VII SA/Wa 2641/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję GINB o stwierdzeniu nieważności decyzji z 1994 r., uznając, że organy nadzoru błędnie zinterpretowały przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. dotyczące nakazania zmian w obiekcie budowlanym.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności wcześniejszej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z 1994 r. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nadzoru błędnie zinterpretowały przepisy art. 40 i 46 Prawa budowlanego z 1974 r. w kontekście nakazania zmian w obiekcie budowlanym (gnojowniku). Sąd uznał, że interpretacja przepisów przez organy była zbyt wąska i nie uwzględniała możliwości szerszego stosowania art. 40, a rozbieżności w wykładni prawa nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę R. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] października 2013 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia [...].07.2013 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].04.1994 r. Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z 1994 r. nakazywała Panu Z.B. m.in. zaprzestanie użytkowania gnojownika wybudowanego niezgodnie z warunkami technicznymi, wystąpienie o pozwolenie na budowę oraz wykonanie prac zabezpieczających. WINB stwierdził nieważność tej decyzji z powodu rażącego naruszenia art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. GINB podtrzymał to stanowisko, dodając jako podstawę rażące naruszenie art. 46 Prawa budowlanego. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję GINB oraz poprzedzającą ją decyzję WINB. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego błędnie zinterpretowały pojęcie "rażącego naruszenia prawa" w kontekście art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Sąd przywołał orzecznictwo NSA wskazujące na szeroką interpretację art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., dopuszczającą nakazanie zmian i przeróbek w obiekcie budowlanym, w tym rozbiórki elementów czy zastąpienia ich nowymi. Sąd podkreślił, że rozbieżności w wykładni prawa, jakie występują w orzecznictwie NSA w odniesieniu do art. 40 i 46 Prawa budowlanego z 1974 r., nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Ponadto, sąd wskazał na brak uzasadnienia decyzji organu odwoławczego w zakresie oceny skutków gospodarczych lub społecznych decyzji. W konsekwencji, sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja naruszają przepisy prawa materialnego i procesowego, co skutkowało ich uchyleniem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, rozbieżność w wykładni prawa lub zastosowanie przepisu zgodnie z jedną z możliwych interpretacji, nawet jeśli inna jest dopuszczalna, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy art. 40 i 46 Prawa budowlanego z 1974 r. mogą być interpretowane na różne sposoby, co potwierdza orzecznictwo NSA. W związku z tym, zastosowanie przez organ jednej z tych interpretacji nie może być uznane za rażące naruszenie prawa, które jest przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (22)
Główne
u.p.b. art. 40
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Przepis ten może być interpretowany szeroko, dopuszczając nakazanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, w tym rozbiórki elementów lub zastąpienia ich innymi.
u.p.b. (1974) art. 40
Ustawa z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane
Podstawa do nakazania inwestorowi wykonania zmian lub przeróbek w obiekcie budowlanym w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami.
u.p.b. art. 40
Ustawa z dnia 3 stycznia 1994 r. - Prawo budowlane
Podstawa prawna decyzji z 1994 r. nakazującej czynności związane z gnojownikiem.
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Pomocnicze
u.p.b. art. 46
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Przepis dotyczy usuwania nieodpowiedniego stanu technicznego, wyglądu lub sposobu użytkowania obiektu, zazwyczaj wynikającego z jego zużycia lub zdarzeń po oddaniu do użytkowania. Zastosowanie w przypadku wad wykonawczych i braku formalnego zgłoszenia budzi wątpliwości.
u.p.b. (1974) art. 46
Ustawa z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane
Podstawa do wydania decyzji zapewniającej usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego, wyglądu lub sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
u.p.b. (1974) art. 37 § 1
Ustawa z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane
u.p.b. (1974) art. 36 § 1
Ustawa z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 46
Ustawa z dnia 3 stycznia 1994 r. - Prawo budowlane
Podstawa prawna decyzji z 1994 r. nakazującej czynności związane z gnojownikiem.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.w. art. 49 § 2
Ustawa z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne
u.o.k.ś. art. 53
Ustawa z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska
u.o.k.ś. art. 56
Ustawa z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska
u.o.k.ś. art. 57 § 1
Ustawa z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska
u.o.k.ś. art. 57 § 2
Ustawa z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nadzoru budowlanego błędnie zinterpretowały pojęcie "rażącego naruszenia prawa" w kontekście art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Przepisy art. 40 i 46 Prawa budowlanego z 1974 r. podlegają szerokiej wykładni, a rozbieżności w orzecznictwie nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja organu odwoławczego nie spełnia wymogów formalnych, w tym brakuje uzasadnienia co do skutków gospodarczych lub społecznych.
Godne uwagi sformułowania
"Rażące naruszenie prawa jest naruszeniem kwalifikowanym, a więc o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym oraz oczywistym, które stanowi zaprzeczenie stanu prawnego istotnego z punktu widzenia danego rozstrzygnięcia." "Rozbieżność w wykładni prawa nie stanowi przesłanki rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a." "Przepis art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. nie wyklucza nałożenia obowiązków o jakich mowa decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]."
Skład orzekający
Włodzimierz Kowalczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Mirosława Kowalska
członek
Maria Tarnowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"rażącego naruszenia prawa\" w kontekście stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, a także wykładnia przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. dotyczących nakładania obowiązków w przypadku niezgodności obiektu z prawem."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., które zostały zastąpione nową ustawą. Jednakże zasady interpretacji pojęcia "rażącego naruszenia prawa" pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - kiedy błąd organu administracji może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji. Pokazuje, jak istotna jest precyzyjna interpretacja przepisów i jak sądy administracyjne kontrolują legalność działań administracji.
“Błąd organu nie zawsze oznacza nieważność decyzji – sąd wyjaśnia granice "rażącego naruszenia prawa".”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2641/13 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2016-05-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2013-12-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Maria Tarnowska Mirosława Kowalska Włodzimierz Kowalczyk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OZ 898/14 - Postanowienie NSA z 2014-09-11 II OSK 2048/16 - Wyrok NSA z 2018-07-18 II OZ 164/15 - Postanowienie NSA z 2015-03-06 II OZ 165/15 - Postanowienie NSA z 2015-03-06 II OZ 1324/15 - Postanowienie NSA z 2015-12-29 II OZ 1326/15 - Postanowienie NSA z 2015-12-29 II OZ 342/16 - Postanowienie NSA z 2016-03-23 II OZ 521/16 - Postanowienie NSA z 2016-05-13 II OZ 1325/15 - Postanowienie NSA z 2015-12-29 II OZ 522/16 - Postanowienie NSA z 2016-05-13 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2013 poz 1409 art. 40, 46 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Protokolant ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2013 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267), po rozpatrzeniu odwołania w części dotyczącej Pana R. K. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].07.2013r. Nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].04.1994r., znak: [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania wskazując, że Kierownik Urzędu Rejonowego w [...]decyzją z dnia [...].04.1994r., znak: [...] na podstawie art. 40, art. 46, art 53 ust. 1 pkt lb i ust. 2 oraz art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) nakazał Panu Z.B. wykonanie następujących czynności: 1. Zaprzestać użytkowania gnojownika. wybudowanego niezgodnie z warunkami technicznymi i w innym miejscu niż w zatwierdzonym planie realizacyjnym, stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego - decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...].02.1987r" Nr [...]. 2. Wystąpić o uzyskanie pozwolenia na budowę gnojownika oraz zbiornika na gnojówkę, załączając następujące dokumenty: a/plan zagospodarowania działki (2 egzempl.) uzgodniony z -Urzędem Gminy w [...], -Państwowym Terenowym Inspektoratem Sanitarnym w [...] b/projekty techniczne planowanych obiektów Termin wykonania zaleceń punktu 2 - do dnia 30.05.1994r. 3. Wykonać w oparciu o dokumentację techniczną i pozwolenie na budowę (wyszczególnione w punkcie 2) gnojownię oraz zbiornik na gnojówkę. Termin wykonania do dnia 30.10.1994r. 4. Wykonać od strony posesji sąsiada – Z. K. - pas zieleni izolacyjnej (krzewów) o szer. około 4 m, w części przylegającej do budynku inwentarskiego i płyty gnojowej. Termin wykonania do dnia 30.05.1994r. 5.Wykonać od strony z granicą sąsiada zabezpieczenie terenu przy budynku inwentarskim, uniemożliwiające spływ wód opadowych z dachu tego budynku na posesję sąsiada – Z. K.. W związku z wnioskiem Pana Z. B. z dnia 13.05.2013r. uzupełnionym pismem z dnia 31.05.2013r. Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...]pismem z dnia 10.06.2013r., zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...].04.1994r., znak: [...]. W wyniku przeprowadzenia postępowania nadzorczego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję z dnia [...].07.2013r. Nr [...], którą stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...].04.1994r., znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wojewódzki wskazał, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...].04.1994r., znak: [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności z rażącym naruszeniem art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. Odwołanie od w/w decyzji [...]WINB z dnia [...].07.2013r. Nr [...] znak: [...] złożył (m.in.) Pan Z. K. nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej przez organ pierwszej instancji. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Kwestionowana decyzja [...] WINB z dnia [...].07.2013r.Nr [...] została wydana w trybie nadzwyczajnym. Tryb ten ma charakter wyjątkowy, służy bowiem wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji dotkniętych najcięższymi kwalifikowanymi wadami, których zamknięty katalog został zawarty w art. 156 § 1 Kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 § 1 Kpa. W postępowaniu prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności, organ ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 Kpa, a zatem nie może rozpatrzyć sprawy co do jej istoty tak jak w postępowaniu zwykłym. Działanie organu w tym trybie ogranicza się do oceny kwestii ściśle prawnych tj. ustalenia czy badane rozstrzygnięcie dotknięte jest którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa, przy czym taka ocena dokonywana jest w oparciu o stan faktyczny i prawny z daty wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia, a organ rozpoznając sprawę w trybie stwierdzenia nieważności nie jest uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].07.2013r. Nr [...], że będąca przedmiotem postępowania nadzwyczajnego decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...].04.1994r., znak: [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym prawidłowo [...] WINB stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...].04.1994r., znak: [...]. Przedstawiając stan faktyczny organ II instancji wskazał, że w dniu 18.03.1994r. w związku ze skargą Pana Z. K. została przeprowadzona przez organ podstawowy wizja na posesji należącej do Pana Z.B. w miejscowości P., gmina [...]. Ustalono, że na kontrolowanej posesji wybudowano około 7-9 lat temu budynek inwentarski oraz płytę gnojową na obornik w pobliżu tego budynku. Obiekt został zlokalizowany w odległości około 5-6 m od granicy z posesją sąsiada – Z. K.. Według oświadczenia Pana Z. B. obiekty wybudowano na podstawie pozwolenia na budowę. Stwierdzono również, że podwórko zalewane jest wodą zanieczyszczoną ściekami z obornika. Woda ma możliwość dostania się na posesję sąsiadującą, z uwagi na brak jakichkolwiek przegród. W aktach sprawy znajduje się decyzja Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...].02.1987r., Nr [...] udzielająca pozwolenia na budowę obejmującą budynek inwentarski według projektu [...]i zbiornik na gnojówkę według projektu [...] we wsi P.. Wskazana decyzja zobowiązywała inwestora do zawiadomienia Urzędu Gminy w ciągu 7 dni od zakończenia robót o przystąpieniu do użytkowania. Z opisu technicznego do planu realizacyjnego wynika, że pojemność projektowanego zbiornika na gnojówkę wynosi 45m3. Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...].03.1994r. znak: [...] na podstawie art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne (tekst. jedn. Dz.U. Nr 38, poz. 230 z 1980r. z późn. zm.) art. 53, 56 i art. 57 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. Nr 3, poz. 6 z 1980r.) nakazał Panu Z.B. wykonanie następujących czynności: 1. Wykonanie zabezpieczenia przeciwko przedostawaniu się gnojówki na posesję sąsiada, tj. Pana K. poprzez usypanie wału ziemnego lub wylanie wału betonowego. 2. Zabezpieczenie płyty gnojowej przed wypływem nadmiaru gnojówki na przyległy teren będący przedmiotem skargi. 3. Sprzątnięcie starego, walącego się płotu granicznego, będącego pozostałością po starej stodole. 4. Zakazanie wprowadzania nieoczyszczonej gnojówki do gruntu a następnie do wody gruntowej, będącej powodem jej zanieczyszczenia. W dniu 05.04.1994r. w siedzibie Urzędu Rejonowego w [...] spisany został protokół w sprawie uciążliwości budynku inwentarskiego wybudowanego na posesji Pana Z. B. na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...].02.1987r., Nr [...]. Ustalono, że budynek jest nieprzerwanie użytkowany jako budynek inwentarski w którym znajduje się 7 krów, 8 cieląt i 15 świń. Podstawę prawną badanej w trybie nieważnościowym decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...].04.1994r., znak: [...] stanowi przepis art. 40 i art. 46 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) Zgodnie z art. 40 wymienionej ustawy, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Zgodnie zaś z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. 2. Terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Podkreślono, że przepis art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. stanowił podstawę do nakazania inwestorowi lub zarządcy wykonania w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Nałożone w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].04.1994r., znak: [...] czynności takie jak: zaprzestanie użytkowania gnojownika wybudowanego niezgodnie z warunkami technicznymi i z zatwierdzonym planem realizacyjnym, stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę, wystąpienie o uzyskanie pozwolenia na budowę gnojownika oraz zbiornika na gnojówkę, wykonanie w oparciu o dokumentację techniczną i pozwolenie na budowę gnojowni i zbiornika na gnojówkę nie są czynnościami, które można nałożyć w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. Z art. 36 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego wynika, że właściwy terenowy organ administracji państwowej może wstrzymać roboty budowlane, gdy są one wykonywane w sposób mogący spowodować niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, zagrożenie środowiska, albo w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, w pozwoleniu na budowę bądź w zgłoszeniu rozbiórki. Zatem nałożenie wskazanych w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].04.1994r., znak: [...] czynności jest niezgodne z art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. co w sposób rażący narusza ten przepis. W dyspozycji art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. mieszczą się przeróbki, które prowadzą do zachowania obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z prawem, które mogą polegać na rozbiórce niektórych elementów obiektu, usunięciu elementów niewłaściwie wykonanych, zastąpieniu pewnych elementów innymi co w efekcie doprowadzi do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów prawa, w szczególności przepisów techniczno- budowlanych. Art. 46 Prawa budowlanego wskazany w podstawie prawnej badanej w niniejszym postępowaniu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...].04.1994r., znak: [...] znajduje się w rozdziale utrzymanie obiektów budowlanych. Z przepisu tego wynika, że w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego, wyglądu albo nieodpowiedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego bądź użytkowania go w sposób zagrażający środowisku właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda decyzję zapewniającą usunięcie stwierdzonego stanu. W przepisie tym chodzi o skutki wynikające z użytkowania obiektu, które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. W rozpatrywanym przypadku taka sytuacja nie występuje. Jak wynika z akt sprawy budynek inwentarski został wykończony w całości, jednakże nie zostały wykonane w całości prace towarzyszące niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania oraz inwestor nie zawiadomił organu o przystąpieniu do jego użytkowania. Rażące naruszenie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. (a także art. 46 tej ustawy poprzez jego zastosowanie) w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].04.1994r., znak: [...], stanowi przesłankę wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa do stwierdzenia nieważności badanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji. Skargę na tę decyzję złożył R. K. wskazując na uciążliwości związane z funkcjonowaniem spornego obiektu a także zgłaszał zastrzeżenia co do prawidłowości działań organów nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie. Poza tym skarga zawiera subiektywną ocenę charakteru inwestycji wykonanej przez Z. B.. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentacje przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Nadto w myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując w świetle przedstawionych kryteriów zaskarżoną decyzję sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Opisane na wstępie decyzje wydane zostały w trybie nadzoru, na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przy czym organ I instancji jako przyczynę stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].04.1994r., znak: [...] wskazał rażące naruszenie przepisu art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, zaś organ odwoławczy dodatkowo uznał rażące naruszenie art. 46 ww. ustawy. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W judykaturze oraz doktrynie prawa administracyjnego ugruntowane jest stanowisko w kwestii wykładni pojęcia "rażące naruszenie prawa". Przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Podstawą zastosowania tej przesłanki może być zatem jedynie niebudzący wątpliwości stan prawny. Rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne (zob. J. Jendrośka, B. Adamiak, Zagadnienie rażącego..., s. 69 i n.). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 190/12 (LEX nr 1337107) "rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zaznaczyć przy tym należy, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Ustalenie, czy w konkretnym wypadku nastąpiło "rażące naruszenie prawa", wymaga zawsze bardzo wnikliwego rozważenia sprawy. Naruszony przepis prawa nie może pozostawiać jakichkolwiek wątpliwości prawnych, a jego treść musi być jasna i nie może wywoływać sporów doktrynalno-orzeczniczych". Rażące naruszenie prawa jest naruszeniem kwalifikowanym, a więc o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym oraz oczywistym, które stanowi zaprzeczenie stanu prawnego istotnego z punktu widzenia danego rozstrzygnięcia. Chodzi przy tym o stan prawny w okresie jego obowiązywania niewątpliwy i niewywołujący rozbieżności w wykładni. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji (postanowienia) pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu przez ich proste zestawienie ze sobą, nie mamy zatem do czynienia z błędną wykładnią prawa, a z przekroczeniem prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Rozważenia wymagało zatem, czy treść art. 40 i 46 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane mogła być bez żadnych wątpliwości ustalona w bezpośrednim rozumieniu tych przepisów. Zgodnie z art. 40 ww. ustawy w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Zdaniem organów treść tego przepisu nie daje podstawy do nałożenia obowiązków określonych w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]. Stanowisko to nie jest w ocenie Sądu tak oczywiste jak przyjęły organy nadzoru budowlanego. Warto w tym miejscu przywołać pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w orzeczeniu z dnia 26 lutego 2013 r. sygn.. akt II OSK 2018/11, w którym stwierdzono, że "Przewidziane w art. 40 p.b. z 1974 r. wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem należy interpretować możliwie szeroko. Może ono polegać na rozbiórce niektórych elementów obiektu, usunięciu elementów niewłaściwie wykonanych, zastąpieniu pewnych elementów innymi i w efekcie doprowadzenia do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych." Teza ta wskazuje na możliwość dokonywania tego rodzaju przeróbek czy zmian, że niektóre elementy obiektu budowlanego można nakazać usunąć a w to miejsce wykonać nowe elementy właściwe z punktu widzenia wymogów prawa. Poza tym NSA opowiedział się za możliwie szeroką interpretacją uprawnień jakie dawał art. 40 ustawy. Nadto podkreślić należy, że udzielone Z. B. pozwolenie na budowę obejmowało budynek inwentarski wraz z gnojownikiem, co stanowiło całość techniczno-użytkową. W tej sytuacji zmiany dotyczące gnojownika można traktować jako zmiany w zakresie jednego z elementów obiektu budowlanego. W tym duchu wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2000 r. sygn.. akt IV SA 2021/98 wskazując, że "Obecne możliwości techniczne i technologiczne (np. lokalne biooczyszczalnie ścieków) zapewniają pełną szczelność tych urządzeń i eliminują ich negatywny wpływ na środowisko naturalne. W sytuacji, gdy sprawę należało rozpatrywać na gruncie postanowień planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego z 1992 r. obowiązkiem organu było rozważenie możliwości nakazania skarżącemu wybudowania szamba, które spełniałoby niezbędne wymogi w zakresie ochrony środowiska, tak jak to przewiduje art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r." Wskazać też należy, że w innym z orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem może polegać na rozbiórce niektórych jego elementów, usunięciu niewłaściwie wykonanych urządzeń i przebudowie prowadzącej do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów obowiązującego prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych" (II OSK 775/05) Powyższe zestawienie wskazuje, że przepis art. 40 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane nie wyklucza nałożenia obowiązków o jakich mowa decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]. W ocenie Sądu nie doszło też do rażącego naruszenia art. 46 ww. ustawy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, że wobec nie zgłoszenia zakończenia robót przy obiekcie objętym pozwoleniem na budowę nie może mieć zastosowania art. 40 ustawy. Interpretacja taka nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Z akt sprawy wynika, że pomimo braku formalnego oddania obiektu do użytkowania, faktycznie obiekt był użytkowany ok 7-9 lat. Oznacza to, że w sprawie mogły mieć zastosowanie przepisy dotyczące utrzymania i użytkowania obiektów umieszczone w rozdziale 8 Prawa budowlanego. W tym kontekście, skoro norma prawna będąca przedmiotem rozważań organów nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie może być wyłożona w różny sposób i każdy z tych sposobów nadaje się do uzasadnienia, to takiego przepisu nie można naruszyć rażąco. Utrwalony jest pogląd orzecznictwa sądowoadministracyjnego co do tego, że rozbieżność w wykładni prawa nie stanowi przesłanki rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zob. m. in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 czerwca 1994 r., sygn. akt I SA 1559/93, ONSA z 1995 r., nr 1, poz. 51; z dnia 6 lutego 1995 r., sygn. akt II SA 1531/94, ONSA z 1996 r., nr 1, poz. 37; z dnia 6 lutego 2006 r., sygn. akt I FSK 439/05, dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji Sąd uznał, że jeżeli przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia kwestionowanej decyzji może być wykładany rozbieżnie, nie można wskazywać jako rażącego naruszenia prawa zastosowanie tego przepisu przez organ zgodnie z inną interpretacją. Dodatkowo należy wskazać, że decyzja organu odwoławczego nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują, oprócz wskazanych wyżej okoliczności, także charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to skutki gospodarcze lub społeczne, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 2 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 2226/10 Lex nr 824448, z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1614/09 Lex nr 746680, z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 170/10 Lex nr 672887, z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 513/09 Lex nr 597659). W powyższym zakresie decyzja organu odwoławczego nie zawiera żadnego uzasadnienia. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ja poprzedzająca naruszają przepisy prawa materialnego oraz procesowego, z tych przyczyn na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI