VII SA/WA 2641/22

VII SA/Wa 2641/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Milicka-Stojek /sprawozdawca/
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Mirosław Montowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2028
art. 27e ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 66§3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2023 r. sprawy ze skargi A.B. na postanowienie Prezesa Wód Polskich z dnia 7 października 2022 r. znak KWT.72.34.2022 w przedmiocie zwrotu podania oddala skargę
Uzasadnienie
Prezes Wód Polskich (dalej również jako "organ") postanowieniem z 7 października 2022 r. znak KWT.72.34.2022 utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako "organ regulacyjny") z [...] sierpnia 2022 r. znak [...]w przedmiocie zwrotu wniosku o rozstrzygnięcie sporu w sprawie wydania warunków przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej.
Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:
A.B. (dalej jako "skarżący") pismem z 26 sierpnia 2021 r., przywołując art. 27e ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2020 r. poz. 2028), powoływanej dalej jako "ustawa", wystąpił do organu regulacyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu pomiędzy nim a Dyrektorem Gminnego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w W. (dale jako "przedsiębiorstwo"), poprzez nakazanie przedsiębiorstwu przyłączenia nieruchomości skarżącego położonej w L., dz. nr [...], do sieci wodociągowej, jak też określenie, w drodze postanowienia, warunków przyłączenia do sieci do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu. Do wniosku dołączono pismo Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w W. z [...] sierpnia 2021 r. zatytułowane "Odmowa wydania warunków przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej nr [...]", którym odmówiono skarżącemu wydania warunków przyłączenia, z uwagi na brak technicznych możliwości.
Organ regulacyjny postanowieniem z 2 grudnia 2021 r. znak [...], działając na podstawie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", w zw. z art. 27e ust. 1 i ust. 2 ustawy, zwrócił skarżącemu ww. podanie wskazując, że z jego treści wynika, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny.
Prezes Wód Polskich postanowieniem z 29 marca 2022 r. znak KZT.72.48.2021 uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że organ regulacyjny nie wyjaśnił prawidłowo stanu faktycznego sprawy oraz zakresu złożonego przez skarżącego wniosku, a w konsekwencji przedwcześnie uznał, że nie posiada kompetencji do rozstrzygnięcia sprawy.
Organ regulacyjny postanowieniem z [...] sierpnia 2022 r. znak [...], działając na podstawie art. 66 § 3 K.p.a. w zw. z art. 27e ust. 1 i ust. 2 ustawy zwrócił skarżącemu podanie z 26 sierpnia 2021 r. wskazując, że z jego treści wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny. W uzasadnieniu postanowienia zauważył, że w wykonaniu nałożonego na niego przez Prezesa Wód Polskich obowiązku doprecyzowania wniesionego żądania, pismem z 22 czerwca 2022 r. znak [...]wezwał skarżącego do wskazania, czy wniosek z 26 sierpnia 2021 r. należy traktować jako żądanie wydania warunków przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej, czy też jako żądanie rozstrzygnięcia sporu w zakresie odmowy przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej poprzez nakazanie przedsiębiorstwu przyłączenia nieruchomości do ww. sieci. Skarżący w piśmie z 13 lipca 2022 r. wskazał, że jego wniosek dotyczy rozstrzygnięcia sporu w zakresie odmowy przyłączenia nieruchomości do sieci zgodnie z art. 27e ust. 2 pkt 4 ustawy, poprzez nakazanie przedsiębiorstwu przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej. Organ regulacyjny podniósł, że w zakresie jego kompetencji jest rozstrzyganie sporów pomiędzy przedsiębiorcami wodociągowo-kanalizacyjnymi a odbiorcami usług w sprawach określonych w art. 27e ust. 1 ustawy. Przepis ten zawiera zamknięty katalog spraw spornych podlegających jego rozstrzygnięciu i są to sprawy dotyczące odmowy zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub oprowadzanie ścieków przez przedsiębiorstwo, sprawy dotyczące odcięcia dostawy wody lub zamknięcia przyłącza, lub odmowy przyłączenia do sieci nieruchomości osobie ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci. Skoro spór skarżącego z przedsiębiorstwem powstał na tle wydania warunków przyłączenia do sieci, to nie może być on rozstrzygnięty na drodze administracyjnej, gdyż podlega kognicji sądów powszechnych. Zastosowanie w sprawie ma więc art. 66 § 3 K.p.a.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie podnosząc, że na podstawie art. 27e ust. 1 pkt 2 ustawy organ regulacyjny jest zobowiązany do rozstrzygnięcia sprawy spornej dotyczącej odmowy przyłączenia do sieci nieruchomości osobie ubiegającej się o takie przyłączenie. Zdaniem skarżącego, pismo przedsiębiorstwa zatytułowane "Odmowa wydania warunków przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej", w swej treści stanowi wprost, że "dla ww. nieruchomości nie ma możliwości przyłączenia do sieci wodociągowej", a więc stanowi w istocie odmowę przyłączenia nieruchomości do sieci.
Prezes Wód Polskich postanowieniem z 7 października 2022 r., działając na podstawie art. 27a ust. 3 pkt 3 oraz art. 27c ust. 2 ustawy oraz art. 66 § 3 i art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu ww. zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie organu regulacyjnego. Wskazał, że żądanie skarżącego w sposób formalny, zgodnie z zaleceniami poprzednio wydanego postanowienia, zostało doprecyzowane pismem z 13 lipca 2022 r. O przedmiocie i zakresie żądania decyduje przy tym nie jego nazwa, lecz merytoryczna zawartość wniesionego podania i załączonych dokumentów, a ta jest w sprawie jednoznaczna. Twierdzenia przedsiębiorstwa zawarte w "Odmowie wydania warunków przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej nr [...]", że dla przedmiotowej nieruchomości nie ma możliwości przyłączenia do sieci wodociągowej, oznacza brak warunków technicznych przyłączenia do sieci, gdyż jak to wskazało w uzasadnieniu przedsiębiorstwo, planowane przyłącze wodociągowe ma zbyt dużą długość i zakład nie może zapewnić odpowiedniej ilości, jakości i ciśnienia wody. W związku z tym, w ocenie organu, nie ulega wątpliwości, że rzeczywistą treścią żądania strony jest rozstrzygnięcie przez organ regulacyjny o zasadności odmowy wydania warunków technicznych przyłączenia do sieci, a to nie mieści się w zakresie kompetencji tego organu i podlega jurysdykcji sądu powszechnego. Zgodnie bowiem z art. 27a ust. 3 pkt 3 ustawy do zadań organu regulacyjnego należy rozstrzyganie sporów pomiędzy przedsiębiorstwami wodociągowo-kanalizacyjnymi a odbiorcami usług. Kompetencja ta została uszczegółowiona w art. 27e ustawy, zgodnie z którym sprawy sporne mogą dotyczyć odmowy przyłączenia do sieci nieruchomości osobie ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci (art. 27e ust. 1 pkt 2), zaś wśród możliwych rozstrzygnięć organu przepis wskazuje nakazanie przedsiębiorstwu przyłączenie do sieci (art. 27e ust. 2 pkt 4). Kontekst temu przepisowi nadaje art. 15 ust. 4 ustawy, wskazujący, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług. Zapewnienie nieruchomości wody dostarczanej w ramach zbiorowego zaopatrzenia w wodę wymaga zatem przeprowadzenia sekwencji czynności, wśród których wyróżnić można: złożenie wniosku o wydanie warunków technicznych przyłączenia - wydanie warunków technicznych przyłączenia (art. 15 ust. 4 ustawy) - złożenie wniosku o przyłączenie do sieci - przyłączenie do sieci - złożenie wniosku o zawarcie umowy - zawarcie umowy (art. 6 ust. 2 ustawy). Skoro ustawodawca wyodrębnia każdą z czynności leżących po stronie przedsiębiorstwa (wydanie warunków technicznych przyłączenia, przyłączenie do sieci, zawarcie umowy), natomiast w zakresie kompetencji organu regulacyjnego do rozstrzygania sporów wskazuje jedynie dwie z nich, to nie ma podstaw, by uznać, że w zakresie rozstrzygania sporu o odmowę przyłączenia do sieci mieści się również kompetencja do rozstrzygania sporu o odmowę wydania warunków technicznych. Organ regulacyjny dokonał zatem prawidłowej interpretacji art. 27e ust. 1 ustawy. Żądanie zawarte we wniosku nie może bowiem podlegać rozstrzygnięciu w drodze postępowania administracyjnego, a skoro tak, jest sprawą cywilną. Z kolei cywilnoprawny charakter zaistniałego sporu podlega kognicji sądów powszechnych.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na ww. postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie, zarzucając organowi:
1. błędną wykładnię art. 27e ust. 1 ustawy przez niewłaściwe ustalenie, że organem właściwym do rozstrzygnięcia sporu jest sąd powszechny, a nie organ regulacyjny,
2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że pismo przedsiębiorstwa z 6 sierpnia 2021 r. stanowi odmowę wydania warunków przyłączenia nieruchomości do sieci, mimo że z jego treści wprost wynika odmowa przyłączenia nieruchomości skarżącego do sieci,
3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art 112 K.p.a., które miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, poprzez nieprzyjęcie, że błędne pouczenie co do prawa, trybu i terminu złożenia przysługujących stronie środków prawnych nie może powodować dla strony negatywnych konsekwencji, co doprowadziło do wydania zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że na podstawie art. 27e ust. 1 pkt 2 ustawy, organ regulacyjny jest zobowiązany do rozstrzygnięcia sprawy spornej dotyczącej odmowy przyłączenia do sieci nieruchomości osobie ubiegającej się o to przyłączenie, którą to w tej sprawie była odmowa wydania warunków przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej. Pismo przedsiębiorstwa zatytułowane "Odmowa wydania warunków przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej", w swej treści stanowi wprost, że "dla w/w nieruchomości nie ma możliwości przyłączenia do sieci wodociągowej", a więc stanowi w istocie odmowę przyłączenia nieruchomości do sieci. Wydający zaskarżone postanowienie organ nie zapoznał się z treścią uzasadnienia odmowy z 6 sierpnia 2021 r. przez co postanowienie to jest wadliwe. Zdaniem skarżącego, niewłaściwe jest też rozumienie ww. regulacji przedstawione przez organy. Wydanie warunków przyłączenia jest warunkiem koniecznym do samego przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej, dlatego też w sprawie zaszły przesłanki do rozstrzygnięcia sporu przez organ regulacyjny, wskazane w art. 27e ust. 1 pkt 2 ustawy. Kwestia wydania lub też odmowy wydania warunków przyłączenia nieruchomości do sieci jest opisana w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, w której zgodnie z art. 19a ust. 1, na pisemny wniosek podmiotu ubiegającego się o przyłączenie do sieci przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane wydać warunki przyłączenia do sieci albo uzasadnić odmowę ich wydania. Kolejną kwestią jest, że zapewnienie mieszkańcom gminy, m.in. dostarczania wody i odprowadzania ścieków, jest elementem gospodarki komunalnej, który polega na zaspokajaniu potrzeb bytowych ludzi o charakterze fundamentalnym. Powyższe jest jednym z podstawowych zadań własnych gminy jako organu administracji publicznej, co jest następną przesłanką uznania decyzji przedsiębiorstwa wydanej w niniejszej sprawie, jako decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym. Następną przesłanką właściwości organu regulacyjnego jest fakt pouczenia zawartego w decyzji odmownej przedsiębiorstwa, zgodnie z którym na podstawie art. 27e ustawy organem właściwym do złożenia wniosku o rozstrzygnięcie sporu jest Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w P.. Skarżący zwrócił uwagę na art. 112 K.p.a., zgodnie z którym błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Wydanie więc przez organ regulacyjny postanowienia o zwrocie pisma, w sytuacji jego wniesienia zgodnie z pouczeniem, dokonane jest zatem ze szkodą dla skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istotą sporu w niniejszej sprawie są dwie kwestie, po pierwsze przyjęta przez organy obu instancji interpretacja przedłożonego przez skarżącego pisma Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w W. z 6 sierpnia 2021 r. zatytułowanego "Odmowa wydania warunków przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej nr [...]" (tj. czy pismo to stanowi odmowę wydania warunków przyłączenia nieruchomości skarżącego do sieci - jak twierdzą organy, czy też odmowę przyłączenia tej nieruchomości do sieci – jak twierdzi skarżący), po drugie zaś ocena granic kompetencji organu regulacyjnego, wynikających z art. 27e ust. 1 ustawy.
Odnosząc się do pierwszej z kwestii spornych, zauważyć należy, że z dokumentacji zawartej w aktach administracyjnych, w szczególności pism przedsiębiorstwa z 28 czerwca 2021 r. oraz z 6 sierpnia 2021 r., wynika, że skarżący występował do Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w W. jedynie z podaniem o wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci, co do którego nastąpiła "Odmowa wydania warunków przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej nr [...]". W piśmie z 28 czerwca 2021 r. przedsiębiorstwo poinformowało bowiem, w nawiązaniu do pisma z 17 czerwca 2021 r. w sprawie potwierdzenia aktualności warunków technicznych przyłączenia z 18 października 2016 r., że ww. warunki przyłączenia przedmiotowej nieruchomości do sieci wodociągowej są nieaktualne, uzasadniając tę decyzję wzrostem zapotrzebowania na wodę ze Stacji Uzdatniania Wody w L. oraz utrzymującą się tendencję wzrostową uniemożliwiającą wydanie warunków przyłączenia, bez uprzedniej modernizacji stacji. Z kolei w piśmie z 6 sierpnia 2021 r., prócz wskazania w samym jego tytule na "odmowę wydania warunków przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej", również w jego uzasadnieniu przedsiębiorstwo zwróciło uwagę na zbyt dużą długość planowanego przez skarżącego przyłącza wodociągowego do budynku inwentarskiego na przedmiotowej działce (ponad 300 m), a w konsekwencji brak możliwości zapewnienia przez przedsiębiorstwo odpowiedniej ilości, jakości i ciśnienia wody, która miałby być do niej dostarczana przez to przyłącze, przebiegające zgodnie ze szkicem sporządzonym przez wnioskodawcę. Powyższe skutkowało wystąpieniem przez skarżącego pismem z 26 sierpnia 2021 r. do organu regulacyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu pomiędzy nim a przedsiębiorstwem, poprzez nakazanie przedsiębiorstwu przyłączenia nieruchomości skarżącego do sieci wodociągowej, jak też określenie, w drodze postanowienia, warunków przyłączenia do sieci do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu. W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie prawidłowo w tej sytuacji zakwalifikowały przedmiot niniejszej sprawy, którym niewątpliwie była odmowa wydania warunków technicznych przyłączenia nieruchomości skarżącego do sieci wodociągowej.
Przechodząc zatem do drugiej kwestii spornej, a mianowicie, czy odmowa wydania warunków technicznych przyłączenia nieruchomości do sieci wypełnia przesłankę z art. 27e ust. 1 pkt 2 ustawy i może być uznana za przywołaną w tym przepisie odmowę przyłączenia nieruchomości do sieci, przypomnieć trzeba, że zasady wydania warunków przyłączenia do sieci oraz tryb odbioru przyłącza wodociągowego lub kanalizacyjnego reguluje art. 19a ustawy. Z kolei art. 27e ust. 1 ustawy stanowi, że w sprawach spornych dotyczących:
1) odmowy zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne,
2) odcięcia dostawy wody lub zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego, lub odmowy przyłączenia do sieci nieruchomości osobie ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci
- na wniosek strony rozstrzyga organ regulacyjny w drodze decyzji.
Jak wynika natomiast z art. 27e ust. 2 ustawy, rozstrzygnięcie organu regulacyjnego, o którym mowa w ust. 1, może polegać na nakazaniu przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu:
1) zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków;
2) przywrócenia dostawy wody;
3) otwarcia przyłącza kanalizacyjnego;
4) przyłączenia do sieci.
Ponadto zgodnie z art. 27e ust. 3 ustawy, na wniosek jednej ze stron organ regulacyjny może określić, w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, warunki zaopatrzenia w wodę lub odprowadzania ścieków, lub przyłączenia do sieci do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu.
Z powyższych przepisów wynika, że formy działania organu regulacyjnego (art. 27e ust. 2 ustawy) są dokładnie przyporządkowane potencjalnym przedmiotom sporu (art. 27e ust. 1 ustawy). I tak w przypadku sporu o:
1) odmowę zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków - organ regulacyjny może nakazać zawarcie umowy,
2) odcięcie dostawy wody - organ regulacyjny może nakazać przywrócenie dostawy wody,
3) zamknięcie przyłącza kanalizacyjnego - organ regulacyjny może nakazać otwarcie przyłącza kanalizacyjnego,
4) odmowę przyłączenia do sieci nieruchomości osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci - organ regulacyjny może nakazać przyłączenie do sieci.
Trafnie w tej sytuacji organy obu instancji przyjęły, że z przepisów ustawy nie wynika, by organ regulacyjny był kompetentny do rozstrzygania sporu, którego przedmiotem jest odmowa wydania warunków technicznych przyłączenia nieruchomości do sieci. Takiego przedmiotu potencjalnego sporu nie wymienia art. 27e ust. 1 ustawy, zaś art. 27e ust. 2 ustawy nie wskazuje żadnego adekwatnego sposobu rozstrzygnięcia tego sporu – w przepisie tym nie przyznano organowi regulacyjnemu kompetencji do nakazania przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu wydania warunków technicznych przyłączenia nieruchomości do sieci.
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, w którym wskazuje się, że zapewnienie nieruchomości wody dostarczanej w ramach usługi zbiorowego zaopatrzenia, podobnie jak odprowadzenie z nieruchomości ścieków w ramach usługi zbiorowego odprowadzenia, wymaga przeprowadzenia sekwencji czynności, wśród których można wyróżnić: złożenie wniosku o wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci (zlecenie wydania), wydanie warunków technicznych przyłączenia, złożenie wniosku o przyłączenie do sieci, przyłączenie do sieci (art. 15 ust. 4 ustawy), złożenie wniosku o zawarcie umowy oraz zawarcie umowy (art. 6 ust. 2 ustawy). Całości tej sekwencji nie można utożsamiać z pojedynczym jej elementem, zatem nie można całości procesu uznać ani za przyłączanie do sieci, ani za zawieranie umowy. Skoro zaś ustawodawca wyodrębnia każdą z czynności leżących po stronie przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego (wydanie warunków technicznych przyłączenia, przyłączenie do sieci, zawarcie umowy), natomiast w zakresie kompetencji organu regulacyjnego do rozstrzygania sporów wskazuje jedynie dwie z nich, to nie ma podstaw by uznać, że w zakresie rozstrzygania sporu o odmowę przyłączenia do sieci mieści się również kompetencja do rozstrzygania sporu o odmowę wydania warunków technicznych (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 stycznia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 2037/20, z 23 sierpnia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1008/22; https://cbois.nsa.gov.pl).
Sąd przypomina, że rozstrzygnięcie sporu w trybie art. 27e ustawy nie jest standardową formą nadzoru organu regulacyjnego nad przedsiębiorstwami wodociągowo-kanalizacyjnymi. Organy te nie mogą stosować tego przepisu w każdym przypadku nieprawidłowego działania przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, ani też w każdym przypadku sporu między jednostką a takim przedsiębiorstwem. Wskazany przepis określa w sposób precyzyjny zakres swojego zastosowania oraz środki działania podejmowane w wyniku jego zastosowania. W związku z tym organ, do którego trafia wniosek o rozstrzygnięcie sporu w trybie art. 27e ustawy, jest związany treścią tego przepisu i nie może dowolnie rozszerzać jego zakresu zastosowania na sytuacje w nim niewymienione. Wbrew zarzutom skargi nie doszło zatem do naruszenia art. 27e ustawy, jak również błędu w ustaleniach faktycznych w sprawie.
Zgodnie z kolei z art. 27c ustawy do postępowania przed organem regulacyjnym stosuje się przepisy K.p.a. Skoro więc organy stwierdziły brak swojej właściwości do rozpoznania żądania skarżącego z 26 sierpnia 2021 r., to należało zastosować przepisy K.p.a. regulujące taką sytuację.
W myśl zaś art. 65 § 1 K.p.a., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Przepis ten można jednak zastosować tylko w sytuacji, w której z obowiązujących przepisów wynika właściwość innego organu administracji publicznej do rozpoznania sprawy będącej przedmiotem podania strony. Dlatego też zgodnie z art. 66 § 3 K.p.a., jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Należy zauważyć, że "przepisy Konstytucji przewidują domniemanie właściwości na rzecz sądów powszechnych we wszystkich sprawach wymagających rozstrzygnięcia sporu mającego oparcie w prawie (art. 45 ust. 1 Konstytucji), jeśli tylko nie zostały one objęte właściwością innych sądów, nawet jeśli nie są to spory w sprawach cywilnych w rozumieniu art. 1 k.p.c. Wystarczy zatem, że poszukujący ochrony prawnej powoła się na potrzebę ochrony jego konstytucyjnych praw i wolności oraz brak możliwości jej uzyskania w postępowaniu przez innymi organami. Takie stanowisko legło u podstaw poglądu, że zwrot podania na podstawie art. 66 § 3 może nastąpić również w sytuacji, gdy żądanie podlega rozP. przez sąd powszechny w oparciu o domniemanie wynikające z art. 45 ust. 1 oraz art. 177 w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji" (M. Romańska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, art. 66). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela to stanowisko i przyjmuje, że skoro przepisy prawa administracyjnego nie przewidują właściwości organu administracji do rozpoznania sporu, o którym mowa we wniosku skarżącego, a spór ten istnieje między dwoma odrębnymi podmiotami, korzystającymi ze zdolności prawnej, to właściwym do rozstrzygnięcia tego sporu jest sąd powszechny.
Stanowisko to znalazło potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2022 r. sygn. akt III OW 217/21 (https://cbois.nsa.gov.pl), w którego uzasadnieniu wskazano, że zaistniały pomiędzy skarżącym a przedsiębiorstwem spór w przedmiocie wydanych warunków technicznych przyłączenia nieruchomości do sieci nie może zostać rozstrzygnięty na drodze administracyjnej, a tym samym nie można wskazać organu właściwego do jego rozstrzygnięcia. Spór ten ma bowiem charakter cywilnoprawny w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm.) oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U z 2019 r. poz. 1460 ze zm), a sprawa ta w drodze stosownego powództwa podlega rozstrzygnięciu przez sąd powszechny.
W realiach kontrolowanej sprawy zwrot podania byłby błędny wyłącznie w sytuacji, gdyby w tej sprawie sąd uznał się już za niewłaściwy (art. 66 § 4 K.p.a.). Skarżący nie przedstawił jednak żadnego dowodu ani twierdzenia na taką okoliczność.
Zamierzonego skutku nie mógł odnieść również zarzut naruszenia art. 112 K.p.a., zgodnie z którym błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Po pierwsze, jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, pisma przedsiębiorstwa z 6 sierpnia 2021 r. zatytułowanego "Odmowa wydania warunków przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej nr [...]" nie można uznać za decyzję administracyjną, bowiem żaden przepis prawa, w szczególności ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, nie daje żadnych kompetencji władczych do wydawania decyzji administracyjnych przedsiębiorstwom wodociągowo-kanalizacyjnym. Po drugie zaś, zwrot wniesionego podania nie szkodzi skarżącemu, skoro jednocześnie pouczono go możliwości rozstrzygnięcia sprawy przez sąd powszechny.
Podsumowując stwierdzić należy, że zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził również, aby przy wydaniu zaskarżonego postanowienia dopuszczono się innych uchybień, które uzasadniałyby jego uchylenie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), orzekł jak w sentencji.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ww. ustawy, które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.