VII SA/Wa 2764/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2017-12-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo o ruchu drogowymkoszty przechowywania pojazduSkarb PaństwaWojewodaSamorządowe Kolegium Odwoławczenowelizacjaprzepisy przejścioweodpowiedzialność administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Wojewody na decyzję SKO, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zobowiązaniu Skarbu Państwa do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu.

Sprawa dotyczyła kosztów przechowywania pojazdu usuniętego z drogi w 2009 r. Wojewoda kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta zobowiązującą Skarb Państwa (reprezentowany przez Wojewodę) do zapłaty ponad 6 tys. zł za przechowywanie pojazdu od listopada 2009 r. do września 2010 r. Wojewoda argumentował, że nie jest właściwym organem do reprezentowania Skarbu Państwa w tej sprawie. Sąd uznał jednak, że decyzja SKO jest prawidłowa, a Wojewoda jest właściwym reprezentantem Skarbu Państwa w tym zakresie, zgodnie z przepisami przejściowymi i ogólnymi zasadami administracji rządowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Wojewody na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta. Decyzja ta zobowiązywała Skarb Państwa, reprezentowany przez Wojewodę, do zapłaty kwoty 6126,63 zł brutto z tytułu kosztów przechowywania pojazdu od 15 listopada 2009 r. do 3 września 2010 r. Pojazd został usunięty z drogi w maju 2009 r. Spór dotyczył właściwości organu do obciążenia Skarbu Państwa tymi kosztami, zwłaszcza w kontekście przepisów przejściowych ustawy nowelizującej Prawo o ruchu drogowym z 2010 r. oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2008 r., który uznał za niekonstytucyjne przepisy dotyczące utraty własności pojazdu bez orzeczenia sądu. Wojewoda argumentował, że nie jest właściwym organem do reprezentowania Skarbu Państwa w tej sprawie, wskazując na naczelników urzędów skarbowych jako właściwych. Sąd jednak uznał, że Wojewoda, jako organ administracji rządowej w województwie, jest właściwym reprezentantem Skarbu Państwa w sprawach, które nie są przypisane innym organom, zgodnie z ustawą o wojewodzie. Sąd podkreślił, że przepisy przejściowe (art. 13 ustawy nowelizującej) nakładają na Skarb Państwa obowiązek ponoszenia kosztów przechowywania pojazdów w określonym okresie, a Wojewoda jest organem właściwym do reprezentowania Skarbu Państwa w tym zakresie. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Wojewoda jest właściwym organem do reprezentowania Skarbu Państwa w sprawach dotyczących ponoszenia kosztów przechowywania pojazdów, zgodnie z zasadą domniemania właściwości wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na ustawie o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, która ustanawia zasadę domniemania właściwości wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej, gdy inne ustawy nie wskazują konkretnego organu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.r.d. art. 130a § ust. 10h

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Określa, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ponosi osoba będąca jego właścicielem w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, z zastrzeżeniem innych ustępów. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw art. 13

Stanowi, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie 6-miesięcznego terminu od dnia ich usunięcia, do dnia wejścia w życie tej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin upłynął w okresie od 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie ustawy.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Pomocnicze

Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie art. 3 § ust. 1 pkt 5

Określa, że wojewoda jest organem administracji rządowej w województwie, do którego właściwości należą wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej niezastrzeżone w odrębnych ustawach do właściwości innych organów tej administracji.

k.p.a. art. 57 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obliczania terminów.

k.p.a. art. 139

Kodeks postępowania administracyjnego

Zakaz reformationis in peius - organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny.

u.p.e.a. art. 102 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy przyznawania wynagrodzenia za czynności egzekucyjne.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Rozciąga stosowanie przepisów u.p.e.a. na określone sytuacje, w tym związane z kosztami przechowywania pojazdów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wojewoda, jako organ administracji rządowej w województwie, jest właściwym reprezentantem Skarbu Państwa w sprawach z zakresu administracji rządowej, gdy inne ustawy nie wskazują konkretnego organu. Przepisy przejściowe ustawy nowelizującej Prawo o ruchu drogowym (art. 13) prawidłowo nakładają na Skarb Państwa obowiązek ponoszenia kosztów przechowywania pojazdów w określonym okresie. Zastosowanie art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym jest prawidłowe w kontekście ustalania kosztów przechowywania pojazdu.

Odrzucone argumenty

Wojewoda nie jest właściwym organem do reprezentowania Skarbu Państwa w sprawach dotyczących kosztów przechowywania pojazdów, a właściwi są naczelnicy urzędów skarbowych. Zastosowanie przepisów przejściowych jest nieprawidłowe, a koszty powinny obciążać właściciela pojazdu lub powiat.

Godne uwagi sformułowania

zasada domniemania właściwości wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej w województwie Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia 4 września 2010 r. nie można wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny

Skład orzekający

Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

przewodniczący

Bogusław Cieśla

sprawozdawca

Maria Tarnowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości Wojewody jako reprezentanta Skarbu Państwa w sprawach kosztów przechowywania pojazdów oraz interpretacja przepisów przejściowych Prawa o ruchu drogowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu przejściowego i konkretnych przepisów Prawa o ruchu drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych i materialnoprawnych związanych z kosztami przechowywania pojazdów po zmianach przepisów, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kto płaci za parking porzuconego auta? Wojewoda czy Skarb Państwa?

Dane finansowe

WPS: 6126,63 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2764/16 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-12-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2016-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka /przewodniczący/
Bogusław Cieśla /sprawozdawca/
Maria Tarnowska
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
I OSK 1554/18 - Wyrok NSA z 2020-01-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
art. 130 a ust. 10 h
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. znak [...] w przedmiocie zobowiązania do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu oddala skargę
Uzasadnienie
Sygnatura akt VIISA/Wa 2764/16
UZASADNIENIE
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2015r., na podstawie art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018, ze zm.), w związku z art.130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, z późn. zm.) i art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta [...] (Dz. U. Nr [...] , poz. [...], ze zm.), ustalił, że Skarb Państwa - Wojewoda [...] zobowiązany jest do zapłaty kwoty 6126,63 zł brutto ( sześć tysięcy sto dwadzieścia sześć złotych, sześćdziesiąt trzy grosze) z tytułu kosztów przechowywania od dnia 15 listopada 2009 r. do dnia 3 września 2010 r. na parkingu strzeżonym prowadzonym przez [...] sp. z o.o. pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...], usuniętego w dniu 14 maja 2009 r. w [...].
W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy - Prawo o ruchu drogowym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca jego właścicielem w dniu wydania powyższej dyspozycji. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Od tej ogólnej zasady ustawodawca przewidział odstępstwo. Zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, których 6-miesięczny termin liczony od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie tej ustawy.
Przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt P 4/06 (Dz. U. Nr 100, poz. 649) uznał niekonstytucyjność przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym, Skarb Państwa nabywał z mocy prawa własność pojazdów nieodebranych z parkingów. Właściwość urzędów skarbowych w sprawie orzekania o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa wynikała z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 191, poz. 1377, z późn. zm.).
Obecnie usuwanie pojazdów w trybie art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym należy do zadań własnych powiatu, jednakże zanim zostało ono przekazane samorządom, należało do zadań państwa z zakresu ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ponoszenie kosztów, o którym mowa w art. 13 ustawy nowelizującej Prawo o ruchu drogowym, jest zadaniem państwa o charakterze terenowym. Skoro zadanie to nie należy do właściwości administracji skarbowej (żaden przepis na to nie wskazuje), to właściwym reprezentantem Skarbu Państwa w omawianym przypadku będzie wojewoda. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2015, poz. 525) jest on organem administracji rządowej w województwie, do którego właściwości należą wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie niezastrzeżone w odrębnych ustawach do właściwości innych organów tej administracji.
Od daty obowiązywania orzeczenia o niekonstytucyjności art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, czyli od dnia 11 czerwca 2009 r., pojazdy usunięte w trybie art. 130a ust. 1 i 2 i nie odebrane przez właścicieli w okresie zakreślonym przez przepisy, nie przechodziły już na własność Skarbu Państwa. W związku z tym nadal pozostawały na parkingach strzeżonych prowadzonych przez podmioty wskazane przez starostów. To z kolei powodowało koszty przechowywania, które za okres od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia 3 września 2010 r., na mocy art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. obciążają Skarb Państwa.
Okres ustawowego przechowywania na parkingu pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...] zakończył się w dniu 14 listopada 2009 r. Po jego upływie, z przyczyn wyżej wykazanych, pojazd nadal pozostał na parkingu. Dlatego też koszty jego przechowywania w okresie od 15 listopada 2009 r. do dnia 3 września 2010 r. obciążają Skarb Państwa.
Podstawą wyliczenia należności za przechowywanie powyższego pojazdu jest stawka wynikająca z umowy nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., zawartej przez [...] z [...] Sp. z o.o. Zgodnie z nią, i za wynagrodzeniem w niej określonym oraz zapłaconym przez [...], powyższy pojazd był przechowywany na parkingu przez pierwsze 6 miesięcy, licząc od daty usunięcia z drogi. Po zakończeniu ustawowego okresu przechowywania pozostał na parkingu, z uwagi na brak w owym czasie uregulowań prawnych dotyczących przepadku własności nieodebranych pojazdów. Ponieważ nie zmieniał się prowadzący parking, ani miejsce jego przechowywania, zasadnym było przyjęcie, że wynagrodzenie [...] sp. z o.o. za okres od 15 listopada 2009 r. do 3 września 2010 r. powinno być obliczone według stawek określonych w powyższej umowie. Wynagrodzenie firmy prowadzącej parking na którym przechowywana był pojazd marki [...] nr rejestracyjny [...] w okresie od 15 listopada 2009 r. do 3 września 2010 r. jest więc kosztem przechowywania obciążającym Skarb Państwa - Wojewodę [...].
Wysokość kwoty wynika z iloczynu stawki za każdą rozpoczętą dobę parkowania (tj. 20,91 zł za dobę) i liczby dób przechowywania pojazdu na parkingu (tj. 293 doby).
Za datę początku okresu odpowiedzialności finansowej Skarbu Państwa przyjęto dobę kolejną po upływie 6 miesięcznego terminu, liczonego zgodnie z art. 57 § 3 kpa, od dnia wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, tj. dzień 15 listopada 2009 r. Datą końcową jest dzień określony przez art. 13 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym i innych ustaw, czyli dzień 3 września 2010 r.
Wojewoda [...] wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2015 r.
Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i interpretację art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw i przyjęcie, że właściwym do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu jest w imieniu Skarbu Państwa Wojewoda [...]. Domagał się uchylenia decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego w stosunku do Wojewody [...].
W uzasadnieniu odwołania wskazał, że zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie tej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie tej ustawy.
Wprawdzie przepisy art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy nowelizującej (tj. przed 4 września 2010 r.) nie regulowały trybu ani reprezentującego Skarb Państwa podmiotu właściwego w zakresie dokonywania zwrotu jednostkom prowadzącym parkingi strzeżone wydatków związanych z przechowywaniem pojazdów, powstałych po przejściu własności pojazdu na Skarb Państwa, jednakże zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) dotyczące egzekucji z ruchomości. Wywodzić to można było z przepisów wydanego na podstawie art. 174 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449), które obowiązywało do dnia 2 marca 2011 r.
W obowiązującym od dnia 4 września 2010 r. stanie prawnym, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi, w myśl art. 130a ust. 10h ustawy - Prawo o ruchu drogowym, osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu (przy czym decyzję o zapłacie kosztów wydaje starosta).
W przepisach przejściowych uregulowano kwestię ponoszenia kosztów związanych z przechowywaniem pojazdów, w stosunku do których termin 6 miesięcy od dnia ich usunięcia z drogi, upłynął przed 4 września 2010 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. Art. 13 ustawy nowelizującej stanowi bowiem, że koszty przechowywania pojazdów, jakie powstały po upływie terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi aż do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, wobec wszystkich tych pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia z drogi upłynął w okresie pomiędzy 11 czerwca 2009 r. a dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, ponosi Skarb Państwa.
Przepis art. 13 ustawy nowelizującej nie wskazuje jednak podmiotu, który w imieniu Skarbu Państwa obowiązany jest do ponoszenia wymienionych w tym przepisie kosztów przechowywania pojazdów. Brak jest podstaw do wywodzenia kompetencji w tym zakresie z innych przepisów ustawy nowelizującej oraz z przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zasadnym wydaje się stosowanie w takich przypadkach przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulujących egzekucję należności pieniężnych z ruchomości.
Ponieważ zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organem egzekucyjnym jest co do zasady naczelnik urzędu skarbowego, stwierdzić można, że działającymi w imieniu Skarbu Państwa podmiotami właściwymi w zakresie zwrotu wydatków wskazanych w art. 13 ustawy nowelizującej, są właściwi miejscowo naczelnicy urzędów skarbowych.
Wojewoda nie jest podmiotem uprawnionym do zwrotu kosztów przechowywania pojazdów, o których mowa w art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz innych ustaw. Podmiotem takim jest właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego.
Natomiast w odniesieniu do zwrotu kosztów przechowywania pojazdów powstałych w innych terminach niż określone w art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy- Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, należy uznać, iż koszty przechowywania pojazdów ponosi starosta.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2016 r., na podstawie art. 127 § 2 w związku z 144 k.p.a. oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz 138 § 1 pkt 1 k.p.a. , po rozpatrzeniu odwołania Wojewody [...] od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...].06.2015 r. ustalającej, że Skarb Państwa - Wojewoda [...] zobowiązany jest do zapłaty kwoty 6126,63 zł brutto z tytułu kosztów przechowywania od dnia 15.11.2009 r. do dnia 3.09.2010 r. na parkingu strzeżonym prowadzonym przez [...] sp. z o.o., pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...], usuniętego w dniu 14.11.2009 r. w [...] - zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.
W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że samochód marki [...] nr rejestracyjny [...] został, na podstawie dyspozycji [...] nr [...], usunięty z drogi w trybie art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym w dniu 14.11.2009 r. i był przechowywany na wyznaczonym parkingu strzeżonym.
Postanowieniem z dnia [...].05.2013 r. sygn. [...] Sąd Rejonowy dla [...] w [...][...] Wydział Cywilny orzekł o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Miasta [...].
Można wyróżnić dwa rodzaje stosunków związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów, to jest: pomiędzy organem administracji, a właścicielem parkingu oraz pomiędzy organem administracji, a właścicielem pojazdu usuniętego z drogi publicznej.
W tym drugim przypadku mogą zaistnieć sytuacje, że pojazd zostanie odebrany przez właściciela, bądź nie zostanie odebrany przez właściciela, a właściciel pojazdu może być znany bądź nieznany.
Nie budzi wątpliwości sytuacja prawna, gdy właściciel odebrał pojazd. Od roku 2002 wydawanie pojazdu następuje na podstawie zezwolenia po dokonaniu opłaty (za usunięcie i parkowanie/przechowywanie), której wysokość ustala rada powiatu.
Z konstrukcji opłaty wynika, że jest to opłata uiszczana na rzecz powiatu przez właściciela, a nie na rzecz przedsiębiorcy prowadzącego parking.
W przypadku opłaty za usunięcie pojazdu i jego przechowanie, przepisy nie przewidywały, ani nie przewidują konieczności wydawania jakiejkolwiek decyzji. Do tej opłaty nie ma zastosowania, obowiązujący od 4.09.2010 r., art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (w skrócie: p.r.d.), gdyż koszty, o których mowa w tym przepisie nie są tożsame z opłatą, o której mowa w art. 130a ust. 5c i 6 - 7 p.r.d. (w obecnym brzmieniu).
Do sytuacji gdy pojazd nie został odebrany przez właściciela, odniosła się dopiero nowelizacja p.r.d., która weszła w życie 4.09.2010 r. i polegała na wprowadzeniu przepisów dotyczących przepadku pojazdu na rzecz powiatu oraz m.in. art. 130a ust. 10h p.r.d., który stanowi, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i, a decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.
Przed nowelizacją, brak było regulacji obciążającej wprost dotychczasowego właściciela kosztami przechowywania pojazdu po upływie sześciu miesięcy od dnia jego usunięcia.
Z uwagi na brak przepisów przejściowych nowa regulacja, to jest wydanie przez starostę decyzji w oparciu o art. 130a ust. 10h p.r.d., znajduje zastosowanie nie tylko wobec pojazdów usuniętych z drogi po jej wejściu w życie (po 4.09.2010 r.), ale również wobec pojazdów usuniętych wcześniej. Istotne jest natomiast, że z wykładni przepisów art. 130a ust. 10, 10e, 10f, 10h i 10k wynika, że przepis ten może znaleźć zastosowanie jedynie już po zakończeniu postępowania sądowego - po prawomocnym orzeczeniu sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu.
Zatem starosta nie wydaje decyzji w oparciu o art. 130a ust. 10h p.r.d., ani w sytuacji gdy już wcześniej (przed 4.09.2010 r.) zostało zakończone postępowanie w sprawie przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa (decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego), ani w sytuacji gdy nie zostało zakończone postępowanie w sprawie przepadku pojazdu na rzecz powiatu i brak jest orzeczenia sądu.
Kwestią istotną przy wydaniu decyzji w oparciu o art. 130a ust. 10h p.r.d., jest to kto zostanie obciążony określonymi kosztami, za jaki okres i wobec kogo starosta prowadzić będzie ewentualną egzekucję administracyjną.
W sytuacji gdy właściciel nieodebranego pojazdu jest znany, decyzja wydawana jest wobec właściciela. Znaczenie ma jednak okres za jaki właściciel zostanie obciążony kosztami.
W przypadku, gdy przed wejściem w życie nowelizacji (4.09.2010 r.) upłynął 6-miesięczny termin, po którym pojazd przepadać miał na rzecz Skarbu Państwa, za okres po upływie tego terminu, do dnia wejścia w życie nowelizacji (do 4.09.2010 r.) koszty przechowywania pojazdów ponosi Skarb Państwa.
Uzasadnienie takiego stanowiska znajduje oparcie w art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Natomiast gdy termin ten upłynął przed 11.06.2009 r., to analiza art. 13 ustawy nowelizującej daje podstawę do twierdzenia, że także wówczas Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów.
W przypadku, gdy pojazd przepadł na rzecz powiatu w wyniku prawomocnego orzeczenia sądu na podstawie przepisów obowiązujących po 4.09.2010 r., a pojazd ten był usunięty i przechowywany na parkingu przed 4.09.2010 r. i przed tym dniem upłynął 6-miesięczny okres, po którym pojazd przepadać miał na rzecz Skarbu Państwa, starosta wydaje decyzje w oparciu o art. 130a ust. 10h p.r.d. zarówno wobec właściciela, jak i wobec Skarbu Państwa (reprezentanta Skarbu Państwa).
Właściciel zostaje obciążony kosztami za okres od dnia usunięcia pojazdu do dnia, po którym pojazd miał przepaść na rzecz Skarbu Państwa oraz za okres od 4.09.2010 r. do dnia zakończenia postępowania sądowego o przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Z kolei Skarb Państwa (reprezentant Skarbu Państwa) zostaje obciążony kosztami za okres od dnia, po którym pojazd miał przepaść na rzecz Skarbu Państwa do dnia 4.09.2010r.
W sytuacji, gdy nie jest znany właściciel pojazdu, ani osoba uprawniona do jego odbioru, to brak jest właściciela wobec, którego może być wydana decyzja. W takiej sytuacji decyzji takiej się nie wydaje, a koszty ponosi powiat, na rzecz którego przepada pojazd. Dotyczy to jednak tylko kosztów, które obciążyłyby właściciela. W przypadku bowiem, gdy zachodzi wyżej przedstawiona sytuacja, iż część kosztów, za okres - od dnia, po którym pojazd miał przepaść na rzecz Skarbu Państwa do dnia 4.09.2010 r., obciąża Skarb Państwa, starosta wydaje decyzję w oparciu o art. 130a ust. 10h p.r.d. dotyczącą tego okresu wobec Skarbu Państwa (reprezentanta Skarbu Państwa).
Jak z powyższego wynika, art. 130a ust. 10h p.r.d. dotyczy relacji i rozliczeń pomiędzy organem administracji, a właścicielem pojazdu usuniętego z drogi publicznej.
Zasadniczo relacja finansowa, pomiędzy organem administracji, a prowadzącym parking powinna wynikać z zawartej umowy.
Od dnia 21.08.2011 r. art. 130a ust. 5f zd. 2 p.r.d. stanowi, że starosta realizuje zadania usuwania pojazdów oraz prowadzenia parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonywanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych.
W przypadku istnienia umowy nie ma potrzeby, żeby starosta w jakikolwiek sposób, a w szczególności na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d., orzekał o kosztach, które należą się przedsiębiorcy prowadzącemu parking.
Przepis art. 130a ust. 10h p.r.d. służy temu, żeby starosta miał podstawę domagać się zwrotu od właściciela pojazdu kosztów określonych w tym przepisie i wypłaconych przedsiębiorcy prowadzącemu parking (m.in. ustalonych umową).
W obecnym stanie prawnym nie ma potrzeby orzekania w trybie administracyjnym, co do rozliczeń pomiędzy starostą, a przedsiębiorca prowadzącym parking.
Sprawa administracyjna może pojawić się w sytuacji, gdy brak jest umowy w tym zakresie. Chodzi o stany faktyczne z przeszłości, gdy przedsiębiorcy prowadzący parking przechowywali pojazdy bez stosownych umów, jako jednostki wyznaczone.
W okresie gdy obowiązywały przepisy o przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, (naczelnik urzędu skarbowego orzekał o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa), podstawę rozliczeń za przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi, pomiędzy organem administracji (reprezentantem Skarbu Państwa), a prowadzącym parking, gdy brak było stosownej umowy, stanowił art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w skrócie: u.p.e.a.; tekst jednolity: Dz. U, z 2016 r. poz. 599 z późn. zm.), co wynikało z wydanego na podstawie art. 174 u.p.e.a., rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449).
Teraz zgodnie z art. 130 a ust. 10f p.r.d. do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu jest obowiązany starosta, a wykonanie orzeczenia następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
W obecnym stanie prawnym - po 4.09.2010 r. - podstawę rozliczeń z przedsiębiorcą prowadzącym parking - w sytuacji gdy brak jest stosownej umowy - stanowią powyższe przepisy ustawy egzekucyjnej i rozporządzenia wydanego na podstawie art. 174 u.p.e.a.
Pojazd marki [...] nr rejestracyjny [...], został usunięty z drogi w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym w dniu 14.11.2009 r. i był przechowywany na wyznaczonym parkingu strzeżonym.
Postanowieniem z dnia [...].05.2013 r. sygn. [...] Sąd Rejonowy [...] w [...][...] Wydział [...] orzekł o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Miasta [...].
Zgodnie z art. 13 ustawy nowelizującej, koszty przechowywania przedmiotowego pojazdu za okres po upływie 6-miesięcznego termin do wejścia w życie nowelizacji (do dnia 4.09.2010 r.), czyli za okres od dnia 15.11.2009 r. (zgodnie z art. 57 § 3 k.p.a.) do dnia 3.09.1010 r. (włącznie), ponosi Skarb Państwa. Powyższy przepis przesądza jedynie o odpowiedzialności Skarbu Państwa, nie wskazuje jednak właściwego statio fisci do ich wypłaty.
W obrocie prawnym Skarb Państwa bierze udział przez tzw. stationes ftsci, będące określonymi jednostkami organizacyjnymi.
W postępowaniu cywilnym kwestie reprezentacji Skarbu Państwa w postępowaniu reguluje art. 67 § 2 zd. 1 k.p.c. zgodnie z którym, za Skarb Państwa podejmuje czynności procesowe organ państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, lub organ jednostki nadrzędnej. W postępowaniu administracyjnym brak jest natomiast ogólnej reguły, a zatem ustalenie właściwego organu w tego typu sprawach musi nastąpić z uwzględnieniem przepisów regulujących kompetencje organów administracyjnych. W orzecznictwie sądów cywilnych, które można przez analogię zastosować w rozpoznawanej sprawie wypowiedziano pogląd, iż związek między roszczeniem, a wskazanym statio fisci może wynikać nie tylko z działania obejmującego również zaniechanie, ale i z kompetencji (por. wyrok Sądu Najwyższego z 14 września 2006 r., III CSK 59/06, LEX nr 445187).
Przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 525 z późn. zm.) ustanawiają zasadę domniemania właściwości wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej w województwie.
Jeżeli z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów administracji rządowej jest właściwy w określonej sprawie z zakresu administracji rządowej, to organem właściwym w takiej sprawie, jest wojewoda (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I OW 28/09, LEX nr 574290).
Z przepisów tych można również wywieść, iż wojewoda ma generalną kompetencje do wykonywania ochrony interesów Skarbu Państwa i że jest on generalnym reprezentantem mienia i zobowiązań należących do Skarbu Państwa.
Kolegium stwierdziło, że wyliczenie przez organ I instancji, kwoty 6126,63 zł brutto z tytułu kosztów przechowywania od dnia 15.11.2009 r. do dnia 3.09.2010 r. na parkingu strzeżonym prowadzonym przez [...] sp. z o.o., pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...], usuniętego w dniu 14.05.2009 r. było nieprawidłowe.
Ustalenie kosztów za przechowywanie pojazdów obejmuje bowiem okres po dniu 31.12.2009 r. - rok 2010 do dnia 3.09.2010 r. (włącznie).
Umowa nr [...] z dnia. [...].12.2009 r., dotyczy roku 2010 .
Organ I instancji powinien był ustalić koszty w ten sposób, że za okres przypadający do dnia 31.12.2009 r. przyjąć cenę usług wynikającą z umowy nr [...] z dnia 29.12.2008 r., zaś za okres od dnia 1.01.2010 r. do dnia 3.09.2010 r. przyjąć cenę określoną w umowie nr [...] z dnia 10.12.2009 r.
W każdej z tych umów została określona inna stawka za rozpoczętą dobę przechowywania pojazdu usuniętego w trybie art. 130a Prawa o ruchu drogowym pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3500 kg włącznie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że nie mogło uchylić zaskarżonej decyzji w całości i orzec co do istoty poprzez ustalenie kwoty w prawidłowej (wyższej) wysokości, gdyż byłoby to działanie na niekorzyść strony odwołującej się, a zgodnie z art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Kolegium nie stwierdziło, aby zaskarżona decyzja rażąco naruszała prawo lub rażąco naruszała interes społeczny.
Wojewoda [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].10.2016 r. nr [...].
Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, przyjęcie że właściwym do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu w imieniu Skarbu Państwa jest Wojewoda [...]. Wnosił o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego w stosunku do Wojewody [...].
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem art. 130a Prawa o ruchu drogowym, w razie usunięcia pojazdu z drogi w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 lub 2, starosta występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odbierze pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia.
W ustawie nowelizującej zawarto również przepisy przejściowe, co uzasadnione było potrzebą uregulowania kwestii związanych nie tylko ze zmianą przepisów, ale także z faktem, że uznane za niekonstytucyjne przepisy Prawa o ruchu drogowym utraciły moc z dniem 11 czerwca 2009 r., natomiast ustawa nowelizująca uchwalona została w dniu 22 lipca 2010 r. (weszła w życie w dniu 4 września 2010 r.).
W obowiązującym od dnia 4 września 2010 r. stanie prawnym koszty związane usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi, w myśl art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym, osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu.
W przepisach przejściowych ustawy nowelizującej uregulowano kwestię ponoszenia kosztów związanych z przechowywaniem niektórych pojazdów, w stosunku do których termin 6 miesięcy od dnia ich usunięcia z drogi upłynął przed wejściem w życie ustawy nowelizującej. Art. 13 ustawy nowelizującej stanowi bowiem, że koszty przechowywania pojazdów, jakie powstały po upływie terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia danego pojazdu z drogi aż do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej (tj. do dnia 4 września 2010 r.). wobec wszystkich tych pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia z drogi upłynął w okresie pomiędzy 11 czerwca 2009r. a dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, ponosi Skarb Państwa.
Przepis art. 13 ustawy nowelizującej nie wskazuje podmiotu, który w imieniu Skarbu Państwa jest obowiązany do ponoszenia kosztów przechowywania pojazdów, a także trybu dokonywania zwrotu kosztów jednostkom prowadzącym parkingi strzeżone.
Brak jest podstaw do wywodzenia kompetencji w tym zakresie z innych przepisów ustawy nowelizującej oraz Prawa o ruchu drogowym, w tym z art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym.
Podmiot właściwy w zakresie zwrotu jednostkom prowadzącym parkingi strzeżone wydatków związanych z przechowywaniem takich pojazdów oraz przyznania wynagrodzenia należnego z tego tytułu, winien działać w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, nie zaś w imieniu i na rzecz powiatu.
Starosta może wprawdzie działać jako podmiot reprezentujący Skarb Państwa, jednakże z przepisów art. 130a Prawa o ruchu drogowym ani z przepisów ustawy nowelizującej nie wynika kompetencja starosty do działania w imieniu Skarbu Państwa w zakresie ponoszenia kosztów przechowywania pojazdów, o których jest mowa w art. 13 ustawy nowelizującej.
Możliwym wydaje się jednak stosowanie w takich przypadkach przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulujących egzekucję należności pieniężnych z ruchomości. Wynika to obecnie z wydanego na podstawie art. 174 ustawy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46., poz. 237).
Działającymi w imieniu Skarbu Państwa podmiotami właściwymi w przedmiocie pokrycia kosztów przechowywania pojazdów, o których mowa w art. 13 ustawy nowelizującej, pozostają właściwi miejscowo naczelnicy urzędów skarbowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do zarzutu braku dokumentów określających wartość i stan techniczny pojazdów w chwili odbioru przez organ reprezentujący Skarb Państwa.
W decyzji nie określono formy dokonania płatności, nie został wskazany termin do ich uiszczenia jak również nie podano numeru konta bankowego, na który powinna zostać dokonana.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w tym art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., Nr 152, poz. 1018 ze zm.).
Na wstępie przypomnieć należy, iż przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...].06.2015 r. ustalającą, że Skarb Państwa - Wojewoda [...] zobowiązany jest do zapłaty kwoty 6 126,63 zł brutto z tytułu kosztów przechowywania od dnia 15.11.2009 r. do dnia 3.09.2010 r. na parkingu strzeżonym prowadzonym przez [...] sp. z o.o. pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...], usuniętego w dniu 14.11.2009 r. w [...].
Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło kosztów związanych z długim okresem przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym, po jego usunięciu z drogi, a podstawę materialnoprawną decyzji stanowił przepis art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) i art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 225, poz. 1018 ze zm.).
Analizując sprawę, należy dostrzec, iż zastosowane przez organ przepisy, są efektem nowelizacji prawa o ruchu drogowym w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt P 4/06.
Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności m. in. art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym (w zakresie, w jakim przepis ten dopuszczał utratę prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu) z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Uznane za niekonstytucyjne przepisy prawa utraciły moc z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (tj. z dniem 11 czerwca 2009 r.), a następnie uchwalona została ustawa nowelizująca z dnia 22 lipca 2010 r., na mocy której dokonano zmiany m. in. art. 130a Prawa o ruchu drogowym.
Ustawa nowelizująca weszła w życie w dniu 4 września 2010 r. (z wyjątkami). W ustawie tej, zawarto przepisy przejściowe, co uzasadnione było m. in. potrzebą uregulowania kwestii związanych z faktem, że niekonstytucyjne przepisy Prawa o ruchu drogowym utraciły moc z dniem 11 czerwca 2009 r., natomiast ustawa nowelizująca uchwalona została w dniu 22 lipca 2010 r. (a weszła w życie w dniu 4 września 2010 r.).
Już w czasie obowiązywanie przepisów "starej" ustawy Prawo o ruchu drogowym, w orzecznictwie pojawiły się rozbieżności związane z orzekaniem o kosztach dozoru pojazdu usuniętego z drogi na mocy art. 130a tej ustawy, którego właścicielem na skutek przepadku stawał się Skarb Państwa.
W dniu 29 listopada 2010 r. zapadła uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OPS 1/10 (Lex nr 621105), zgodnie z którą: "Jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449).
W stanie prawnym obowiązującym przed wskazaną nowelizacją ustawy – Prawo o ruchu drogowym, organem właściwym do orzekania w przedmiocie zwrotu podmiotowi prowadzącemu parking, kosztów dozoru pojazdu był właściwy naczelnik urzędu skarbowego (obowiązany jednocześnie do ponoszenia tego rodzaju kosztów na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
Na skutek nowelizacji ustawy - Prawo o ruchu drogowym z dnia 22 lipca 2010 r., art. 130a Prawa o ruchu drogowym otrzymał nowe brzmienie, a prawodawca uregulował kwestie związane z przechowywaniem pojazdów usuniętych w trybie tej ustawy.
Zgodnie z nowym brzmieniem art. 130a ust. 10h ww. ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.
W przytoczonym przepisie, uregulowano kwestię ponoszenia kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu, wskazano podmiot zobowiązany do ich poniesienia oraz organ rozstrzygający w tym przedmiocie, w formie decyzji.
Jednocześnie w art. 13 ustawy nowelizującej, ustawodawca wskazał, iż Skarb Państwa (a nie właściciel pojazdu) będzie podmiotem zobowiązanym do ponoszenia kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu, które powstały w konkretnym przedziale czasowym – tj. "po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy."
Ustawodawca wskazał, że koszty powstałe w tym szczególnym okresie obciążają Skarb Państwa, nie skonkretyzował przy tym jego statio fisci.
Na gruncie niniejszej sprawy, gdzie podstawą prawną decyzji był art. 13 ustawy nowelizującej oraz 130 a ust. 10 h ustawy Prawa o ruchu drogowym, nieadekwatna była argumentacja skarżącego Wojewody, wskazująca na konieczność posiłkowego stosowania trybu uregulowanego w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm., u.p.e.a.), dotyczącego egzekucji z ruchomości.
Stosowanie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji byłoby zasadne, tylko wówczas, gdyby Starosta dokonywał rozliczenia kosztów przechowywania pojazdu na rzecz jego przechowawcy (podmiotu prowadzącego parking) jako organ przeprowadzający postępowanie likwidacyjne. Są to jednak dwa różne tryby postępowania oraz dwie różne podstawy prawne działania Starosty jako organu.
Obecnie art. 102 § 2 u.p.e.a. może być stosowany w sytuacjach określonych w art. 130a P.r.d. w oparciu o § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 46, poz. 237), a organem właściwym ("organem egzekucyjnym") jest wprost wskazany w tym rozporządzeniu starosta (§ 4 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia).
Stosując art. 102 § 2 u.p.e.a. (w oparciu o odesłanie z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 2011r.) na potrzeby rozliczenia przedsiębiorcy świadczącego usługi usunięcia i przechowywania pojazdów, starosta uprawniony jest tylko i wyłącznie do przyznania temu dozorcy usprawiedliwionych kwot.
Zatem odrębnie należy rozważać problem rozliczeń Starosty z podmiotami realizującymi usługi w zakresie usuwania i przechowywania pojazdów oraz kwestie, obciążania tymi kosztami określonych podmiotów.
Niniejsza sprawa nie należy do kategorii rozliczeń Starosty z podmiotami realizującymi usługi w zakresie usuwania i przechowywania pojazdów. Albowiem jak wynika z uzasadnienia decyzji koszty jakie prowadzący parking poniósł, zostały ustalone i uiszczone przez Prezydenta [...] (starostę).
Zdaniem Sądu, wobec obecnego brzmienia art. 130a, w tym ust. 10h Prawa o ruchu drogowym, koszty przechowywania pojazdu ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia oraz Skarb Państwa jeśli pojazd przechowywany był w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia 4 września 2010. (w zw. z art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., Nr 152, poz. 1018 ze zm.).
Na podstawie ww. przepisu art. 130a ust. 10h, o kosztach przechowywania rozstrzyga obecnie starosta, w drodze decyzji.
W ustawie prawo o ruchu drogowym istnieje zasada, iż to właściciel ponosi koszty usunięcia i przechowywania pojazdu z drogi.
Wedle znowelizowanego art. 130a ust. 5f P.r.d. usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych z dróg stało się zadaniem własnym powiatu. Z kolei w myśl art. 130a ust. 10 P.r.d. starosta został obowiązany w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi do występowania do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu.
Zatem sprawa niniejsza pozostawała w kompetencji właściwego starosty, który określił z uwagi na jej przedmiot dotyczący kosztów, o których mowa w art. 13 ustawy nowelizującej- statio fisci Skarbu Państwa zobowiązanego do ich poniesienia.
Skarb Państwa ponosi bowiem koszty przechowywania pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia 4 września 2010 r., z tym że chodzi wyłącznie o ten okres.
Przepis art. 13 ustawy nowelizującej koresponduje z obecnym brzmieniem art. 130a ust. 5f P.r.d. ("Usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, należy do zadań własnych powiatu") zabezpieczając możliwość domagania się przez powiaty od Skarbu Państwa zwrotu kwot poniesionych za okres przechowywania pojazdów przed 4 września 2010r.
Należy zwrócić uwagę, że w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2017r., poz. 1868 j.t.) wskazano, iż powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Powiat ma osobowość prawną i własny budżet.
Słusznie organ przyjął, kierując się treścią art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2009 r., Nr 31, poz. 206), wobec braku innych regulacji w tym zakresie, że obowiązanym do poniesienia w imieniu Skarbu Państwa przedmiotowych kosztów, jest wojewoda.
Wskazany przepis ustanawia bowiem zasadę domniemania właściwości wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej w województwie. Jeżeli zatem z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów administracji rządowej jest właściwy w określonej sprawie z zakresu administracji rządowej, to organem właściwym w takiej sprawie, jest wojewoda. To stanowisko, przedstawione w zaskarżonej decyzji Sąd w pełni podziela. Zgadza się również z organem odwoławczym, iż dla ustalenia reprezentanta Skarbu Państwa, wobec braku ogólnej reguły postępowania, należy uwzględniać przepisy kompetencyjne.
Sąd w konsekwencji uznał, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza, w tym podzielił argumentację organu II instancji, o braku możliwości podwyższenia kwoty należnej za przechowywanie pojazdu, wobec zakazu reformationis in peius.
W kontekście orzecznictwa sądowego dotyczącego przedmiotowej problematyki wskazać należy, że pojawił się pogląd (wyrok NSA z dnia 10 maja 2017r., sygn. I OSK 2061/15), iż na podstawie normy art. 13 ustawy nowelizującej, starosta może wystąpić do właściwego statio fisci Skarbu Państwa z roszczeniem regresowym. Potem w razie konieczności może wystąpić do sądu powszechnego z powództwem o zapłatę wskazanych kosztów. Jednak w ocenie tutejszego Sądu brak jest przesłanek by przyznać analizowanej regulacji charakter cywilnoprawny. Obecna regulacja zawarta w ustawie Prawo o ruchu drogowym jest kompletna i dotyczy stosunków powstałych na gruncie prawa administracyjnego.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI