VII SA/Wa 2734/22

VII SA/Wa 2734/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak
Artur Kuś /przewodniczący/
Mirosław Montowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 30 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 28, art. 29-31
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), asesor WSA Anna Pośpiech – Kłak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2023 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 21 listopada 2022 r. nr 1074/OPON/2022 w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia wykonania robót budowlanych oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z 21 listopada 2022 r., nr 1074/OPON/2022, Wojewoda Mazowiecki (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000, dalej "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., dalej: "Pr.bud."), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w W. – utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy (dalej także: "organ I instancji") z 3 października 2022 r., nr 42/R/2022, wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia dotyczącego wykonania robót budowlanych polegających na instalacji "zbiornika retencyjnego z układem doprowadzenia wód opadowych oraz układu do podlewania terenu zielonego dla budynku mieszkalnego" wielorodzinnego, zlokalizowanego przy ul. [...] na działce ew. nr [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...] m.st. Warszawy.
Do wydania decyzji Wojewody doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez ten organ.
W dniu 23 września 2022 r, do organu I instancji wpłynęło zgłoszenie Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w W. (dalej: "Wspólnota Mieszkaniowa" lub "skarżąca") dotyczące instalacji "zbiornika retencyjnego z układem doprowadzenia wód opadowych oraz układu do podlewania terenu zielonego dla budynku mieszkalnego" wielorodzinnego, zlokalizowanego przy ul. [...] na działce ew. nr [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...] m.st. Warszawy.
Prezydent m. st. Warszawy decyzją z 3 października 2022 r., nr 42/R/2022 wniósł sprzeciw do zgłoszenia dotyczącego wykonania opisanych wyżej robót budowlanych.
Odwołanie od powyższej decyzji – z zachowaniem ustawowego terminu – wniosła Wspólnota Mieszkaniowa.
Po rozpoznaniu odwołania, wspomnianą na wstępie decyzją z 21 listopada 2022 r., nr 1074/OPON/2022, Wojewoda utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji przywołał w pierwszej kolejności treść art. 28 ust. 1 Pr.bud. wskazując, że zgodnie z tym przepisem roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, za wyjątkiem robót wskazanych w art. 29-31 tej ustawy. Przypomniał, że zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie zawsze oznacza jednak rezygnację z jakiejkolwiek formy regulacji administracyjno-prawnej. Budowa części obiektów oraz wykonywanie części robót wymaga zgłoszenia właściwemu organowi zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 Pr.bud., przy czym organ administracji publicznej ma kompetencję do wydania decyzji wnoszącej sprzeciw do zamiaru wykonania robót ujętych w zgłoszeniu. Podkreślił, że przepisy ww. ustawy przewidują dwa odrębne powody wniesienia sprzeciwu. Pierwszym, zgodnie z art. 30 ust. 5c Pr.bud. jest niedopełnienie przez inwestora we właściwym terminie obowiązku uzupełnienia brakujących dokumentów, mimo wezwania go do tego przez organ postanowieniem. Drugim rodzajem sprzeciwu jest, zgodnie z art. 30 ust. 6 Pr.bud., stwierdzenie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, że realizacja zamierzenia inwestycyjnego na podstawie zgłoszenia nie jest dopuszczalna z powodów merytorycznych.
Następnie Wojewoda wskazał, że Prezydent m. st. Warszawy wniósł sprzeciw do zgłoszenia Wspólnoty Mieszkaniowej, na podstawie art. 30 ust. 6 pkt. 1 Pr.bud. Organ I instancji uznał bowiem, że Wspólnota błędnie zakwalifikowała planowane roboty budowlane z uwagi na fakt, iż przekroczenie granicznego parametru 10 m3 w planowanym zbiorniku retencyjnym z układem doprowadzenia wód opadowych oraz układu do podlewania terenu zielonego, dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego, kwalifikuje obiekt do grupy tych zamierzeń budowlanych, które wymagają zatwierdzenia decyzją o pozwoleniu na budowę w myśl przepisów Pr.bud.
Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Prezydenta m.st. Warszawy, jednak stwierdził, że bez względu na wymiary zamierzenia inwestycyjnego objętego zgłoszeniem Wspólnoty Mieszkaniowej nie jest on wymieniony w art. 29-31 Pr.bud. Nadmienił, że wyłącznie wymienione w tych przepisach obiekty i roboty nie wymagają pozwolenia na budowę. W stosunku do ww. przepisów niedopuszczalne jest natomiast stosowanie wykładni rozszerzającej.
Wojewoda zauważył, że w myśl art. 30 ust. 6 pkt 1 Pr.bud. organ wnosi sprzeciw wówczas gdy zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że należało wnieść sprzeciw do przedmiotowego zgłoszenia na podstawie ww. przepisu, gdyż rodzaj zgłoszonych prac nie znajduje się w katalogu obiektów budowlanych i robót budowlanych, których realizacja jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się Wspólnota Mieszkaniowa, wnosząc skargę do tutejszego Sądu.
Skarżąca podniosła, że decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i nie został właściwie rozpatrzony przez organy obu instancji. Stwierdziła, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz nieprawidłowe zgromadzenie i rozpatrzenie materiału dowodowego, a tym samym zaniechanie obowiązków wynikających z przepisów k.p.a.
Z uwagi na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta m.st. Warszawy w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organy. W przypadku zaś gdyby Sąd uznał, że materiał dowodowy jest kompletny, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i orzeczenie co do istoty sprawy.
W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że organ odwoławczy dokonał błędnej i rażąco wybiórczej analizy zgromadzonego materiału dowodowego. Zarówno Prezydent m.st. Warszawy, jak i organ odwoławczy nie odnieśli się wcale, bądź nie odnieśli się wyczerpująco do uwag i wyjaśnień Wspólnoty Mieszkaniowej co do prawidłowości ustaleń i możliwości zastosowania na gruncie niniejszej sprawy jej stanowiska.
Wspólnota w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazała na niewłaściwą ocenę zebrania materiału dowodowego przez Prezydenta m.st. Warszawy, w efekcie błędną kwalifikację prac według art. 29 ust. 1 pkt 3, 3a Pr.bud. Z załączonej do wniosku dokumentacji jasno wynika, że roboty budowlane dotyczą uzupełnienia istniejącej kanalizacji budynku wielorodzinnego poprzez instalację zbiornika przepływowego do retencji i rozprowadzania wody deszczowej. Jest to nadal element istniejącej kanalizacji systemu odprowadzania wody deszczowej do miejskiego systemu burzowego, która nie będzie w żaden sposób zmieniana ani modyfikowana, a jedynie posłuży do częściowego jej odciążenia poprzez częściową redystrybucję pozyskanej wody na tereny zielone Wspólnoty. W związku z wątpliwościami Wspólnoty Mieszkaniowej, czy prace budowlane polegające na modernizacji systemu wody opadowej należy zakwalifikować zgodnie z art. 29 ust. 1 Pr.bud. (nie wymaga pozwolenia, wymaga zgłoszenia) czy art. 29 ust. 2 Pr.bud. (nie wymaga pozwolenia oraz zgłoszenia) zostało złożone zgłoszenie z pełną dokumentacją wymaganą przepisami prawa. Skarżąca wychodziła z założenia, że jeżeli zgłoszenie nie jest potrzebne to organ samorządu pozostawi wniosek bez odpowiedzi kierując się art. 30 ust. 5 Pr.bud. oraz 81a § 1 k.p.a. Ewentualnie pismem poinformuje o braku konieczności złożenia zawiadomienia.
Organ I instancji wniósł jednak sprzeciw, wydając - w ocenie skarżącej - kuriozalną decyzję. W treści uzasadnienia wskazał, że zakwalifikował proponowane prace do bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe, jednocześnie nie wykluczając, że zgłoszenie wypełnia delegację ustawową i nie ma konieczności uzyskiwania pozwolenia na budowę. Organ ten błędnie przyjął, że "kwalifikuje obiekt do grupy tych zamierzeń budowlanych, które wymagają zatwierdzenia decyzją o pozwoleniu na budowę w myśl przepisów prawa budowlanego". Jedynym argumentem, który został przez organ I instancji przytoczony to pojemność zbiornika, która wynosi 14,50 m3, wskazując na ograniczenia 10 m3 dla zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe. Skarżąca wskazuje natomiast, że we wniosku wskazano zbiornik przepływowy, wobec czego parametr pojemnościowy nie ma tu zastosowania.
Według Wspólnoty Mieszkaniowej, powołane przez organ I instancji argumenty dotyczą budowy zbiornika na wodę opadową w przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej. Chodzi zatem o przypadki, w których nie ma możliwości zastosowania § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065). Tymczasem, przedmiotem sprawy jest budynek wielorodzinny, przyłączony do kanalizacji deszczowej, planowana instalacja ograniczy bezpośredni zrzut wód opadowych do tej kanalizacji poprzez ich retencję i w dalszej kolejności ich częściowe rozprowadzenie na tereny zielone Wspólnoty Mieszkaniowej. Również nie mają zastosowania § 34-38 ww. rozporządzenia, ponieważ dotyczą one zbiorników bezodpływowych. Natomiast zgłoszenie dotyczy zbiornika przepływowego. Ponadto wskazane parametry pojemnościowe także dotyczą zbiorników bezodpływowych. Poza tym organ I instancji sam dostrzegł, że budowa sieci kanalizacyjnych, a tym samym ich poszczególnych elementów (zbiornik przepływowy) objęte zostały zwolnieniem z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 i 2 P.r.bud.).
Zdaniem skarżącej, dodatkowym argumentem w sprawie powinna być okoliczność, że zgodnie ze wskazaniami zawartymi na stronie Serwis Rzeczypospolitej Polskiej (gov.pl) polityka kraju dąży do przeciwdziałania niedoborowi wody, co realizacja omawianego zamierzenia w pełni wypełnia. Brak barier ustawowych (Pr.bud.) w realizacji takiego zamierzenia, jest niewątpliwie zamierzeniem celowym. Głównym zadaniem przedmiotowej instalacji jest ograniczenie odprowadzania wody opadowej bezpośrednio po opadzie do kanalizacji deszczowej i docelowo zapobieganie zalewania terenów Wspólnoty Mieszkaniowej i terenów sąsiednich, a w dalszej kolejności wykorzystanie tej wody do utrzymania terenów zielonych i ograniczenie zużycia wody z kanalizacji miejskiej.
Wojewoda w swoim rozstrzygnięciu nie odniósł się do ww. argumentów skarżącej, ograniczając się do stwierdzenia, że bez względu na wymiary zamierzenia inwestycyjnego objętego zgłoszeniem nie jest ono wymienione w art. 29-31 Pr.bud.
W ocenie skarżącej, powyższe oznacza, że Wojewoda nie zgodził się z kwalifikacją wnioskowanego zamierzenia budowalnego dokonaną przez organ I instancji, a mimo to utrzymał w mocy Prezydenta m.st. Warszawy. Oznacza to, że organy obu instancji dla tego samego zamierzenia inwestycyjnego dokonały dwóch odmiennych interpretacji i podjęcia próby odpowiedniego zakwalifikowania wnioskowanej inwestycji.
Wobec powyższego, skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 14 Pr.bud. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa obiektów budowlanych będących urządzeniami melioracji wodnych. Zgodnie z art. 16 pkt 65 lit d ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2233) w ramach urządzeń melioracji wodnych przedmiotowy zbiornik jest obiektem służącym do ujmowania wód powierzchniowych powstających z opadów deszczu i śniegu. Podstawą do zakwalifikowania urządzenia do urządzeń wodnych jest jego funkcja w kształtowaniu zasobów wodnych. Ponieważ wymienione w tym punkcie urządzenia nie stanowią katalogu zamkniętego, pojęcie urządzeń wodnych nie ogranicza się do urządzeń w nim wymienionych. Bez wątpienia wody opadowe znajdujące się na powierzchni ziemi przynależą do śródlądowych wód powierzchniowych - ze wszystkimi skutkami z tego faktu wynikającymi. Doprecyzowując powyższe na gruncie Prawa wodnego skarżąca wskazuje, że zgodnie z art. 195 ust. 1 pkt 8 tej ustawy, urządzeniami melioracji wodnych są: systemy nawodnień ciśnieniowych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby i ułatwienia jej uprawy istniejących terenów zielonych (trawników, drzew i krzewów). Zgodnie zaś z art. 2 ust. 2 pkt 2 Pr.bud., przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów odrębnych, a w szczególności Prawa wodnego - w odniesieniu do urządzeń wodnych. Oznacza to, że w stosunku do urządzeń wodnych stosuje się łącznie przepisy obu ustaw.
Wobec powyższego Organy obu instancji na podstawie złożonych dokumentów przez Wspólnotę Mieszkaniową nie były związane podaną przez skarżącą podstawą prawną żądania i w sytuacji, gdy Wspólnota błędnie zakwalifikowała planowane zamierzenie inwestycyjne, to powinno mieć miejsce "odczytanie" treści żądania strony przez organ w sposób niepowodujący dla niej niekorzystnych konsekwencji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, uchylenie jej przez sąd jest niedopuszczalne.
Jednocześnie należy podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Sąd oddalił skargę, gdyż uznał, że kwestionowana przez skarżącą decyzja Wojewody Mazowieckiego jest zgodna z prawem. Sąd w pełni podziela bowiem ustalenia i wnioski płynące z wykładni przepisów prawnych przyjętej przez ten organ.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z 21 listopada 2022 r. utrzymująca w mocy sprzeciw wniesiony przez Prezydenta m.st. Warszawy do zgłoszenia przez skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową zamiaru budowy "zbiornika retencyjnego z układem doprowadzenia wód opadowych oraz układu do podlewania terenu zielonego dla budynku mieszkalnego" wielorodzinnego, zlokalizowanego przy ul. [...] na działce ew. nr [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...] m.st. Warszawy.
Podstawę materialnoprawną ww. rozstrzygnięć organów stanowił przepis art. 30 ust. 6 pkt 1 Pr.bud., zgodnie z którym, organ zobowiązany jest wnieść sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Rozstrzygnięcie na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Pr.bud. jest aktem związanym, niezależnym od woli organu. Przesłanka do wniesienia sprzeciwu z art. 30 ust. 6 pkt 1 tej ustawy jest samodzielną podstawą prawną do wydania decyzji w tym zakresie (por. wyrok WSA w Gdańsku z 5 października 2011 r., sygn.. akt II SA/Gd 566/11 - opubl. na: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - "CBOSA").
Dodać w tym miejscu należy, że zgłoszenie właściwemu organowi przez inwestora zamiaru realizacji określonej budowy nie podlega przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego i nie powoduje ono wszczęcia postępowania administracyjnego, gdyż nie stanowi wniosku zainteresowanego podmiotu, który w myśl k.p.a. wymagałby załatwienia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawy administracyjnej. Jedynym postępowaniem administracyjnym prowadzonym przez organ po dokonaniu zgłoszenia budowy jest postępowanie w sprawie sprzeciwu, które podejmuje z urzędu i to tylko wtedy, gdy dojdzie do przekonania, że zachodzą ustawowe przesłanki do wydania decyzji o sprzeciwie (por. wyrok NSA z 6 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 307/08 - CBOSA). Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie dopiero od wydania przez organ decyzji o sprzeciwie (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 401/10, CBOSA).
Zgodnie z art. 28 ust. 1 Pr.bud. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 tejże ustawy. Wyjątki objęte art. 29-31 Pr.bud. obejmują dwie grupy robót budowlanych: po pierwsze art. 29-30 ww. ustawy obejmuje takie roboty budowlane, które dla legalności ich wykonania wymagają uprzedniego dokonania zgłoszenia; po drugie art. 31 ustawy obejmuje roboty budowane dotyczące rozbiórki obiektów budowlanych.
Zakres robót budowlanych objętych art. 29 Pr.bud. zawiera katalog zamknięty. Oznacza to, że takie roboty budowlane, które nie zostały zaliczonego do tego katalogu, są objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, chyba że z art. 30 ust. 1 Pr.bud. będzie wynikało wyraźne zwolnienie także z obowiązku dokonywania zgłoszenia wykonania danych robót budowlanych.
Z opisu zamierzenia budowlanego, którego zamiar realizacji zgłosiła skarżąca wynika, że inwestycja ta ma polegać na budowie zbiornika retencyjnego z układem doprowadzenia wód opadowych oraz układu do podlewania terenu zielonego dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego zarządzanego przez Wspólnotę Mieszkaniową.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OSK 205/20, dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: "CBOSA"), ani art. 29, ani też art. 30 ust. 1 Pr.bud. nie zalicza budowy podziemnego zbiornika na wody opadowe wraz z instalacją kanalizacji deszczowej odprowadzającej wodę do kategorii objętej obowiązkiem dokonania zgłoszenia lub wyłączonych z tego obowiązku.
NSA przypomniał, że w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmowany jest pogląd, że katalog objęty art. 29 Pr.bud. ma charakter zamknięty i nie jest dopuszcza jego wykładnia rozszerzająca (por. wyrok NSA z 10 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1360/09, opub. w LEX nr 746486; wyrok NSA z 20 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 1283/11, opub. w LEX nr 1291890; wyrok NSA z 26 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 199/13, opub. w LEX nr 2005831). Objęcie tym katalogiem innej budowli niż zawartej w art. 29 Pr.bud. stanowi zaś wykładnię rozszerzającą tego przepisu.
Podzielając w pełni pogląd wyrażony we wskazanym wyżej wyroku NSA z 19 czerwca 2020 r. należy uznać, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy prawidłowo stanął na stanowisku, że roboty budowlane, których zamiar realizacji zgłosiła skarżąca nie są objęte żadnym z wyjątków określonych w przepisach art. 29-31 Pr.bud. Argumentacja Wspólnoty Mieszkaniowej zawarta w skardze skupia się natomiast na treści art. 29 ust. 2 pkt 14 Pr.bud. zgodnie z którym, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa obiektów budowlanych będących urządzeniami melioracji wodnych.
Trzeba jednak zauważyć, że w przywołanym przepisie mowa jest wyłącznie o "urządzeniach melioracji wodnych", nie zaś ogólnie o wszystkich "urządzeniach wodnych". Wyłączenie zamieszczone w art. 29 ust. 2 pkt 14 Pr.bud. należy wobec tego odnosić li tylko do "urządzeń melioracji wodnych". Tymczasem, we wskazywanym przez skarżącą art. 16 pkt 65 ustawy - Prawo wodne, zdefiniowane i wymienione zostały ogólnie wszystkie "urządzenia wodne", przez które należy rozumieć urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym m.in. obiekty służące do ujmowania wód powierzchniowych oraz wód podziemnych (lit. d). Samo jednak zaliczenie tego rodzaju obiektów do "urządzeń wodnych" nie pozwala na skorzystanie z wyłączenia określonego w art. 29 ust. 2 pkt 14 Pr.bud., gdyż nie mamy tu do czynienia z "urządzeniem melioracji wodnych". Katalog tych ostatnich zamieszczony został bowiem w art. 197 ust. 1 Prawa wodnego, który wśród tego typu urządzeń wymienia np. systemy nawodnień ciśnieniowych (pkt 8) – jeżeli służą one celom, o których mowa w art. 195, tj. regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby i ułatwienia jej uprawy.
Niemniej, jak już wskazano, projektowany podziemny zbiornik ma stanowić część kanalizacji deszczowej, przy czym chodzi tu o odprowadzanie wód opadowych umożliwiających prawidłowe korzystanie z budynku mieszkalnego, przy jednoczesnym wykorzystaniu tych wód na terenie Wspólnoty. Wynika to z § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zgodnie z którym działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, a w przypadku budynków dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych.
W związku z tym, należy podzielić ocenę wyrażoną w przywołanym wyżej wyroku NSA z 19 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OSK 205/20), w którym Sąd Naczelny uznał za błędny pogląd, że zbiornik na wody opadowe wraz z instalacją kanalizacji deszczowej odprowadzającej wodę stanowi odrębną budowlę od istniejącego budynku mieszkalnego. Zarówno na gruncie sprawy będącej przedmiotem kontroli NSA, jak i na gruncie niniejszej sprawy, mamy bowiem do czynienia z sytuacją, w której planowany zbiornik ma stanowić część kanalizacji wód opadowych. W tym stanie rzeczy, za trafne uznać przyjdzie stwierdzenie NSA, że takie przedsięwzięcie należy kwalifikować go jako urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 Pr.bud. Urządzeniem budowlanym jest bowiem urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym i zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Do takich urządzeń budowlanych należy zaliczyć instalację służącą do odprowadzania i gromadzenia wód opadowych z połaci dachowych budynku. W skład takiej instalacji wchodzą zarówno rynny i rury spustowe, jak i zbiornik na wodę opadową, jeżeli taki sposób gromadzenia wody wybrał inwestor, a która następnie ma być rozprowadzana na terenie nieruchomości inwestora. Przyjęte rozwiązania na stanowią jednocześnie samej tylko budowy (rozbudowy) sieci kanalizacyjnej, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 lit. a Pr.bud., ale wykraczają poza zakres tych robót.
W przedstawionych okolicznościach rację ma więc organ odwoławczy stwierdzając, że inwestycja planowana przez skarżącą nie podlega wyłączeniu spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29-31 Pr.bud., gdyż nie została wymieniona w zamieszczonym tam katalogu robót budowlanych. Sporne zamierzenie nie jest również jedynie "urządzeniem melioracji wodnych", wskazanym w art. 197 ust. 1 pkt 8 Prawa wodnego, gdyż nie jest wyłącznie elementem systemu nawodnienia ciśnieniowego służącego li tylko do polepszenia zdolności produkcyjnej gleby i ułatwienia jej uprawy. Jej zadanie jest ściśle związane z odbiorem wód opadowych z dachu budynku mieszkalnego i ich odprowadzaniem nie do kanalizacji deszczowej, lecz na teren Wspólnoty i jako taka - inwestycja stanowi część tego obiektu budowlanego, która powinna być objęta pozwoleniem na jego budowę.
Stanowisko skarżącej prowadzi tymczasem do zignorowania konieczności wąskiego zakresu wykładni i stosowania przepisu art. 29-31 Pr.bud.
Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę w pełni i z przekonaniem podziela stanowisko organów. Skoro do budowy planowanej przez skarżącą nie mają zastosowania przepisy zwalniające inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, to należy przyjąć, że ocena organów, według której zamierzone przedsięwzięcie wymaga pozwolenia na budowę, jest w pełni uzasadniona. Zaskarżoną decyzję, a także poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należy wobec tego uznać za prawidłowe i z tego względu skarga okazała się nieuzasadniona.
W ocenie Sądu, przy wydawaniu wskazanych rozstrzygnięć nie doszło do naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 14 oraz art. 28 ust. 1 i art. 30 ust. 6 pkt 1 Pr.bud. Skoro bowiem oczywiste było, że skarżąca nie uzyskała dla swojego przedsięwzięcia pozwolenia na budowę, a jednocześnie w pełni zasadne było zaliczenie przedmiotowych robót budowlanych do kategorii budowy lub przynajmniej rozbudowy, w rozumieniu art. 3 pkt 6, 7 i 7a Pr.bud., to obowiązkiem organu I instancji było wniesienie sprzeciwu do objętych zgłoszeniem robót budowlanych.
Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 8 k.p.a. wymagającego załatwienia sprawy w sposób budzący zaufanie obywateli do władzy publicznej. Budzenie zaufania do władzy publicznej nie może bowiem polegać na dopuszczeniu błędnej wykładni przepisów prawa, nawet gdyby znalazło się wiele orzeczeń wcześniejszych, przyjmujących odmienną interpretację.
Wojewoda trafie uznał, że rozstrzygnięcie organu powiatowego jest zgodne z prawem i że nie pozostały żadne okoliczności faktyczne, które wymagałyby wyjaśnienia. Nie stwierdzono również naruszenia innych przepisów postępowania. Dokonując analizy zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organy wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 k.p.a.). Ponadto, zdaniem Sądu, organy dokonały również wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu, oceniając przy tym w sposób pełny znaczenie i wartość poszczególnych dowodów i argumentów strony dla toczącej się sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Sądu brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które organ odwoławczy poczyniłby w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi przeprowadzenie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia zasługuje na aprobatę, spełniając wymogi ustawowe określone w art. 107 § 3 k.p.a., albowiem organ wyraźnie wskazał wszelkie istotne przesłanki zarówno faktyczne, jak i prawne, wyjaśniając przy tym dokładnie ich znaczenie dla strony skarżącej.
Tym samym, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.