VII SA/Wa 2662/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2012-04-27
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęprojekt zamiennysamowola budowlanaodstępstwa od projektunadzór budowlanywarunki technicznegranica działkilegalizacja budowy

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję WINB zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, uznając, że postępowanie legalizacyjne było zgodne z prawem.

Skarżący M. i J. Z. kwestionowali decyzję WINB zatwierdzającą projekt budowlany zamienny rozbudowy budynku mieszkalnego, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i warunków technicznych dotyczących odległości od granicy działki. Sąd administracyjny uznał jednak, że postępowanie legalizacyjne prowadzone w trybie art. 51 Prawa budowlanego było prawidłowe, a zarzuty dotyczące samowoli budowlanej w kontekście odległości od granicy nie mogły być rozpatrywane w tym postępowaniu, gdyż dotyczyło ono odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Sprawa dotyczyła skargi M. i J. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy decyzję PINB zatwierdzającą projekt budowlany zamienny rozbudowy budynku mieszkalnego i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w szczególności dotyczących istotnych odstępstw od projektu budowlanego i warunków technicznych (odległość od granicy działki). W toku postępowania ustalono, że inwestor J. T. dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, m.in. poprzez podwyższenie części budynku i przebudowę części nieprzewidzianej do zmian. PINB nałożył obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oraz likwidacji otworów okiennych i drzwiowych niezgodnych z przepisami. Po przedłożeniu projektu zamiennego i przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, PINB zatwierdził projekt i udzielił pozwolenia na wznowienie robót, nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Sąd podkreślił, że postępowanie było prowadzone w trybie art. 51 Prawa budowlanego, dotyczącym legalizacji istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo oceniły, iż przedłożony projekt zamienny uwzględniał zmiany i spełniał wymogi techniczno-budowlane, a zarzuty dotyczące odległości istniejącej części budynku od granicy działki skarżących nie mogły być rozpatrywane w tym postępowaniu, gdyż dotyczyły one pierwotnego pozwolenia na budowę, a nie odstępstw od niego. Sąd odniósł się również do zarzutów naruszenia przepisów KPA dotyczących bezstronności urzędnika, uznając je za bezzasadne, gdyż wyłączenie pracownika z dalszych czynności zostało odnotowane i zaakceptowane przez pełnomocnika skarżących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie legalizacyjne w trybie art. 51 Prawa budowlanego dotyczy odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i innych warunków pozwolenia na budowę, a nie pierwotnej lokalizacji budynku, która była przedmiotem odrębnej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie dotyczyło istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego w ramach rozbudowy, a nie samowoli budowlanej w kontekście odległości istniejącej części budynku od granicy. Ostateczna decyzja zatwierdzająca projekt budowlany dla istniejącego budynku pozostaje w obrocie prawnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

Prawo budowlane art. 51 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ nakłada obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego i ewentualnie wykonania robót w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 36a § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.

Prawo budowlane art. 36a § ust. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Katalog odstąpień uznawanych za istotne (m.in. kubatura, wysokość, powierzchnia zabudowy).

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokonania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 12 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepis dotyczący usytuowania budynków i ich elementów (np. okien) względem granicy działki.

rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 232 § ust. 6

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepis dotyczący stosowania luksferów.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

ppsa art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie sądu w przedmiocie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie legalizacyjne w trybie art. 51 Prawa budowlanego jest właściwe dla oceny istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Kwestia odległości istniejącej części budynku od granicy działki nie podlegała ocenie w postępowaniu dotyczącym legalizacji rozbudowy. Przedłożony projekt budowlany zamienny spełniał wymogi formalne i techniczne. Zastosowanie luksferów zamiast okien i drzwi od strony granicy działki było zgodne z przepisami.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez pominięcie obowiązku orzeczenia rozbiórki obiektu lub jego części. Naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez nienałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Naruszenie § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury poprzez uznanie, że rozbudowywany budynek jest budowany zgodnie z tym przepisem. Naruszenie art. 8 KPA w zw. z art. 24 § 1 pkt. 1 KPA poprzez działanie naruszające zasadę zaufania do władzy publicznej (udział małżonka projektanta).

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolowane postępowanie nie dotyczyło samowoli budowlanej powstałej w niedopuszczalnym zbliżeniu do granicy działki należącej do skarżących, lecz w przedmiocie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. W konsekwencji organ podjął także dodatkowe czynności zmierzające do doprowadzenia spornego budynku do stanu zgodnego z prawem.

Skład orzekający

Paweł Groński

przewodniczący sprawozdawca

Bogusław Cieśla

sędzia

Joanna Gierak-Podsiadły

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 51 Prawa budowlanego, rozgraniczenie postępowania legalizacyjnego od postępowania dotyczącego pierwotnego pozwolenia na budowę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji istotnych odstępstw od projektu budowlanego w trakcie budowy, a nie samowoli budowlanej w kontekście odległości od granicy działki, która była przedmiotem odrębnego pozwolenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność procedur legalizacji samowoli budowlanej i rozgraniczenie kompetencji organów w kontekście Prawa budowlanego, co jest istotne dla praktyków.

Legalizacja samowoli budowlanej: Kiedy sądowa kontrola ogranicza się do odstępstw od projektu?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2662/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Paweł Groński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
art. 51
Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. Z. i J. Z. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) września 2011 r., nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych skargę oddala
Uzasadnienie
Decyzją z dnia (...) września 2011 r. Nr (...) (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: (...)WINB) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego -tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm. (dalej: Prawo budowlane) po rozpatrzeniu odwołania M. i J. Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. (dalej: PINB w C.) z dnia (...) maja 2011 r. Nr (...) zatwierdzającej J. T. projekt architektoniczno - budowlany zamienny rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr ew. (...) przy ul. (...) w G. i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w/w budynku oraz nakładającej obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przed przystąpieniem do jego użytkowania, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Z akt postępowania wynika, że decyzją z dnia (...) lipca 2009 r. Nr (...) Starosta (...) zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. T. pozwolenia na budowę - rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Na wniosek Państwa M. i J. Z. w dniu (...) wrezśnia 2010 r. na nieruchomości nr ew. (...) należącej do J. T. przeprowadzono oględziny rozbudowy budynku mieszkalnego. W trakcie czynności kontrolnych PINB w C. stwierdził, że budynek realizowany jest niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. W projekcie zagospodarowania terenu i projekcie technicznym przeznaczony do rozbudowy budynek podzielony został na trzy części. W rzeczywistości część budynku nie przewidziana do żadnych zmian również została przebudowana. Fragment ściany od strony działki M. i J. Z. znajdujący się w odległości 2 m od granicy został podwyższony, natomiast fragment budynku przylegający bezpośrednio do granicy działki obniżono, dostosowując jego wysokość do całej bryły budynku. Zmiany te spowodowały zmianę kubatury budynku, co stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę.
Postanowieniem z dnia (...) września 2010 r. Nr (...) w C. wstrzymał roboty budowlane przy rozbudowie budynku mieszkalnego prowadzone w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę.
Następnie decyzją z dnia (...) listopada 2010 r. Nr (...) PINB w C. nałożył na J. T. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia (...) grudnia 2010 r. czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego sporządzonego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane oraz zaświadczenie o wpisie na listę właściwej izby samorządu zawodowego z wnioskiem o jego zatwierdzenie, likwidację od strony zachodniej budynki otworów okiennego i drzwiowego usytuowanych niezgodnie z przepisami § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm..).
Po rozpatrzeniu odwołania M. i J. Z. od ww. decyzji (...)WINB decyzją z dnia (...) stycznia 2011 r. Nr (...) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin na dzień (...) marca 2011 r., w pozostałej zaś części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję..
W dniu (...) marca 2011 r. J. T. złożył wymagane dokumenty dotyczące opracowania projektu zamiennego uwzględniającego zakres samowolnie wykonanych robót oraz robót niezbędnych do zakończenia rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. (...) w G.
W związku z powyższym PINB w C. decyzją z dnia (...) maja 2011 r. Nr (...) zatwierdził J. T. projekt architektoniczno - budowlany zamienny rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr ew. (...) przy ul. (...) w G. i udzielił pozwolenia na wznowienie robót w/w budynku oraz nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przed przystąpieniem do jego użytkowania.
Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji złożone przez M. i J. Z. (...)WINB wskazał, że J. T. przedłożył wymagany projekt budowlany zamienny, następnie PINB w C. zatwierdził dokumentację i nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego. Organ odwoławczy zauważył, że postanowieniami z dnia (...) czerwca 2011 r. Nr (...) oraz z dnia (...) sierpnia 2011 r. Nr (...) zlecił PINB w C. przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie:
- przeprowadzenia z udziałem stron oględzin w celu ustalenia rzeczywistej odległości budynku mieszkalnego na działce nr ew. (...) przy ul. (...) w G. od granicy działki nr ew. (...) przy ul. (...) w G.,
- wskazania pierwotnych ustaleń w tej kwestii w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty C. o pozwoleniu na budowę z dnia (...) lipca 2009 r. nr (...)
Wobec powyższego PINB w C. przeprowadził w dniu (...) lipca 2011 r. oraz w dniu (...) sierpnia 2011 r. oględziny, w trakcie których ustalono, że odległość budynku istniejącego od granicy działki sąsiada wynosi 2,07 w najbliższym punkcie i 2,60 m w części bardziej oddalonej, natomiast wysokość tej części do desek dachu odpowiednio 3,35 m i 3.71 m. Ponadto odległość rozbudowanej części budynku od granicy działki nr ew. (...) (należącej do M. i J. Z.) wynosi 4,9 m, wysokość tej części budynku do desek 4,72 m. Organ poinformował, że nie zmieniono kąta nachylenia dachu i wysokości, ponieważ roboty budowlanej nie zostały wznowione. Ponadto wskazał w protokole z czynności kontrolnych, iż pomiary dokonane w dniu oględzin są zgodne z odległościami w projekcie zagospodarowania działki załączonym do pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego wydanego przez Starostę C. 10 lipca 2009 r. nr (...). Niezgodne są natomiast wysokości budynku (części istniejącej i rozbudowanej) do założeń pierwotnych projektu
Zdaniem (...)WINB przedłożenie w PINB w C. projektu budowlanego zamiennego pozwoliło na ocenę prawidłowości wykonanych robót budowlanych pod kątem zgodności ze sztuką budowlaną i przepisami oraz umożliwiło legalizację wykonanych samowolnie zmian. Wykonane roboty budowlane czynią zadość przepisom techniczno-budowlanym i możliwe stało się zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego. W dalszym etapie na inwestorze ciąży obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wykonywanej rozbudowy.
(...)WINB zauważył, że z przedłożonego przez J. T. oświadczenia z dnia (...) marca 2011 r. sporządzonego przez inż. R. K. - upr. bud. (...), mgr. inż. J. P. oraz przez mgr inż. M. K. - Nr upr. (...) wynika, że projekt architektoniczno - budowlany rozbudowy budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr (...) położonej w miejscowości G. przy ul. (...) został opracowany zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Dokumenty te sporządzone zostały przez osoby ze stosownymi uprawnieniami i zgodnie z wymogami określonymi w przepisach Prawa budowlanego. W związku z powyższym organ odwoławczy nie znalazł podstaw do kwestionowania dokumentacji wykonanej przez osoby o odpowiednim przygotowaniu zawodowym, natomiast jeżeli skarżący nie zgadzają się ze stwierdzeniami zawartymi w tej dokumentacji, winni oni zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego o przeprowadzenie odpowiedniego postępowania dyscyplinarnego, lub zlecić opracowanie dokumentacji, która podważyłaby stwierdzenia zawarte w przedłożonej w toku postępowania dokumentacji.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji odnośnie naruszenia § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, (...)WINB wskazał, że przedmiotowy zamienny projekt budowlany przewiduje konieczność likwidacji okien w elewacji budynku od strony zachodniej i zamianę na luksfery, co doprowadzi do zgodności inwestycji z tym przepisem. Zatem zarzut skarżących odnośnie niezachowania przepisowych odległości budynku z otworami okiennymi od granicy działki sąsiedniej pozostaje bezzasadny.
Powyższa decyzja (...)WINB z dnia (...) września 2011 r. Nr (...) została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez M. i J. Z., którzy zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez pominięcie że w przypadku naruszenia art. 50 ust. 1 pkt. 4 Prawa budowlanego organ winien orzec rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okazuje się, że nastąpiło niemożliwe do usunięcia naruszenie prawa, to jest wybudowanie budynku zbyt blisko sąsiedniej działki, bez zgody jej właściciela, a z takim wypadkiem mamy do czynienia w niniejszym przypadku, to wówczas orzeczenie rozbiórki jest wręcz obligatoryjne, o przepis ten ma charakter restytucyjny i nie jest możliwe przywrócenie porządku prawnego bez rozebrania w tym przypadku rozbudowanego budynku,
- art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez nienałożenie na Inwestora J. T. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, to jest nienałożenia obowiązku rozebrania dwóch ścian położonych zbyt blisko granicy działki Skarżących zbudowanych wcześniej samowolnie bez zezwolenia na budowę,
- art. 51 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię, to jest uznanie przez organ II instancji, iż w świetle przeprowadzonych przez Inwestora czynności zostały spełnione przesłanki do wydania zgody na wznowienie robót budowlanych na działce (...) przy ul. (...),
- art. 36a pkt. 6 Prawa budowlanego poprzez całkowite pominięcie i tym samym zalegalizowanie decyzji organu I instancji w kwestii wyburzenia częściowego budynku posadowionego w granicy działki (ingerencji w konstrukcję stropu i dachu, zmiany kubatury) i zmiany przeznaczenia przebudowanego i rozbudowywanego budynku,
- § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - to jest uznanie przez organ II instancji, iż rozbudowywany budynek jest budowany zgodnie z tym przepisem,
- art. 81 Prawa budowlanego, poprzez faktyczne nieprzeprowadzenie kontroli w zakresie zbadania odległości prowadzonej inwestycji od granic działki sąsiedniej, kąta nachylenia dachu i doświetlenia planowanych na stały pobyt ludzi pomieszczeń mieszkalnych w rozbudowanym budynku, odległości wiat, tarasów i okapów od granicy działki sąsiedniej,
- art. 8 kpa, w zw. z art. 24 § 1 pkt. 1 kpa poprzez działanie naruszające zasadę prowadzenia postępowania przez organy administracji państwowej w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej, albowiem z akt postępowania wynika, iż postępowanie przed organem I instancji toczyło się z udziałem urzędnika państwowego bezpośrednio zainteresowanego wynikiem sprawy, to jest z udziałem B. K., której mąż projektował rozbudowę budynku, będącego przedmiotem niniejszego postępowania i przygotowywał projekt zamienny, co organ II instancji pominął w swojej analizie materiału dowodowego, co prowadzić powinno do twierdzenia nieważności decyzji,
- art. 7 i art. 77 kpa w zakresie obowiązku zgromadzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i jego rozpatrzenia w sposób zgodny z zasadą swobodnej oceny dowodów, skoro nie zostały wykonane wszystkie czynności sprawdzające, co wynika już z samego protokołu z dnia (...) sierpnia 2011 r.,
- art. 80 kpa poprzez dowolność w ocenie niekompletnego materiału dowodowego naruszającej zasadę tzw. prawdy obiektywnej oraz art. 107 kpa w zakresie uchybień w uzasadnieniu prawnym i faktycznym rozstrzygnięcia, a zatem braku elementów obligatoryjnych wynikających z tego przepisu.
W uzasadnieniu Skarżący podnieśli, że PINB w C. decyzją z dnia (...) listopada 2010r. nr (...) faktycznie zalegalizował samowolę budowlaną i naruszenie § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nakazując dostarczenie projektu zamiennego i nakazując likwidację otworów okiennego i drzwiowego usytuowanego niezgodnie z przepisami § 12 ust. 1 pkt 1 ww. aktu. Podnieśli, że pomimo zastrzeżeń organ nie dokonał w trakcie uzupełniającego postępowania dowodowego czynności sprawdzających zasadność zarzutów Skarżących. Ich stanowisko było i jest pomijane w materiale dowodowym szczególnie w zakresie dotyczącym pomiarów odległości posadowienia budynku od granicy działki, wysokości nadbudowy, kąta nachylenia dachu i zainstalowania okien. Wskazali, że pomimo, iż przeprowadzono przez PINB i (...)WINB pomiary odległości i wysokości poszczególnych części budynku, to na żadnym etapie tego postępowania dane wynikające z obmiarów oraz porównanie stanu sprzed rozbudowy, po uzyskaniu pozwolenia na budowę i zatwierdzeniu projektu zamiennego w żaden sposób nie zostały zinterpretowane zgodnie ze stanem faktycznym i prawem budowlanym.
Skarżący podnieśli, że w trakcie obu kontroli budowy dokonanych w dniu (...) września 2010 r. oraz w dniu (...) sierpnia 2011 r., czynności organu prowadzone były tak, aby nie dopuścić do ujawnienia stanu faktycznego w jakimkolwiek dokumencie znajdującym się w aktach sprawy, które to akta stanowią podstawę do wydania decyzji administracyjnych. W aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek dokumentacji fotograficznej z której jasno wynika, iż część budynku istniejąca wcześniej i rozbudowywana zostały znacznie powiększone. W efekcie kubatura budynku zwiększyła się znacznie. Podniesienie wysokości budynku i to odległości mniejszej niż 3 metry od działki sąsiedniej wymaga zgody sąsiadów, w tym wypadku skarżących, czego J. T. nie uzyskał.
Skarżący zauważyli, że wysokości podane w protokołach dotyczą stanu obecnego, a stan przed rozbudową różnił się nie tylko wysokością pomieszczeń (ścian), lecz również wysokością dachu, również w części od strony działki Skarżących. Tymczasem jak wynika z uzasadnienia do decyzji organu II instancji, kąt nachylenia dachu i jego wysokości nie był i nie będzie przedmiotem badania w kontrolowanym postępowaniu.
W ocenie Skarżących organy obu instancji nie nałożyły na J. T. obowiązku dostosowania budynku do stanu zgodnego z prawem, to jest odsunięcie go od granicy Skarżących na odległość nie mniejszą, niż wskazuje dyspozycja § 12 cytowanego wyżej rozporządzenia, albowiem nawet likwidacja okien w dalszym ciągu nie powoduje, iż budynek jest budowany (rozbudowany) zgodnie z tym rozporządzeniem. W rezultacie został naruszony przez organy obu instancji obowiązek nałożony dyspozycją art. 51 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez jego pominięcie. Skarżący podkreślili, że ww. przepis nie ogranicza aktywności organu do obowiązku zatwierdzania ("legalizowania") stanu istniejącego, lecz pozwala organowi nałożyć na stronę obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. Ponieważ budowa była prowadzona nie tylko niezgodnie z zezwoleniem na budowę, ale przede wszystkim naruszała i narusza nadal prawa Skarżących nie jest możliwe zalegalizowanie budowy po dostarczeniu jedynie projektu zamiennego. W dalszym ciągu konieczne jest bowiem zobowiązanie inwestora przez organ do wykonania robót budowlanych, polegających na rozebraniu części budynku położonego zbyt blisko granicy działki Skarżących, wybudowanego bez ich zgody bądź zobowiązaniu inwestora do dostarczenia zgody skarżących na wybudowanie domu bliżej granicy działki Skarżących, pod rygorem nakazania rozbiórki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia (...) kwietnia 2012 r. uczestnik postępowania J. T. wniósł o oddalenie skargi w całości. Wskazał, że zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie, a okoliczności w niej opisane w znacznym stopniu odbiegają od prawdy i nie zostały poparte żadnymi dowodami. Uczestnik podniósł, że jedynym naruszeniem warunków technicznych było usytuowanie dwóch okien i drzwi od strony działki skarżących, jednakże ta niezgodność stwierdzona przez PINB w C. została usunięta poprzez zamurowanie otworów okiennych i otworu drzwiowego luksferami. Wskazał, że zamurowanie otworów okiennych luksferami w niniejszej sprawie jest zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a w szczególności z przepisem § 232 ust. 6 tego rozporządzenia. Zaznaczył ponadto, że pomieszczenia w których znajdują się ściana ze szklanych pustaków nie są pomieszczeniami na pobyt ludzi w rozumieniu § 4, a jedynie pomieszczeniami komunikacyjnymi w których to nie ma konieczności zapewnienia naturalnego oświetlenia.
Uczestnik postępowania podniósł, że cztery kontrole budowlane ostatecznie wykazały, iż odległość rozbudowanej części budynku od granicy działki nr ew. (...) stanowiącej własność M. i J. Z. wynosi 4,90 m. Stwierdzone zaś podczas oględzin przeprowadzonych w dniu (...) sierpnia 2011 r. niezgodności kąta dachu i jego wysokości nie mogły zostać do tego czasu usunięte z uwagi na wstrzymanie prac wykonawczych postanowieniem z dnia (...) września 2010r. nr (...). Podkreślił również, że lokalizacja istniejącego od lat budynku nie uległa zmianie, tym samym nie uległy zmianie odległości od granic działki, które wynikają z mapy do celów projektowych, jak również z projektu zagospodarowania działki i projektu budowlanego.
Uczestnik postępowania zaznaczył, że organ na wniosek Skarżących kilkakrotnie podejmował czynności sprawdzających w celu sprawdzenia odległości budynku od granicy działki skarżących. W czynnościach przeprowadzonych w dniu (...) sierpnia 2011 r. uczestniczyła pełnomocnik skarżących radca prawny J. Z., która podpisała się pod protokołem nie zgłaszając przy tym żadnych uwag i wniosków. Zgodnie zaś z ww. protokołem kontroli z dnia (...) sierpnia 2011 r. odległość rozbudowanej części budynku od granicy działki nr ew. (...) stanowiącej własność M. i J. Z. wynosi 4,90 m. Odległość zaś istniejącej części budynku od działki skarżących w najbliższym punkcie wynosi 2,07 m.
J. T. zaznaczył również, że przedmiotem niniejszego postępowania od początku była samowolna rozbudowa istniejącego już budynku na działce nr (...) a nie jak sugerują skarżący cały obiekt budowlany znajdujący się na działce nr (...). Ponadto wbrew temu co twierdzą skarżący, niezmienione zostało przeznaczenie tegoż budynku, który zgodnie z wypisem z Miejskiego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta G. został posadowiony na działce znajdującej się w kompleksie 84MN oznaczonym jako teren pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z możliwością lokalizacji nieuciążliwych funkcji usługowych.
Jako bezskuteczny ocenił uczestnik postępowania również zarzut dotyczący prowadzenia postępowania przed organem I instancji z udziałem urzędnika państwowego bezpośrednio zainteresowanego wynikiem sprawy czyli B. K., której mąż projektował rozbudowę budynku. Wskazał, że B. K. biorąca udział w oględzinach pomimo, że nie pozostawała ze stroną w stosunku prawnym została wyłączona z przeprowadzenia dalszych czynności wyjaśniających, gdyż pozostawanie w związku małżeńskim z projektantem R. K. mogłoby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności. Wyłączenie potwierdza protokół z dnia (...) sierpnia 2011r. zaakceptowany przez pełnomocnika skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2012 r. poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Podstawa materialnoprawną decyzji PINB był art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane –tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. (dalej: Prawo budowlane), zgodnie z którym po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone zatem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Zastosowanie powyższej regulacji uzależnione jest od jednoznacznego ustalenia przez organ nadzoru budowlanego, że w trakcie robót budowlanych inwestor dokonał odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego będącego integralną częścią decyzji o pozwoleniu na budowę oraz że stwierdzone odstępstwa mają charakter istotnych.
Stosownie do art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Katalog odstąpień uznawanych przez ustawodawcę za istotne wynika z treści art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, zgodnie z którym istotne odstąpienie dotyczy:
- zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu (pkt 1),
- charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji (pkt 2),
- zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne,
- zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
- ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu
oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi.
W niniejszej sprawie organy prowadziły postępowanie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, gdyż w trakcie czynności kontrolnych PINB w C. stwierdził jednoznacznie, że budynek realizowany jest niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Organ ustalił, że fragment ściany od strony działki M. i J. Z. znajdujący się w odległości 2 m od granicy został podwyższony, natomiast fragment budynku przylegający bezpośrednio do granicy działki obniżono, dostosowując jego wysokość do całej bryły budynku.
Skoro zatem organ stwierdził powyższe odstępstwa i decyzją z dnia (...) listopada 2010 r. Nr (...) PINB w C. nałożył na J. T. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia (...) grudnia 2010 r. czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego to należy stwierdzić, że obowiązkiem organu było zakończenie tego procesu naprawczego właśnie w tym trybie.
Dokumentacja złożona przez J. T. w dniu (...) marca 2011 r. odpowiada wymogom przepisów budowlanych. Projekt zamienny uwzględnia zakres samowolnie wykonanych robót oraz robót niezbędnych do zakończenia rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. (...) w G.. Jednocześnie z oświadczenia osób posiadających odpowiednie uprawnienia budowlane wynika jednoznacznie, że projekt architektoniczno - budowlany rozbudowy budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr (...) położonej w miejscowości G. przy ul. (...) został opracowany zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
W związku z powyższym nie istniały podstawy do odmowy przez organ zatwierdzenia powyższego projektu budowlanego zamiennego i nałożenia obowiązku uzyskania decyzji zezwalającej na użytkowanie. Należy również podnieść, że w decyzji z dnia (...) listopada 2010 r. Nr (...) PINB w C. nałożył na J. T. również obowiązek likwidacji od strony zachodniej budynki otworów okiennego i drzwiowego usytuowanych niezgodnie z przepisami § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm..). W konsekwencji organ podjął także dodatkowe czynności zmierzające do doprowadzenia spornego budynku do stanu zgodnego z prawem.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i wniosku o dokonanie rozbiórki należy podkreślić, że kontrolowane postępowanie nie dotyczyło samowoli budowlanej powstałej w niedopuszczalnym zbliżeniu do granicy działki należącej do skarżących, lecz w przedmiocie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Nie ulega wątpliwości, że obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Starosty C. z dnia (...) lipca 2009 r. Nr (...) zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca J. T. pozwolenia na budowę - rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W konsekwencji działania organów nadzoru mogły ograniczyć się wyłącznie do badania odstępstw od przedmiotowego zatwierdzonego projektu budowlanego i ich charakteru, a następnie legalizacji wspomnianych odstępstw. Do tego również ogranicza się kontrola legalności zaskarżonej decyzji przez Sąd. Podkreślenia wymaga, że ww. decyzja Starosty C. z dnia (...) lipca 2009 r. Nr (...) zatwierdziła projekt budowlany w odniesieniu do istniejącego już budynku, którego lokalizacja (w tym odległości od granic działki) – jak wskazuje uczestnik postępowania - od lat nie uległa zmianie. W rezultacie należy uznać, ze zarzuty Skarżących nie są trafione, zaś żądania procesowe dotyczące odległości istniejącej wcześniej części budynku od granicy działki Skarżących mogą być formułowane w zupełnie innym postępowaniu.
Nie można również podzielić zarzutu naruszenia art. 8 kpa, w zw. z art. 24 § 1 pkt. 1 kpa, gdyż z akt sprawy wynika, że B. K. biorąca udział w oględzinach pomimo, że pracownik ten został wyłączona z przeprowadzenia dalszych czynności wyjaśniających, gdyż pozostawanie w związku małżeńskim z projektantem R. K. mogłoby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności, na co wskazuje również treść protokółu z dnia (...) sierpnia 2011r. podpisanego przez pełnomocnika skarżących.
Wbrew zarzutom postępowanie zostało przeprowadzone z zachowaniem zasad określonych w art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., nakładających na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania z urzędu lub na wniosek stron wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została udowodniona, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada art. 107 § 3 kpa.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI