VII SA/Wa 2660/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2011-12-30
NSAAdministracyjneNiskawsa
prawo pomocykoszty sądowezwolnienieadwokat z urzędusytuacja materialnaosoba fizycznagospodarstwo rolnewypadek przy pracysądy administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał W.S. prawo pomocy w zakresie całkowitym, zwalniając go od kosztów sądowych i ustanawiając adwokata z urzędu, ze względu na jego trudną sytuację materialną i liczną rodzinę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek W.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca, utrzymujący ośmioosobową rodzinę z emerytur i zasiłków, posiadał gospodarstwo rolne, które nie generowało dochodu pieniężnego. Po analizie jego sytuacji materialnej, uwzględniając dochody, wydatki, posiadany majątek oraz wypadek przy pracy, sąd uznał, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W związku z tym przyznano mu prawo pomocy.

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Justyna Wtulich, rozpoznała wniosek W.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca, który wniósł skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Sąd analizował sytuację materialną wnioskodawcy, który utrzymuje ośmioosobową rodzinę (żonę, czworo dzieci oraz rodziców) z łącznego dochodu netto w wysokości 2.219,52 zł miesięcznie, pochodzącego z emerytur rolniczych i zasiłków rodzinnych. Wnioskodawca posiada dom i gospodarstwo rolne, jednak nie generuje ono dochodu pieniężnego, a plony są konsumowane przez rodzinę. Dodatkowo, wnioskodawca doznał wypadku przy pracy na roli, co wiąże się z kosztami leczenia i rehabilitacji. Po analizie wszystkich okoliczności, sąd uznał, że wnioskodawca wykazał przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, stwierdzając, że nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego ani ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W związku z tym, postanowiono przyznać mu prawo pomocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wnioskodawca, utrzymujący ośmioosobową rodzinę z niskich dochodów, posiadający gospodarstwo rolne nieprzynoszące dochodu pieniężnego i po wypadku przy pracy, nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 258 § 2 pkt 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie o przyznaniu prawa pomocy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 245 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym.

p.p.s.a. art. 245 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym.

p.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ogólna zasada odpłatności postępowania.

p.p.s.a. art. 255

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wezwanie do właściwego wypełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niska łączna wysokość dochodów ośmioosobowej rodziny. Gospodarstwo rolne nie generuje dochodu pieniężnego. Wypadek przy pracy wnioskodawcy i konieczność kosztownego leczenia. Wydatki związane z utrzymaniem licznej rodziny.

Godne uwagi sformułowania

Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.

Skład orzekający

Justyna Wtulich

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w trudnej sytuacji materialnej, zwłaszcza w kontekście prowadzenia gospodarstwa rolnego i wypadku przy pracy."

Ograniczenia: Dotyczy indywidualnej sytuacji wnioskodawcy i oceny jego stanu majątkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury przyznawania prawa pomocy, ale pokazuje, jak sąd ocenia sytuację materialną wnioskodawcy w kontekście jego obowiązków rodzinnych i życiowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2660/11 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-12-30
Data wpływu
2011-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Wtulich /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II OSK 2110/12 - Wyrok NSA z 2014-01-28
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246  par. 1  pkt 1 w zw. z  art. 258  par. 2  pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W.S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : odmowy wydania odpisu dokumentu postanawia : przyznać W.S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Uzasadnienie
W dniu 13 grudnia 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez W.S. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym nie zakreślił w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy.
Zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2011 r. wezwano wnioskodawcę na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do właściwego wypełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wypełnienie pkt 4 formularza tj. zakreślenie o jaki rodzaj pomocy wnioskodawca wnosi. Jednocześnie poinformowano wnioskodawcę, iż w nadesłanym do Sądu w dniu 13 grudnia 2011 r. (data stempla biura podawczego) formularzu nie zakreślił w pkt 4, w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy.
W dniu 29 grudnia 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca zakreślił, w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy tj. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z nadesłanego formularza wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona i czworo dzieci oraz matka z ojcem. Ośmioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez rodziców wnioskodawcy z tytułu emerytur rolniczych o łącznej wysokości 1.718,52 złotych netto miesięcznie oraz z zasiłków rodzinnych jakie wnioskodawca otrzymuje na dzieci o łącznej wysokości 501,00 złotych miesięcznie. Łączny miesięczny dochód ośmioosobowej rodziny wynosi 2.219,52 złotych netto miesięcznie.
Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 200 m ² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 10,8845 ha fizycznych, w tym 1,6 ha lasu. Oświadczył, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiada.
Wnioskodawca wskazał, że zarówno on jak i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnych oszczędności, rachunków bankowych, lokat dewizowych, akcji na giełdzie, kosztowności, antyków ani innych szczególnie wartościowych przedmiotów. Zaznaczył, że jedynie żona posiada konto bankowe, które założyła ze względu na wymogi Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej dla wypłat przyznanych zasiłków na dzieci. Dodał, że konto to jest wykorzystywane wyłącznie do tych celów, w załączeniu przesyłając wyciąg z konta za ostatnie miesiące.
Wnioskodawca wyjaśnił, że razem z żoną zajmują się prowadzeniem gospodarstwa rolnego, wychowaniem dzieci oraz opieką nad rodzicami. Oświadczył, że oboje z żoną nie są nigdzie dodatkowo zatrudnieni, jak również nie są zarejestrowani jako osoby bezrobotne i nie pobierają z tego tytułu zasiłków. Dodał, iż prowadzone gospodarstwo rolne nie przynosi żadnego dochodu pieniężnego, a uzyskiwane plony przeznaczane są wyłącznie na potrzeby licznej rodziny, jak również drewno pozyskiwane z własnego lasu. Oznajmił, iż do posiadanego gospodarstwa rolnego nie otrzymuje żadnych dopłat unijnych. Wskazał, że Wójt Gminy K. odmówił mu wydania zaświadczenia o wysokości dochodów uzyskanych z gospodarstwa rolnego w 2011 r., dlatego nadesłał zaświadczenia o wysokości dochodów jakie uzyskał z gospodarstwa rolnego w 2010 r.
Z nadesłanych dokumentów wynika, że wnioskodawca w 2010 r. uzyskał roczny dochód z gospodarstwa rolnego posiadanego na terenie Gminy K. w wysokości 9.305,55 złotych oraz z gospodarstwa rolnego położonego na terenie Gminy R. w wysokości 2.484,16 złotych, co łącznie stanowi dochód w wysokości 11.789,71 złotych. Wnioskodawca wyjaśnił, że rozbieżność w powierzchni gruntów wskazana w formularzu PPF i na karcie informacyjnej jest pozorna, gdyż wynika z zastosowania przez Gminę tzw. hektarów przeliczeniowych dla ustalenia teoretycznej dochodowości gruntów dla celów podatku rolnego. Podkreślił, że ustalony dochód w wysokości 11.789,71 złotych nie jest więc czystym dochodem miesięcznym w środkach pieniężnych, lecz dochodem możliwym do uzyskania wg. urzędu w równowartości pieniężnej plonów. Wnioskodawca zaznaczył, że nie jest to dochód pieniężny, bowiem plony są w całości konsumowane przez liczną rodzinę. Wnioskodawca wskazał, że nie jest możliwe dostarczenie zaświadczeń wskazujących wysokość dochodu osiągniętego przez niego oraz małżonkę za ostatnie miesiące, gdyż w roku bieżącym nie uzyskał żadnych dochodów z gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca dodał, że w 2010 r. otrzymał kwotę o łącznej wysokości 4.000,00 złotych przyznaną wyrokami Sądu Okręgowego w W. jako przyznane odszkodowania z tytułu przewlekłości postępowań przed Sądem Rejonowym w W., jednak w jego ocenie została ona niesłusznie zakwalifikowana jako jego dochód podlegający opodatkowaniu.
Wnioskodawca podał, że ponosi miesięczne koszty stałe tytułem opłat za energię elektryczną w wysokości około 400,00 złotych, za gaz z butli w wysokości około 100,00 – 150,00 złotych miesięcznie, a pozostała kwota przeznaczana jest na bieżące potrzeby życia codziennego. Wnioskodawca zaznaczył, że nie ponosi opłat za wodę, gdyż czerpie ją z własnej studni oraz kosztów związanych z zakupem opału, gdyż posiada drewno z własnego lasu.
Wnioskodawca dodał, że w dniu 28 lipca 2011 r. doznał poważnego wypadku przy pracy na roli, w którym o mało co nie stracił nogi. Zaznaczył, że doznane obrażenia będą wiązać się z długotrwałym i kosztownym leczeniem i rehabilitacją, co dodatkowo wpłynie niekorzystnie i znacznie pogorszy sytuację materialną jego rodziny. Wnioskodawca zaznaczył, że gwałtowne wiatry huraganowe i ulewne deszcze spowodowały podtopienia gruntów i poważne straty w uprawach, dlatego zmuszony został wystąpić o pomoc w ramach Programu Rządowego, na potwierdzenie czego dołączył wniosek o oszacowanie szkód złożony do Urzędu Gminy w K.
Do nadesłanego formularza wnioskodawca dołączył następujące dokumenty : zaświadczenie z Urzędu Gminy K. z dnia [...] z którego wynika, że wnioskodawca jest zarejestrowany w rejestrach ewidencji podatkowej jako podatnik na terenie tej Gminy o dochodowości rocznej za 2010 r. w wysokości 11.789,71 złotych, zaświadczenie z Urzędu Miasta i Gminy R. z dnia [...] o dochodach uzyskanych z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego na tym terenie za 2010 r., wyciąg z konta bankowego małżonki za okres od 1 września 2011 r. do 6 grudnia 2011 r. z którego wynika, iż łączna suma obrotów na koncie w tym okresie wyniosła 1.799,00 złotych, zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego przez wnioskodawcę w roku kalendarzowym 2010 r., Kartę informacyjną z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o nie korzystaniu przez ojca wnioskodawcy z pomocy Ośrodka, kserokopię odcinków emerytur rodziców za lipiec i sierpień 2011 r., kserokopię opłat za energię elektryczną za miesiąc kwiecień, maj, czerwiec 2011 r. o średniej wysokości około 400,00 złotych miesięcznie, kartę informacyjną Samodzielnego Zespołu Publicznego Zakładów Opieki Zdrowotnej z dnia 29 lipca 2011 r. potwierdzającą wypadek przy pracy na roli, kserokopię zwolnień lekarskich wnioskodawcy, fakturę VAT za opłaty za gaz w wysokości 97,96 złotych, kserokopię wniosku o oszacowanie szkód złożonego do Urzędu Gminy w K., zawiadomienie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o przesunięciu terminu załatwienia wniosku o przyznanie zasiłku celowego w związku z wystąpieniem huraganu, deszczu nawalnego lub przymrozków wiosennych.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art.199 ww. ustawy. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że wykazał on, iż zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Przy ocenie sytuacji finansowej wnioskodawcy uwzględniono przede wszystkim fakt, iż ośmioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez rodziców wnioskodawcy z tytułu emerytur rolniczych oraz przyznanych dla dzieci zasiłków rodzinnych o łącznej wysokości 2.219,52 złotych netto miesięcznie. Uwzględniono także fakt posiadania przez wnioskodawcę czworga dzieci, co wiąże się z koniecznością ponoszenia dodatkowych kosztów związanymi z ich wykształceniem, ubraniem czy wyżywieniem. Jak wskazał wnioskodawca z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego nie uzyskuje żadnego dochodu, a zebrane płody rolne w całości przeznaczane są na własne potrzeby licznej rodziny. Oświadczył, że oboje z żoną nie posiadają żadnych innych źródeł utrzymania poza wskazanym dochodem. Rozpoznając wniosek wzięto także pod uwagę fakt, iż w lipcu 2011 r. wnioskodawca uległ wypadkowi przy pracy na roli, co wiążę się z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów związanych z leczeniem i jego dalszą rehabilitacją.
Stwierdzono zatem, że przy wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatkach, mając na utrzymaniu osiem osób wnioskodawca nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego w całości, jak również ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Uznano, że byłby to wydatek przekraczający obecne możliwości finansowe wnioskodawcy.
Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI