VII SA/Wa 2646/19

VII SA/Wa 2646/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-09-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-11-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Mirosław Montowski
Monika Kramek
Tomasz Janeczko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne
Zabytki
Sygn. powiązane
II OSK 318/21 - Wyrok NSA z 2025-06-17
Skarżony organ
Wojewódzki Konserwator Zabytków
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2187
art. 22 ust 2
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędziowie sędzia WSA Monika Kramek, sędzia WSA Mirosław Montowski, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skargi [... ] sp. z o.o. w [...] na czynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2019 r. znak [...] w przedmiocie włączenia budynku do wojewódzkiej ewidencji zabytków oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu 12 września 2019 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków ( dalej: "[...]WKZ"), działając z urzędu na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jednolity: Dz.U. z 2018, poz. 2067, z późniejszymi zmianami, dalej "u.o.z."), zawiadomił, że dawny maneż w kompleksie garnizonowego [...] [...], tzw. "[...]", obejmujący magazyn, ul. [...], dz. nr ewid. [...], w [...], powiecie [...], województwie [...], został włączony do wojewódzkiej ewidencji zabytków nieruchomych (a tym samym krajowej i gminnej).
W zawiadomieniu tym [...]WKZ wskazał, że realizując ustawowo określone zobowiązania z zakresu ochrony zabytków województwa [...], sporządza dokumentację tychże w postaci kart ewidencyjnych zabytków nieruchomych. Organ wskazał, że karta taka jest standardowym, podstawowym źródłem informacji o historii, strukturze i stanie zachowania zabytku i jako taka, stanowi dokumentację pomocniczą, przechowywaną w archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...]. Organ wojewódzki zaznaczył, że czynność ewidencjonowania zabytków, nie dotyczy wyłącznie obiektów o ponadprzeciętnych walorach zabytkowych. Nie przekłada się również na obligatoryjny wpis zabytku do rejestru zabytków. Powoduje jednak konieczność włączenia zabytku do gminnej ewidencji zabytków nieruchomych. Następnie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 22 pkt. 4 i 5 u.o.z., w gminnej ewidencji zabytków (prowadzonej przez organy samorządu terytorialnego w formie kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy), powinny być ujęte zabytki nieruchome: wpisane do rejestru zabytków, znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji oraz inne zabytki wyznaczone przez wójta/burmistrza/prezydenta miasta w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. [...]WKZ wskazał, że art. 7 pkt 4 u.o.z., wprowadza formę ochrony zabytków poprzez uwzględnienie ochrony dla zabytku nieruchomego figurującego w gminnej ewidencji zabytków w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej lub decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego. [...]WKZ zaznaczył także, że zgodnie z brzmieniem art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2019, poz. 1186, z późniejszymi zmianami), w stosunku do obiektów budowanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Skargę powyższą czynność materialno – techniczną, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] Sp. z o.o. ( dalej : "Skarżący"). Zaskarżonej czynności Skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 6, 7, 8 k.p.a. przez ich niezastosowanie oraz brak przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności tego, czy wskazany budynek jest w istocie zabytkiem;
- art. 3 ust. 1 i 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt. 1, art. 21 i 22 ust. 2 ustawy o ochronie
zabytków i opiece nad zabytkami przez uznanie, że budynek położony przy ulicy [...] w [...] jest zabytkiem, przy jednoczesnym całkowitym braku sporządzenia uzasadnienia dla takiego stanowiska organu;
- § 13, 14 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie prowadzenia rejestru zabytków krajowej, wojewódzkiej, gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem, przez uznanie, że budynek położony przy ulicy [...] w [...], jest zabytkiem i założenie dla niego karty ewidencyjnej w sytuacji, gdy dane zawarte w karcie ewidencyjnej nie uzasadniają w żadnym stopniu objęcia obiektu formą ochrony konserwatorskiej;
Skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności czynności materialno - technicznej Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, polegającej na sporządzeniu karty zabytku i umieszczeniu należącej do Skarżącego nieruchomości w postaci budynku położonego w [...] przy ul. [...] w wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, skarżący uzasadnił jej dopuszczalność, przywołując treść art. 3 § 2 pkt. 4 p.p.s.a. oraz wskazując na zachowanie terminu do jej wniesienia przewidzianego w art. 53 § 2 p.p.s.a.
Następnie Skarżący przypomniał, że w dniu 1 października 2018 r. Burmistrz Miasta [...], wydał decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo usługowego wraz towarzyszącą infrastrukturą na jedenastu działkach, w tym na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...]. Podkreślił, że zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym projekt decyzji podlega uzgodnieniu z szeregiem podmiotów m.in. pod względem konserwatorskim, zaś właściwy organ nie znalazł przyczyn i powodów dla, których lokalizacja obiektu wykorzystywanego jako magazyn pasz, miałby w jakikolwiek sposób kolidować z realizacją planowanej przez Skarżącego inwestycji.
Następnie Skarżący podkreślił, że sporny obiekt, nie został także objęty ochroną konserwatorską w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przyjętym Uchwałą Nr [...] Rady Miasta[...] z dnia [...] grudnia 2018 w sprawie
uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru środkowej i południowo-wschodniej części miasta [...]. - etap I (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2018 r. poz. [...]), mimo że jednym z elementów procedury planistycznej, jest także uzgodnienie projektu planu w zakresie konserwatorskim. Na koniec Skarżący przypomniał, że [...]WKZ w piśmie z dnia 13. sierpnia 2019 r. skierowanym do biura architektonicznego [...] Sp. k., stwierdził, że przedmiotowy budynek nie podlega ochronie konserwatorskiej a w obrębie działki nr ewid. [...] nie występują obiekty zabytkowe ani też stanowiska archeologiczne podlegające ochronie na mocy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W związku z powyższym ze stanowiska konserwatorskiego, dopuszczalna jest jego rozbiórka.
Z uwagi na powyższe, Skarżący stwierdził, że za jednoznacznie wadliwe należy uznać działanie organu administracji, który na przestrzeni kilku tygodni diametralnie zmienia zdanie i ocenia dany obiekt raz jako taki, który nie podlega ochronie konserwatorskiej i może zostać rozebrany, a po kilku tygodniach dostrzega jego niezauważone wcześniej, nieznane i nienazwane walory, które nakazują mu objąć obiekt formą ochrony konserwatorskiej. Ponadto w uzasadnieniu skargi, Skarżący wskazał na brak uzasadnienia wpisu do ewidencji zabytków. Skarżący stwierdził, że ustawa nie określa materialnoprawnych podstaw wpisu do ewidencji i nie wskazuje nawet wprost, że dany obiekt musi spełniać ustawową definicję zabytku, aby podlegać wpisowi. Podniósł jednak, że orzecznictwo sądowe, jak również oficjalne stanowisko Ministra Kultury, skutkuje powszechnym przyjęciem, że do ewidencji zabytków mogą być wpisywane tylko zabytki, zaś organ nie wyjaśnił, na czym polegają walory budynku magazynu pasz. Skarżący podniósł, że z karty ewidencyjnej zabytku, poza historyczną nazwą obiektu, nie wynika, jakie wartości zabytkowe dostrzegł w tym obiekcie organ. Organ administracji nie wyjaśnił, jakie walory i cechy obiektu, zadecydowały o dokonaniu czynności wpisu do ewidencji zabytków. Skarżący powołał się także na opinię byłego Generalnego Konserwatora Zabytków R. M. oraz byłego [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków R. G., którzy po wstępnych oględzinach spornego obiektu potwierdzili brak podstaw formalnych wpisu i wskazali, że jego wartość historyczna, jest nader wątpliwa.
Ponadto w ocenie Skarżącego, doszło również do naruszenia wskazanych w skardze zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 7, 8, 9 i 11 k.p.a., bowiem organ administracji zmierzający do wpisania nieruchomości do ewidencji zabytków, zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania polegającego na wnikliwym i wszechstronnym wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz w sposób budzący zaufanie obywateli do władzy publicznej.
[...]Wojewódzki Konserwator Zabytków w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, organ podkreślił nietrafność zarzutów o charakterze procesowym. [...]WKZ wskazał, że mimo dopuszczalności zaskarżenia czynności materialno – technicznej o wpisie do ewidencji, organ konserwatorski, nie jest w świetle ustawy zobowiązany do przeprowadzenia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego w przedmiocie włączenia karty danego obiektu do ewidencji i w związku z tym nie wydaje żadnej decyzji administracyjnej. Organ wyjaśnił następnie, że postępowanie w sprawie wpisania zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków ma uproszczony charakter i nie mają do niego zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego obowiązujące w postępowaniu o charakterze jurysdykcyjnym. Zdaniem organu, wystarczające jest wskazanie przez organ administracji w postępowaniu przed sądem administracyjnym podstaw takiej oceny, a wskazanie tych podstaw wyklucza zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz powołanego tam rozporządzenia. Organ po przytoczeniu definicji zabytku i zabytku nieruchomego, wskazał następnie, że obiekt położony w [...] przy ul. [...], na dz. nr ewid.: [...], to dawny maneż w kompleksie garnizonowego [...]. Organ wyjaśnił, że obiekt ten powstał w latach 90-tych XIX wieku. Jest to dawna ujeżdżalnia koni, wchodząca w skład drewnianych koszar dragonów z 1894 roku, i obecnie jest jedyną pozostałością zespołu. Maneż był obiektem parterowym, na planie zbliżonym do krzyża, z ceglanymi elewacjami zewnętrznymi w stylu neogotyckim. W 1919 roku ulokowano tam Fabrykę [...] "[...]". Drewniane budynki koszar rozebrano, a maneż przebudowano (usunięto wschodni ryzalit zmniejszono otwory okienne, część z nich zamurowano, podniesiono koronę murów, wykonano nowy dach, a wnętrze podzielono betonowym stropem wspartym na słupach, na dwie kondygnacje. Zbito większość ceglanych dekoracji elewacji zewnętrznych i obiekt otynkowano. W drugiej połowie XX wieku, obiekt rozbudowano w części północno zachodniej - zabudowano przestrzeń między skrzydłem zachodniego ryzalitu a korpusem.
Organ wskazał, że na wyjątkowe wartości historyczne budynku składają się: data powstania i przebudowy, fakt, że jest to jeden z nielicznych w [...] obiektów architektonicznych z okresu zaboru rosyjskiego i że jest to jedyna pozostałość po carskich koszarach. Zdaniem organu, obiekt jest również świadectwem rozwoju przemysłu w mieście i regionie. Budynek był przez lata miejscem ważnym i istotnym w krajobrazie społecznym miasta i jako element garnizonu carskiego i jako element zespołu fabrycznego. Z kolei na wartości artystyczne składają się w ocenie organu cechy plastyczne, stylistyczne, dekoracyjne, funkcjonalne, konstrukcyjne, materialne oraz sytuacyjne. W przypadku omawianego obiektu jest to więc bryła - zwarta, wydłużona, sposób kształtowania elewacji z rytmem okien, filarów, fragmenty pokrytych tynkiem, lecz czytelnych, dekoracji architektonicznych obiektu pierwotnego, zwłaszcza w elewacji północnej i południowej, a także usytuowanie na wydłużonej parceli wzdłuż jednej z reprezentacyjnych ulic – [...]. Obiekt posiada także zdaniem organu wartość naukową jako dokument dziejów - świadectwo historii, reprezentacja zjawisk stylistycznych związanych z epoką czasów zaborów, rozwiązań konstrukcyjnych z okresu "fabrycznego".
Prezentuje zanikające techniki budowlane i konstrukcje z lat 90 - tych XIX wieku i 1 ćwierci XX wieku. Organ podkreślił, że zachowała się część autentycznej substancji dawnego maneżu, a co jest równie cenne, obecna bryła i kompozycja elewacji obiektu to pozostałość Fabryki [...] "[...]" z okresu międzywojennego. Organ wskazał źródła, na podstawie których dokonano waloryzacji obiektu. W oparciu o ten materiał, organ uznał, że przedmiotowy budynek posiada wartość historyczną, artystyczną i naukową, która pozwala uznać go za zabytek.
Organ zaprzeczył także, jakoby uzgadniał w jakimkolwiek trybie decyzję o ustaleniu warunków zabudowy, na którą powołuje się w skardze strona skarżąca. Wyjaśnił również, że przed otrzymaniem wystąpienia Naczelnika Wydziału Architektury Starostwa Powiatowego w [...], nie posiadał wiedzy i informacji o wartościach przedmiotowego obiektu, kwalifikujących go do objęcia ochroną konserwatorską. Niezwłocznie jednak rozpoczął zbieranie informacji niezbędnych dla dokonania oceny konieczności zachowania przedmiotowego budynku, które doprowadziły do wykonania zaskarżonej czynności.
Zdaniem organu, wobec uproszczonego charakteru procedury zmierzającej do wpisu, a także wobec ostatecznego uzyskania informacji niezbędnych dla kwalifikacji przedmiotowego budynku jako zabytku i dokonania oceny pod tym kątem, nie sposób postawić organowi zarzutu braku jej zgodności z prawem z tego powodu, że byłaby rzekomo spóźniona. Organ zaznaczył, że ochronie podlegają wszystkie zabytki, bez względu na stan ich zachowania, i brak przepisów prawa, które pozwalałyby na odstąpienie od objęcia zabytku taką ochroną ze względu na to, że zbyt późno w ocenie Skarżącego powzięto informacje o walorach przedmiotowego budynku i rozpoznano jego wartości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Badając w oparciu o powyższe keyrteria legalność zaskarżonej czynności materialno – technicznej [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ czynność ta, nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie, jest zawiadomienie [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2019 r. o tym że dawny [...] w kompleksie garnizonowego [...]., tzw. "[...]", obejmujący magazyn, ul. [...], dz. nr ewid. [...], w [...], powiecie [...], województwie [...], został włączony do wojewódzkiej ewidencji zabytków nieruchomych (a tym samym krajowej i gminnej).
Tytułem wstępu, należy wskazać, że zawiadomienie o umieszczeniu zabytku w wojewódzkiej ewidencji zabytków nieruchomych, stanowi czynność materialno - techniczną określoną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zawiadomienie takie jest czynnością inną niż decyzja lub postanowienie. Czynność ta należy do zakresu administracji publicznej, ponieważ dotyczy uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wpisanie bowiem nieruchomości do ewidencji zabytków, ma wpływ na uprawnienia i obowiązki jej właściciela. Wynikają one na przykład z treści art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, który przewiduje, że w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego, wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Dopuszczalne jest zatem złożenie skargi na taką czynność do sądu administracyjnego. Jednocześnie w rozpoznawanej sprawie, spełnione zostały warunki do wniesienia skargi, bowiem zachowany został 30 dniowy termin od daty kiedy Skarżący dowiedział się o dokonaniu tej czynności. Skarżącemu w dniu 17 września 2019 r. doręczono przedmiotowe zawiadomienie [...]WKZ, zaś skarga została wniesiona w dniu 16 października 2019 r.
Podstawę prawną skarżonego zawiadomienia stanowił art. 22 ust. 2 u.o.z., który stanowi, że wojewódzki konserwator zabytków prowadzi wojewódzką ewidencję zabytków w formie kart ewidencyjnych zabytków znajdujących się na terenie województwa.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia zasad postępowania administracyjnego, należy podkreślić różnice pomiędzy trybem postępowania dotyczącym wpisu do rejestru zabytków a trybem związanym z zawiadomieniem o wpisie do ewidencji. W postępowaniu dotyczącym wpisania nieruchomości do rejestru zabytków, jest wydawana decyzja, która musi spełniać wymagania wynikające z przepisów k.p.a., w tym zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, w którym organ przedstawia swoje stanowisko. Natomiast umieszczenie zabytku w wojewódzkiej ewidencji zabytków stanowiące oświadczenie woli organu konserwatorskiego, nie wymaga sformalizowanego działania, a nawet powiadomienia właściciela zabytku ujętego w ewidencji o zamiarze czy fakcie umieszczenia tam jego nieruchomości. Nie prowadzi się w tym zakresie postępowania administracyjnego, a co za tym idzie nie wydaje się decyzji administracyjnej i nie sporządza pisemnego uzasadnienia, które odzwierciedlałoby motywy i przesłanki podjęcia czynności przez organ ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1596/15, LEX nr 2130133). Należy też przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 2926/16, LEX nr 2442314), wskazał, że w przypadku wpisu do ewidencji zabytków, brak przepisów określających tryb postępowania skutkuje tym, że kontrola legalności działania organu sprowadza się do badania zgodności tego działania jedynie z przepisami administracyjnego prawa materialnego (por. wyr. NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., II OSK 2189/13). Mając na uwadze powyższe argumenty, należy podsumować, że postępowanie w sprawie włączenia do wojewódzkiej ewidencji zabytków nie jest postępowaniem uregulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, i nie wymaga przeprowadzenia szczegółowego postepowania wyjaśniającego. Skoro więc w rozpoznawanej sprawie, nie było prowadzone sformalizowane postępowanie administracyjne, nie można uznać za zasadny podniesionego w skardze zarzutu naruszenia ogólnych zasad regulujących to postępowanie określonych w art. 6, 7 i 8 k.p.a.
Nie można także zarzucić organowi podniesionego w skardze braku wyjaśnienia, czy przedmiotowy budynek jest zabytkiem. Takie uzasadnienie, nie jest bowiem wymagane na etapie odformalizowanego postępowania dotyczącego wpisu zabytku do ewidencji. Nie uchyla to konieczności stwierdzenia przez organ, że obiekt posiada cechy które uzasadniają objęcie go szczególną formą ochrony ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Biorąc jednak pod uwagę uproszczony charakter postępowania w sprawie wpisu do ewidencji i brak konieczności uzasadniania zabytkowego charakteru obiektu, wykazanie jego zabytkowych walorów może nastąpić tak jak w rozpoznawanej sprawie, dopiero w postępowaniu przed sądem administracyjnym, wszczętym na skutek skargi na czynność wojewódzkiego konserwatora zabytków ( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 352/19, LEX nr 2716371 ). Na tym właśnie etapie, w odpowiedzi na skargę, organ bardzo szczegółowo omówił walory historyczne, artystyczne i zabytkowe obiektu. Organ wskazał, że na wyjątkowe wartości historyczne budynku składają się: data powstania i przebudowy, fakt, że jest to jeden z nielicznych w [...]obiektów architektonicznych z okresu zaboru rosyjskiego i że jest to jedyna pozostałość po carskich koszarach. Zdaniem organu, obiekt jest również świadectwem rozwoju przemysłu w mieście i regionie. Budynek był przez lata miejscem ważnym i istotnym w krajobrazie społecznym miasta i jako element garnizonu carskiego i jako element zespołu fabrycznego. Z kolei na wartości artystyczne składają się w ocenie organu cechy plastyczne, stylistyczne, dekoracyjne, funkcjonalne, konstrukcyjne, materialne oraz sytuacyjne. W przypadku omawianego obiektu jest to więc bryła - zwarta, wydłużona, sposób kształtowania elewacji z rytmem okien, filarów, fragmenty pokrytych tynkiem, lecz czytelnych, dekoracji architektonicznych obiektu pierwotnego, zwłaszcza w elewacji północnej i południowej, a także usytuowanie na wydłużonej parceli wzdłuż jednej z reprezentacyjnych ulic – [...]. Obiekt posiada także zdaniem organu wartość naukową jako dokument dziejów - świadectwo historii, reprezentacja zjawisk stylistycznych związanych z epoką czasów zaborów, rozwiązań konstrukcyjnych z okresu "fabrycznego".
Prezentuje zanikające techniki budowlane i konstrukcje z lat 90 - tych XIX wieku i 1 ćwierci XX wieku. Organ podkreślił, że zachowała się część autentycznej substancji dawnego maneżu, a co jest równie cenne, obecna bryła i kompozycja elewacji obiektu to pozostałość Fabryki [...] "[...]" z okresu międzywojennego. Organ wskazał źródła, na podstawie których dokonano waloryzacji obiektu. W oparciu o ten materiał, organ uznał, że przedmiotowy budynek posiada wartość historyczną, artystyczną i naukową, która pozwala uznać go za zabytek. Biorąc zatem pod uwagę wskazanie przez organ powyższych wartości obiektu, nie doszło zdaniem Sądu do naruszenia art. 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 21 i 22 u.o.z. Organ dokładnie wyjaśnił dlaczego przedmiotowy obiekt z uwagi na swoje walory, został uznany za zabytek nieruchomy. Jednocześnie w karcie ewidencyjnej budynku, także przedstawiono informacje wskazujące na jego zabytkowy charakter i uzasadniające umieszczenie go w ewidencji.
W ocenie Sądu, nie zostały także naruszone przepisy § 13 i 14 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. ( Dz.U.2011.113.661 z dnia 2011.06.02) w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem. Zgodnie z § 13 tego rozporządzenia, kartę ewidencyjną zabytku sporządza się co najmniej w 2 egzemplarzach, z których jeden jest włączany do wojewódzkiej ewidencji zabytków, a drugi do krajowej ewidencji zabytków. W myśl natomiast § 14 ust. 1 tego rozporządzenia, wojewódzki konserwator zabytków włącza kartę ewidencyjną zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków po sprawdzeniu, czy dane zawarte w karcie ewidencyjnej zabytku są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym, a także czy dokumentacja fotograficzna zabytku umożliwia jego identyfikację. Wszystkie te warunki zostały spełnione, zaś dokumentacja fotograficzna zabytku, zawiera także fotografie archiwalne przedmiotowego budynku dodatkowo uzasadniając jego wartość zabytkową. Ponadto jeszcze raz należy podkreślić, że na etapie odformalizowanego postępowania o wpis do ewidencji, karta ewidencyjna, nie musiała zawierać szczegółowego uzasadnienia wartości historycznej artystycznej i naukowej przedmiotowego obiektu. Odnosząc się do argumentacji dotyczącej nielogicznego i niespójnego z poprzednią działalnością postępowania organu, wskazać należy, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, wiedzę na temat walorów zabytkowych obiektu, uzyskał dopiero w drugiej połowie sierpnia 2019 r. na podstawie przekazanych mu materiałów. Stosowne wystąpienie zawierające takie informacje, wpłynęło do organu mailem w dniu 2019.08.02 r. W treści tego wystąpienia zaznaczono, że wśród budynków przeznaczonych do rozbiórki, znajduje się obiekt z końca XIX wieku - z kompleksu garnizonowego [...], tzw. "[...]" i była to pierwsza informacja o przedmiotowym budynku, z której można było wnioskować, że posiada on wartości zabytkowe. Organ po tym wystąpieniu, niezwłocznie rozpoczął zbieranie informacji niezbędnych dla dokonania oceny konieczności zachowania przedmiotowego budynku, które doprowadziły do wykonania zaskarżonej czynności. Nie można zatem stawiać organowi zarzutu, że jego czynność w postaci wpisu do ewidencji zabytków, narusza prawo, tylko dlatego, że była spóźniona. Ochronie podlegają bowiem wszystkie zabytki, bez względu na stan ich zachowania, zaś obowiązujące przepisy nie pozwalają na odstąpienie od objęcia zabytku ochroną tylko ze względu na to, że zbyt późno w ocenie Skarżącego powzięto informacje o walorach przedmiotowego budynku i rozpoznano jego wartości zabytkowe. Ponadto, organ konserwatorski, oceniając w świetle przekazanych mu nowych informacji wartość zabytkową obiektu, nie był związany swoimi wcześniejszymi rozstrzygnięciami ani stanowiskiem zawartym w piśmie z dnia 13 sierpnia 2019 r., na które powołuje się Skarżący. Organ konserwatorski, dysponujący wiedzą specjalistyczną w zakresie wartości zabytkowych obiektu, ma prawo na skutek uzyskanych informacji, inaczej niż poprzednio, ocenić wartości zabytkowe danego obiektu, zwłaszcza gdy wcześniej nie były mu one znane.
Biorąc pod uwagę szczegółową argumentację organu, nawiązującą do definicji zabytku określonej w ustawie o ochronie zabytków, nie można zarzucić organowi dowolności w podjęciu czynności wpisania obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Podjęcie tej czynności znajdowało oparcie w przepisach, a zatem brak jest podstaw do stwierdzenia jej bezskuteczności na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.