VII SA/WA 2701/19

VII SA/Wa 2701/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-08-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Antas /przewodniczący/
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /sprawozdawca/
Mirosław Montowski
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II GSK 202/21 - Postanowienie NSA z 2023-05-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 978
art. 72 ust. 1 ppkt 1 i  art. 50
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), sędzia WSA Mirosław Montowski, Protokolant ref. staż. Maria Góraj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2019 r. znak: [...] w przedmiocie unieważnienia w części praktycznej egzaminu na prawo jazdy oddala skargę
Uzasadnienie
Marszałek Województwa [...] (Marszałek) decyzją z [...] września 2018 nr [...], na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 1, art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1, art. 52 ust. 1, art. 66 ust. 1 oraz art. 67 ust. 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978, ze zm.- dalej u.k.p.), art. 107 § 1 i 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.- dalej k.p.a.), w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2016 r., poz. 232, ze zm.- dalej rozporządzenie), unieważnił w części praktycznej egzamin państwowy na prawo jazdy kategorii B M.D. z domu B. przeprowadzony [...] sierpnia 2009 r.
Organ podkreślił, że w związku z decyzją SKO w [...] z [...] lipca 2018 r. uchylającą decyzję z [...] lutego 2018 r. ponownie przeprowadził postępowanie i wykonując zalecenia SKO uzyskał odpis prawomocnego wyroku w sprawie [...].
Zaznaczył, że postanowieniem z [...] września 2018 r. odmówił zawieszenia postępowania na wniosek skarżącej.
Następnie wskazał, że postępowanie dowodowe bezspornie wykazało, że [...] sierpnia 2009 r. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w [...], odbył się egzamin praktyczny na prawo jazdy kategorii B, który zdawać miała M.D.. Na egzamin zgłosiła się jednak B.W. okazując dowód osobisty na nazwisko M.B. (obecnie D.), czym wywołała błędne przekonanie egzaminatora co do tożsamości osoby zdającej, czym wyłudziła poświadczenie nieprawdy tj. stwierdzenie pozytywnego wyniku praktycznego egzaminu uprawniającego do wydania prawa jazdy M.B..
Organ podniósł, że egzaminowana nie przedstawiła żadnych wyjaśnień, ani dowodów podważających ww. ustalenia. Jest zatem oczywiste, że pozytywny wynik ww. egzaminu praktycznego nie sprawdzał wiedzy i umiejętności M.D..
Dalej wskazał, na przyznaną mu kompetencję nad przeprowadzaniem-egzaminów państwowych wynikającą z art. 67 ust. 1 u.k.p. Zaznaczył, że z art. 51 ust. 1 u.k.p. wynika, że egzamin państwowy jest przeprowadzany w celu sprawdzenia kwalifikacji osoby egzaminowanej, w tym: 1) sprawdzenia wiedzy w zakresie: a) zasad i przepisów służących bezpiecznemu poruszaniu się pojazdem po drodze publicznej, b) zagrożeń związanych z ruchem drogowym, c) obowiązków kierowcy, osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem i posiadacza pojazdu, d) postępowania w sytuacjach nadzwyczajnych".
Zgodnie z § 12 ust. 1 cyt. rozporządzenia osoba egzaminowana może przystąpić do egzaminu państwowego, jeżeli okaże ważny w dniu egzaminu jeden z dokumentów potwierdzających jej tożsamość: dowód osobisty, kartę pobytu lub paszport. Na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy warunki i tryb przeprowadzania egzaminu państwowego określa ww. rozporządzenie.
Skoro M.D. de facto nie przystąpiła do egzaminu, to nie mogła uzyskać z egzaminu żadnej oceny (w tym pozytywnej). Zastosowanie znajdował zatem art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO) decyzją z [...] września 2019 r. [...], na podstawie art. 127 § 1 i § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a. - utrzymało w mocy ww. decyzję.
SKO podzielając stanowisko Marszałka dodało, że zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 1 u.k.p. sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega m.in. osoba ubiegająca się o uzyskanie prawa kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem. Na mocy art. 66 ust. 1 u.k.p. warunki i tryb przeprowadzania egzaminu państwowego określa ww. rozporządzenie
Organ zaznaczył, że okoliczności faktyczne opisane przez Marszałka wynikają z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] października 2014 r., sygn. akt [...]. Odwołująca też nie zaprzeczyła, że w jej imieniu do egzaminu praktycznego przystąpiła B.W..
Odpowiadając na zarzuty odwołania SKO wskazało, że wynikający z zasady oficjalności obowiązek organu do wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy - nie oznacza, że organ winien poszukiwać dowodów na wykazanie okoliczności leżących w interesie strony, która nie jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku. Nie można zakładać, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów przemawiających przeciwko ustaleniom organów spoczywa na tych organach (np. wyrok NSA z 11 kwietnia 2017, sygn. akt II OSK 2045/15).
SKO nie zgodziło się również z zarzutem co do konieczności zawieszenia postępowania do rozstrzygnięcia sprawy karnej sygn. akt [...]. Skoro z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla [...] z [...] października 2014 r., sygn. akt [...], wynikają ustalone w sprawie okoliczności.
Organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, że przeprowadzony [...] sierpnia 2009 r. egzamin praktyczny nie potwierdził kwalifikacji osoby, która miała być egzaminowana tj. M.D..
Skargę na ww. decyzję złożyła M.D. zarzucając naruszenie:
- przepisów prawa materialnego:
1. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez rażące naruszenie prawa polegające na dokonaniu oceny zgodności opisanego egzaminu praktycznego ze stanem prawnym nieobowiązującym w dacie jego przeprowadzenia, bowiem organ dokonał analizy w oparciu o ustawę kierujących pojazdami, która weszła w życie w 2011 r., oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r.:
2. art. 72 ust. 1 pkt. 2 o.k.p., poprzez utrzymanie w mocy decyzji unieważniającej ww. egzamin praktyczny w sytuacji, gdy materiał dowodowy jest niekompletny i nie pozwala na uznanie, że skarżąca uzyskała pozytywny wynik z egzaminu niezgodnie z przepisami.
- przepisów postępowania mających wpływ na rozstrzygnięcie:
1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie pełnego materiału dowodowego i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy:
a) bezpodstawne uznanie, że M.D. nie przedstawiła żadnych wyjaśnień ani dowodów przeczących ustaleniom organu, podczas gdy zaprzeczyła zasadności stawianych zarzutów, wnosząc o zawieszenie postępowania do prawomocnego zakończenia sprawy karnej,
b) niewystąpienie do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w [...] o nadesłanie nagrania audiowizualnego z egzaminu praktycznego M.D.,
c) oparcie się na wyroku z [...] października 2014 r. o sygn. akt: [...], podczas gdy dotyczy on B.W., a skarżącej nie przysługiwały żadne prawa w tym postępowaniu, nie miała możliwości zaskarżenia tego wyroku, ww. wyrok prawdopodobnie wydano w trybie dobrowolnego poddania się odpowiedzialności (tj. bez przeprowadzania pełnego postępowania dowodowego i skarżąca nie była przesłuchiwana w charakterze świadka). Orzeczenie to nie może zatem stanowić samoistnej podstawy wydania decyzji wobec skarżącej, a jest jedynym dokumentem na potwierdzenie okoliczności przyjętych przez organ za prawdziwe. Skoro skarżąca zaprzeczyła zarzutom, organ był zobowiązany umożliwić jej wykazanie własnych racji i przeprowadzić dowód z nagrania z egzaminu.
2. art. 28 k.p.a. poprzez uznanie za stronę egzaminatora, podczas gdy osoba ta nie posiada interesu prawnego w sprawie dotyczącej uprawnień skarżącej.
3. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania do czasu
prawomocnego zakończenia postępowania karnego toczącego się wobec skarżącej przed Sądem Rejonowym dla [...] w [...] pod sygn. akt: [...]. Organ zobowiązany był zawiesić postępowanie, bo w razie ustalenia innych okoliczności faktycznych przez sąd karny zmuszony byłby do weryfikacji własnego stanowiska. Postępowanie karne ma więc bezpośredni wpływ na wynik tej sprawy.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, ewentualnie o ich uchylenie oraz o zasądzenie koszów postępowania.
W uzasadnieniu skargi powtórzyła ww. zarzuty i prezentowaną w toku postępowania argumentację.
W odpowiedzi na skargę
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, obowiązującymi w dacie jego wydania.
W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd kontrolował w tej sprawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2019 r. - utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] września 2018r., którą organ ten - w oparciu o art. 72 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 1, art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1, art. 52 ust. 1, art. 66 ust. 1 oraz art. 67 ust. 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978, ze zm.- dalej u.k.p.) w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2016 r., poz. 232, ze zm.- dalej rozporządzenie), unieważnił w części praktycznej egzamin państwowy na prawo jazdy kategorii B M.D. z domu B. przeprowadzony [...] sierpnia 2009 r.
Na wstępie zatem wskazać trzeba, że zgodnie z obowiązującym w dacie orzekania art. 67 ust. 1 u.k.p. marszałek województwa sprawuje nadzór nad przeprowadzaniem
egzaminów państwowych Z zakresu nadzoru wynika, że kompetencja marszałka województwa nie została zatem ograniczona do nadzoru tylko nad przebiegiem egzaminu państwowego, ale obejmuje całość czynności związanych z jego przeprowadzaniem. Podobnie w poprzednio obowiązującym do 18 stycznia 2013 r. stanie prawnym art. 112 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2012.1137 ze zm.) stanowił, że nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych sprawował marszałek województwa, posiadając kompetencję do przerwania lub unieważnienia egzaminu państwowego prowadzonego niezgodnie z przepisami. Z posiadania przez marszałka województwa nadzorczych uprawnień nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych wynikają uprawnienia do podejmowania konkretnych czynności i aktów, stanowiących reakcję na nieprawidłowości polegające na naruszeniu zasad wynikających z przepisów rozdziału 9 i 10 ustawy o kierujących pojazdami. Podejmowanie konkretnych czynności i wydawanie aktów administracyjnych stanowią środki umożliwiające doprowadzanie do stanu zgodności z przepisami normującymi procedurę uzyskania uprawnień, o których mowa w art. 51 ustawy.
Konkretyzację uprawnień marszałka w przypadku nieprawidłowości w przeprowadzaniu egzaminu państwowego stanowi m.in. art. 72 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli: 1) egzaminowi została poddana osoba, o której mowa w art. 50 ust. 2 ustawy; 2) egzamin był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Przepis ten statuuje zatem dwie niezależne przesłanki uzasadniające unieważnienie egzaminu państwowego. Podstawę do unieważnienia egzaminu stanowi więc nie tylko niezgodność z przepisami ustawy samego przeprowadzenia egzaminu, ale zaistnienie sytuacji wymienionych w art. 72 ust. 1 pkt.1, powodujących brak spełnienia przesłanek niezbędnych do egzaminowania danej osoby. Przepis art. 50 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, w pkt. 1-8 (w brzmieniu obowiązującym na datę wydania zaskarżonej decyzji), wymienia przesłanki, których niespełnienie powoduje niemożność egzaminowania osoby ubiegającej się o uzyskanie uprawnienia do kierowania między innymi pojazdami silnikowymi.
W dacie przeprowadzenia egzaminu obowiązywały niewątpliwie przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz.U. z 2005.217.1834), wydanego na mocy art. 115 ust. 1 pkt. 1-4 (Dz.U. 2005.108.1834 - p.r.d.) Zgodnie z § 25 tego rozporządzenia
osoba ubiegająca się o prawo jazdy lub pozwolenie, przystępuje do egzaminu teoretycznego i egzaminu praktycznego, z zastrzeżeniem ust. 2, pod warunkiem spełnienia wymogów, o których mowa w art. 90 ust. 1 pkt. 1-3 i 5 oraz ust. 2-5 ustawy. Art. 90 ust. 1 pkt 4 p.r.d. stanowił, że prawo jazdy otrzymuje osoba, jeżeli zdała z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy wymagany dla danej kategorii.
Z redakcji przytoczonych regulacji, w szczególności z użycia w § 25 ust. 1 rozporządzenia z 2005 r. słów: "osoba ubiegająca się przystępuje do egzaminu ....pod warunkiem..." wynika, że warunkiem koniecznym otrzymania prawa jazdy było uzyskanie z tego egzaminu wyniku pozytywnego przez osobę ubiegającą się o prawo jazdy.
Nie może być zatem podważane - jak czyni to skarżąca - że spełnienie powyższego wymogu było konieczne zarówno pod rządami ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak i pozostaje aktualne od 19 stycznia 2013 r. kiedy to zaczęła obowiązywać ustawa o kierujących pojazdami. Zmiana stanu prawnego polegająca na wejściu w życie ustawy o kierujących pojazdami nie ma zatem żadnego wpływu na istnienie tego wymogu.
Tym samym zarzuty skargi dotyczące powołania przez organy przepisów ustawy i rozporządzenia nieobowiązujących w dniu przeprowadzenia egzaminu państwowego tj. w dniu [...] sierpnia 2009 r. - choć uzasadnione - postawały bez wpływu na prawidłowość wydanych decyzji. Zasadnie bowiem oceniły organy, że warunku powyższego skarżąca nie spełniła, skoro z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] października 2014 r., sygn. akt [...], pomimo że wydanego m.in. w stosunku do B. W. ewidentnie wynika, że w dniu [...] sierpnia 2009r. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego przy ul. [...] w [...] zamiast skarżącej - wówczas B.B. (obecnie D.) - do egzaminu przystąpiła B.W. posługując się dowodem osobistym wystawionym na nazwisko skarżącej, wywołując w ten sposób błędne przekonanie egzaminatora co do tożsamości osoby zdającej, doprowadzając w ten sposób do wyłudzenia nieprawdy w postaci stwierdzenia pozytywnego wyniku praktycznego przedmiotowego egzaminu państwowego, a więc przestępstwa, o którym mowa w art. 272 k.k.
W związku z powyższym wskazać w tym miejscu trzeba, że stosownie do art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Pod pojęciem "ustalenia prawomocnego wyroku" rozumieć należy ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego, dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia. W konsekwencji, jako chybiony Sąd ocenił zarzut
naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p.
Podobnie nie było podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia przez organy przepisów art. 7 i 77 kpa oraz 80 k.p.a. Materiał dowodowy zgormadzony w sprawie stanowi wystarczającą podstawę do wydania rozstrzygnięcia i został oceniony prawidłowo.
Na koniec Sąd wyjaśnia, że egzaminator nie jest stroną w sprawie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy. Niemniej taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca, skoro egzaminator F.S. otrzymał zaskarżoną decyzję jedynie do wiadomości.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.