II SA/Kr 31/23

II SA/Kr 31/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Mirosław Bator /sprawozdawca/
Sebastian Pietrzyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
wymierzono grzywnę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 154
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Jacek Bursa Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. K. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 kwietnia 2021 roku, sygn. akt II SAB/Kr 27/21 przez P. S. I. wymierza P. S. grzywnę w wysokości 1.000,00 zł (jeden tysiąc złotych) za nie wykonanie wyroku z dnia 22 kwietnia 2021 roku sygn. akt. II SAB/Kr 27/21; II. stwierdza, że bezczynność podmiotu obowiązanego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. w pozostałym zakresie oddala skargę; IV. zasądza od P. S. na rzecz A. K. kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SAB/Kr 27/21 po rozpoznaniu skargi A. K. zobowiązał P. S. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą PHU P. siedzibą w K. do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 5 stycznia 2019 roku – w terminie 14 dni, stwierdził, że P. S. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą PHU P. z siedzibą w K. dopuściła się bezczynności, stwierdził, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a ponadto przyznał od P. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą PHU P. z siedzibą w K. na rzecz skarżącego A. K. sumę pieniężną w wysokości [...] złotych.
Pismem z dnia 3 stycznia 2023 r. A. K. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o rozpoznanie sprawy na podstawie odpisu skargi dotyczącej niewykonania wyroku WSA w Krakowie z dnia 22 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SAB/Kr 27/21. Jednocześnie wskazał, że wezwał P. S. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą PHU P. z siedzibą w K. pismem z dnia 6 sierpnia 2021 r. do wykonania wskazanego wyroku.
W skardze A. K. podał, że prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy doręczono organowi w dniu 14 lipca 2021 r., do chwili obecnej wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie został rozpoznany. Wskazał również, że bezczynność organu jawi się jako rażąca, gdyż wniosek o udostępnienie informacji publicznej oczekuje na realizację już blisko 3 lata. W konkluzji wniósł o uznanie, że organ pozostaje w bezczynności, stwierdzenie, że bezczynność ta ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.
Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2023 r. WSA w Krakowie wymierzył P. S. grzywnę w wysokości [...] złotych za nieprzekazanie odpowiedzi na skargę oraz kompletnych akt administracyjnych. Ponownie postanowieniem z dnia 27 września 2023 r. WSA w Krakowie wymierzył P. S. grzywnę w wysokości 1000 złotych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SAB/Kr 27/21, którym zobowiązano P. S. do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 5 stycznia 2019 roku – w terminie 14 dni.
Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako "P.p.s.a."), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do art. 154 § 6 P.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Stosownie do art. 154 § 2 P.p.s.a. Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Skarga przewidziana tym przepisem różni się od wszystkich pozostałych skarg przewidzianych art. 3 § 2 P.p.s.a. i przepisami szczególnymi. Jej celem nie jest kontrola zgodności z prawem jakiegoś konkretnego aktu czy czynności organu administracyjnego. Istota skargi wszczynającej to postępowanie sprowadza się do zapewnienia skuteczności wyroków sądów administracyjnych, nie tylko poprzez dyscyplinowanie organów do podjęcia stosownych działań, ale także ukaranie organu za nierespektowanie orzeczenia sądowego. Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skarga jest środkiem ostatecznym, służącym wymuszeniu na organie załatwienie sprawy. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, SIP LEX oraz wyrok NSA z 30 maja 2001 r., II SA 2015/00, Lex nr 57180).
Skuteczność skargi na niewykonanie wyroku zależy od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku, bez zbędnej zwłoki (terminowo) wykonał wskazania sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności, czyli treści rozstrzygnięcia (załatwienia) sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 230/11, wyrok WSA w Białymstoku z 12 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 765/20). W orzecznictwie podkreśla się też, że w postępowaniu wywołanym skargą wniesioną na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a., należy ustalić, jak przebiegało postępowanie organu i dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone fakty wskazują na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) organu, czy też ta bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) jest wynikiem innych okoliczności niezależnych od organu prowadzącego postępowanie (por. wyroki NSA z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3478/18, oraz z dnia 14 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 694/21).
W uzasadnieniu powołanego wyroku, którego niewykonania skarga dotyczy, Sąd wskazał, że organ winien rozpoznać wniosek skarżącego i załatwić go w sposób przewidziany w ustawie z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jedną z form dostępu do informacji publicznej jest jej udostępnienie na wniosek strony (art. 7 ust. 2, w związku z art. 10 u.d.i.p.). Udostępnienie na wniosek następuje co do zasady, bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) oraz w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).
W niniejszej sprawie organ po wydaniu wyroku z dnia 22 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SAB/Kr 27/21 nie podjął żadnych działań, a tym samym nie wykonał prawomocnego wyroku sądu. W związku z tym, że wyrok z dnia 22 kwietnia 2021 r. nie został wykonany przez organ w wyznaczonym przez Sąd terminie, jak również nie został wykonany przed wniesieniem skargi na niewykonanie tego wyroku, konieczne stało się uwzględnienie skargi opartej na art. 154 § 1 P.p.s.a., a w konsekwencji wymierzenie organowi grzywny, o czym Sąd rozstrzygnął w pkt I. wyroku. Wskazać należy, że ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, a jedynie jej górną granicę określa art. 154 § 6 P.p.s.a., odwołujący się w swojej treści do ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów, wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W przypadku wymierzenia grzywny poniżej tej granicy nie jest konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że o ile uwzględnienie skargi opartej na art. 154 § 1 P.p.s.a. obliguje sąd do wymierzenia grzywny, o tyle przy ustalaniu jej wysokości sąd winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku, (zob. postanowienie NSA
z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I OZ 675/10). Wymierzając grzywnę w wysokości 1000 zł, Sąd wziął pod uwagę, że organ nie spełnił ciążącego na nim obowiązku i nie wykonał wyroku.
W przypadku uwzględnienia skargi na niewykonanie wyroku ustawodawca w art. 154 § 2 P.p.s.a. nałożył na sąd obowiązek orzeczenia, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu omówiona bezczynność miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt II. wyroku. Rażące naruszenie prawa to stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12). Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. II OSK 468/13 , wyrok WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. II SAB/Wr 14/14; wyroki WSA w Poznaniu z 11 marca 2015 r., sygn. IV SAB/Po 19/15). Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Sąd wziął pod uwagę przedział czasowy, którego początek wyznacza data zwrotu organowi akt sprawy wraz z opisanym powyżej wyrokiem tutejszego Sądu tj. 14 lipca 2021 r. Po tej dacie organ nie podejmował żadnych czynności aż do obecnej chwili, stan ten nie został przerwany żadnym działaniem organu.
Zaakcentować należy, że niewykonywanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Jak słusznie wskazuje się bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych, skutkiem takiego zaniechania jest w konsekwencji podważanie autorytetu Państwa.
W pozostałym zakresie Sąd oddalił skargę uznając, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzą przesłanki do wymierzenia skarżącemu od organu sumy pieniężnej. O tym orzeczono w punkcie III wyroku. W oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania (pkt IV sentencji wyroku).