VII SA/Wa 2727/19

VII SA/Wa 2727/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-07-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marta Kołtun-Kulik
Monika Kramek /sprawozdawca/
Włodzimierz Kowalczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 3299/20 - Wyrok NSA z 2023-09-27
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 37 ust 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Monika Kramek (spr.), Protokolant spec. ec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2020 r. sprawy ze skargi R K na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania R K (dalej: skarżący) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...] czerwca 2019 r. (dalej: PINB, organ I instancji, organ powiatowy) nakazującej skarżącemu dokonanie rozbiórki garażu trzystanowiskowego usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...] , gm. [...]w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia DN 400 relacji [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Na wniosek [...] S.A. w dniu 18 maja 2018 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie ww. garażu. Podczas kontroli przeprowadzonej w tym samym dniu ustalono, że na działce nr [...]w miejscowości [...], gm. [...]usytuowany jest obiekt budowlany – garaż trzystanowiskowy o wymiarach 5,50 x 8,50 m i wysokości ok. 2,80 m. Obiekt ten jest wykonany w konstrukcji stalowej, ściany i dach z blachy trapezowej, usytuowany na wylewce betonowej, a posadzka wewnątrz wyłożona jest terakotą. Według oświadczenia inwestora (skarżącego) obiekt powstał w latach 80 – tych ubiegłego wieku jako wiata, natomiast w 2016 r. został zmodernizowany. Podczas kontroli przedstawiciele [...] S.A. dokonali określenia położenia gazociągu DN 400 przyrządem Radiotetection ustalając, że narożnik budynku znajduje się na gazociągu.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. PINB nakazał skarżącemu rozbiórkę garażu. [...] WINB decyzją z dnia [...]października 2018 r. nr [...]uchylił decyzję organu I instancji, wobec powziętych wątpliwości, co do ustalenia daty powstania obiektu, a w konsekwencji zastosowania właściwego reżimu prawnego.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ powiatowy pozyskał z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii zdjęcia nieruchomości wykonane w latach 1990, 1993, 2010, 2011, 2013, 2014 i 2017. Natomiast przesłuchany w dniu [...] maja 2019 r. w charakterze świadka skarżący wyjaśnił, że "garaż trzystanowiskowy powstał w połowie lat 80-tych, przy czym początkowo jedna z części garażu stanowiła wiatę, a pozostałe dwie części były zamknięte. Do dnia dzisiejszego budynek nie zmienił swoich gabarytów, natomiast w roku 1990 zostały założone trzecie drzwi. W 2016 r. budynek został odnowiony – przemalowany".
W oparciu o tak zebrany materiał dowodowy PINB decyzją z dnia [...]czerwca 2019 r. działając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm. – dalej: Prawo budowlane z 1974 r.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.) nakazał skarżącemu rozbiórkę garażu trzystanowiskowego na działce nr [...]położonego w miejscowości [...], gm. [...].
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że na zdjęciu lotniczym z 1990 r. uwidoczniony jest budynek będący przedmiotem niniejszego postępowania. Dodał, że obiekt powstał samowolnie pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r., dlatego zachodziła konieczność ustalenia, czy w sprawie nie występują przesłanki wynikające z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy. W wyniku dokonanej analizy PINB stwierdził, że obiekt usytuowany jest niezgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. z 2013 r., poz. 640 dalej: rozporządzenie z 2013 r.). Z przepisów rozporządzenia wynika bowiem, że w strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania. W ocenie PINB usytuowanie obiektu na gazociągu wypełnia przesłanki wynikające z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., ponieważ zagraża bezpieczeństwu życia i mienia.
Odwołanie od decyzji PINB złożył skarżący zarzucając naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 1, art. 89 i art. 107 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a także naruszenie przepisów rozporządzenia z 2013 r. w sytuacji gdy sporny garaż powstał przed wejściem w życie tego rozporządzenia.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2019 r. WINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji stwierdzając, że organ powiatowy dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy. Za niewątpliwe organ odwoławczy uznał powstanie obiektu w warunkach samowoli budowlanej, pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r., w kolizji z gazociągiem wysokiego ciśnienia DN 400 relacji [...], gdyż narożnik budynku znajduje się na gazociągu.
Powyższe ustalenia zdaniem WINB pozwalały na przyjęcie, że w realiach sprawy spełniona została przesłanka wskazana w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., tj. garaż zlokalizowany na gazociągu DN 400 relacji [...]powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, że PINB nie wyjaśnił, czy sporny garaż powoduje takie zagrożenie oraz nie wskazał na czym miałoby polegać to zagrożenie, jak również nie przedstawił dowodów na tę okoliczność organ odwoławczy podniósł, że za uznaniem, iż lokalizacja obiektu garażowego na czynnym gazociągu powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia przemawiają zasady doświadczenia życiowego, jak i rozwój unormowań prawnych w tym zakresie. Zdaniem WINB operator ww. gazociągu, będący jednocześnie inicjatorem postępowania wszczętego w sprawie jest najbardziej kompetentny do oceny tego, czy eksploatacja gazociągu oraz wykorzystywanie spornego garażu jest możliwe i czy nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Stanowisko w tym zakresie operator zajął w piśmie z dnia [...]marca 2018 r. inicjującym postępowanie.
Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego WINB podniósł, że ustanowienie bezpiecznych odległości, wcześniej norm branżowych regulujących odległości dotyczące sytuowania obiektów budowlanych w stosunku do gazociągów miało na celu zapewnienie bezpieczeństwa ludzi i mienia, zatem naruszenie tych odległości skutkuje automatycznie uznaniem, że dany obiekt został wzniesiony w sposób zagrażający temu bezpieczeństwu. Zdaniem sądów konieczność zachowania odległości dotyczących usytuowania obiektów budowlanych od gazociągów wynika z obowiązku zachowania warunków technicznych i nie wymaga wykazania np. realności zagrożenia. Samo zaś usytuowanie obiektów budowlanych względem gazociągu z naruszeniem odległości wskazanych w przepisach, powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. WINB podkreślił, że nie jest rzeczą organów w niniejszym postępowaniu badanie w czym faktycznie przejawia się niebezpieczeństwo wynikające z wzajemnego usytuowania garażu i gazociągu.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w normie branżowej "Odległości bezpieczne gazociągów wysokiego ciśnienia ułożonych w ziemi" ustanowionej przez Ministra Górnictwa dnia 1 lipca 1980 r., obowiązującej od dnia 1 kwietnia 1981r. w odniesieniu do żadnego z rodzajów obiektu terenowych uwzględnionych w ww. normie nie zezwolono na ich sytuowanie bezpośrednio na gazociągu wysokiego ciśnienia. Przedmiotowy garaż nie znajduje się w strefie kontrolowanej gazociągu, których szerokości wahają się w zależności od średnicy gazociągów, ale bezpośrednio na gazociągu. Powyższe w ocenie WINB stanowi rażące naruszenie zasad bezpieczeństwa.
Skargę na decyzję WINB wniósł skarżący. Domagając się uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenia postępowania w sprawie skarżący podniósł zarzut naruszenia:
1) art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, przez nieuwzględnienie słusznego interesu strony, skutkującego przyjęciem, że będąca przedmiotem sprawy budowa (inwestycja) polegająca na wzniesieniu garażu trzystanowiskowego zagraża bezpieczeństwu życia i mienia, co wyczerpuje przesłankę określoną w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. skutkującą wydaniem nakazu rozbiórki obiektu w sytuacji, gdy organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego mogącego prowadzić do wniosku, że istnienie garażu negatywnie oddziałuje na gazociąg i rzeczywiście skutkuje zagrożeniem życia i mienia, a jedynie uznał, że samo złożenie wniosku z dnia 16 marca 2018 przez [...] jest jednoznaczne z istnieniem takiego niebezpieczeństwa dla ludzi i imienia;
2) przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2016 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, w sytuacji, gdy sporny garaż powstał przed wejściem w życie powyższego rozporządzenia, a zatem wszelkie ograniczenia zabudowy terenu winny być rozpatrywane przede wszystkim na podstawie Prawa budowlanego z 1974 r. i przepisów techniczno - budowlanych obowiązujących w dacie wzniesienia obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że aby stwierdzić zaistnienie sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia organ musi indywidualnie ocenić, czy lokalizacja obu obiektów, tj. gazociągu i obiektu z nim kolidującego, stwarza zagrożenie niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia. W niniejszej sprawie, dokonując tej oceny organ powinien, przede wszystkim uwzględniać okoliczności, że:
- przebieg gazociągu nie został w żaden sposób uzgodniony z właścicielem nieruchomości i w pierwotnej wersji miał przebiegać poza jej granicami;
- gazociąg powstał później niż przedmiotowy obiekt;
- nie ma możliwości przeniesienia garażu w inne miejsce na terenie nieruchomości;
- brak pewności co do ostatecznej linii przebiegu gazociągu (czy koliduje z narożnikiem, czy też jest w pewnej odległości).
Zdaniem skarżącego niczym nieuzasadnione jest stwierdzenie organu, że zasady doświadczenia życiowego przemawiają za uznaniem, że lokalizacja obiektu na czynnym gazociągu powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Również za całkowicie nieuzasadnione uznał skarżący powoływanie się przez organy na przepisy rozporządzenia z 2013 r., gdyż stanowi ono regulację do obecnie obowiązującego Prawa budowlanego. Tymczasem w dacie budowy budynku obowiązywało rozporządzenie Ministra Górnictwa z dnia 18 sierpnia 1978 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 21, poz. 94), który w § 5 w zakresie określenia minimalnych odległości sieci gazowych od obiektów terenowych, zapewniających bezpieczeństwo ludzi i mienia oraz warunków jakie powinny być zachowane w stosunku do obiektów terenowych, zawierał odesłanie do przepisów odrębnych. Jedynymi normami, do których odnosiło się odesłanie, były tzw. normy branżowe, które jednak nie stanowiły prawa powszechnie obowiązującego.
Skarżący podniósł, że skoro oba obiekty - gazociąg i garaż, istnieją w sposób bezkolizyjny od prawie czterdziestu lat, to może to stanowić okoliczność przemawiającą za tym, że wbrew kolizyjnemu usytuowaniu garażu względem gazociągu w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Dodał, że budynek mieszkalny bez garażu znacznie traci na wartości, a tym samym zaskarżona decyzja wyrządzi skarżącemu znaczną szkodę materialną.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
W ocenie Sądu, zasadnie zaskarżoną decyzją doszło do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji o rozbiórce. Jak zaznaczył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowi - obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy poza sporem pozostaje fakt, że obiekt powstał w warunkach tzw. samowoli budowlanej, bez wymaganego przepisami prawa obowiązującymi w dacie jego wznoszenia pozwolenia na budowę.
W ocenie Sądu zasadnie też oceniono, że nie jest możliwa jego legalizacja ponieważ powoduje on swoim usytuowaniem niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, a w szczególności niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że ustalenie samego braku zachowania, przewidzianej przepisami prawa, odległości od gazociągu nie jest okolicznością uzasadniającą ustalenie, że pozostawienie go stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia.
Podkreślić w tym miejscu należy, że samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie jest podstawą do zastosowania art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Skutkiem naruszenia tych przepisów muszą być okoliczności wymienione w tym przepisie, tj. niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wystąpienie jednego z wymienionych wyżej stanów musi być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości. Nie wystarczy wskazanie, że wystąpiło samo zagrożenie, ale należy je ściśle określić i podać, w jakich okolicznościach organ to zagrożenie upatruje. Zagrożenie musi być realne, a nie tylko teoretyczne. Należy również podkreślić, że na tle przepisów ww. ustawy Prawo budowlane decyzja o przymusowej rozbiórce wydana na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 powinna znaleźć zastosowanie tylko wtedy, gdy jest absolutnie taka konieczność.
Taki właśnie stan, zdaniem Sądu ma miejsce w okolicznościach spornego budynku. Legalizacja możliwa co do zasady na tle przepisów ww. ustawy okazała się niedopuszczalna w odniesieniu do budynku, skoro ten jest usytuowany jednym z narożników na gazociągu.
Ocenę odnoszącą się do zaistnienia w tej sprawie okoliczności, z którymi art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. łączy konieczność wydania decyzji w przedmiocie rozbiórki organy obu instancji wyprowadziły w odniesieniu do kluczowego ich zdaniem ustalenia, że budynek garażu podlegający rozbiórce usytuowany jest z naruszeniem obecnie obowiązujących norm wyznaczających szerokość stref kontrolowanych dla gazociągów, tj. przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie.
Sąd podziela ocenę organów, że zachowanie odległości wymaganych przepisami tego rozporządzenia, wbrew zarzutom skargi, jest niezbędne z tego względu, że tylko ich przestrzeganie stanowi o bezpieczeństwie użytkowników zarówno gazociągu, jak i obiektów budowlanych usytuowanych w jego sąsiedztwie. W ocenie Sądu niezachowanie norm odległościowych obowiązujących w dacie rozstrzygania w przedmiocie rozbiórki jest równoważne powodowaniu niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. Takie stanowisko skarżący uznał za niewystarczające dla zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego podnosząc, że organy wadliwie przyjęły, że dla ustalenia istnienia okoliczności istotnych z punktu widzenia art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. stosuje się aktualnie obowiązujące przepisy techniczno - budowlane.
Stanowiska skarżącego Sąd nie podziela. Prawidłowość zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. wymaga poczynienia różnego rodzaju ustaleń. Od ustaleń co do tego, czy realizacja obiektu budowlanego wiązała się z niezachowaniem przepisów obowiązujących w dacie jego budowy, odróżnić należy kwestie związane z ustaleniem, czy obiekt ten powoduje niebezpieczeństwa o których mowa w dalszej części omawianego przepisu. Istotne jest bowiem rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od likwidacji jej skutków. Z treści art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. wynika, że inaczej sformułowane są przesłanki stwierdzenia samowoli budowlanej, odnoszące się do przepisów obowiązujących w czasie budowy obiektu budowlanego (art. 37 ust. 1 ab initio), a inaczej – przesłanki jej likwidacji (art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2). Wykładnia językowa art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. prowadzi do wniosku, że wszystkie przesłanki rozbiórki obiektu budowlanego (a rozumując a contrario - przesłanki legalizacji samowoli budowlanej) określone w tych przepisach należy odnosić do daty orzekania przez organ administracji (zob. uchwała NSA z dnia 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13, ONSAiWSA 2014, nr 6 poz. 89). Należy zauważyć, że postępowanie prowadzone w razie stwierdzenia samowoli budowlanej nakierowane jest na przywrócenie stanu zgodności danego przedsięwzięcia z ładem architektoniczno-budowlanym oraz przepisami prawa. Przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. należy odczytywać w ścisłym związku z art. 40 tej ustawy, który upoważnia organy nadzoru budowlanego do nałożenia na właściciela obiektu obowiązku wykonania w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Proces legalizacji zawsze ma na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Przywrócenie stanu zgodności danego przedsięwzięcia z ładem architektoniczno-budowlanym oraz przepisami prawa następuje zatem albo poprzez zalegalizowanie samowolnie wybudowanego obiektu, albo też poprzez orzeczenie nakazu jego rozbiórki. Tym samym możliwość zastosowania właściwego trybu postępowania (orzeczenia rozbiórki czy legalizacji), w aspekcie zgodności inwestycji z przepisami prawa należy odnosić do stanu aktualnego, tj. na datę rozstrzygania sprawy przez organ. Z tych względów nie może budzić wątpliwości, że na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. stan zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia nie jest związany z legalnością wykonanych robót budowlanych, jak również i to, że o ile analizy legalności zrealizowanego obiektu należy dokonać w świetle przepisów obowiązujących w dacie budowy tego obiektu, o tyle analiza możliwości zalegalizowania obiektu w aspekcie możliwości powodowania przez ten obiekt niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia musi być dokonana w odniesieniu do stanu prawnego obowiązującego w dacie wydawania rozstrzygnięcia w przedmiocie rozbiórki. Jeśli ocena o stwarzaniu przez obiekt niebezpieczeństw, o których stanowi art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. musi być aktualna na dzień wydawania rozstrzygnięcia przez organy, to dokonana musi być z uwzględnieniem przepisów prawa obowiązujących w dacie wydawania rozstrzygnięcia. Zastosowanie przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w czasie legalizacji samowoli budowlanej jest uzasadnione z tego względu, że tylko wówczas spełniony zostanie cel (zasada bezpieczeństwa), dla którego przepisy te są ustanowione. Stosowanie przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w czasie legalizacji samowoli budowlanej jest zasadne zwłaszcza wówczas, gdy dany obiekt już w okresie realizacji naruszał wymogi techniczne i zachodzi potrzeba doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Stanowisko to opiera się na uwadze, że trudno przyjąć, aby w ramach legalizacji organ nadzoru budowlanego nakazywał właścicielowi budynku dostosowanie obiektu do współczesnych wymogów techniczno-budowlanych w sytuacji, gdy został on wybudowany zgodnie z przepisami technicznymi obowiązującymi na etapie jego budowy, ale bez uprzedniego pozwolenia na budowę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2017 r. II OSK 242/17). Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Budynek garażu będący przedmiotem postępowania w sprawie rozbiórki wybudowany został w latach 80 – tych. Żadna z norm branżowych obowiązujących w tym czasie (BN-71/8976-31, BN-80/8976/31) w odniesieniu do żadnego z rodzajów obiektów uwzględnionych w ww. normach nie zezwalała na ich sytuowanie bezpośrednio na gazociągu wysokiego ciśnienia. Np. norma branżowa BN-80 8976-31, która obowiązywała od 1981 r. przewidywała sytuowanie w odległości szczególnej po 4 m z obu stron dla niektórych rodzajów obiektów i przy szczególnym zabezpieczeniu gazociągu.
Również ze względu na treść § 110 pkt 1 ww. rozporządzenia miało ono zastosowanie w przedmiotowej sprawie i podlegało uwzględnieniu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. W świetle przepisu § 110 pkt 1 ww. rozporządzenia z 2013 r., dla gazociągów wybudowanych przed dniem 12 grudnia 2001 r. lub dla których przez tym dniem wydano pozwolenie na budowę, stosuje się szerokość stref kontrolowanych określoną w załączniku nr 2 do rozporządzenia. W przedmiotowym przypadku jest to odległość 25 m po każdej stronie gazociągu. Rację ma organ odwoławczy, że sporny garaż nie znajduje się w strefie kontrolowanej gazociągu, których szerokości wahają się w zależności od średnicy gazociągów, ale bezpośrednio na gazociągu.
Należy również dostrzec, że obowiązujący w dacie realizacji budynku przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. wymagał budowania obiektów budowlanych w sposób zapewniający m.in. bezpieczeństwo ludzi i mienia zgodnie z przepisami, w szczególności techniczno-budowlanymi i normami. W orzecznictwie zauważa się, że gdyby ustawodawca nie dostrzegł zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia związanego z bliskim sąsiedztwem gazociągu, to kolejno wchodzące w życie przepisy prawa nie określałby minimalnych odległości posadowienia obiektów budowlanych w stosunku do gazociągu. Istotą regulacji określającej normy bezpieczeństwa jest wykluczenie ryzyka naruszenia życia, zdrowia czy mienia w związku z funkcjonowanie obiektu, zaś wykładnia odmienna stałaby w oczywistej sprzeczności z podstawowym celem przepisów prawa budowlanego, które przede wszystkim mają służyć realizacji obiektów budowlanych w sposób, który nie będzie zagrażał bezpieczeństwu ludzi i mienia (por. wyroki NSA z dnia: 21 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 2911/15; 19 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1971/11). W przypadku obiektów usytuowanych w pobliżu gazociągów wysokiego ciśnienia w orzecznictwie przyjmuje się, że usytuowanie obiektu względem gazociągu wysokiego ciśnienia w odległościach mniejszych niż wynikających z przepisów prawa uzasadnia przyjęcie, że zachodzi podstawa do rozbiórki ze względu na niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1782/13).
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy podnieść, że legalność budowy gazociągu nie została w żaden sposób podważona. Z akt sprawy nie wynika, by toczyło się jakiekolwiek postępowanie w tym przedmiocie, zatem argumenty skargi jakoby nie uzgodniono z właścicielem nieruchomości przebiegu gazociągu należało uznać za bezprzedmiotowe. Gazociąg nie mógł powstać później niż sporny garaż. Na rozprawie w dniu 23 lipca 2020 r. skarżący wyjaśniał, że powstał on w latach 60 – tych, zaś garaż został zrealizowany w latach 80 – tych, co potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy – zdjęcia lotnicze działki nr [...]pozyskane przez organ z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, a także wyjaśnienia skarżącego złożone w postępowaniu przed organem w dniu [...] maja 2019 r. w charakterze świadka. Zatem podmiot przystępujący później do inwestycji na określonym terenie musi respektować zastany stan prawny i faktyczny na gruncie w zakresie zabudowy (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1971/11 – publ. Cbosa).
Skarżący nie zakwestionował również w żaden sposób ustaleń organu, co do przebiegu gazociągu. Nie przedstawił na tę okoliczność żadnego dowodu, który poddawałby w wątpliwość pomiar dokonany przez przedstawicieli [...]S.A. przyrządem Radiotetection.
Bez wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji pozostają argumenty skargi o braku możliwości przeniesienia garażu w inne miejsce, jak i utraty wartości budynku mieszkalnego funkcjonującego bez garażu.
W związku z powyższą argumentacją Sąd ocenia jako nieuzasadnione podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów rozporządzenia z 2013 r. jak i zasad postępowania wynikających z art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., dlatego też na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) skarga podlegała oddaleniu.