VII SA/WA 2666/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie WINB nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku w złym stanie technicznym, uznając potrzebę specjalistycznej oceny.
Skarżący kwestionowali postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego w złym stanie technicznym, argumentując, że organy nadzoru budowlanego powinny same dokonać takiej oceny. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zły stan techniczny obiektu budzi uzasadnione wątpliwości, a jego ocena wymaga specjalistycznej wiedzy, której organy nie posiadają, co uzasadnia zastosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakładające na skarżących obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego. Budynek znajdował się w bardzo złym stanie technicznym, co potwierdzał protokół kontroli. Skarżący zarzucali organom nadzoru budowlanego naruszenie przepisów, twierdząc, że organy powinny same dokonać oceny stanu technicznego, dysponując odpowiednią wiedzą i środkami, a przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego powinien być stosowany wyjątkowo. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że zły stan techniczny obiektu budzi uzasadnione wątpliwości, a jego kompleksowa ocena, w tym ustalenie możliwości remontu lub konieczności rozbiórki, wymaga specjalistycznej wiedzy i narzędzi, których organy nadzoru budowlanego nie posiadają. Sąd uznał, że art. 81c ust. 2 P.b. jest przepisem szczególnym wobec art. 84 § 1 k.p.a. i jego zastosowanie było w tej sytuacji uzasadnione, a koszty ekspertyzy obciążają właścicieli.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ może nałożyć taki obowiązek, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu, a wiedza i środki organu są niewystarczające do samodzielnego dokonania oceny.
Uzasadnienie
Przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego stanowi podstawę do nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy, gdy organ nie dysponuje wystarczającą wiedzą specjalistyczną do oceny stanu technicznego obiektu. Koszty ekspertyzy ponosi zobowiązany właściciel.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
P.b. art. 81c § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis ten stanowi podstawę do nałożenia na właściciela obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej lub oceny technicznej, gdy organ nadzoru budowlanego ma uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu budowlanego, a jego wiedza i środki są niewystarczające do samodzielnego dokonania oceny. Koszty ponosi osoba zobowiązana.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu skargi.
Pomocnicze
P.b. art. 66
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 84 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólny przepis dotyczący dopuszczania dowodu z opinii biegłego, który jest przepisem mniej szczegółowym niż art. 81c ust. 2 P.b.
k.p.a. art. 107 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zły stan techniczny budynku uzasadnia nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy. Ocena stanu technicznego budynku wymaga specjalistycznej wiedzy, której organy nadzoru budowlanego nie posiadają. Art. 81c ust. 2 P.b. jest przepisem szczególnym wobec art. 84 § 1 k.p.a. i ma pierwszeństwo w tej sprawie. Właściciele mają obowiązek dbałości o stan techniczny swojej nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Organy nadzoru budowlanego powinny same dokonać oceny stanu technicznego budynku, dysponując wiedzą i środkami. Art. 81c ust. 2 P.b. jest przepisem fakultatywnym i nie powinien być nadużywany. Organ nie wykazał, że nie dysponuje środkami do samodzielnego ustalenia stanu technicznego.
Godne uwagi sformułowania
stan techniczny obiektu budzi uzasadnione wątpliwości koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia wiedza pracowników organu nie jest wystarczająca do dokonania kompleksowej oceny stanu technicznego budynku przepis art. 81c ust. 2 P.b. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 84 § 1 k.p.a.
Skład orzekający
Mariola Kowalska
przewodniczący
Wojciech Sawczuk
sprawozdawca
Grzegorz Antas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku w złym stanie technicznym, interpretacja art. 81c ust. 2 P.b. jako przepisu szczególnego wobec k.p.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji złego stanu technicznego obiektu budowlanego i możliwości organu w zakresie jego oceny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów Prawa budowlanego dotyczących oceny stanu technicznego obiektów i obowiązków właścicieli, co jest istotne dla prawników i praktyków z branży budowlanej.
“Kto płaci za ekspertyzę techniczną zrujnowanego budynku? Sąd wyjaśnia obowiązki właściciela.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2666/19 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-03-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-11-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Grzegorz Antas Mariola Kowalska. /przewodniczący/ Wojciech Sawczuk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 3190/20 - Wyrok NSA z 2023-09-26 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1186 art. 81c ust 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), sędzia WSA Grzegorz Antas, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 marca 2020 r. sprawy ze skargi M. K., K. K. i M. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej oddala skargę Uzasadnienie I. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia [...] lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. Poz. [...] ze zm. - dalej jako P.b.) nałożył na K. K., M. K., M. K. (dalej jako Skarżący) obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego znajdującego się na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] uwzględniającej: 1. Określenie stanu technicznego budynku, z uwzględnieniem badań kontrolnych poszczególnych elementów konstrukcyjnych, badanie mechaniczno-strukturalne wbudowanych elementów, inwentaryzacji uszkodzonych elementów konstrukcyjnych i ogólnobudowlanych ze wskazaniem procentowego stopnia zużycia poszczególnych elementów konstrukcyjnych, analizę stateczną elementów i ustroju konstrukcyjnego, 2. Określenie szczegółowego zakresu prac remontowych lub rozbiórki wraz z analizą kosztów wykonania wybranego zakresu prac pod kątem opłacalności remontu lub konieczności rozbiórki z uwzględnieniem położenia budynku w bliskiej odległości od sieci energetycznej wysokiego napięcia, 3. W przypadku konieczności wykonania niezbędnych robót remontowych i zabezpieczających należy określić szczegółowy zakres robót, kolejność, technologię, sposób ich prowadzenia oraz czas trwania, określić obszar oddziaływania ww. robót, przedstawić uzgodnienia z zarządcą/właścicielem terenu znajdującego się w obszarze oddziaływania robót remontowych i zabezpieczających obiekt, 4. W przypadku konieczności rozbiórki obiektu przekazać organowi komplet uzgodnień robót rozbiórkowych obiektu, z zarządcą/właścicielem terenu znajdującego się w obszarze oddziaływania robót rozbiórkowych obiektu, określić obszar oddziaływania robót rozbiórkowych, określić przewidywany czas trwania robót rozbiórkowych, - w terminie do dnia [...] października 2019 r. Ekspertyza techniczna winna być również opracowana przez osobę o wymaganych kwalifikacjach i uprawnieniach, należącą do właściwej izby samorządu zawodowego. II. Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżących [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie PINB. Odwołując się do art. 81c ust. 2 P.b. [...] wyjaśnił, że przepis ten stanowi regulację określającą tryb żądania przez właściwe organy dostarczenia wymaganych ocen technicznych i ekspertyz. Wymienione uprawnienia umożliwiają zebranie materiału dowodowego niezbędnego do dokonania porównania stanu faktycznego z wzorcem wynikającym z dyspozycji norm prawa budowlanego i wydanie decyzji mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Organ nakładający obowiązek musi zatem wykazać, że istnieją uzasadnione wątpliwości dotyczące: 1. jakości wyrobów budowlanych lub 2. jakości wykonywanych robót budowlanych bądź 3. stanu technicznego obiektu budowlanego. W rozstrzyganej przez organy nadzoru budowlanego sprawie w dniu [...] sierpnia 2018 r. przeprowadzono czynności kontrolne podczas których stwierdzono, że na działce nr ew.[...] obr. [...] przy ul.[...] w [...] znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny, "dach budynku zawalony, ubytki cegieł w ścianach oraz gzymsie. Tynk wapienny odspojony od ścian. Ściana od frontu działki, tj. od ul. [...] częściowo zawalona. Stolarka okienna z powybijanymi szybami. Drzwi wejściowe na ganek otwarte z powybijanymi szybami. Zarwane stropy drewniane. W budynku widoczne wyrastające drzewa i krzewy. Budynek stoi na ogrodzonej działce." Podczas kontroli M. K. oświadczył, że "zły stan budynku jest spowodowany linią energetyczną 220 V przechodzącą przez środek nieruchomości oraz nad budynkiem przez to uniemożliwia mi jak i rodzinie odbudowę domu, remontu domu jak i uruchomienie sprzętu budowlanego. Linia ta uniemożliwi także sprzedaż nieruchomości. Podjęcie próby zdjęcia przewodów nad działką jest niemożliwe, ze względu na działania zakładu energetycznego". Nałożony obowiązek określenia zakresu robót w celu usunięcia nieprawidłowości oraz ocena opłacalności remontu budynku mieszkalnego znajduje uzasadnienie w art. 81c ust. 2 P.b. W zaistniałym stanie faktycznym stan techniczny obiektu budzi uzasadnione wątpliwości. Z prawem własności są związane określone prawa, ale również i obowiązki leżące po stronie właściciela (lub współwłaścicieli), w tym wynikające z przepisów prawa administracyjnego. To właściciele mają obowiązek użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem, wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych ani sprawności technicznej, a co za tym idzie na swój koszt sporządzić stosowną ekspertyzę. Z akt sprawy wynika, że sporny budynek jest w złym stanie technicznym. PINB nie jest w stanie - przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponuje - rozstrzygnąć powstałych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu. Ponadto na obecnym etapie postępowania nie można stwierdzić czy budynek należy zakwalifikować do rozbiórki czy też należy wykonać jego kapitalny remont. Dokonanie ustaleń stanu faktycznego w powyższym zakresie możliwe jest jedynie poprzez uzyskanie stosownego opracowania technicznego, sporządzonego przez osobą posiadającą właściwe uprawnienia budowlane oraz w wyniku dokonania stosownych pomiarów i obliczeń, których organy nadzoru budowlanego nie są w stanie wykonać we własnym zakresie. Zapisy ekspertyzy technicznej pozwolą na podjęcie dalszych czynności z zakresu nadzoru budowlanego, a te będą podyktowane treścią dokumentacji technicznej. Postanowienie PINB ma charakter kontrolny i dowodowy, nie rozstrzyga sprawy co do istoty i nie kończy prowadzonego postępowania administracyjnego, ma jedynie na celu wyjaśnienie przez organ okoliczności sprawy celem podjęcia stosownego rozstrzygnięcia. W sytuacji stwierdzonego zagrożenia bezpieczeństwa spowodowanego nieprawidłowym stanem technicznym budynku jedynym słusznym i właściwym rozwiązaniem jest skierowanie nakazu wynikającego z rozstrzygnięcia do aktualnych właścicieli obiektu, co w dalszej kolejności pozwoli na podjęcie konkretnych działań celem wyeliminowania występującego obecnie zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi. Ekspertyza będzie opracowaniem zawierającym propozycje rozwiązania wskazanych problemów i usunięcia zagrożeń, wad czy nieprawidłowości. Organ powiatowy właściwie więc wskazał, że opracowanie powinno przesądzać, czy możliwy jest remont budynku czy też należy orzec o jego rozbiórce (z uwzględnieniem położenia budynku w bliskiej odległości od sieci energetycznej wysokiego napięcia). [...]WINB wskazał, że egzemplarz postanowienia PINB znajdujący się w aktach sprawy posiada datę [...] sierpnia 2019 r. Brak tej daty na egzemplarzach Skarżących (który nie został poparty żadnym dowodem) nie przesądza o wadliwości rozstrzygnięcia i nałożonego obowiązku, jak również nie uniemożliwił Skarżącym złożenia środka zaskarżenia. Omawiane postępowanie prowadzone jest w sprawie stanu technicznego i na obecnym jego etapie nie zostało przesądzone w oparciu o jaki przepis z rozdziału VI Prawa budowlanego organ wyda rozstrzygnięcie. Zarzut naruszenia art. 67 P.b. jest więc na obecnym etapie postępowania nieuzasadniony. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. Poz.[...] ze zm. - dalej jako k.p.a.), skoro postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. ma charakter dowodowy, a jego wydanie służy realizacji zasad wynikających z ww. przepisów prawa procesowego. III. Skargę na powyższe postanowienie [...]WINB wnieśli K. K., M. K. i M. K. zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego je postanowienia PINB. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: 1. obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 81c ust. 2 P.b. poprzez jego zastosowanie i jednocześnie pominięcie faktu, że przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 84 k.p.a. i nie powinien być nadużywany, albowiem naraża Skarżących na poniesienie istotnych wydatków związanych ze zleceniem sporządzenia we własnym zakresie i na własny koszt ekspertyz techniczno-budowlanych, co ma miejsce w niniejszej sprawie gdyż PINB ani [...]WINB nie wykazały, jakoby nie dysponowały środkami pozwalającymi na poczynienie ustaleń faktycznych w przedmiocie oceny stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...]w [...]; 2. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia przez PINB w uzasadnieniu postanowienia dlaczego nałożył na stronę obowiązek przedłożenia ekspertyzy w sytuacji gdy: ▪ takie uprawnienie wynikające z treści art. 81c ust. 2 P.b. ma charakter fakultatywny i winno być stosowane jedynie w szczególnych przypadkach; ▪ organ nie uzasadnił dlaczego wątpliwości opisanych w przedmiocie opinii nie mógł wyjaśnić we własnym zakresie, wszak organ nadzoru budowlanego stopnia wojewódzkiego w celu wypełniania obowiązków ustawowych zatrudnia pracowników dysponujących ponadprzeciętną wiedzą z zakresu prawa budowlanego i mających uprawnienie do samodzielnego ustalania istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych. Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia PINB oraz o orzeczenie o kosztach postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że art. 81c ust. 2 P.b. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 84 § 1 k.p.a. Dopuszczając dowód z oceny technicznej lub ekspertyzy na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. należy mieć na uwadze szczególne uwarunkowania postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Organy te zatrudniają pracowników posiadających ponadprzeciętną wiedzę z zakresu budownictwa, którzy mogą co do zasady samodzielnie dokonywać ustaleń w przedmiocie stanu technicznego. Przepis art. 81c ust. 2 P.b. winien być zatem stosowany wówczas, gdy wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego i środki którymi dysponują, nie będą wystarczające do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia. Zdaniem Skarżących pracownicy organów nadzoru budowlanego mogą co do zasady samodzielnie dokonywać ustaleń w przedmiocie stanu technicznego. Jeśli w wyniku tych ustaleń stwierdzone zostanie, że obiekt budowlany jest w nienależytym stanie technicznym, pracownicy ci mogą również samodzielnie określać jakie czynności należy przedsięwziąć w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu umożliwiającego jego bezpieczne użytkowanie. Przepis art. 81c ust. 2 P.b. winien być stosowany tylko wówczas, gdy wiedza pracowników nadzoru budowlanego nie jest wystarczająca do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia. Uprawnienie wynikające z art. 81c ust. 2 P.b. nie może być stosowane przez organy arbitralnie i niejako z urzędu (z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie) lecz wyjątkowo, w przypadku zaistnienia ściśle określonych przesłanek. Organ nie uzasadnił swojego stanowiska. Nie wymienił okoliczności, których nie jest w stanie rozstrzygnąć samodzielnie. Nie wyjaśnił również przyczyn takiego stanu rzeczy. Dopiero w przypadku braku wiedzy lub środków po stronie organu zasadnym było skorzystanie z dyspozycji art. 81c ust. 2 P.b. Organ poprzestał jedynie na lakonicznym stwierdzeniu, że nie jest w stanie wykonać ekspertyzy we własnym zakresie. Nie było w sprawie przeszkód aby pracownicy organu nadzoru poczynili ustalenia mające być przedmiotem opinii technicznej we własnym zakresie. IV. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: V. Skarga jest niezasadna. Tytułem wstępu należy ogólnie przypomnieć, że w niniejszej sprawie decyzją z dnia[...] września 2018 r. Nr[...] PINB nakazał Skarżącym (na podstawie art. 66 P.b.) usunięcie nieprawidłowości mogących zarażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia oraz wpływających na niewłaściwy stan techniczny przedmiotowego budynku poprzez umieszczenie na nim tablic informujących o jego stanie oraz wykonanie doraźnych zabezpieczeń. Skarżący odwołali się od tego rozstrzygnięcia, zaś [...]WINB decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. Nr[...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazał na zły stan technicznym budynku, podkreślając jednak to, że organ powiatowy winien dokonać jego kompleksowej oceny. Organ odwoławczy zaznaczył, że jeśli zgromadzony materiał dowodowy nie będzie wystarczający należy rozważyć konieczność nałożenia na współwłaścicieli budynku mieszkalnego obowiązku przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu i na tej podstawie wydać rozstrzygnięcie. Skarżący nie zakwestionowali tej decyzji. Przywołane okoliczności mają istotne znaczenie dla oceny zasadności rozstrzygnięć PINB i [...]WINB. VI. Kontrolowane przez Sąd orzeczenia organów nadzoru budowlanego wydane zostały na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. Zgodnie z tym przepisem organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Podkreślenia wymaga, że skorzystanie przez organ z tej regulacji prawnej powinno następować z dostateczną rozwagą, tak aby nie obciążać m.in. właścicieli nieruchomości zbędnymi, z celowościowego punktu widzenia, kosztami ekspertyz technicznych. Skorzystanie z pomocy rzeczoznawcy, który przygotuje odpowiednią opinię, musi więc odnosić się jedynie do takich sytuacji, w których wiedza pracowników organu nie jest wystarczająca do dokonania kompleksowej oceny stanu technicznego budynku. Norma z art. 81c ust. 2 P.b. może być tym samym stosowana wtedy, kiedy wiedza pracowników organu, środki, którymi dysponują (np. finansowe ale także i techniczne), nie będą wystarczające do samodzielnego dokonania ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia. W myśl tezy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 751/18 użyte w przepisie sformułowania "uzasadnione wątpliwości", "ocen technicznych" oraz "ekspertyz" wskazują, że celem organu administracji, nakładającego obowiązek dostarczenia ekspertyzy lub oceny technicznej, jest uzyskanie takich informacji o obiekcie budowlanym, które wymagają posiadania wiedzy specjalistycznej z zakresu budownictwa. Organ administracji na podstawie art. 81c ust. 2 P.b., nakładając na stronę postępowania obowiązek dostarczenia ekspertyzy, w istocie dopuszcza dowód z opinii biegłego. Postanowienie wydawane na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. ma charakter kontrolny i dowodowy. Nie rozstrzyga ono sprawy co do jej istoty, nie kończy prowadzonego postępowania administracyjnego i nie jest orzeczeniem merytorycznym. Postępowanie, w którym jest ono wydawane, jest częścią innego toczącego się przed organem postępowania albo jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego wszczęcie. Mając to na względzie Sąd podziela stanowisko organów obu instancji co do konieczności pozyskania stosownej ekspertyzy technicznej w trybie i na zasadach określonych w art. 81c ust. 2 P.b. Po pierwsze, zły stan techniczny obiektu nie może być w sprawie w ogóle kwestionowany. Dobitnie i samoistnie świadczy o tym protokół z kontroli obiektu przeprowadzonej przez PINB, opis jego stanu oraz załączone do akt zdjęcia. Stan techniczny budynku jest więc co najmniej alarmowy, a przebywanie w nim już na pierwszy rzut oka zagraża bezpieczeństwu osób i mienia. Nie ma podstaw do kwestionowania dokonanych ustaleń organu I instancji wskazujących na brak pokrycia dachowego, odparzeń tynku, znaczne uszkodzenia stolarki okiennej i drzwiowej, brakujące cegły. Ustalenia te potwierdzają zły stan budynku. Po drugie, organy słusznie dają prymat potrzebie zachowania obiektu a nie jego rozbiórki. Zasadą jest bowiem to, że w przypadku złego stanu technicznego obiektu należy poszukiwać tego rodzaju rozwiązań, które doprowadzą w pierwszej kolejności do jego naprawy i zachowania w przestrzeni publicznej, dopiero zaś w razie braku takiej możliwości orzekać należy rozbiórkę prowadzącą do zakończenia bytu obiektu. Z tych też powodów organy słusznie dążą do ustalenia, czy z uwagi na stan techniczny ale również i położenie budynku możliwe jest jego uratowanie i gruntowna naprawa. Działania te, choć nie można przesądzić ostatecznego kierunku sprawy, należy ocenić jako prawidłowe i uzasadnione. Po trzecie, Skarżący zdają się zapominać, że to właśnie oni, a nie organ, są zobowiązani do należytej dbałości o stanowiący ich własność obiekt. Jeżeli więc nie chcą się nim dalej zajmować, mogą go jako osoby wyposażone w najdalej idące uprawnienia, rozebrać. Jednakże istnienie obiektu w takim stanie jak zastany nie może być przez organy tolerowane już chociażby z powodu czysto potencjalnego zagrożenia, jakie może stwarzać. Dodać przy tym należy, że pierwotnie sformułowane przez PINB nakazy, które zmierzały jedynie do zabezpieczenia obiektu, zostały uchylone na skutek odwołania wniesionego przez Skarżących. Kasacyjna decyzja [...]WINB wskazująca na potrzebę ustalenia szczegółów technicznych i ewentualną konieczność skorzystania z opinii technicznej specjalisty nie została jednak zaskarżona do sądu administracyjnego. W jej kontekście Sąd ocenia dalsze działania PINB, a następnie [...]WINB jako prawidłowe. Po czwarte, z uwagi na zakres robót jakie należy wykonać przy tym obiekcie celem jego uratowania, zachodzi potrzeba zbadania statyki, wskazania ewentualnych specjalistycznych robót budowlanych, czy wreszcie dokonania gruntownej oceny tego, czy konstrukcja obiektu nadaje się do uratowania. Jest zatem dla Sądu oczywiste, że wiedzę w tym zakresie posiada podmiot zewnętrzny, uprawniony do oceny stanu technicznego obiektu. Organy zasadnie więc przyjęły, że owej oceny nie mogą dokonać samodzielnie. Już sama skala i zakres niezbędnych ocen obiektu wymaga sporządzenia jej przez specjalistę, dysponującego stosowną wiedzą kierunkową, a także niezbędnymi narzędziami, umożliwiającymi przeprowadzenie chociażby oceny stanu materiałów, z których wzniesiony jest sporny obiekt, który przez wiele lat bez zabezpieczenia wystawiony był na działanie czynników atmosferycznych. Z tego względu w ocenie Sądu zarzut naruszenia art. 81c ust. 2 P.b. poprzez nałożenie obowiązku na Skarżących a nie dokonanie samodzielnej oceny organu nie jest zasadny. Po czwarte, chybione są uwagi Skarżących wskazujące, że organ winien skorzystać z możliwości jakie daje mu art. 84 § 1 k.p.a. a nie art. 81c ust. 2 P.b. Zawoalowany sens tego zarzutu Skarżących polega na próbie przerzucenia ciężaru sporządzenia opinii o stanie technicznym obiektu z jego właścicieli na organ prowadzący postępowanie. Twierdzenie o konieczności zastosowania art. 84 § 1 k.p.a. jest w realiach niniejszej sprawy chybione. Przepisy prawa budowlanego posiadają własną, szczegółową regulację prawną, którą należy stosować w ramach spraw prowadzonych na podstawie przepisów prawa budowlanego, o ile zachodzą przesłanki w niej uregulowane. Należy przypomnieć w tym miejscu, że zasadniczą podstawą prawną przeprowadzania dowodu z opinii biegłego jest rzeczywiście art. 84 § 1 k.p.a. Zgodnie z jego treścią, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Jednakże art. 81c ust. 2 P.b. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 84 § 1 k.p.a. i należy go stosować w stanach faktycznych i okolicznościach w nim przewidzianych. W niniejszej sprawie nie ma sporu co do tego, że spełniona jest przesłanka z art. 81c ust. 2 P.b. (zły stan techniczny obiektu) i zachodzi konieczność pozyskania opinii specjalisty, której nawet tak wyspecjalizowane organy jak PINB czy [...]WINB nie mogą zastąpić własnymi rozważaniami. Tym samym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) orzeczono o oddaleniu skargi. Na mocy art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. ----------------------- 2
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI