VII SA/WA 2638/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję GINB utrzymującą w mocy decyzję PINB odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w budynku mieszkalnym, uznając spółkę za właściwego adresata decyzji jako zarządcę nieruchomości.
Spółka [...] S.A. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji PINB nakazującej usunięcie nieprawidłowości w budynku mieszkalnym, twierdząc, że nie jest właściwym adresatem. Organy administracji (PINB, WINB, GINB) odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając spółkę za zarządcę nieruchomości i właściwy podmiot do wykonania nałożonych obowiązków. WSA w Warszawie oddalił skargę spółki, potwierdzając prawidłowość ustaleń organów i uznając, że spółka jako zarządca powierzony była właściwym adresatem decyzji dotyczącej części wspólnych budynku.
Sprawa dotyczyła skargi Spółki [...] S.A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB). Pierwotna decyzja PINB nakazywała Spółce, jako zarządcy budynku mieszkalnego wielorodzinnego, usunięcie szeregu nieprawidłowości technicznych stwierdzonych w budynku, takich jak wymiana instalacji wodno-kanalizacyjnej, uszczelnienie szamb, naprawa dachu i elewacji. Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności tej decyzji, argumentując, że nie jest właściwym adresatem nałożonych obowiązków, a jedynie zarządcą wspólnoty mieszkaniowej. Organy administracji obu instancji uznały jednak, że Spółka, jako zarządca nieruchomości wspólnej zgodnie z wpisem w księdze wieczystej i aktem notarialnym, jest właściwym podmiotem do wykonania decyzji dotyczącej części wspólnych budynku. WSA w Warszawie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ogranicza się do weryfikacji wad kwalifikowanych, a w tym przypadku nie stwierdzono naruszenia przepisów, w szczególności art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. (skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną). Sąd uznał, że spółka jako zarządca powierzony, działający na podstawie umowy i wpisu do KW, jest właściwym adresatem decyzji dotyczącej utrzymania części wspólnych budynku, zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego. Sąd odrzucił argumentację spółki dotyczącą jej statusu jako zarządcy wspólnoty mieszkaniowej, wskazując na utrwaloną linię orzeczniczą dopuszczającą skierowanie takich decyzji do zarządcy powierzonego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, spółka będąca zarządcą powierzonym nieruchomości wspólnej, zgodnie z wpisem w księdze wieczystej i umową, jest właściwym adresatem decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, dotyczących części wspólnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 61 Prawa budowlanego jednoznacznie wskazuje zarządcę jako adresata decyzji dotyczących utrzymania obiektu budowlanego. W przypadku, gdy obowiązki dotyczą części wspólnych, a spółka jest formalnie ustanowionym zarządcą nieruchomości wspólnej, jest ona właściwym podmiotem do wykonania tych obowiązków, niezależnie od jej roli jako zarządcy wspólnoty mieszkaniowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. W szczególności pkt 4 dotyczy decyzji skierowanej do osoby niebędącej stroną.
Pr. bud. art. 66 § 1
Ustawa - Prawo budowlane
Nakłada obowiązek usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego.
Pr. bud. art. 61
Ustawa - Prawo budowlane
Określa krąg podmiotów, które mogą być adresatem decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1, w tym właściciela, użytkownika wieczystego i zarządcę.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje pojęcie strony postępowania administracyjnego.
u.w.l. art. 18 § 1
Ustawa o własności lokali
Umożliwia powierzenie zarządu nieruchomością wspólną osobie fizycznej albo prawnej w umowie.
u.w.l. art. 6
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 21 § 1
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 22 § 1
Ustawa o własności lokali
p.p.s.a. art. 134 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
p.p.s.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
p.p.s.a. art. 151
Kodeks postępowania cywilnego
p.p.s.a. art. 106 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dz.U. 2019 poz 1186
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka jako zarządca nieruchomości wspólnej jest właściwym adresatem decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku dotyczących części wspólnych. Decyzja PINB nie była obarczona wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż została skierowana do strony postępowania.
Odrzucone argumenty
Spółka nie jest właściwym adresatem decyzji, ponieważ jest jedynie zarządcą wspólnoty mieszkaniowej, a nie właścicielem lub zarządcą obiektu budowlanego w rozumieniu art. 61 Prawa budowlanego. Decyzja PINB powinna zostać stwierdzona jako nieważna z powodu skierowania do podmiotu niebędącego stroną (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.). Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dowolną ocenę materiału dowodowego. Naruszenie zasady pogłębienia zaufania (art. 8 k.p.a.) przez wydawanie odmiennych decyzji w tożsamych stanach faktycznych i prawnych. Naruszenie art. 28 k.p.a. przez przyznanie przymiotu strony spółce, która nim nie jest.
Godne uwagi sformułowania
organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku adresatami decyzji są - w zależności od stanu faktycznego sprawy - właściciel, użytkownik wieczysty, zarządca, a w pewnych sytuacjach także inny podmiot Zasadnicze znaczenie ma więc to, kto jest właścicielem obiektu budowlanego albo kto sprawuje nad nim zarząd. adresatem nakazów może być wyłącznie zarządca nie można uznać, że PINB błędnie ustalił podmiot zobowiązany do wykonania obowiązków związanych ze stwierdzonym, niekwestionowanym, nieprawidłowym użytkowaniem budynku adresatem obowiązków administracyjnoprawnych nałożonych decyzją administracyjną wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 Pr. bud. może być podmiot pełniący funkcję zarządcy w sytuacji, gdy funkcję tę łączy z funkcją zarządu wspólnoty
Skład orzekający
Małgorzata Jarecka
przewodniczący sprawozdawca
Bogusław Cieśla
sędzia
Grzegorz Rudnicki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów zobowiązanych do wykonania decyzji nadzoru budowlanego dotyczących stanu technicznego budynku, w szczególności w kontekście roli zarządcy nieruchomości wspólnej i zarządcy wspólnoty mieszkaniowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zarządcy powierzonego, który jest jednocześnie zarządcą wspólnoty mieszkaniowej. Interpretacja art. 61 Prawa budowlanego w kontekście art. 18 Ustawy o własności lokali.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu odpowiedzialności za stan techniczny budynków wielorodzinnych i precyzyjnego określenia adresata decyzji administracyjnych. Jest to istotne dla zarządców nieruchomości i właścicieli lokali.
“Kto odpowiada za zły stan techniczny bloku? Sąd rozstrzyga spór o rolę zarządcy nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2638/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla
Grzegorz Rudnicki
Małgorzata Jarecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Inne
Sygn. powiązane
II OSK 1762/21 - Wyrok NSA z 2022-11-16
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 156 par 1 kpa w zw. z art. 66 i 61 pb
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bogusław Cieśla Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2020 r. sprawy ze skargi Spółki [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] września 2019 r. ([...]) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2019 r. ([...]) o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] września 2018 r., nr [...], znak: [...] w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości w użytkowaniu budynku mieszkalnego wielorodzinnego.
Rozstrzygnięcie to wydane zostało w następujących okolicznościach sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ww. decyzją z [...] września 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 k.p.a., art. 66 ust. 1 pkt 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm.), dalej jako: Pr. bud., nakazał [...] S.A. w [...] Administracja Zasobów Mieszkaniowych z siedzibą w [...] (dalej także jako: skarżący), jako zarządcy budynku, usunięcie do [...] stycznia 2019 r. nieprawidłowości w użytkowanym budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], stwierdzonych w protokołach kontroli okresowej budynku oraz w opracowaniu pn. "Ekspertyza techniczna dotycząca stanu technicznego budynku mieszkalnego, ul. [...], [...]" z czerwca 2018 r., autorstwa rzeczoznawcy budowlanego inż. W. K. oraz mgr inż. B. K. poprzez:
- wymianę wewnętrznej instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej,
- uszczelnienie zbiorników szczelnych na ścieki (szambo oraz dwie studzienki),
- wymianę i naprawę rynien i rur spustowych,
- naprawę uszkodzonej więźby dachowej,
- osuszenie muru ścian piwnic i wykonanie izolacji przeciwwilgociowej,
- remont uszkodzonych kominów,
- naprawę tynków elewacji,
- wymianę uszkodzonej betonowej opaski wokół budynku oraz naprawę uszkodzeń naświetli okien piwnicznych,
- remont zabudowań gospodarczych.
W wyniku rozpoznania wniosku [...] S.A. w [...] o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2018 r., decyzją z [...] lipca 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Organ stwierdził, że decyzja PINB nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a w szczególności organ powiatowy prawidłowo określił adresata tej decyzji. Z Działu III księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] wynika, że w dacie wydania spornej decyzji zarząd nieruchomości sprawowała [...] S.A. w [...]. Z działu II księgi wieczystej wynika ponadto, że Spółka jest użytkownikiem wieczystym przedmiotowego budynku. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że PINB w [...] określił adresata obowiązków nałożonych decyzją z [...] września 2018 r. zgodnie z dyspozycją art. 66 Pr. bud., zwłaszcza, że obowiązki te dotyczą części wspólnych budynku, a nie lokali wyodrębnionych.
Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, zaskarżoną decyzją z [...] września 2019 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2019 r.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przypomniał, że decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Pr. bud., zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Z treści art. 66 ust. 1 Pr. bud. wynika uprawnienie dla organu nadzoru budowlanego do nakładania na podmioty posiadające tytuł prawny do budynku obowiązków mających na celu usunięcie nieprawidłowości, a więc stanu niezgodnego z przepisami. Nałożenie obowiązków, o których mowa w art. 66 ust. 1 Pr. bud. jest konsekwencją zaniedbań związanych z utrzymaniem obiektu budowlanego, w szczególności zaniechaniem remontów, konserwacji, bieżących kontroli obiektu, czy niewłaściwym, niezgodnym z przeznaczeniem użytkowaniem, prowadzącym do pogorszenia stanu technicznego obiektu.
Organ wyjaśnił, że ze względu na stwierdzone nieprawidłowości dotyczące nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...], PINB w [...] był zobligowany do wydania decyzji nakazującej ich usunięcie. Z przedłożonej ekspertyzy technicznej wynika, że stan techniczny poszczególnych części budynku jest zróżnicowany. Na ogólny stan techniczny budynku rzutuje naturalne zużycie obiektu wywołane wieloletnim użytkowaniem. Stan techniczny budynku określono jako mierny, niestanowiący zagrożenia dla stateczności konstrukcji, lecz wymagający pilnego przeprowadzenia robót naprawczych. W złym stanie technicznym są elementy wspólne budynku takie jak elewacje, odwodnienie dachu, kominy, piwnice oraz piony i poziomy instalacji wodociągowej i kanalizacji sanitarnej łącznie ze zbiornikami na nieczystości. Widoczne są zaniechania napraw i remontu w zakresie instalacji wodno-kanalizacyjnych. W zaleceniach wskazano, że rozwiązaniem optymalnym byłoby przeprowadzenie remontu kapitalnego całego budynku.
Po analizie sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego uznał, że kontrolowane w postępowaniu nieważnościowym rozstrzygnięcie PINB w [...] nie jest obarczone wadą rażącego naruszenia prawa. W ocenie GINB, powiatowy organ nadzoru budowlanego przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami prawa, a dokonane ustalenia nie budzą wątpliwości, że będący przedmiotem postępowania budynek mieszkalny, jak i przynależne do niego budynki gospodarcze, są w złym stanie technicznym.
Odnosząc się do stanowiska strony wnoszącej odwołanie, w świetle którego kwestionowana decyzja PINB z [...] września 2018 r. została skierowana do niewłaściwego podmiotu organ odwoławczy wyjaśnił, że skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną polega na nieprawidłowym określeniu adresata rozstrzygnięcia, a więc wadliwym ustaleniu praw lub obowiązków zawartych w decyzji administracyjnej względem podmiotu, który nie dysponuje interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. GINB wskazał, że art. 61 Pr. bud. jednoznacznie określa kto jest adresatem decyzji wydawanej w sytuacjach wskazanych w art. 66 ust. 1 ww. ustawy. Adresatami decyzji są - w zależności od stanu faktycznego sprawy - właściciel, użytkownik wieczysty, zarządca, a w pewnych sytuacjach także inny podmiot, który np. z upoważnienia tych podmiotów sprawuje pieczę nad tym, aby obiekt był utrzymywany i użytkowany właściwie. Zasadnicze znaczenie ma więc to, kto jest właścicielem obiektu budowlanego albo kto sprawuje nad nim zarząd.
Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności została skierowana do [...] S.A. Oddział w [...] będącej zarządcą budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...]. Zgodnie z KW nr [...], zarząd przedmiotowej nieruchomości wspólnej powierzony jest [...] S.A. w [...]. Spółka nie kwestionowała faktu sprawowania zarządu nad budynkiem. W piśmie Spółki z [...] lipca 2018 r. wskazano, że zgodnie z § 7 aktu notarialnego z [...] listopada 2017 r., Repertorium A, numer [...], zarząd nieruchomością wspólną budynku przy ul[...] w [...] został powierzony [...] S.A. w [...]. Z tych względów GINB uznał za nieuzasadniony zarzut, że adresatem decyzji PINB z [...] września 2018 r. powinien być inny podmiot niż wskazany w ww. decyzji. Organ podkreślił, że w przypadku obiektów budowlanych, w których jest odrębna własność lokali, a obowiązki z zakresu utrzymania i użytkowania odnoszą się do całego obiektu i jego części wspólnych, a nie do poszczególnych lokali w nim wyodrębnionych, adresatem nakazów może być wyłącznie zarządca. Wobec powyższego GINB stwierdził, że badana decyzja PINB z [...] września 2018 r. nie jest również obarczona wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził również, że ww. decyzja została wydana przez właściwy organ, na podstawie właściwego przepisu prawa, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] S.A. z siedzibą w [...], zaskarżając ją w całości.
Zaskarżonej decyzji na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. strona zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na sprawy:
a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nieprzeprowadzenie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie jego oceny w sposób dowolny i wybiórczy, co doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że skarżąca Spółka jest zarządcą obiektu budowlanego, podczas gdy wszechstronna i wyczerpująca, oparta na zasadach logicznego rozumowania, wskazaniach, wiedzy i doświadczenia życiowego, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do biegunowo przeciwstawnego wniosku;
b) art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydawanie odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych przez organ administracji, a mianowicie organ II stopnia w identycznym stanie faktycznym i prawnym uchylił decyzję w sprawie w której za zarządcę obiektu budowlanego organ I instancji uznał [...] S.A. z siedzibą w [...], która pełni wyłącznie funkcję zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej;
c) art. 28 k.p.a. poprzez przyznanie przymiotu strony [...] S.A. z siedzibą w [...], w sytuacji gdy stroną postępowania mógł być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, tj. Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości, a nie podmiot pełniący funkcję Zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej
d) art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., który pomimo wypełnienia dyspozycji tegoż artykułu nie został przez organ administracji publicznej wzięty pod uwagę oraz poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego w sprawie, czego skutkiem było utrzymanie w mocy decyzji administracyjnej skierowanej do Zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej - [...] S.A. z siedzibą w [...], podczas gdy Zarządca Wspólnoty Mieszkaniowej nie jest właścicielem budynku bądź zarządcą obiektu budowlanego w rozumieniu art. 61 prawa budowlanego;
e) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2019 r., w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie o stwierdzeniu nieważności decyzji PINB w [...] nr [...],
II. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 61 Pr. Bud. w zw. z art. 6 i 21 ustawy o własności lokali przez dokonanie błędnej subsumcji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, będącej wynikiem błędnego przyjęcia art. 61 może być zastosowany wobec Zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej, którym jest skarżący, w sytuacji gdy jednoznaczna treść tego przepisu nakazuje przyjąć, że wyłącznie Wspólnota Mieszkaniowa, która posiada uprawnienia właścicielskie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] może zostać uznana za zarządcę obiektu budowlanego - co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 61 Pr. bud. i błędne uznanie, iż przymiot zarządcy obiektu budowlanego posiada skarżący, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji utrzymującej w mocy decyzję skierowaną do podmiotu, która nie posiada przymiotu strony.
Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Skarżąca wniosła ponadto o rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).
Strona wniosła ponadto (pismo z [...] listopada 2019 r.) o przeprowadzenie przez sąd dowodów uzupełniających z dokumentów na okoliczność podjęcia przez Spółkę działań zmierzających do pozyskania środków na wykonanie nakazanych robót oraz na okoliczność odmowy wyrażenia zgody przez właścicieli lokali na przekazanie środków umożliwiających podjęcie robót.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, przy czym w sprawach innych niż o których stanowi art. 57a p.p.s.a. (który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wadliwość postępowania administracyjnego nie wystąpiła, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Rozpatrywana sprawa dotyczy postępowania nadzwyczajnego – nieważnościowego - uregulowanego w art. 156 i nast. k.p.a., które cechuje się tym, że jego przedmiot sprowadza się do rozpoznania i rozstrzygnięcia, czy ostateczna decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Konsekwencją powyższego jest to, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ograniczone jest do weryfikacji samej decyzji administracyjnej, z punktu widzenia wad kwalifikowanych, wskazanych w art. 156 § 1, z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowane rozstrzygnięcie (B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, PiP 2001, nr 8, s. 31 i nast.). W postępowaniu nieważnościowym organ powinien zbadać kontrolowane rozstrzygnięcie przez pryzmat wszystkich przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., niezależnie, czy postępowanie to toczy się z urzędu, czy też na wniosek strony i niezależnie jakie przyczyny nieważności zostały wskazane w tymże wniosku. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bowiem zbadanie nie tylko tego, czy wystąpiła w sprawie ta przesłanka, która legła u podstaw wszczęcia postępowania, ale także czy nie miały miejsca inne naruszenia prawa objęte art. 156 § 1 k.p.a.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest spór dotyczący przyjętej przez organy obu instancji oceny, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości w użytkowaniu budynku mieszkalnego wielorodzinnego nie jest dotknięta żadną z wad skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.
W ocenie Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w ramach sprawowanej kontroli instancyjnej prawidłowo utrzymał w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2018 r. w oparciu o zasadne stwierdzenie przez oba ww. organy braku podstaw do zastosowania przepisów art. 156 § 1 k.p.a. względem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] września 2018 r., nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w całości potwierdza prawidłowość ustaleń Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz organu I instancji, które w sposób uprawniony stwierdziły, że decyzja PINB w [...] z [...] września 2018 r. została wydana przez właściwy organ, na podstawie właściwego przepisu prawa, nie narusza rażąco prawa, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Decyzja ta nie wykazuje zatem wad z art. 156 § 1 pkt 1-3 oraz 5-7 k.p.a.
Na gruncie tej sprawy sporne jest zasadniczo zastosowanie dyspozycji art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Przepis ten znajduje zastosowanie w razie błędnego ukształtowania stosunku prawnego, tj. wyznaczenia praw i obowiązków podmiotu, którego takie rozstrzygnięcie w ogóle nie dotyczy. Innymi słowy, przesłanka stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. wystąpi w przypadku, gdy organ administracji publicznej rozstrzyga decyzją o uprawnieniach lub obowiązkach jednostki, która nie spełnia przesłanek przyznania statusu strony postępowania. Przyznanie jednostce statusu strony postępowania w określonej przedmiotowo sprawie reguluje art. 28 k.p.a., stanowiąc, że stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Artykuł 28 k.p.a. nie jest normą prawną samoistną, a wymaga zastosowania w związku z przepisami prawa materialnego, które dają podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego lub obowiązku prawnego. W większości regulacji przepisów prawa materialnego wyprowadzenie interesu prawnego jak i obowiązku wymaga zastosowania złożonego procesu wykładni. Do wyjątkowych regulacji należy regulacja, która expressis verbis wyznacza przyznanie statusu strony w danych rodzajach spraw (zob. wyrok NSA z 26 czerwca 2019 r., II OSK 2095/17). Do takich regulacji należy art. 61 Pr. bud., który jednoznacznie określa krąg podmiotów, które mogą być adresatem decyzji wydawanej na podstawie przepisu art. 66 ust. 1 ww. ustawy. W świetle art. 61 Pr. bud., są nimi: właściciel, użytkownik wieczysty, zarządca, a w pewnych sytuacjach także inny podmiot, który np. z upoważnienia podmiotów powyżej wskazanych sprawuje pieczę nad tym, aby obiekt był utrzymywany i użytkowany właściwie. Zarówno właściciel, jak i zarządca obiektu mają obowiązek utrzymywania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i w związku z tym oba te podmioty mogą być adresatami decyzji.
Na gruncie tej sprawy wykonanie obowiązków nałożonych decyzją PINB dotyczyło części wspólnych nieruchomości i z tego względu adresowane zostało do skarżącej spółki jako zarządcy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...]. Skierowanie decyzji do skarżącego jako zarządcy łączyło się z ustaleniem podstawy prawnej sprawowania tej funkcji, którą w tym przypadku stanowiła umowa. Akta sprawy obejmują informacje o treści księgi wieczystej nr [...], z której wynika, że skarżąca Spółka jest zarządcą nieruchomości wspólnej. Podstawę wpisu stanowiła umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu oraz umowa sprzedaży. Potwierdza to treść § 7 aktu notarialnego z [...] listopada 2017 r., Repertorium A, numer [...], z którego wynika, że zarząd nieruchomością wspólną budynku przy ul. [...] w [...] został powierzony [...] S.A. w [...]. Wynika stąd, że skarżąca Spółka sprawuje zarząd powierzony – jest zarządcą powołanym w trybie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali ("Właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej."). W tych okolicznościach nie można uznać, że PINB błędnie ustalił podmiot zobowiązany do wykonania obowiązków związanych ze stwierdzonym, niekwestionowanym, nieprawidłowym użytkowaniem budynku mieszkalnego wielorodzinnego, będącego przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] września 2018 r. Wykazano bowiem istnienie podstawy prawnej umożliwiającej skarżącemu dostęp do obiektu, a więc dającej pewność, że wykonanie decyzji będzie prawnie dopuszczalne. Z powyższych względów argumentacja skarżącego, który kwestionując wnioski organów w złożonej skardze podnosi, że obowiązki wymienione w decyzji PINB powinny być adresowane do właściciela budynku – wspólnoty, a nie do skarżącego jako zarządcy, do uwzględnienia skargi prowadzić nie mogły. Podstaw do wyłączenia tego obowiązku skarżący upatruje bowiem w tym, że działał jako zarząd wspólnoty mieszkaniowej (art. 6, art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 ustawy o własności lokali) nieposiadający prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pomijając, że prawo takie wynika z jego statusu zarządcy nieruchomości wspólnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi zaś wątpliwości, iż adresatem obowiązków administracyjnoprawnych nałożonych decyzją administracyjną wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 Pr. bud. może być podmiot pełniący funkcję zarządcy w sytuacji, gdy funkcję tę łączy z funkcją zarządu wspólnoty (wyroki NSA z: 15 marca 2006 r., II OSK 637/05; 11 lipca 2007 r., II OSK 1374/06). Z takim zaś przypadkiem Wojewódzki Sąd Administracyjny ma do czynienia w tej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela zapatrywania skarżącej Spółki, iż wydaniu decyzji z [...] września 2018 r. nie towarzyszyło wyjaśnienie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] sprawy pod względem podmiotowym, prowadzące do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 61 Pr. bud. uzasadniającego stwierdzenie nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi skarżący niezasadnie odwołuje się do tez wyroku NSA z 28 czerwca 2002 r. IV SA 2231/00, które na gruncie tej sprawy są nierelewantne, gdyż odnoszą się do relacji pomiędzy wspólnotą mieszkaniową a podmiotem, z którym wspólnota zawarła umowę o administrowanie. Powołane przez stronę stanowisko judykatury zawarte w wyrokach WSA w warszawie wydanych w sprawach o sygn. VII SA/Wa 1498/04 oraz VII SA/Wa 752/04 również nie jest przydatne przy rozstrzyganiu tego sporu, gdyż odnosi się do relacji wspólnota mieszkaniowa – zarząd wspólnoty mieszkaniowej, a nie na istotnej w tej sprawie płaszczyźnie zarząd wspólnoty mieszkaniowej – zarządca nieruchomości.
Nieskuteczność działań skarżącego zmierzających do pozyskania środków na wykonanie nakazanych robót, z perspektywy art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz pozostałych przepisów zawartych w art. 156 § 1 k.p.a., nie ma wpływu na wynik tej sprawy, stąd też brak jest podstaw do przeprowadzenie przez Sąd wnioskowanego przez stronę uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż nie jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Decyzja wydana na podstawie art. 66 Pr. bud. nie przesądza, kogo będą obciążały koszty doprowadzenia obiektu do należytego stanu. Organy nie dokonują rozliczeń pomiędzy zarządcą obiektu a jego właścicielem w drodze władczej decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z 23 września 20101 r., II OSK 1413/09; z 15 marca 2005 r., II OSK 637/05).
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.) poprzez wydawanie odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych przez organ administracji. O utrwalonej praktyce rozstrzygania spraw można mówić jeżeli organ przez określony, dłuższy czas konsekwentnie wydał zbieżne rozstrzygnięcia w danej kategorii spraw o takim samym stanie faktycznym i prawnym (B. Kwiatek, Utrwalona praktyka rozstrzygania spraw w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Kw.Pr. Pub. 2017/1/45-58), podczas gdy skarżący powołuje się w skardze na jednostkowy przypadek odmiennie rozstrzygnięty od sprawy kontrolowanej w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Z powołanych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI