VII SA/WA 2759/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Zarządu Województwa na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) dotyczące kary pieniężnej za samowolne przystąpienie do użytkowania drogi wojewódzkiej. Organ pierwszej instancji wymierzył karę w wysokości 152.500 zł, a GINB, po uchyleniu wcześniejszego rozstrzygnięcia, obniżył ją do 70.000 zł, uznając, że kara powinna być naliczona tylko za te obiekty, których użytkowanie zostało udowodnione (skrzyżowania, droga główna, mosty i wiadukty). Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie faktu przystąpienia do użytkowania oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących kar. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że przystąpienie do użytkowania drogi wraz z jej kluczowymi elementami przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie było bezsporne. Sąd podkreślił, że kara ta ma charakter represyjny i odstraszający, a argumenty strony dotyczące opóźnień w postępowaniach administracyjnych czy organizacji ruchu nie zwalniały z obowiązku uzyskania pozwolenia. Sąd uznał również, że przepisy Prawa budowlanego w sposób wystarczający regulują kwestie wymiaru kary, a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące odstąpienia od nałożenia kary nie mają zastosowania w tym przypadku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących kar za samowolne przystąpienie do użytkowania obiektów budowlanych, w tym dróg, oraz stosowania przepisów proceduralnych w takich sprawach.
Dotyczy specyficznej sytuacji budowy drogi wojewódzkiej i związanych z nią obiektów. Interpretacja przepisów proceduralnych może być przedmiotem dalszych sporów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego (drogi wojewódzkiej) przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, mimo wprowadzenia organizacji ruchu, stanowi podstawę do wymierzenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 Prawa budowlanego stanowi podstawę do wymierzenia kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kara pieniężna jest swoistą represją administracyjną mającą ukarać i wyeliminować prawnie niepożądane zachowania inwestorów lekceważących obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Wprowadzenie organizacji ruchu czy opóźnienia w postępowaniach administracyjnych nie zwalniają z tego obowiązku.
Czy kara pieniężna za samowolne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego powinna być naliczana od wszystkich elementów inwestycji, czy tylko od tych, których użytkowanie zostało udowodnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kara powinna być naliczana od tych obiektów, co do których samowolne przystąpienie do użytkowania jest udowodnione. W przypadku drogi publicznej, przystąpienie do jej użytkowania oznacza jednocześnie przystąpienie do użytkowania stanowiących jej elementy skrzyżowań i mostów.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko GINB, że kara powinna być obliczana dla poszczególnych kategorii obiektów, których użytkowanie zostało udowodnione. W przypadku drogi, użytkowanie jej jako całości implikuje użytkowanie skrzyżowań i mostów na niej się znajdujących.
Czy w przypadku kary za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące odstąpienia od nałożenia kary?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy Prawa budowlanego dotyczące kar za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego są regulowane w sposób szczególny i nie podlegają ogólnym przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie odstąpienia od nałożenia kary.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy Prawa budowlanego (art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f i 59g) w sposób wyczerpujący regulują kwestie kar administracyjnych, w tym odsyłając do przepisów Ordynacji podatkowej. Kwestia odstąpienia od nałożenia kary nie jest regulowana przez przepisy ogólne KPA, a sama kara ma na celu zapewnienie egzekwowalności obowiązku weryfikacji inwestycji.
Przepisy (8)
Główne
P.b. art. 57 § ust. 7
Ustawa Prawo budowlane
W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, organ nadzoru budowlanego wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
Pomocnicze
P.b. art. 54
Ustawa Prawo budowlane
Warunkiem przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
P.b. art. 55
Ustawa Prawo budowlane
Zawiadomienie o zakończeniu budowy i uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
P.b. art. 59f
Ustawa Prawo budowlane
Przepisy dotyczące kar z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości.
P.b. art. 83 § ust. 3
Ustawa Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego wydaje decyzje.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 189a § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przypadki, w których nie stosuje się przepisów Działu IVa KPA dotyczącego kar administracyjnych.
Ustawa o drogach publicznych art. 4 § pkt 15
Definicja przepustu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przystąpienie do użytkowania drogi wojewódzkiej przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie stanowi naruszenie przepisów Prawa budowlanego i uzasadnia wymierzenie kary pieniężnej. • Użytkowanie drogi publicznej oznacza jednocześnie użytkowanie jej kluczowych elementów, takich jak skrzyżowania i mosty. • Przepisy Prawa budowlanego dotyczące kar za nielegalne użytkowanie są specyficzne i nie podlegają ogólnym przepisom KPA w zakresie odstąpienia od nałożenia kary.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych (art. 77 KPA, art. 7, 7a, 7b KPA) przez organy. • Błędne uznanie, że Skarżący dopuścił się bezprawnego przystąpienia do użytkowania obiektów budowlanych kategorii IV, XXV i XXVIII. • Niewłaściwe zastosowanie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1-4 P.b. poprzez zawyżenie kary. • Niezastosowanie art. 189f KPA i art. 189a § 2 KPA w kontekście możliwości odstąpienia od nałożenia kary. • Argumentacja dotycząca zatwierdzenia organizacji ruchu, opóźnień w postępowaniach administracyjnych i braku wpływu na użytkowanie wiaduktu kolejowego WK-1.
Godne uwagi sformułowania
kara wymierzona na podstawie art. 57 ust. 7 P.b. jest wyrazem ustanowionej przez prawodawcę swoistej represji administracyjnej • przez przystąpienie do użytkowania należy rozumieć takie działanie inwestora bądź osób działających z jego upoważnienia, które wskazują na trwały zamiar użytkowania obiektu budowlanego • nie da się bowiem korzystać z drogi (...) nie przejeżdżając przez skrzyżowanie lub stanowiący jej element most • sensem regulacji o karze z tytułu bezprawnego użytkowania obiektu budowlanym jest tym samym chęć wyeliminowania z życia publicznego sytuacji tzw. "samowoli użytkowych"
Skład orzekający
Włodzimierz Kowalczyk
przewodniczący
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
członek
Wojciech Sawczuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących kar za samowolne przystąpienie do użytkowania obiektów budowlanych, w tym dróg, oraz stosowania przepisów proceduralnych w takich sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy drogi wojewódzkiej i związanych z nią obiektów. Interpretacja przepisów proceduralnych może być przedmiotem dalszych sporów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kar za samowolne użytkowanie obiektów budowlanych, co jest istotne dla wielu inwestorów i wykonawców. Pokazuje złożoność przepisów Prawa budowlanego i procedur administracyjnych.
“Droga otwarta, ale kara czeka: Sąd rozstrzyga o odpowiedzialności za samowolne użytkowanie inwestycji.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.