VII SA/Wa 274/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-01-11
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneroboty budowlaneogrodzeniewstrzymanie robótnadzór budowlanypostępowanie administracyjneczynny udział stronyoględzinyuchylenie postanowienia

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących ogrodzenia z powodu naruszenia przez organy administracji przepisów o zapewnieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wstrzymujące roboty budowlane przy budowie ogrodzenia. Organy niższych instancji uznały, że budowa istotnie odbiega od zgłoszenia. WSA uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując na naruszenie przepisów KPA, w szczególności zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, ponieważ oględziny przeprowadzono bez udziału inwestora.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie ogrodzenia. Organy niższych instancji stwierdziły istotne odstępstwa od zgłoszenia, co uzasadniało wstrzymanie robót. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA, w tym brak jego udziału w oględzinach i doręczenie zawiadomienia z opóźnieniem. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie przed organami administracji było prowadzone z naruszeniem zasad KPA, w szczególności art. 7, 8, 79 i 81, poprzez przeprowadzenie oględzin bez udziału strony i bez zapewnienia jej możliwości czynnego udziału w tym dowodzie. Sąd podkreślił, że późniejsze zapoznanie się z protokołem nie zastępuje bezpośredniego udziału w czynności dowodowej. Ponadto, protokół oględzin nie spełniał wymogów formalnych. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi to naruszenie przepisów KPA, w szczególności zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że naruszenie art. 79 i 81 KPA poprzez przeprowadzenie oględzin bez udziału inwestora i bez możliwości złożenia przez niego uwag do protokołu jest wadą procesową, która obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

k.p.a. art. 79

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 68

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 pkt c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.b. art. 50 § 1 pkt 3, ust. 3, ust. 4, ust. 5

Ustawa Prawo budowlane

u.p.b. art. 80 § 2, pkt 1

Ustawa Prawo budowlane

u.p.b. art. 81 § ust. 1 pkt. 2, ust. 4

Ustawa Prawo budowlane

u.p.b. art. 83 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

u.p.b. art. 83 § ust. 2

Ustawa Prawo budowlane

u.p.b. art. 51 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

k.p.a. art. 123

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy administracji przepisów KPA dotyczących zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności podczas przeprowadzania oględzin. Nieprawidłowości protokołu oględzin, który nie spełniał wymogów formalnych.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem Niewyjaśnienie istotnych dla rozpatrzenia sprawy okoliczności stanowi takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które obliguje Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego. Stosownie bowiem do art. 79 kpa strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Organ administracji nie może pozbawić strony tego prawa. Warunków tych w sposób oczywisty nie spełniają oględziny przeprowadzone w dniu [...] lipca 2002r. przez pracowników organu nadzoru budowlanego, gdyż odbyły się one bez udziału inwestora. Przy czym należy podkreślić, że możliwość późniejszego zapoznania się przez skarżącego z protokołem oględzin nie czyni zadość zasadom czynnego bezpośredniego udziału w przeprowadzeniu takiego dowodu.

Skład orzekający

Izabela Ostrowska

przewodniczący sprawozdawca

Mirosława Kowalska

członek

Bożena Więch-Baranowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie procedury administracyjnej, w szczególności zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i prawidłowości przeprowadzania dowodów (oględzin)."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawach budowlanych i stosowania przepisów KPA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego, które są często naruszane, a ich znajomość jest niezbędna dla prawników procesowych.

Naruszenie procedury administracyjnej: jak błędy w oględzinach mogą doprowadzić do uchylenia decyzji.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 274/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Więch-Baranowska
Izabela Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosława Kowalska
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. M. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002r. nr [...], działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3, ust. 3, ust. 4, ust. 5 art. 80 ust. 2, pkt 1, art.81, ust1 pkt. 2, ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (Dz.U. 2000r., nr 106, poz 1126 ze zm.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego – postanowił wstrzymać roboty budowlane prowadzone przez A. P. przy budowie ogrodzenia na działce oznaczonej numerem ewid. [...] położonej we wsi P. – K. gm. S..
Organ I instancji wskazał, iż wyniku czynności kontrolnych dokonanych w dniu [...] lipca 2002r. ustalono, że na działce nr ewid. [...] prowadzone są roboty budowlane przy budowie ogrodzenia. Do dnia oględzin inwestor na długości działki ok. 80 m wybudował 10 słupków ogrodzeniowych betonowych o przekroju 7,0 x 10,0 wysokości 2,0m oraz na długości działki ok.100 m wybudował ogrodzenie składające się ze słupków betonowych o przekroju 7,0 x 7,0 cm i wysokości 1,65m i mocowanych do niego poziomo żerdzi drewnianych. Przedmiotowe ogrodzenie wybudowane jest w linii znajdującej się w odległości zmiennej od 80 cm do 170cm od istniejącego ogrodzenia na działce oznaczonej nr ewidencyjnym [...].
Budowa niniejszego ogrodzenia realizowana była na podstawie zgłoszenia dokonanego u Starosty M. z dnia [...] sierpnia 1999r., które zgodnie z opinią Zarządu Gminy S. z dnia [...] września 1999r. stanowiącego integralną część zgłoszenia pozwalało na budowę ogrodzenia w linii oddalonej w kierunku wschodnim o 80 cm od linii istniejącego na działce nr ewid. [...] ogrodzenia.
W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, iż budowa ogrodzenia realizowana jest z istotnymi odstępstwami od warunków i ustaleń określonych w wyżej cytowanym zgłoszeniu. Stąd też zasadnym było w trybie art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymać przedmiotowe roboty budowlane jako wykonywane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w zgłoszeniu.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2005r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 z późn.zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. P. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002r.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu swego orzeczenia stwierdził, iż postępowanie pierwszoinstancyjne przeprowadzone zostało prawidłowo zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym. Stwierdzone w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym istotne odstąpienie od zatwierdzonego zgłoszeniem przebiegu linii ogrodzenia, uzasadniało wstrzymanie prowadzonych robót. Ponadto stwierdzono, iż zgodnie z art 50 ust 4ww. ustawy postanowienie wstrzymujące wykonywanie robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba, że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50 a pkt 2 albo w art. 51 ust 1. Jak wynika z akt sprawy w terminie obowiązywania postanowienia o wstrzymaniu robót, wydano wymaganą decyzję w oparciu o art. 51 ust. 1 nakazującą rozbiórkę ogrodzenia.
W odniesieniu do zarzutów skarżącego podnoszonych w odwołaniu, organ odwoławczy uznał je za niezasadne. Pomimo uchybienia w zawiadomieniu strony o wszczęciu postępowania w ramach nadzoru budowlanego, strona nie została pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu z czego wynika, że nie zostały naruszone przepisy art. 79 i 80 kpa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie rażącego naruszenia prawa. Z akt sprawy wynika ponadto, że inwestor brał udział w oględzinach przedmiotowego ogrodzenia przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2002r. i mógł złożyć do protokołu oględzin swoje uwagi, a w terminie późniejszym również zapoznać się z aktami sprawy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005r. złożył A. P. wnosząc o jego uchylenie.
W opinii skarżącego ogrodzenie wykonano zgodnie ze zgłoszeniem i planem zatwierdzonym dniu [...] września 1999r. Wizja z dnia [...] lipca 2002r. odbyła się bez obecności strony skarżącej. Skarżący podniósł, iż kazano podpisać mu protokół bez prawa jego przeczytania, po czym zrobiono adnotację o odmowie złożenia podpisu.
W skardze zarzucono, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczono dopiero w dniu [...] sierpnia 2002r. Skarżący wskazał również, że mapka stanowiąca podstawę do pomiarów i wydania decyzji z dnia [...] października 2002r. była fałszywa. Sąd Rejonowy w M. w sprawie [...] przeprowadził wizję lokalną w trakcie której dokonano pomiaru i ustalono, że odległość między istniejącym ogrodzeniem o nowym wynosi 70 cm.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł jej o oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona.
Na wstępie rozpatrywanej sprawy wskazać należy, iż postępowanie toczące się przed organem I i II instancji nastąpiło wbrew zasadom wyrażonym art. 7 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie zaś do zasad zawartych w art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. organy administracji państwowej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.
Niewyjaśnienie istotnych dla rozpatrzenia sprawy okoliczności stanowi takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które obliguje Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego.
Organ nadzoru budowlanego rozstrzygnięcie swoje oparł w głównej mierze, jak wynika z uzasadnienia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, na ustaleniach dokonanych w toku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2002r. na działce nr ewid. [...] w miejscowości P. – K.. W ich wyniku doszedł do wniosku, iż sporne ogrodzenie wykonano z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego zgłoszeniem przebiegu linii ogrodzenia, co w opinii organu uzasadniało wstrzymanie robót budowlanych z uwagi na to, iż realizowane były one z istotnym odstąpieniem od warunków określonych w zgłoszeniu.
Oceniając zgodność z prawem wydanych postanowień, należy zwrócić uwagę, że oględziny zostały przeprowadzone - jak słusznie zarzuca skarżący - z naruszeniem obowiązujących przepisów. Stosownie bowiem do art. 79 kpa strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Organ administracji nie może pozbawić strony tego prawa. Zgodnie z art. 10 § 1, art. 79 i art. 81 kpa organ prowadzący postępowanie jest obowiązany zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, okoliczność faktyczna zaś może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Warunków tych w sposób oczywisty nie spełniają oględziny przeprowadzone w dniu [...] lipca 2002r. przez pracowników organu nadzoru budowlanego, gdyż odbyły się one bez udziału inwestora.
Zachowanie wskazanych powyżej wymagań dotyczących przeprowadzonego postępowania, nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzanego dowodu. Jeżeli zatem przeprowadzany dowód dotyczy okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a do takich niewątpliwie zaliczyć należy sporządzenie protokołu oględzin, to naruszenie powyższych obowiązków stanowi wadę procesową tego postępowania administracyjnego, w szczególności zaś narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Przy czym należy podkreślić, że możliwość późniejszego zapoznania się przez skarżącego z protokołem oględzin nie czyni zadość zasadom czynnego bezpośredniego udziału w przeprowadzeniu takiego dowodu.
Na marginesie rozpatrywanej sprawy dodać trzeba, iż sporządzony w toku oględzin protokół nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 68 kpa, zgodnie z którym protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Z protokołu oględzin z dnia [...] lipca 2002r., wynika iż w oględzinach uczestniczyła jedynie M. P., a nie A. P., przy czym na protokole nie widnieje jej podpis, a jedynie podpisy przedstawicieli organu. Nie można zatem uznać za prawdziwe twierdzenie organu, że inwestor brał udział w oględzinach spornego ogrodzenia i mógł zgłosić swoje uwagi.
W świetle przytoczonych faktów, postępowania toczącego się przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego nie można uznać za prawidłowe. Niepodjęcie przez organ administracji państwowej czynności zmierzających do należytego wyjaśnienia sprawy w przedstawionym powyżej zakresie, a mającym istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego, co w konsekwencji obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia I instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze.zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI