VII SA/WA 274/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi spółki P. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), który odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z 2013 r. udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i zbiornika na ścieki sanitarne. Głównym zarzutem było usytuowanie planowanej inwestycji w pobliżu czynnego gazociągu wysokiego ciśnienia, co zdaniem skarżącej stanowiło rażące naruszenie prawa. Po serii postępowań, w tym wyroku WSA uchylającym wcześniejsze decyzje, GINB uznał, że choć decyzja Starosty z 2013 r. została wydana z naruszeniem przepisów dotyczących odległości od gazociągu (powinna być zachowana odległość 15 m zgodnie z rozporządzeniem z 1989 r., a nie np. 11 m), to naruszenie to nie było rażące. GINB argumentował, że w dacie wydania pozwolenia obowiązywały przepisy (rozporządzenie z 2001 r.), które łagodziły wymagania dotyczące stref kontrolowanych wokół gazociągów, a zachowane odległości (ok. 11 m) były zgodne z tymi przepisami i nie stanowiły zagrożenia dla bezpieczeństwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko GINB. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest nadzwyczajnym trybem, a rażące naruszenie prawa wymaga nie tylko oczywistości naruszenia, ale także skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Sąd uznał, że mimo naruszenia przepisów z 1989 r., zachowanie odległości zgodnych z przepisami obowiązującymi w 2013 r. oraz brak udowodnionego zagrożenia dla bezpieczeństwa sprawiają, że naruszenie nie było rażące.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście naruszenia przepisów technicznych (odległości od gazociągu) w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, w tym przepisów obowiązujących w konkretnym czasie. Kluczowe jest ustalenie, czy naruszenie przepisów technicznych jest 'rażące' i jakie skutki wywołuje.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego w odległości mniejszej niż wymagana przepisami z 1989 r. od czynnego gazociągu wysokiego ciśnienia stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli zachowane odległości są zgodne z przepisami obowiązującymi w dacie wydania pozwolenia i nie powodują zagrożenia dla bezpieczeństwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo naruszenia przepisów z 1989 r. dotyczących odległości od gazociągu, nie było to rażące naruszenie prawa, ponieważ w dacie wydania pozwolenia (2013 r.) obowiązywały łagodniejsze przepisy (rozporządzenie z 2001 r.), a zachowane odległości nie stanowiły udowodnionego zagrożenia dla bezpieczeństwa życia i mienia.
Czy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji można badać stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania pierwotnej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ orzekający w trybie nadzoru obowiązany jest wziąć pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania badanej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ocena w postępowaniu nadzorczym dotyczy decyzji wydanej w określonym czasie, a późniejsze zmiany prawa lub okoliczności faktycznych nie mają wpływu na tę ocenę.
Jakie są kryteria uznania naruszenia prawa za 'rażące' w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Rażące naruszenie prawa to oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu, które koliduje z zasadą praworządności i wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa.
Uzasadnienie
Sąd przywołał orzecznictwo wskazujące, że rażące naruszenie prawa wymaga nie tylko oczywistości naruszenia, ale także oceny skutków społeczno-gospodarczych, które muszą być nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności.
Przepisy (19)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, w tym rażącego naruszenia prawa.
p.b. art. 35 § 1
Prawo budowlane
Obowiązek organu sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z przepisami przed wydaniem pozwolenia na budowę.
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.
p.b. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Rozporządzenie Ministra Przemysłu z dnia 24 czerwca 1989 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe art. 5 § 1
Określa minimalne odległości gazociągów od obiektów terenowych, w tym budynków mieszkalnych (15 m).
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § 1
Określa minimalne odległości budynków od granicy działki.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 36 § 1
Określa odległości zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe od granicy działki.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy rozpatrzenia odwołania przez organ II instancji.
p.b. art. 5 § 1
Prawo budowlane
Dotyczy wymagań dotyczących bezpieczeństwa obiektów budowlanych.
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i odmówił stwierdzenia nieważności.
p.b. art. 32 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy wymagań dotyczących pozwolenia na budowę.
Rozporządzenie Ministra Przemysłu z dnia 24 czerwca 1989 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe art. 5 § 2
Minimalne odległości mają odpowiednie zastosowanie przy ustalaniu odległości projektowanych obiektów terenowych w stosunku do istniejących gazociągów.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe art. 89
Wyłącza stosowanie przepisów rozporządzenia do gazociągów wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (przed 12.12.2001 r.).
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe art. 9 § 6
Określa szerokość stref kontrolowanych wokół gazociągów (6 m dla gazociągu wysokiego ciśnienia DN 200).
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu oceną prawną i wytycznymi zawartymi w wyroku sądu wyższej instancji.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów dotyczących odległości od gazociągu nie było rażące, ponieważ zachowano odległości zgodne z przepisami obowiązującymi w dacie wydania pozwolenia na budowę. • Zachowane odległości nie stanowiły udowodnionego zagrożenia dla bezpieczeństwa życia i mienia. • Postępowanie o stwierdzenie nieważności ma charakter kasacyjny i nie rozstrzyga o istocie sprawy. • Skutki naruszenia odległości nie były niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie.
Odrzucone argumenty
Decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) z uwagi na niezachowanie minimalnej odległości od gazociągu wysokiego ciśnienia. • Organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu ustalenia wpływu naruszenia odległości na bezpieczeństwo. • Organ odwoławczy był związany oceną prawną i wskazaniami sądu z poprzedniego wyroku.
Godne uwagi sformułowania
rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. • o 'rażącym' naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej. • legislator zrezygnował z nadmiernej ingerencji w prawo własności, jako wartości chronionej konstytucyjnie, a określanie zakazów zabudowy w znacznych odległościach, wynikających z poprzednio obowiązujących przepisów ograniczył do niewielkich, niezbędnych dla celów ochrony eksploatacji gazociągów, stref kontrolowanych.
Skład orzekający
Izabela Ostrowska
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Gierak-Podsiadły
członek
Mirosław Montowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście naruszenia przepisów technicznych (odległości od gazociągu) w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, w tym przepisów obowiązujących w konkretnym czasie. Kluczowe jest ustalenie, czy naruszenie przepisów technicznych jest 'rażące' i jakie skutki wywołuje.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem budowlanym a bezpieczeństwem infrastruktury krytycznej (gazociąg), a także interpretacji kluczowego pojęcia 'rażącego naruszenia prawa'. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i budowlanym.
“Budowa blisko gazociągu: czy naruszenie przepisów to zawsze 'rażące' naruszenie prawa?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.