część decyzji dotknięta jest wadliwością z art. 156 § 1 k.p.a. Nie ma obowiązku orzekania w pozostałym zakresie, jeśli nie jest on wadliwy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w przypadku stwierdzenia wadliwości proceduralnych.

Prawo budowlane art. 59 § ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa, kto jest stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa związanie oceny prawnej i wskazań sądu w sprawie.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad postępowania.

k.p.a. art. 155

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zmiany ostatecznej decyzji.

k.p.a. art. 145

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Określa krąg stron postępowania administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy (GINB) uchylił decyzję organu I instancji (WINB) bez wystarczających podstaw prawnych i faktycznych. GINB błędnie zinterpretował związanie oceną prawną sądu z poprzedniego postępowania. GINB błędnie ustalił krąg stron postępowania, ograniczając go do inwestora. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w części jest dopuszczalne.

Odrzucone argumenty

Argumentacja GINB, że WINB popełnił błędy proceduralne, uchylając decyzję tylko w części. Argumentacja GINB, że WINB nie uwzględnił wyroku WSA z 2004 r. Argumentacja GINB, że WINB nie zapewnił czynnego udziału wszystkim stronom.

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy uchylił się w istocie od rozpoznania tej sprawy stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w części jest możliwe, stosowane w praktyce orzeczniczej organów i nie narusza prawa nie ma tożsamości sprawy administracyjnej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji (...) oraz sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia wyrokiem WSA z dnia 8 czerwca 2004r.

Skład orzekający

Bogusław Cieśla

przewodniczący sprawozdawca

Magdalena Maliszewska

członek

Paweł Groński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych w części, związania oceną prawną sądu oraz ustalania kręgu stron w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z pozwoleniem na użytkowanie obiektu budowlanego z określonym terminem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie administracyjnym, takich jak możliwość stwierdzania nieważności decyzji w części i związanie sądem, co jest istotne dla praktyków.

Czy można unieważnić tylko część pozwolenia na budowę? WSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2774/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-12-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Maliszewska
Paweł Groński
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
art. 59 ust. 7
Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 138 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Magdalena Maliszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2011 r. znak (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej P. S.A. w W. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) maja 2011r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. 1 - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta (...) Nr (...) z dnia (...).09.1997 r. zezwalającej I. S.A. z siedzibą w W., na użytkowanie hali studia TV dobudowanej od strony północnej budynku biurowego przy ul. (...) w W., z terminem użytkowania do dnia (...).03.2000 r. - stwierdził nieważność decyzji Prezydenta (...) z dnia (...).09.1997 r., w części dotyczącej określenia terminu użytkowania.
W uzasadnieniu organ podał, że przepis art. 59 Prawa budowlanego z 1994 r., stanowiący materialną podstawę prawną decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w brzmieniu obowiązującym w dacie jej podjęcia stanowił: "właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy:
1) zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budową,
2) uporządkowania terenu budowy.
2. Właściwy organ może w pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego określić warunki użytkowania tego obiektu albo uzależnić jego użytkowanie od wykonania, w oznaczonym terminie, określonych robót budowlanych.
3. Jeżeli właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany spełnia warunki, określone w ust. 1, pomimo niewykonania części robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych związanych z obiektem, w wydanym pozwoleniu na użytkowanie może określić termin wykonania tych robót.
4. Przepisu ust. 3 nie stosuje się do instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska.
5. Właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 3, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1, w art. 57 lub w art. 58.
6. Decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego właściwy organ przesyła niezwłocznie organowi, który wydał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ".
Przywołany przepis nie pozwalał na ustanowienie w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie terminu, do którego użytkowanie będzie dopuszczalne.
Skoro kwestionowana decyzja, w części rażąco narusza prawo poprzez ewidentne przekroczenie dyspozycji przepisu stanowiącego jego materialnoprawną podstawę, to w ocenie organu zaistniała konieczność stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej czasowości użytkowania.
Nadto organ wskazał, że konsekwencją tego rozstrzygnięcia będzie możliwość bezterminowego użytkowania hali studia TV dobudowanej od strony północnej budynku biurowego przy ul. (...) w W. z zachowaniem przepisów Prawa budowlanego.
T. S. wniosła odwołanie od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) maja 2011r. stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta (...) z dnia (...).09.1997r w części dotyczącej określenia terminu użytkowania.
W jego uzasadnieniu wskazała, że po upływie blisko 14 lat organ administracji wzruszył prawomocną decyzję uznając, iż była ona wydana z rażącym naruszeniem prawa poprzez ustalenie terminu na jaki obiekt budowlany może być użytkowany.
Powyższa decyzja jest nieprawidłowa, gdyż prawo budowlane przewiduje możliwość określenia warunków użytkowania obiektu budowlanego. Tak też było w niniejszej sprawie. Wymóg ograniczonego użytkowania tej hali wynikał już z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia (...) lipca 1966r.
Warunek ten został przeniesiony do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia (...) marca 1997r, którą udzielono pozwolenia na budowę hali na okres czasowy z terminem użytkowania do 3 lat, następnie trafił do decyzji o pozwolenie na użytkowanie hali studia TV " do dnia (...) marca 2000r." i po upływie tego terminu obiekt należy rozebrać na każde żądanie organu nadzoru budowlanego.
Wymóg tymczasowego użytkowania hali TV wynikał z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a potem z decyzji o pozwolenie na budowę - do 3 lat, dlatego nie może być mowy o naruszeniu prawa, na które powołał się Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Nadto kwestia określenia terminu użytkowania hali TV była przez wiele lat, wielokrotnie, badana przez organy administracji, jak również Wojewódzki Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego - wyrok z dnia 8 czerwca 2004r sygn. akt 7/IV S.A. 52/03.
W wydanym wyroku Sąd Wojewódzki w całej rozciągłości potwierdził, iż decyzje wydane w 1996r. i 1997r. są ważne.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) maja 20011r. na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania T. S. od decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...).05.2011 r. - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że decyzją z dnia (...).05.2011 r., (...) WINB stwierdził z urzędu nieważność decyzji Prezydenta (...) z dnia (...).09.1997 r., zezwalającej I. S.A z siedzibą w W. na użytkowanie hali studia TV dobudowanej od strony północnej budynku biurowego przy ul. (...) w W. z terminem użytkowania do dnia (...).03.2000 r. i wskazującej, że po upływie w/w terminu obiekt należy rozebrać na każde żądanie organu ds. nadzoru budowlanego, w części dotyczącej określenia terminu użytkowania.
W odniesieniu do odwołania T. S., która nie brała udziału w postępowaniu organ I instancji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że strona postępowania administracyjnego, która została w tym postępowaniu pominięta, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono (wyrok NSA z dnia 24.11.2010 r., sygn. akt II OSK 1762/09, LEX NR 746776).
Dalej organ wskazał, że (...) WINB wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności całości decyzji Prezydenta (...) z dnia (...).09.1997 r., a następnie zakończył je decyzją stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta (...) z dnia (...).09.1997 r., w części określonego terminu użytkowania.
Zatem wojewódzki organ nadzoru budowlanego dokonał weryfikacji jedynie części rozstrzygnięcia, bez wskazania przyczyny takiego działania oraz poinformowania o terminie i trybie rozpatrzenia pozostałej części sprawy, co - nie może być uznane za prawidłowe działanie organu. Wszczynając postępowanie w sprawie organ nie może uchylić się od jej merytorycznego rozstrzygnięcia, które wyznacza treść zawiadomienia o wszczęciu postępowania.
Powyższe uchybienie proceduralne uzasadnia skorzystanie z dyspozycji art. 138 § 2 k.p.a.
Ponadto, wojewódzki organ nadzoru budowlanego pominął wydany w sprawie spornego obiektu budowlanego prawomocny wyrok WSA Warszawie z dnia 8.06.2004 r., sygn. akt 7 /IV SA 52/03.
Wskazanym wyrokiem Sąd uchylił decyzję GINB z dnia (...).11.2002 r., jak również poprzedzającą jej wydanie decyzję GINB z dnia (...).10.2002 r., postanowienie GINB z dnia (...).09.2002 r. o wznowieniu postępowania oraz decyzję GINB z dnia (...).07.2002 r., poprzedzającą jej wydanie decyzję Wojewody (...) z dnia (...).05.2002 r., nr (...) i postanowienie Wojewody (...) z dnia (...).04.2002 r. o wznowieniu postępowania.
W powyższym wyroku Sąd wskazał, że".... w ocenie sądu słusznie skarżący podnosi, iż nie istnieje możliwość uzyskania rozstrzygnięcia polegającego na dopuszczeniu do bezterminowego użytkowania przedmiotowej hali TV, dla której oznaczono czas użytkowania ostateczną decyzją z dnia (...) września 1997 r. - na drodze postępowania o zmianę ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Wymóg ograniczonego użytkowania tej hali wynikał już z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia (...) lipca 1996 r. Warunek ten został przeniesiony od decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia (...) marca 1997 r., którą udzielono pozwolenia na budowę hali na okres czasowy z terminem użytkowania do 3 lat, a następnie trafił do decyzji o pozwoleniu na użytkowanie hali studia TV " do dnia (...) marca 2000 r. i po upływie tego terminu obiekt należy rozebrać na każde żądanie organu nadzoru budowlanego( ... ).
Skoro wymóg tymczasowego użytkowania hali TV wynikał z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a potem z decyzji o pozwoleniu na budowę (na okres czasowy do lat 3 ) to nie można uznać, że termin użytkowania obiektu określony w ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z zastrzeżeniem jego rozbiórki po upływie tego terminu, jest ustalony dowolnie przez organy bez oparcia w przepisach ustawy o planowaniu przestrzennym (wtedy obowiązującej) oraz prawa budowlanego i może być w każdym czasie za zgodą strony zmieniany".
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) " Ocena prawna i wskazania co do dalszego toku postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność albo przewlekle prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia".
W opisanym wyroku, WSA w Warszawie wprost przyjął, wbrew stanowisku (...) WINB wyrażonemu w uzasadnieniu decyzji z dnia (...).05.2011 r., że dopuszczalne było wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie spornego obiektu budowlanego na czas określony.
Nadto w wyroku z dnia (...).06.2004 r., sygn. akt 7 /IV SA 52/03 ( wydanym po rozpatrzeniu skargi T. S. na decyzję GINB z dnia (...).11.2002 r.), Sąd wskazał, że T. S. oraz T. M. są stronami w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu budowlanego.
W świetle powyższych rozważań, mając na uwadze art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ odwoławczy stwierdził, że skarżącej przysługuje przymiot strony w postępowaniu odwoławczym od decyzji (...) WINB z dnia (...).05.2011 r.
Ponadto GINB wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (...) WINB powinien zapewnić czynny udział w postępowaniu wszystkim podmiotom znajdującym się w obszarze oddziaływania spornego obiektu budowlanego, tj. nie tylko inwestorowi i odwołującej się.
P. S.A. (następca prawny I. S.A.) wnosiła skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2011 r., uchylającą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) maja 2011 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Zaskarżanej decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. poprzez brak podstaw prawnych i faktycznych do uznania, że zaszły przesłanki do uchylenia decyzji (...) WINB i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia;
- art. 104 § 2 oraz art. 156 k.p.a. - poprzez dokonanie ich błędnej wykładni, w zakresie, w jakim GINB uznał brak możliwości stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie w części;
- art. 156 §1 pkt. 2 k.p.a. oraz art. 6 k.p.a. w związku z art. 59 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, poprzez uznanie, że wprowadzenie do decyzji pozwolenie na użytkowanie oznaczonego terminu użytkowania obiektu budowlanego nie stanowi rażącego naruszenia art. 6 k.p.a. oraz art. 59 Prawa budowlanego w brzmieniu z daty wydania pozwolenie na użytkowanie
- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - poprzez uznanie, że organ I instancji w swoim rozstrzygnięciu był związany oceną prawną dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 czerwca 2004r, za sygn.7/IV SA 52/03;
- art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz art. 105 §1 k.p.a. - poprzez niezastosowanie tych przepisów i błędne przyjęcie, że organ I instancji nie uwzględnił wszystkich podmiotów mających przymiot strony oraz brak umorzenia postępowania odwoławczego, wobec wniesienia odwołania przez osobę niebędącą stroną.
- art. 28 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i przyznanie przymiotu strony odwołującej w sytuacji, gdy organ nie zbadał jej interesu prawnego.
Skarżący domagał się uchylenia zaskarżanej decyzji w całości.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że pozwoleniem na użytkowanie z dnia (...) września 1997 r. Prezydent (...) zezwolił I. S.A. na użytkowanie hali studia TV dobudowanej od strony północnej do budynku biurowego przy ul. (...) w W. z terminem użytkowania do dnia (...) marca 2000 r., wskazując jednocześnie, że po upływie zakreślonej daty obiekt należało będzie rozebrać na każde żądanie właściwego organu nadzoru budowlanego.
Działając z urzędu, (...) WINB stwierdził na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA, nieważność pozwolenia na użytkowanie w części dotyczącej określenia terminu użytkowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
GINB stwierdził, że wadliwość uchylonej decyzji polega na: niezgodnym z przepisami stwierdzeniu nieważności pozwolenia na użytkowanie jedynie w części dotyczącej określenia terminu użytkowania; nieuwzględnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2004, 7/IV SA 52/03, wydanego w sprawie spornego obiektu; niezapewnieniu czynnego udziału wszystkim stronom postępowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób bezpodstawny rozpoznał odwołanie T. S., która nie posiada przymiotu strony. Organ zarzucił uchylonej decyzji stwierdzenie nieważności pozwolenia na użytkowanie jedynie w części, podczas gdy organ I instancji wszcząć postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności całej decyzji.
Jednak organ odwoławczy przeoczył, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności zostało wszczęte z urzędu, w związku z czym organ nie był związany zakresem złożonego przez stronę żądania.
Ocena, w jakim zakresie decyzja powinna zostać uznana za nieważną możliwa jest dopiero po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, a nie na etapie jego wszczęcia.
Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w części nie tylko nie narusza żadnego przepisu prawa, ale jest także obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie, zawsze gdy takie rozstrzygnięcie jest możliwe.
Wbrew stanowisku przyjętemu przez GINB, nie może być również mowy o wadliwości decyzji organu I instancji polegającej na niewskazaniu w jaki sposób, w jakim terminie i w jakim trybie dojdzie do rozpoznania pozostałej części sprawy.
W ramach postępowania prowadzonego przez WINB doszło do rozpatrzenia całej sprawy i wydania decyzji w odniesieniu do całej sprawy, przy czym po przeprowadzeniu postępowania okazało się, że celowym jest stwierdzenie nieważności części pozwolenia na użytkowanie. Nie ma więc żadnych podstaw do kontynuowania postępowania i "rozpatrzenia go w pozostałej części".
Odnosząc się do związania organu I instancji ww. orzeczeniem sądu administracyjnego to wskazano, że związanie to dotyczy późniejszych postępowań administracyjnych w tej samej sprawie. O tożsamości sprawy decyduje podstawa powstania danego stosunku prawnego, tj. podstawa prawna i okoliczności faktyczne. Istotna zmiana któregoś z tych elementów powoduje, że mamy do czynienia z nową sprawą.
O tożsamości sprawy administracyjnej nie można mówić w odniesieniu do wyroku WSA z dnia 8 czerwca 2004r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w swoim rozstrzygnięciu badał bowiem prawną dopuszczalność wydania decyzji merytorycznej (rozstrzygającej o prawach i obowiązkach stron) - zmiany pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej hali - w trybach przewidzianych w art. 145 KPA (wznowienia postępowania) oraz art. 155 KPA (zmiana decyzji ostatecznej mocą, której strona nabyła prawo).
Przedmiotem postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie była natomiast ocen istnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.
Nadto stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przedstawione w przedmiotowym wyroku, w żaden sposób nie odnosiło się do kwestii nieważności pozwolenia na użytkowanie wskazując jedynie, że w jego przypadku: "nie jest możliwe uzyskanie rozstrzygnięcia polegającego na dopuszczeniu do bezterminowego użytkowania przedmiotowej hali TV, dla której oznaczono czas użytkowania ostateczną decyzją z dnia (...) września 1997 r. - na drodze postępowania o zmianę ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (...)."
Ocena prawna dokonana w przedmiotowym wyroku nie obejmowała, zagadnień związanych z nieważnością decyzji administracyjnej.
Dla organu administracyjnego ponownie rozpatrującego sprawę charakter wiążący ma tylko ocena prawna sądu administracyjnego pozostająca w związku z pozbawieniem mocy wiążącej zaskarżonego aktu i która zdeterminowała stanowisko sądu administracyjnego w rozpatrywanej sprawie.
Błędne w zaskarżanej decyzji GINB wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę (...) WINB powinien zapewnić udział w postępowaniu wszystkim podmiotom znajdującym się w obszarze oddziaływania spornego obiektu budowlanego, tj. nie tylko inwestorowi i stronie skarżącej. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor.
Inwestor powinien być jedynym podmiotem mającym przymiot strony w ramach postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie, o czym jednoznacznie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 14 kwietnia 2010 r. II OSK 146/2010, Lex Polonica nr 2265105).
Tym samym T. S. nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Decyzją z dnia (...) września 1997 r. Prezydent (...) udzielił I. S.A. pozwolenia na użytkowanie hali studia TV dobudowanej od strony północnej do budynku biurowego przy ul. (...) w W. z terminem użytkowania do dnia (...) marca 2000 r., wskazując jednocześnie, że po upływie zakreślonej daty obiekt należało będzie rozebrać na każde żądanie właściwego organu nadzoru budowlanego.
(...) WINB po wszczęciu postępowania z urzędu, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdził nieważność pozwolenia na użytkowanie w części dotyczącej określenia terminu użytkowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia uznał, że wadliwość rozstrzygnięcia organu I instancji polegała na: stwierdzeniu nieważności pozwolenia na użytkowanie jedynie w części (dotyczącej terminu użytkowania), brak uwzględnienia oceny prawnej kwestionowanej decyzji, dokonanej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2004, sygn. 7/IV SA 52/03, oraz niezapewnienie czynnego udziału wszystkim stronom postępowania.
W ocenie Sądu wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy uchylił się w istocie od rozpoznania tej sprawy, a wskazane przesłanki warunkujące konieczność powtórzenia postępowania przed organem I instancji były co najmniej wątpliwe.
Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zostało wszczęte z urzędu, w związku z czym organ I instancji nie był związany zakresem złożonego przez stronę żądania.
W takiej sytuacji ocena, w jakim zakresie decyzja powinna zostać uznana za nieważną możliwa jest dopiero po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, a na etapie jego wszczęcia nie można o tym przesądzić.
Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w części jest możliwe, stosowane w praktyce orzeczniczej organów i nie narusza prawa. Takie rozstrzygnięcie organu prowadzącego postępowanie, podyktowane jest zasadą ochrony trwałości decyzji administracyjnej w sytuacji gdy jedynie samoistna (lub dająca się wyodrębnić) cześć decyzji dotknięta jest wadliwością z art. 156 § 1 k.p.a.
Dlatego wbrew stanowisku organu II instancji, wydając decyzję stwierdzającą nieważność badanej decyzji w części organ I instancji nie miał obowiązku orzekania w pozostałym zakresie.
W ramach postępowania prowadzonego przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego doszło do rozpatrzenia całej sprawy i wydania decyzji w odniesieniu do całej sprawy, przy czym po przeprowadzeniu postępowania stwierdzono naruszenie prawa w części dotyczącej określenia terminu pozwolenia na użytkowanie. Nie było więc podstaw do kontynuowania postępowania co do "pozostałej części".
Odnosząc się do kwestii związania organu I instancji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2004, sygn. 7/IV SA 52/03, należy stwierdzić, że związania tego w niniejszej sprawie nie było.
Nie ulega wątpliwości, że na tle interpretacji art. 153 p.p.s.a., związanie dotyczy późniejszych postępowań administracyjnych (a następnie sądowych) w tej samej sprawie. O tożsamości sprawy decydowała podstawa prawna ukształtowania danego stosunku administracyjnoprawnego i okoliczności faktyczne.
Zdaniem Sądu nie ma tożsamości sprawy administracyjnej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta (...) Nr (...) z dnia (...).09.1997 r. oraz sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia wyrokiem WSA z dnia 8 czerwca 2004r. sygn. 7/IV SA 52/03.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w tym wyroku badał prawną dopuszczalność wydania decyzji o zmianie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej hali - w trybach przewidzianych w art. 145 k.p.a. (wznowienia postępowania) oraz art. 155 k.p.a. (zmiana decyzji ostatecznej mocą, której strona nabyła prawo). Natomiast przedmiotem postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie była ocena istnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.
Ocena prawna dokonana w przedmiotowym wyroku nie obejmowała, zagadnień związanych z nieważnością decyzji administracyjnej z dnia (...).09.1997 r., jak również decyzja ta nie była przedmiotem zaskarżenia w tamtym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Dla organu administracyjnego ponownie rozpatrującego sprawę charakter wiążący miałaby tylko ocena prawna Sądu pozostająca w związku z uchyleniem aktów administracyjnych w rozpatrywanej sprawie.
Również błędnie w zaskarżanej decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien zapewnić udział w postępowaniu wszystkim podmiotom znajdującym się w obszarze oddziaływania spornego obiektu budowlanego, tak jakby przesłanką do jego ustalenia był art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, mający zastosowanie w postępowaniu o pozwolenie na budowę (a także stwierdzenie nieważności tego pozwolenia).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie przymiot strony powinien być ustalony w oparciu o przesłanki z art. 28 k.p.a., czyli dokonanie oceny istnienia interesu prawnego w odniesieniu do potencjalnej możliwości wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Prezydenta (...) Nr (...) z dnia (...).09.1997 r.
Wskazując na powyższe uchybienia, zdaniem Sądu doszło do naruszenia zaskarżoną decyzją art. 138 § 2 k.p.a. Przy ponownym rozpoznaniu odwołania organ uwzględni wyżej opisane wskazania.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, 152, 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI