VII SA/Wa 273/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-08-27
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęprawo budowlanewarunki techniczneodległość miejsc parkingowychochrona sąsiadówstwierdzenie nieważności decyzji WSA Warszawaprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymującą w mocy odmowę stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, uznając brak rażącego naruszenia prawa mimo pewnych nieprawidłowości w odległościach miejsc parkingowych od okien.

Skarga dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę z 2012 r., zarzucając naruszenie przepisów dotyczących odległości miejsc parkingowych od okien budynków mieszkalnych. Sąd analizował, czy stwierdzone nieprawidłowości, w tym potencjalne naruszenie § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, stanowiły rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji. Ostatecznie sąd uznał, że mimo pewnych uchybień, nie miały one charakteru rażącego naruszenia prawa, a decyzja GINB była zgodna z prawem.

Sprawa dotyczyła skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę wydanego w 2012 r. przez Starostę. Głównym zarzutem skarżącego było naruszenie § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez zaprojektowanie miejsc parkingowych w odległości mniejszej niż 10 metrów od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w sąsiednim budynku. Sąd I instancji, analizując poprzednie orzeczenia i stanowiska organów, wskazał na rozbieżności w ustaleniach dotyczących odległości oraz potrzebę jednoznacznego wyjaśnienia tej kwestii przez GINB. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną GINB od poprzedniego wyroku WSA. W ponownym postępowaniu GINB, uwzględniając wskazania sądu, ponownie analizował sprawę. Stwierdził, że projektant dołączył do akt dokumentację wskazującą na zachowanie 10-metrowej odległości, co stanowiło dowód zgodności projektu z przepisami. GINB uznał, że nawet jeśli doszło do naruszenia, nie miało ono charakteru rażącego, biorąc pod uwagę niewielkie przekroczenie odległości, ograniczoną liczbę miejsc parkingowych i okien, których dotyczyło naruszenie, oraz brak negatywnych skutków społeczno-gospodarczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym wyroku oddalił skargę, podzielając stanowisko GINB. Sąd podkreślił, że choć organy nie powinny bezkrytycznie przyjmować oświadczeń projektanta, to w tym przypadku, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, w tym nieprecyzyjność przepisów i analizę skutków naruszenia, nie można było stwierdzić rażącego naruszenia prawa uzasadniającego nieważność decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, stwierdzone naruszenie przepisów dotyczących odległości miejsc postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nawet jeśli doszło do pewnego przekroczenia wymaganej odległości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo pewnych nieprawidłowości w odległościach miejsc postojowych od okien, nie miały one charakteru rażącego naruszenia prawa. Wzięto pod uwagę nieznaczność przekroczenia, ograniczoną liczbę miejsc i okien objętych naruszeniem, a także analizę skutków społeczno-gospodarczych, które nie były negatywne. Dodatkowo, projektant przedstawił dowody wskazujące na zachowanie wymaganej odległości, co osłabiało argument o oczywistości naruszenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w tym rażące naruszenie prawa.

p.b. art. 35 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Obowiązki organu przy wydawaniu pozwolenia na budowę, w tym sprawdzenie zgodności projektu z przepisami.

p.b. art. 32 § 4

Ustawa - Prawo budowlane

Wymogi dotyczące oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

rozporządzenie art. 19 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Określa minimalne odległości wydzielonych miejsc postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje rozpatrywanie odwołań przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i działania organów.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

rozporządzenie art. 4 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Definicja pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi.

rozporządzenie art. 3 § 11

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Definicja pomieszczeń pomocniczych.

p.b. art. 20 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Obowiązki projektanta.

p.b. art. 9 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Możliwość uzyskania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi do sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów dotyczących odległości miejsc postojowych od okien budynków mieszkalnych nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdy nie ma negatywnych skutków społeczno-gospodarczych i gdy projektant przedstawił dowody na zachowanie wymaganej odległości.

Odrzucone argumenty

Naruszenie § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia przez zaprojektowanie miejsc parkingowych w odległości mniejszej niż 10 m od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Wydanie pozwolenia na budowę na podstawie nieprawdziwego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają prawa weryfikować pomiarów i wyliczeń projektanta.

Godne uwagi sformułowania

nie stanowi tym niemniej "rażącego" naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie można przypisać naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia o cechach oczywistego naruszenia prawa polegającego na "rzucającej się w oczy" (prima facie) sprzeczności nie można twierdzić, że każdy przypadek zaaprobowania przez organy administracji architektoniczno-budowlanej błędnie wyznaczonej przez projektanta odległości wydzielonych miejsc postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi powinien prowadzić do spełnienia hipotezy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Skład orzekający

Grzegorz Antas

sprawozdawca

Izabela Ostrowska

przewodniczący

Tomasz Stawecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście przepisów techniczno-budowlanych, zwłaszcza dotyczących odległości miejsc postojowych od budynków mieszkalnych. Potwierdzenie obowiązku organów weryfikacji projektów budowlanych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów technicznych i ich interpretacji w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji. Wartość precedensowa może być ograniczona ze względu na szczegółowy stan faktyczny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu budowlanego - odległości miejsc parkingowych od budynków mieszkalnych i interpretacji przepisów. Pokazuje złożoność postępowań administracyjnych i sądowych w sprawach budowlanych.

Czy 7,5 metra odległości parkingu od okna to 'rażące naruszenie prawa'? Sąd rozstrzyga spór budowlany.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 273/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Antas /sprawozdawca/
Izabela Ostrowska /przewodniczący/
Tomasz Stawecki
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 3288/20 - Wyrok NSA z 2023-09-27
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 156 par 1pkt 2 kpa
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2015 poz 1422
par. 19 ust 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Stawecki, sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2019 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej: k.p.a., w wyniku rozpatrzenia odwołania S. K. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] września 2016 r. znak: [...]odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...]października 2012 r. nr [...]zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Towarzystwu Budownictwa Społecznego sp. z o.o. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z drogą, parkingiem i zjazdem na terenie działek nr ew. [...], obr. [...] w [...].
Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Starosta [...] decyzją z [...] października 2012 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] Towarzystwu Budownictwa Społecznego sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z drogą, parkingiem i zjazdem na terenie działek nr ew. [...], obr. [...] w [...].
Pismem z 11 grudnia 2012 r. współwłaściciele nieruchomości sąsiadującej z inwestycją (działki nr ew. [...]) – E.R., J. M., S. K., U. N., E. M. i S. S. (dalej: wnioskodawcy) zwrócili się do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji.
Wskutek uchylenia postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) z [...] czerwca 2013 r. i utrzymanego nim w mocy postanowienia Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r. odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 stycznia 2014 r. sygn. VII SA/Wa 1949/13, a następnie decyzji GINB z [...] listopada 2014 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2014 r. umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 października 2015 r. sygn. VII SA/Wa 67/15 Wojewoda [...] przeprowadził w trybie nadzoru postępowanie wyjaśniające, a następnie decyzją z [...] września 2016 r., działając na podstawie art. 157 § 1, art. 156 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), dalej: p.b., orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] października 2012 r., przyjmując, że kontrolowana decyzja nie zawiera wad kwalifikowanych określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
GINB, rozpoznając wniesione od powyższej decyzji odwołanie S. K., decyzją z [...] lutego 2017 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji z [...] września 2016 r.
W wyniku rozpatrzenia skargi S. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 lutego 2018 r. sygn. VII SA/Wa 947/17, uchylił decyzję GINB z [...]lutego 2017 r. Sąd wskazał, że wniosek o stwierdzenie nieważności zarzucił rażące naruszenie prawa przez zaprojektowanie parkingu na działce nr ew. [...] sprzecznie z § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), dalej: rozporządzenie, tj. zamiast odległości 10 m od okien budynku położonego na działce nr ew. [...] w rzeczywistości jest 7 m. W piśmie z 23 maja 2016 r. skarżący i jego żona D.K. wskazali dodatkowe nieprawidłowości w dokumentacji projektowej: odległość 8,45 m dla innych okien (pomieszczenia sypialni i pokoi dziennych), zlokalizowanych w ścianie prostopadłej do granicy działek nr ew. [...] i [...]oraz mniejszą niż 10 m odległość skupiska miejsc parkingowych od budynku projektowanego na działce nr ew. [...], złożenie przez inwestora nieprawidłowego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (brak prawa własności do działek inwestycyjnych nr ew.: [...]), brak zaprojektowania na obszarze inwestycji objętej projektem budowlanym placu zabaw oraz urządzeń rekreacyjnych, wyłączenie z analizy oddziaływania inwestycji działek nr ew. [...]i nr [...], naruszenie § 6 i § 8 ust. 3 pkt 3 i pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Wodnej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2012 r., poz. 462). W piśmie procesowym z 20 czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżącego dodatkowo zarzucił decyzji naruszenie § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego przewidującego budowę wydzielonych miejsc postojowych w odległości mniejszej niż 10 m od krawędzi istniejącego boiska dla dzieci i młodzieży zlokalizowanego we wschodniej części działki nr ew. [...]. Sąd stwierdził, że po analizie powyższych zarzutów przez organy nadzoru obu instancji ostatecznie sporne pozostały dwa naruszenia: § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w związku z art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b., które – zdaniem skarżącego – stanowią rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji z [...] października 2012 r. Poza tymi zarzutami, które wymagają rozstrzygnięcia, czy stanowią one "rażące naruszenie prawa" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w pozostałym zakresie, jak wskazał Sąd, słuszne jest bowiem stanowisko GINB, że decyzja ostateczna nie jest obarczona żadną z wad nieważności wymienioną w przepisie art. 156 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do zaznaczonej kwestii, Sąd zauważył, że bezsporną okolicznością pozostaje w sprawie, iż inwestor jest właścicielem jedynie działki nr ew. [...], natomiast pozostałe działki inwestycyjne są własnością Gminy Miejskiej [...]. Jak wynika z akt administracyjnych postępowania w sprawie wydania decyzji ostatecznej, Starosta oprócz oświadczenia o prawie dysponowania na cele budowlane posiadał informację z rejestru gruntów, z której wynika tytuł prawny (własność) Gminy Miejskiej [...] do działek nr ew.: [...]. Niewątpliwie Starosta nie przeprowadził właściwego postępowania wyjaśniającego podczas kontroli oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, do czego był zobowiązany w takiej sytuacji, a pomimo tego wydał kontrolowaną decyzję ostateczną, co stanowi naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b. W okolicznościach tej sprawy, zdaniem Sądu, powyższe stwierdzone naruszenie przepisów prawa budowlanego nie stanowi tym niemniej "rażącego" naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie bez znaczenia jest okoliczność, że Gmina Miejska [...] była stroną postępowania zakończonego decyzją z [...] października 2012 r. i na każdym jego etapie mogła wnieść zastrzeżenia co do legalności procesu budowlanego, czego nie uczyniła. Jak wynika z odpisu KRS, Gmina ta posiada 100% udziałów w spółce z o.o. pod nazwą [...] Towarzystwo Budownictwa Społecznego, będącej w przedmiotowej sprawie inwestorem. Wyłączny udział gminy w kapitale zakładowym spółki z o.o. powoduje, że majątek tej spółki jest mieniem komunalnym.
Sąd I instancji uznał za zasadny zarzut skargi dotyczący przedwczesnego utrzymania w mocy decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej kontroli w trybie postępowania nadzwyczajnego naruszenia przez Starostę podczas wydawania decyzji ostatecznej § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, przy jednoczesnym niewystarczającym wyjaśnieniu przesłanki rażącego naruszenia tego przepisu. W ocenie Sądu, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikają bowiem wątpliwości co do prawidłowych i pełnych ustaleń dokonanych przez organy nadzoru w tej sprawie, a dotyczących stwierdzenia, czy doszło do naruszenia § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia i w jakim zakresie. Ustalenia organów obu instancji w tym zakresie są rozbieżne. Sąd I instancji przypomniał, że Wojewoda [...] w postępowaniu nieważnościowym ustalił, że w spornym projekcie brakuje wymiarów dotyczących odległości między zgrupowaniem stanowisk parkingowych do najbliżej położonych okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, a Starosta nie podjął czynności w sprawie uzupełnienia projektu o brakujące wymiary. Dlatego we własnym zakresie ustalił, na podstawie pomiarów skalówką na przedmiotowym projekcie zagospodarowania działki, sporządzonym w skali 1:500, że odległość ta od projektowanych miejsc postojowych do okien sypialni czy pokoju dziennego (które są pomieszczeniami na stały pobyt ludzi), usytuowanych w parterze w ścianie budynku na działce nr ew. [...] prostopadłej do krawędzi projektowanego skupiska miejsc postojowych, wynosić może w najmniej korzystnym przypadku około 8 m – 8,5 m. Organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie skarżącego, stwierdził natomiast, że analiza projektu budowlanego wykazała, iż 2 miejsca postojowe w północno-zachodniej części działki nr ew. [...](znajdujące się w skupisku projektowanych 27 miejsc postojowych) zostały zaprojektowane w odległości (w rzucie poziomym) około 9 m od najbliżej usytuowanych okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi znajdujących w elewacji zachodniej budynku na działce nr ew. [...]. Jednocześnie GINB ustalił, że w aktach sprawy Starosty [...] brak było dowodów, które w sposób jednoznaczny potwierdzałyby przekroczenie wymogów z § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. W ocenie Sądu I instancji, ustalenia organu odwoławczego były w tym wypadku dowolne, albowiem nie wiadomo, czy odnoszą się do pomiarów ustalonych przez Wojewodę za pomocą skalówki (wówczas powinien zaakceptować odległości wskazane w decyzji organu I instancji), czy też dokonanych po samodzielnej analizie spornego projektu. Poza tym GINB nie odniósł się do stwierdzenia, co to znaczy, że w aktach sprawy Starosty brak było dowodów, które w sposób jednoznaczny potwierdzałyby przekroczenie wymaganych odległości, podczas gdy Wojewoda stwierdził, że w projekcie brakuje wymiarów dotyczących odległości między zgrupowaniem stanowisk parkingowych do najbliżej położonych okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Jednocześnie Sąd I instancji zauważył, że przy powyższych rozbieżnościach w ustaleniach żaden z organów nie odniósł się do notatki służbowej z 1 października 2012 r. oraz fragmentu projektu zagospodarowania działki inwestycyjnej (w powiększeniu) znajdujących się na karcie 11 akt administracyjnych Starosty. Z notatki tej wynika, iż ten rysunek dołączył do akt sprawy projektant A. K. w celu udokumentowania wymaganej odległości 10 m pomiędzy miejscami parkingowymi a oknami pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku na działce sąsiedniej. W aktach Wojewody znajduje się podobny rysunek z fragmentem projektu zagospodarowania działki inwestycyjnej (w powiększeniu) z adnotacją projektanta architekta uprawnionego A.K.: "wymiar po skosie wynosi 10 m". Żaden z organów nadzoru nie ocenił powyższych dowodów, mimo że dotyczą stanowiska odpowiedzialnego za projekt architekta, który zobowiązany jest przepisem art. 20 ust. 1 pkt 3 p.b. do wyjaśniania wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań. Zdaniem Sądu I instancji, GINB przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinien jednoznacznie ustalić na podstawie akt postępowania Starosty i analizy projektu budowlanego, czy doszło do zarzucanego przez skarżącego naruszenia przepisu § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, jeśli tak, to w jakim zakresie. W tym celu należy ocenić ww. dokumenty zawierające stanowisko architekta w odniesieniu do wyrysowanych przez niego wymiarów "po skosie" wynoszących 10 m, a w razie wątpliwości zwrócić się do niego o ich wyjaśnienie. GINB powinien również przedstawić, jaki ostatecznie sposób pomiaru odległości między skupiskiem miejsc postojowych na działce nr ew. [...] oknami pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku na działce nr ew. [...] przyjął za prawidłowy i dlaczego. Powyższe jednoznaczne ustalenie spornej odległości będzie miało znaczenie dla oceny ewentualnego wystąpienia przesłanek rażącego naruszenia prawa (oczywistości naruszenia prawa, charakteru naruszonego przepisu oraz racji ekonomicznych lub gospodarczych, tj. skutków, jakie wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo). W tym zakresie należy również rozważyć treść przepisu § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia i ocenić, czy ewentualne jego naruszenie ma charakter oczywisty (jednoznaczny).
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 3 lipca 2019 r. sygn. II OSK 1745/18 oddalił skargę kasacyjną GINB od powyższego wyroku, przyjmując, że zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty nie pozwoliły na skuteczne zakwestionowanie ustaleń oraz oceny dokonanej przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.
We wskazanej wyżej decyzji z [...]grudnia 2019 r. GINB przywołał ustalenia przyjęte w sprawie, które nie zostały podważone przez Sąd, wskazujące na to, że kontrolowana decyzja Starosty [...] z [...] października 2012 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do wymagającego ponownego rozważenia zarzutu dotyczącego rażącego naruszenia § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, GINB zauważył, że projektant na projekcie zagospodarowania terenu nie zwymiarował odległości projektowanego skupiska 27 miejsc postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym na działce nr ew. [...]. Ponowna analiza projektu zagospodarowania terenu (pomiar dokonany skalówką) wykazała, że skupisko 27 miejsc postojowych zaprojektowano w odległości ok. 7,5 m w linii prostej od budynku, znajdującego się na działce nr ew. [...]. Przy czym w ścianie szczytowej ww. budynku (stanowiącego własność skarżącego oraz wnioskodawców) zwróconej w kierunku granicy z działką inwestycyjną nr ew. [...], znajdują się okna łazienek, co wynika ze znajdującego się w aktach organu wojewódzkiego rzutu piętra w budynku istniejącym na działce nr ew. [...], stanowiącego załącznik do pisma wnioskodawców z 16 lutego 2013 r. Organ zauważył, że przepis § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nakłada obowiązek projektowania miejsc postojowych (w przypadku 5 do 60 stanowisk włącznie) w odległości nie mniejszej niż 10 m od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Zgodnie z dyspozycją § 4 pkt 1 rozporządzenia, za "pomieszczenie przeznaczone na stały pobyt ludzi" uznaje się pomieszczenie, w którym przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa dłużej niż 4 godziny. Stosownie zaś do treści § 3 pkt 11 do pomieszczeń pomocniczych zalicza się pomieszczenia znajdujące się w obrębie mieszkania lub lokalu użytkowego służące do celów komunikacji wewnętrznej, higieniczno- sanitarnych, przygotowywania posiłków, z wyjątkiem kuchni zakładów żywienia zbiorowego, a także do przechowywania ubrań, przedmiotów oraz żywności. W świetle przytoczonych powyżej przepisów nie sposób stwierdzić, aby usytuowanie przedmiotowych miejsc postojowych w odległości ok. 7,5 m od okien łazienek miało charakter rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jak wynika ze znajdującego się w aktach Wojewody rzutu piętra budynku istniejącego na działce nr ew. [...], okna pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w tym budynku znajdujące się najbliżej spornych miejsc postojowych znajdują się w odległości 1,4 m od narożnika tego budynku (zwróconego w stronę działki inwestycyjnej nr ew. [...]). Analiza projektu zagospodarowania terenu (pomiar dokonany skalówką) wykazała, że 2 miejsca postojowe w północno-zachodniej części działki nr ew. [...](znajdujące się w skupisku projektowanych 27 miejsc postojowych) zostały zaprojektowane w odległości (w rzucie poziomym) ok. 8,5 m od najbliżej usytuowanych okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi znajdujących się w elewacji zachodniej budynku usytuowanego na działce nr ew. [...], co wskazywałoby, że w analizowanym przypadku doszło do naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Tym niemniej, jak wskazał GINB, mając na uwadze wskazania WSA w Warszawie zawarte w wyroku z 14 lutego 2018 r. oraz NSA w wyroku z 3 lipca 2019 r., należy zwrócić uwagę na to, że w aktach sprawy Starosty (k. 11) znajduje się notatka służbowa z [...] października 2012 r. (jest to data wydania kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę) oraz fragment projektu zagospodarowania działki inwestycyjnej. Treść powyższej notatki wskazuje, że przedmiotowy fragment projektu zagospodarowania działki dołączył do akt sprawy projektant - mgr inż. arch. A.K. (ww. fragmencie projektu zagospodarowania brak jest podpisu projektanta). Z powyższego fragmentu projektu zagospodarowania wynika, że odległość miejsc postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym na działce nr ew. [...] wynosi 10 m. Co istotne, fragment projektu zagospodarowania, o którym mowa powyżej, został sporządzony w mniejszej, bardziej dokładnej skali. Podkreślenia wymaga, że również w aktach Wojewody [...] znajduje się fragment projektu zagospodarowania działki inwestycyjnej (w powiększeniu), na którym widnieje odręczna adnotacja, cyt.: "wymiar po skosie wynosi 10 m" opatrzona pieczątką i podpisem projektanta - mgr. inż. arch. A. K. W tym kontekście organ nadzoru wskazał, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają prawa dokonywania weryfikacji pomiarów, wyliczeń dokonanych przez projektanta, który ponosi pełną odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie projektu budowlanego. Powyższe oświadczenie stanowi dowód sporządzenia projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Mając na uwadze powyższą argumentację, zdaniem GINB, należy stwierdzić, że kontrolowana decyzja Starosty [...] z [...] października 2012 r. nie narusza rażąco art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. GINB uzupełnił ten wniosek o stwierdzenie, że gdyby z ostrożności procesowej przyjąć, iż w analizowanym przypadku doszło do naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, to nie można by uznać powyższego naruszenia za rażące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie GINB, powyższe uchybienie jest stosunkowo nieznaczne (przekroczenie ok. 1,5 m), obejmuje zaledwie 2 miejsca postojowe (najbliżej usytuowane) spośród projektowanego skupiska 27 miejsc postojowych i dotyczy okien tylko tych pomieszczeń, które znajdują się w odległości 1,4 m od narożnika budynku istniejącego na działce nr ew. [...]. Z uwagi na powyższe, nie sposób stwierdzić, aby ww. uchybienie wywoływało szczególnie negatywne, a zatem niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie skutki społeczno-gospodarcze, które przemawiałyby za wyeliminowaniem z obiegu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej korzystającej ze szczególnej ochrony wynikającej z art. 16 k.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję GINB z [...] grudnia 2019 r. złożył S. K., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie, jak też uchylenie decyzji ją poprzedzającej.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo że spełnione zostały określone w nim przesłanki - tj. będąca przedmiotem postępowania nadzwyczajnego decyzja Starosty [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 oraz art. 35 ust. 1 pkt 2, a także art. 32 ust. 4 p.b.;
2) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia;
3) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2014 r., pomimo jej niezgodności z prawem.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że celem § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia jest ochrona osób zamieszkujących w sąsiedztwie inwestycji przed uciążliwościami i szkodliwym oddziaływaniem związanym z korzystaniem z większej liczby miejsc postojowych (emisja spalin, hałas). Jest to o tyle oczywiste, że punktem odniesienia dla prawidłowej lokalizacji wydzielonych miejsc postojowych jest odległość od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym. Źródłem tej normy nie są więc jedynie względy stricte techniczne, a jej znaczenie należy odczytywać szerzej. Jednocześnie, w myśl art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b., do podstawowych obowiązków organu wydającego pozwolenie na budowę należy sprawdzenie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Obowiązek ten wynika w sposób jednoznaczny z przepisów prawa i w żadnym razie nie można zgodzić się z twierdzeniem GINB, że organ administracji wydający pozwolenie na budowę nie ma możliwości weryfikacji pomiarów i wyliczeń dokonanych przez projektanta. Skarżący podkreślił, że w sprawie od początku istnieją poważne wątpliwości co prawidłowości określenia odległości od miejsc postojowych do okien lokalu znajdującego się na parterze budynku położonego na działce nr ew. [...]. W wydawanych uprzednio decyzjach organy jednoznacznie konkludowały, że w sprawie doszło do naruszenia § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, a jedynie charakter tego naruszenia nie jest wystarczający dla stwierdzenia nieważności. W zaskarżonej decyzji GINB zmienił stanowisko i uznał, że opisana kwestia odległości została wyjaśniona poprzez notatkę służbową oraz oświadczenie architekta znajdujące się w aktach Wojewody [...] jako organu odwoławczego. Odnośnie do tego stanowiska skarżący uznaje, że: 1) wskazana notatka i adnotacja architekta formalnie nie stanowią elementu projektu budowlanego i jako takie nie są wystarczające dla wyjaśnienia istniejących wątpliwości; 2) ustawodawca uznał, że skala mapy, na której przygotowuje się projekt zagospodarowania ternu (1:500) jest wystarczająca dla wypełnienia przez organ dyspozycji art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. Jest to zasadne zwłaszcza w odniesieniu do współczesnych projektów budowlanych, przygotowywanych za pomocą precyzyjnych technik komputerowych. Naruszenie § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia potwierdzone przez ograny obu instancji dotyczy 15% wymaganej odległości, czyli 1,5 m. Na projekcie zagospodarowania terenu ta odległość reprezentuje odcinek o długości 3 mm. Z pewnością nie jest to wartość marginalna, wynikająca ze skali opracowania; 3) w dodatkowych oświadczeniach, na które powołuje się GINB, architekt nie kwestionuje wynikającej z projektu, wskazanej wyżej odległości w linii prostej (wynoszącej 8,5 m), ale stwierdza jedynie, że ów "wymiar po skosie wynosi 10 m". Z okoliczności sprawy wynika zaś, że oświadczenie to nie może być prawdziwe.
Skarżący podkreślił, że w przypadku naruszenia § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, dla skarżącego nie ma znaczenia, jak wiele miejsc postojowych udało się zlokalizować inwestorowi, nie łamiąc przepisów prawa. Ocena i kwalifikacja popełnionych przez inwestora naruszeń prawa nie może się różnić tylko przez wzgląd na wielkość całej inwestycji i co do zasady musi być oparta na tych samych kryteriach zarówno wtedy, gdy dwa wadliwie zlokalizowane miejsca postojowe stanowią promil całego parkingu, jak i wtedy, gdy - w przypadku mniejszej inwestycji - stanowiłyby 100% wydzielonych miejsc postojowych. Niezależnie od powyższego, samodzielną przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] stanowi okoliczność, że organ wydał pozwolenie na budowę na podstawie nieprawdziwego oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zamieszczone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z [...]grudnia 2019 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja GINB nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie lub też stwierdzenie jej nieważności.
Wzięta pod uwagę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny musiała zostać w niniejszej sprawie okoliczność, która ma związek z tym, że kontrolowana decyzja GINB z [...] grudnia 2019 r. została wydana na skutek wyroku WSA w Warszawie z 14 lutego 2018 r. sygn. VII SA/Wa 947/17, którym Sąd uchylił poprzednią decyzję GINB z [...] lutego 2017 r. Wyrok ten uprawomocnił się wskutek oddalenia skargi kasacyjnej przez NSA wyrokiem z 3 lipca 2019 r. wobec zaakceptowania stanowiska Sądu I instancji, a zatem na podstawie art. 153 p.p.s.a. organ nadzoru, orzekając ponownie w sprawie, był zobowiązany uwzględnić w sprawie ocenę prawną, jak też wskazania co do dalszego postępowania w tym orzeczeniu zawarte. Jest nimi również związany Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt zostało uznane za błędne. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią natomiast z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie administracyjne. Związanie samego sądu w rozumieniu ww. przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się im w pełni oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.
Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu traci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli spowoduje ona, że pogląd sądu stanie się nieaktualny. Podobny skutek, tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana – po wydaniu orzeczenia sądowego – istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie. Żadna z tych okoliczności czyniących ocenę zawartą w wyroku WSA w Warszawie z 14 lutego 2018 r. sygn. VII SA/Wa 947/17 nieaktualną nie wystąpiła.
W kontekście zatem faktu, że sprawa zainicjowana wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] października 2012 r. była już uprzednio poddana kontroli sądowej Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, iż wyłączeniu powinny podlegać spod ponownego rozważenia przez Sąd te ustalenia organu nadzoru, które opierają się na powtórzeniu przez GINB ocen wcześniej sformułowanych odnośnie do braku możliwości przypisania decyzji [...] października 2012 r. wad kwalifikowanych, jeżeli odnośnie do nich Sąd w wyroku z 14 lutego 2018 r. nie zgłosił żadnych zastrzeżeń. Ten wniosek nie obejmuje kwestii wydania decyzji Starosty [...] z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, odnosi się natomiast do zagadnienia dotyczącego zaaprobowania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej złożenia przez inwestora wadliwego oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co do którego Sąd wiążąco się wypowiedział, przyjmując, że okoliczność ta nie stanowi rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b. Z tego względu traktowanie w skardze ponownie tejże kwestii jako spornej i uznawanie, że powinno się ją uznać za samodzielną przesłankę stwierdzenia nieważności, którą GINB przy wydawaniu zaskarżonej decyzji pominął, pozostaje w sprzeczności z treścią art. 153 p.p.s.a. i jako błędne nie zasługuje na uwzględnienie.
Przechodząc do oceny prawidłowości rozważenia przez GINB zarzutu rażącego naruszenia § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wskutek zatwierdzenia projektu budowlanego przez Starostę [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że zagadnienie to Sąd w wyroku z 14 lutego 2018 r. objął konkretnymi wskazaniami. Dotyczyły one, po pierwsze, jednoznacznego wypowiedzenia się przez GINB odnośnie do tego, jaką odległość dzielącą zaprojektowane miejsca postojowe na działce nr ew. [...] i okna pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku znajdującym się na działce nr ew. [...] organ ten przyjmuje w oparciu o analizę znajdującego się w aktach sprawy projektu zagospodarowania terenu. Po drugie, wyjaśnienia stwierdzenia, że w aktach sprawy Starosty [...] brak jest dowodów, które w sposób jednoznaczny potwierdzałyby przekroczenie wymaganych odległości. Po trzecie, odniesienia się do notatki służbowej z 1 października 2012 r. w zakresie, w jakim potwierdzać ma ona, iż projektant dołączył do akt sprawy rysunek dokumentujący zachowanie wymaganej odległości 10 m. Powyższe powinno pozwolić organowi ustalić, czy doszło w sprawie do zarzucanego naruszenia § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, a jeżeli tak, to w jakim zakresie. Dla przyjęcia oceny rażącego naruszenia prawa, zdaniem Sądu, GINB powinien poddać swojej analizie oczywistość naruszenia prawa, charakter naruszonego przepisu i skutki, które wywołuje sporna decyzja.
Zdaniem Sądu, treść zaskarżonej decyzji potwierdza, że wskazane wyżej wskazówki GINB wziął pod uwagę, a jednocześnie nadał im w sprawie prawidłowe znaczenie, dochodząc do konkluzji, że kwestionowana decyzja Starosty [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a.). Organ nadzoru wyjaśnił, że przeprowadzona przez niego ponowna analiza projektu zagospodarowania terenu i dokonane pomiary skalówką wykazały, iż miejsca postojowe w północno-zachodniej części działki nr ew. [...]zostały zaprojektowane w odległości ok. 8,5 m od najbliżej usytuowanych okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi znajdujących się w elewacji zachodniej budynku usytuowanego na działce nr ew. [...]. Okoliczności tej jakkolwiek można przypisywać znaczenie w aspekcie uznania, że Starosta dopuścił się naruszenia polegającego na niedostrzeżeniu braku zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b.), tym niemniej ma rację GINB zauważając jednocześnie, że poddanie działania Starosty kontroli rozstrzygającej w trybie nieważnościowym o jego legalności nie może nie dostrzegać, iż Starosta zgodność projektu zagospodarowania terenu rozważył w sprawie przez pryzmat złożonych przez projektanta wyjaśnień, w tym sporządzonego przez projektanta rysunku potwierdzającego zachowanie wymaganej odległości 10 m do okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku znajdującym się na działce nr ew. [...].
Uwzględnić trzeba, że postanowieniem z [...] września 2012 r. nr [...] Starosta [...] na podstawie art. 35 ust. 3 p.b., nałożył na inwestora obowiązek doprowadzenia dokumentacji budowlanej do zgodności z przepisami, wskazując w pkt. IV.2., że dotyczyć to ma również wykazania spełnienia wymagań § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w zakresie "odległości projektowanych miejsc postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w sąsiednim budynku mieszkalnym". Złożony do akt sprawy przez projektanta rysunek niewątpliwie był wyrazem zastosowania się do powyższego wezwania, a wydana w tym samym dniu decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca [...] Towarzystwu Budownictwa Społecznego sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z drogą, parkingiem i zjazdem na terenie działek nr ew. [...] wyrazem aprobaty względem działania projektanta spełniającego nałożony na niego obowiązek. WSA w Warszawie w przywoływanym wyroku z 14 lutego 2018 r. nadał temu dokumentowi znaczenie, przyjmując, że dotyczy on stanowiska odpowiedzialnego za projekt architekta, który zobowiązany jest przepisem art. 20 ust. 1 pkt 3 p.b. do wyjaśniania wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, kierując się powyższym wskazaniem, za trafne uznaje z tego względu stwierdzenie przez GINB, że Staroście [...] nie można przypisać naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia o cechach oczywistego naruszenia prawa polegającego na "rzucającej się w oczy" (prima facie) sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a zasadą, której organ nie powinien uchybić, nakazującą ocenić zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami techniczno-budowlanymi. Cechę rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można przypisać działaniu organu administracji publicznej, które stanowi naruszenie normatywnego wzorca działania. Warunku tego, zdaniem Sądu, nie spełnia sporne zachowanie organu, które nakierowane było na zastosowanie adekwatnej reakcji względem pominięcia przez inwestora zwymiarowania odległości zaprojektowanego zgrupowania 27 miejsc postojowych od okien pomieszczeń znajdujących się w sąsiednim budynku mieszkalnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela zarzut skargi, w zakresie w jakim przypisuje on GINB błąd polegający na wadliwym przyjęciu, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają prawa dokonywania weryfikacji pomiarów i wyliczeń dokonanych przez projektanta. Pogląd ten nie dostrzega, że ponoszenie przez projektanta pełnej odpowiedzialności za projekt budowlany nie obejmuje obowiązku dokonania przez organ kontroli zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami i w ramach tejże kontroli zweryfikowania poprawności zaznaczonych w części rysunkowej projektu wymiarów i wzajemnych odległości obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych.
Temu błędowi organu nadzoru na gruncie niniejszej sprawy nie można jednakże przypisać doniosłości prawnej prowadzącej do uznania, że ma on wpływ na wynik sprawy. Rzecz bowiem w tym, że kontrola poprawności przyjętych założeń projektowych nie w każdym przypadku może opierać się na ściśle wyznaczonych kryteriach dokonywania oceny zgodności przedstawionego projektu zagospodarowania terenu z przepisami i możliwości nadawania wyprowadzanym w tym zakresie wnioskom jednoznaczności. Niewątpliwe § 19 ust. 1 rozporządzenia pozostaje przepisem, którego nie można traktować jako regulacji prawnej mogącej podlegać stosowaniu w oparciu o tzw. bezpośrednie rozumienie. W piśmiennictwie względem jego nieprecyzyjnej treści były formułowane uwagi krytyczne (por. A. Kosicki, Odległość wydzielonych miejsc postojowych od granicy działki budowlanej oraz okien sąsiadujących budynków, Nieruchomości 2012, nr 4; B. Nieroda, W. Gwizdak, Paragraf 19, Zawód: Architekt 2013, nr 3). Prawodawca w sposób jednoznaczny wypowiedział się odnośnie do odległości, które powinny zostać zachowane (7, 10 i 20 m), niemniej sposób ich obliczenia nie został w przepisie określony, co nie pozwala twierdzić, że każdy przypadek zaaprobowania przez organy administracji architektoniczno-budowlanej błędnie wyznaczonej przez projektanta odległości wydzielonych miejsc postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi powinien prowadzić do spełnienia hipotezy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Sąd zauważa, że § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w brzmieniu wyznaczonym datą prowadzonego przez Starostę postępowania odwołuje się do ogólnej "odległości wydzielonych miejsc postojowych", bez doprecyzowania, w jaki sposób odległość ta powinna zostać wyznaczona w przestrzeni. Przepis ten w brzmieniu poprzedzającym jego zmianę dokonaną rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 109, poz. 1156) odnosił się natomiast do "najbliższej odległości rzeczywistej" wydzielonego, niezadaszonego zgrupowania miejsc postojowych. Na gruncie stosowania powyższego przepisu mogą powstać uzasadnione wątpliwości, które miejsca postojowe ze względu na swoje usytuowanie względem budynku i znajdujących się w jego ścianie okien powinny być brane pod uwagę, jak też które elementy tych obiektów wyznaczać powinny punkty pomiaru. Doprowadzić do usunięcia tych wątpliwości powinna wykładnia przepisu mająca na uwadze nie tylko jego brzmienie, ale również nadawaną mu funkcję. Wniosek ten ma tym niemniej charakter wyłącznie postulatywny, niewykluczający możliwości pojawienia się rozbieżnych wyników interpretacyjnych, których potwierdzeniem jest wątpliwość, czy podstawą do obliczania wskazanych w przepisie odległości powinno stanowić skupisko miejsc parkingowych jako całość, czy też jego poszczególne części, niejasne jest też, czy treść § 19 ust. 1 rozporządzenia jest współkształtowana dyspozycją § 9 ust. 3 tego aktu. Przepis ten dotyczy odległości wyznaczanej przez "budynek" (ścianę) a nie "okno pomieszczenia", którego położenie w przestrzeni, a w konsekwencji i zbliżenie z wydzielonym miejscem postojowym jest określane również jego wysokością nad poziomem terenu. Różnica pomiędzy dokonanym przez GINB pomiarem opartym na posłużeniu się skalówką, wskazującym na odległość wynoszącą na spornym odcinku ok. 8,5 m, a wymiarem podanym przez projektanta wynika, na co należy zwrócić uwagę, nie tyle z małej dokładności mapy, ile z odniesienia przez projektanta wymiaru 10 m "po skosie" do punktu stanowiącego środek płaszczyzny okna zlokalizowanego w sąsiednim budynku na działce nr ew. [...]. Uwzględnienia jednocześnie wymaga, że projektant w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] posłużył się innymi aniżeli GINB wymiarami określającymi lokalizację okien względem narożnika budynku, gdyż przyjęte w złożonym rysunku wartości (1,56 m i 1,73 m, jak również wymiary samych okien – 2,26 m i 1,63 m) są odmienne od tych, które wynikają z przedłożonej do akt postępowania nadzorczego dokumentacji projektowej budynku usytuowanego na działce nr ew. [...]. Ocena powodów takiego stanu rzeczy wymyka się tym niemniej z zakresu analizy, jaką w sprawie był zobowiązany przeprowadzić GINB. W postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego, ze względu na jego przedmiot, organ nadzoru nie gromadzi bowiem materiału dowodowego, nie przeprowadza też żadnych nowych dowodów, jak ma to miejsce w toku zwykłego postępowania administracyjnego. Ocenić organ powinien wyłącznie, czy w świetle zgromadzonego w postępowaniu zwykłym materiału dowodowego i obowiązujących w dacie podjęcia decyzji przepisów prawa, jest ona dotknięta wadami skutkującymi jej nieważnością (por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2020 r. sygn. II OSK 2129/19). Kierując się tymi względami, Sąd uznaje, że stanowisko organu pozostaje zgodne z prawem, a jednocześnie odpowiada wskazaniom WSA w Warszawie, który jednoznacznie nałożył na organ nadzoru obowiązek rozważenia wystąpienia przesłanki rażącego naruszenia prawa przy uwzględnieniu, że elementami badania zastosowania w sprawie przez organ nadzoru art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia powinna być analiza oczywistości naruszenia prawa oraz charakteru naruszonego przepisu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znajduje jednocześnie argumentów, które sprawiałyby, że dokonana przez GINB ocena skutków naruszenia w sprawie § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia powinna zostać uznana za nieuzasadnioną. Elementami zastosowanego przez organ nadzoru rozumowania, które miało na uwadze wskazania WSA w Warszawie dotyczące kryteriów oceny rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), było uwzględnienie nieznaczności przekroczenia wymaganej odległości (ok. 1,5 m), objęcia niespełnionym wymaganiem tylko 2 miejsc postojowych, jak i wyłącznie okien tylko tego pomieszczenia, które znajduje się w najbliższej odległości od narożnika budynku. Tej argumentacji skarżący przeciwstawił pogląd, zgodnie z którym nieistotna jest "proporcja" miejsc postojowych zlokalizowanych prawidłowo i niezgodnie z dyspozycją § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, albowiem każde wykroczenie poza odległość minimalną ma charakter rażący.
Sąd stanowisko skarżącego odwołujące się do potrzeby ścisłego respektowania przy projektowaniu miejsc postojowych odległości określonych w powołanym wyżej przepisie w pełni aprobuje, tym niemniej wnioski jakie należy z tego faktu wyprowadzić nie w pełni odpowiadają wnioskom sformułowanym przez skarżącego. Jest to spowodowane uznaniem, że wymóg rozważenia skutków społeczno-gospodarczych wywoływanych obowiązywaniem pozwolenia na budowę musi mieć na uwadze zawsze postać naruszenia i skalę oraz rodzaj następstw przez to naruszenie wywoływanych. W sytuacji, gdy odstąpienie od warunków techniczno-budowlanych uchybia przepisom technicznym, których celem jest przede wszystkim ochrona interesów właścicieli nieruchomości sąsiednich, nie wiąże się natomiast z powstaniem zagrożenia dóbr chronionych prawem publicznym (np. przepisów przeciwpożarowych) tylko w wyjątkowych przypadkach możliwe jest przyjęcie, że ostateczna decyzja administracyjna powinna zostać wyeliminowana ze skutkiem ex tunc. Taki wniosek przełamujący zasadę ogólną trwałości decyzji ostatecznej (art. 16 § 1 k.p.a.) musi być wyprowadzony w oparciu o podstawy o odpowiedniej doniosłości. Nie można w tym zakresie zaś nie uwzględnić, że przepisy techniczno-budowlane pełnią funkcję gwarantującą pewien standard (minimum) ochrony dla osób znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, niemniej przepisy te nie kreują bezwzględnych wymagań, albowiem założeniem ich stosowania jest możliwość uzyskania zgody na odstępstwo od nich (art. 9 ust. 1 p.b.). Wyznaczenie odległości miejsc postojowych od (okien) pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi niewątpliwie ma chronić przebywające w nim osoby przed uciążliwościami stanowiska postojowego (hałas, emisja spalin) wykorzystywanego do parkowania na nim pojazdów. W piśmiennictwie trafnie w tym kontekście jednakże zauważa się, że wyznaczanie specjalnych odległości stanowisk (miejsc) postojowych nawet jeżeli zasadniczo uzasadnione, to powinno mieć na uwadze charakter zjawisk, jakim mają w założeniu zapobiegać wprowadzane ograniczenia. Negatywne oddziaływanie pochodzące z miejsc postojowych zazwyczaj jest krótkotrwałe i występuje w momencie uruchomienia silnika podczas wyjazdu z miejsca postojowego i jego zaparkowania na nim. Wyznaczanie odległości stanowisk ze względu na podniesiony poziom hałasu nie ma praktycznego uzasadnienia, ponieważ odgłos silnika słyszany z odległości mniejszej niż 10 m i równej tej odległości jest praktycznie taki sam, a w przypadku miejsc postojowych usytuowanych między budynkami, które potęgują odbicia fal dźwiękowych, odległości nie mają żadnego znaczenia dla efektu akustycznego. Co przy tym istotne, przepis nie reguluje sytuowania drogi wewnętrznej względem okien budynku mieszkalnego, będącej obiektem bardziej uciążliwym od miejsca postojowego (por. B. Nieroda, W. Gwizdak, Parkowanie w paragrafach, Zawód: Architekt 2020, nr 72, s. 84 i n.). Podobną ocenę odnieść trzeba również do spalin emitowanych przez pojazdy zaparkowane na miejscach postojowych. W tych warunkach GINB był uprawniony do zwrócenia uwagi na nieznaczność przekroczenia wymaganej odległości i objęcie tym przekroczeniem jedynie 2 miejsc postojowych, ponieważ okoliczności te wpływają na ocenianą uciążliwość, a przez jej pryzmat powinien podlegać ocenie skutek obowiązywania decyzji. Jakkolwiek w skardze akcentuje się w sposób zdecydowany pogląd o niedopuszczalności narażenia wnioskodawców "na szkodliwe emisje z parkingu zlokalizowanego zbyt blisko ich okien", to nie wydaje się, by ocena przyjęta przez GINB była w tym zakresie sprzeczna z "aksjologią prawa", jak uznaje to skarżący, tym bardziej uwzględniając usytuowanie zgrupowanych miejsc parkingowych, które zlokalizowane zostały nie tyle równolegle do ścian budynku mieszkalnego, w których znajdują się okna pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, ale prostopadle do niej. Zastrzeżenia przy tym wymaga, że tenże wniosek na charakter uzupełniający, albowiem to nie oceniane przez organ nadzoru skutki społeczno-gospodarcze obowiązywania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany inwestycji determinowały kierunek podjętego przez GINB rozstrzygnięcia, ale niemożność uznania, że Starosta [...] w sposób niewątpliwy i jednoznaczny dopuścił się naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.
Wydaniu kontrolowanej decyzji z [...] grudnia 2019 r., wbrew zarzutom skargi, towarzyszyła analiza wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, którym zostało nadane prawidłowe znaczenie prawne. Fakt, że na skutek dokonanej analizy GINB wyciągnął w sprawie wnioski niezgodne z oczekiwaniami skarżącego, nie może świadczyć o wadliwości wydanego przez organ nadzoru rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI