VII SA/Wa 2631/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie MWINB utrzymujące w mocy obowiązek przedłożenia dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej, uznając, że zastosowanie uproszczonego postępowania legalizacyjnego było zasadne.
Skarga dotyczyła postanowienia MWINB, które utrzymało w mocy decyzję PINB nakładającą na właścicielkę obowiązek przedłożenia dokumentów do legalizacji samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-garażowego. Skarżący kwestionowali zasadność zastosowania uproszczonego postępowania legalizacyjnego, twierdząc, że budynek mógł być przebudowywany po latach 80-tych. Sąd uznał, że ustalenie daty samowoli budowlanej na lata 1980-1982 było prawidłowe na podstawie zdjęć lotniczych i ekspertyzy technicznej, co uzasadniało wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Skargę oddalono.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę B. O. i W. O. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakładające na M. Ł. obowiązek przedłożenia dokumentów do legalizacji samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-garażowego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności kwestionując zasadność zastosowania uproszczonego postępowania legalizacyjnego (art. 49f Prawa budowlanego). Twierdzili, że budynek mógł być istotnie przebudowywany po latach 80-tych, a zdjęcia lotnicze i ekspertyza techniczna nie były wystarczające do ustalenia daty samowoli budowlanej. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły datę zakończenia budowy na lata 1980-1982 na podstawie zebranych dowodów, w tym zdjęć lotniczych GUGiK i ekspertyzy technicznej. W związku z tym, że od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, zastosowanie uproszczonego postępowania legalizacyjnego było uzasadnione. Sąd podkreślił, że nowe przepisy dotyczące legalizacji uproszczonej (wprowadzone od 19 września 2020 r.) tworzą odrębną procedurę. Oddalając skargę, sąd stwierdził, że organy nie naruszyły przepisów prawa, a ustalenia faktyczne były zgodne z materiałem dowodowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zastosowanie uproszczonego postępowania legalizacyjnego jest zasadne, jeśli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, a ustalenie tej daty nastąpiło na podstawie zebranych dowodów, takich jak zdjęcia lotnicze i ekspertyza techniczna, nawet jeśli skarżący podnoszą hipotetyczne wątpliwości co do późniejszych prac.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustalenie daty samowoli budowlanej na lata 1980-1982 było prawidłowe na podstawie zdjęć lotniczych z 1982 r. i ekspertyzy technicznej, co spełnia warunek 20 lat od zakończenia budowy dla uproszczonej legalizacji. Brak dowodów na późniejsze istotne przebudowy uzasadniał zastosowanie tej procedury.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
Pr. bud. art. 49f
Ustawa - Prawo budowlane
Pr. bud. art. 49g
Ustawa - Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Pr. bud. art. 83 § ust. 2
Ustawa - Prawo budowlane
Pr. bud. art. 61
Ustawa - Prawo budowlane
Pr. bud. art. 67
Ustawa - Prawo budowlane
p.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenie daty samowoli budowlanej na lata 1980-1982 na podstawie zdjęć lotniczych i ekspertyzy technicznej było prawidłowe. Zastosowanie uproszczonego postępowania legalizacyjnego było uzasadnione, ponieważ od zakończenia budowy upłynęło ponad 20 lat. Organy prawidłowo wszczęły postępowanie legalizacyjne i nałożyły obowiązek przedłożenia dokumentów.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie uproszczonego postępowania legalizacyjnego było bezzasadne, ponieważ budynek mógł być istotnie przebudowywany po latach 80-tych. Zdjęcia lotnicze i ekspertyza techniczna nie były wystarczające do ustalenia daty samowoli budowlanej. Organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego (art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) poprzez dowolne ustalenia faktyczne.
Godne uwagi sformułowania
nie jest obowiązkiem organu prowadzenie postępowania dowodowego w celu wykazania tezy przeciwnej, niż wynikająca z zebranych już dowodów tryb szczególny, jakim jest postępowanie uproszczone powinien być stosowany jedynie w sytuacjach jednoznacznych i niebudzących żadnych wątpliwości
Skład orzekający
Artur Kuś
przewodniczący
Grzegorz Rudnicki
sprawozdawca
Michał Podsiadło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania uproszczonego postępowania legalizacyjnego w przypadku \"starych samowoli budowlanych\" na podstawie dowodów pośrednich (zdjęcia lotnicze, ekspertyzy) oraz interpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących legalizacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury legalizacji samowoli budowlanych wprowadzonej nowelizacją Prawa budowlanego z 2020 r. i wymaga spełnienia warunku 20 lat od zakończenia budowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów Prawa budowlanego dotyczących legalizacji samowoli budowlanych, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Legalizacja "starej" samowoli budowlanej: Kiedy wystarczą zdjęcia lotnicze i ekspertyza?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2631/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-03-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kuś /przewodniczący/
Grzegorz Rudnicki /sprawozdawca/
Michał Podsiadło
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Sygn. powiązane
II OSK 1632/23 - Wyrok NSA z 2025-12-04
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Asesor WSA Michał Podsiadło, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 marca 2023 r. sprawy ze skargi B. O. i W. O. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 listopada 2022 r., nr 1765/22 w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów oddala skargę
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Zaskarżonym postanowieniem z 2 listopada 2022 r., nr 1765/22, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud."), po rozpoznaniu zażalenia B. O. i W. O. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy (dalej: "PINB") z 11 sierpnia 2022r., nr IVOT/237/2022, - utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że do PINB wpłynęło 25 września 2020 r., pismo, w którym zwrócono się o kontrolę budynku gospodarczego, znajdującego się przy ul. [...]. Przedstawiciele organu powiatowego przeprowadzili 30 października 2020 r., czynności kontrolne, w trakcie których ustalono, że na terenie ww. nieruchomości znajduje się parterowy, murowany budynek gospodarczo-garażowy. Wymiary zewnętrzne obiektu wynoszą 8,00m x 18,93m, wysokość max. 4,4m. Zgodnie z oświadczeniem obecnej w trakcie kontroli właścicielki M. Ł., ww. obiekt wybudowano w części w 1940r. i rozbudowano do stanu jak obecnie do 1975r. Obiekt w średnim stanie technicznym, ściana przy granicy wskazuje zawilgocenie i zagrzybienie. Brak dokumentów formalnoprawnych legalności wybudowanego obiektu. Okazano kopie planów technologicznych, części zakładu wypieków wafli do lodów z 1956 r. i 1970 r.
Zawiadomieniem z 8 kwietnia 2022 r., poinformowano o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wybudowanego budynku garażowo-gospodarczego. M. Ł. złożyła 19 kwietnia 2022 r., do PINB wniosek, o przeprowadzenie legalizacji ww. obiektu w trybie uproszczonym.
PINB postanowieniem z 11 sierpnia 2022 r., nr IVOT/237/2022, nałożył na M. Ł. obowiązek przedłożenia w terminie 120 dni oznaczonych dokumentów, dotyczących samowolnie wybudowanego budynku garażowo-gospodarczego na terenie działki ewid. nr [...] obręb [...] przy ul. [...]. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyli B. O. i W. O., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika.
MWINB wyjaśnił, że organ powiatowy zasadnie zakwalifikował ww. obiekt budowlany, jako samowolę budowlaną. Podał, że czynności kontrolne przeprowadzone 30 października 2020 r. potwierdziły usytuowanie na działce parterowego, murowanego budynku gospodarczo - garażowego o wymiarach 8,00m x 18,93m i wysokość max. 4,4m. Pismem z 15 kwietnia 2022 r.
W przekazanej dokumentacji archiwalnej znajduje się wyłącznie plan urządzenia w ww. budynku pracowni cukierniczej (plany takie załączone zostały również do protokołu kontroli nr IVOT/913/2020 z 30 października 2020r.), a ponadto decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z 2 marca 2012 r., nr 140/2012, zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenie na budowę instalacji gazowej z punktem redukcyjno - pomiarowym dla budynku mieszkalnego znajdującego się na opisywanej działce ewid. nr [...] obręb [...] wraz z pismem Wydziału Powiatowego Warszawskiego Referat Budowlany z 4 grudnia 1948r., udzielającym pozwolenia na jego przebudowę (a więc dot. obiektu nieobjętego prowadzonym postępowaniem administracyjnym). W ocenie MWINB, brak jest dokumentacji potwierdzającej legalność istniejącego obecnie na przedmiotowej działce budynku garażowo-gospodarczego.
Na mocy nowelizacji przepisów Prawa budowlanego, które weszły w życie z dniem 19 września 2020 r., organ nadzoru budowlanego I instancji może przeprowadzić uproszczone postępowanie legalizacyjne, w stosunku do "starych samowoli budowlanych", o którym mowa w art. 49f - 49i Pr. bud. Organ odwoławczy przytoczył art. 49f Pr. bud. i stwierdził (po przenalizowaniu zdjęć lotniczych pochodzących z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, przekazanych przy piśmie PINB dla m.st. Warszawy z 7 października 2022r.), że sporny obiekt w obecnym kształcie widnieje na zdjęciu lotniczym pochodzącym z 1982 r., zaś późniejsze zdjęcia nie wskazują na dokonywanie zmian w jego bryle, bądź usytuowaniu wymagających uzyskania pozwolenia na budowę. Na przedmiotową okoliczność wskazano również w załączonej do wniosku o legalizację ekspertyzie technicznej, sporządzonej 12 kwietnia 2022r. przez mgr inż. M. P., gdzie stwierdzono, że: "Istniejący budynek garażowo - gospodarczy znajdujący się przy ul. [...] powstał w latach 1980-1982" (...) "Zakończenie budowy wg oświadczenia Inwestora miało miejsce w 1982r., tj. ponad 20 lat temu. Autor niniejszego opracowania wg oceny technicznej użytych materiałów budowlanych oraz architektury obiektu potwierdza, że budynek wybudowany został ponad 20 lat temu" (pkt 3 oceny).
Powyższe potwierdza, że budowa ww. budynku gospodarczo-garażowego zakończona została w 1982 r., a więc przed 20 laty, co wypełnia warunek dla prowadzenia opisywanej wyżej procedury uproszczonej. Wniosek M. Ł. z 15 kwietnia 2022 r., został złożony zgodnie z wymogami powyższych przepisów prawa. Odnosząc się do twierdzeń skarżących, kwestionujących moment zakończenia budowy ww. obiektu, organ podniósł, że bez znaczenia dla wskazywanej daty jawi się wykonywanie w nim późniejszych ewentualnych prac konserwacyjnych oraz naprawczych (wymienionych zarówno w piśmie M. Ł. z 25 września 2020 r., jak i zażaleniu), albowiem prace te mają na celu wyłącznie utrzymywanie obiektu w należytym stanie, do czego zobowiązuje właściciela dyspozycja art. 61 Pr. bud.
PINB prawidłowo nałożył na właścicielkę działki ewid. nr [...] obręb [...] przy ul. [...] obowiązek przedłożenia odpowiednich dokumentów. Sentencja postanowienia IVOT/237/2022 odpowiada dyspozycji art. 49g Pr. bud. Ustawodawca określił, że termin na dokonanie tej czynności powinien wynosić minimum 60 dni. W trakcie legalizacyjnego postępowania uproszczonego organ nadzoru budowlanego ma obowiązek sprawdzić: 1) kompletność dokumentów legalizacyjnych, zaś w przypadku stwierdzenia niekompletności organ wyda postanowienie o obowiązku usunięcia niekompletności w wyznaczonym terminie; 2) czy z ekspertyzy technicznej wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. W przypadku spełnienia łącznie wymaganych warunków organ nadzoru budowlanego wyda decyzję o legalizacji, która stanowić będzie podstawę użytkowania obiektu budowlanego. W przypadkach, gdy obiekt nie zapewnia bezpieczeństwa, organ nadzoru budowlanego wyda decyzję o nakazie rozbiórki.
Zdaniem MWINB, zaskarżone postanowienie w żaden sposób nie narusza przepisów prawa, na podstawie których zostało wydane, zaś organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego rozpatrzył przedmiotową sprawę w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy i uzasadnił swoje stanowisko w treści wydanego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zażalenia wyjaśnił, że objęte niniejszą kontrolą instancyjną postępowanie prowadzone jest w przedmiocie legalności omawianego budynku gospodarczo-garażowego (zawiadomienie z 8 kwietnia 2022 r.), nie zaś w zakresie związanym z utrzymaniem obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym (czego dot. regulacja zawarta w art. 67 Pr. bud.).
Z tym postanowieniem nie zgodzili się B. O. i W. O., wnosząc pismem ich pełnomocnika, datowanym na 15 listopada 2022 r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Ww. rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie:
"a) przepisów postępowania administracyjnego o istotnym wpływie na wynik postępowania tj. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnych ustaleń bez oparcia ich w materiale dowodowym co skutkowało bezpodstawnym stwierdzeniem, że przedmiotowy budynek powstał na początku lat 80-tych, a w późniejszym okresie nie podlegał żadnym pracom poza konserwacją i drobnymi naprawami,
b) przepisów prawa materialnego tj. art. 49f ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane poprzez bezpodstawne przyjęcie, że na gruncie niniejszej sprawy zasadne jest zastosowania przepisów o uproszczonym postępowaniu dot. legalizacji samowoli budowlanej w postaci budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce przy ul. [...]".
Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi opisali przebieg postępowania. Podnieśli, że nie kwestionują ustalenia organu, że przedmiotowy budynek stanowi samowolę budowlaną, ale organy bezzasadnie przyjęły możliwość zastosowania art. 49f Pr. bud., w sytuacji, gdy brak jest podstaw do zastosowania przepisów o uproszczonym postępowaniu legalizacji samowoli budowlanej w postaci budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce przy ul. [...].
Za bezsporny uznali fakt, że inwestor nie posiada dokumentów formalno-prawnych, dot. przedmiotowej inwestycji. Organ uzasadniając zastosowanie art. 49f Pr. bud., wskazał, że po przenalizowaniu zdjęć lotniczych pochodzących z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii (przekazanych przy piśmie PINB dla m.st. Warszawy z 7 października 2022r.), doszedł do wniosku, że sporny obiekt w obecnym kształcie widnieje na zdjęciu lotniczym pochodzącym z 1982 r. Organ powołał się również na załączoną do wniosku o legalizację ekspertyzę techniczną, sporządzoną 12 kwietnia 2022 r., przez mgr inż. M. P.
Nie jest wykluczone, że przedmiotowy budynek powstał we wskazanych przez organ latach. Jednakże organ nie zbadał i nie ustalił w sposób jednoznaczny, czy przedmiotowy budynek został w kolejnych latach istotnie przebudowywany. Według wiedzy skarżących takie prace polegające na m.in. wykonaniu elewacji, wymianie i przebudowie bram garażowych, zmianie dachu miały miejsce. Prace takie nie mogą zostać uznane za drobne prace naprawcze i konserwacyjne. O ile zdjęcia lotnicze mogą pomóc w ustaleniu, czy budynek uległ istotnej przebudowie (patrząc na rzut tego budynku), to jednak nie mogą pomóc w ustaleniach, czy budynek ten nie uległ istotnym zmianom, np. wewnątrz. Jednocześnie ekspertyza sporządzona przez mgr inż. M.P. stanowi dokument prywatny złożony przez jedną ze stron postępowania, a tym samym organ powinien z ostrożnością podchodzić do ustaleń w nim zawartych i poddać je weryfikacji.
W rezultacie oparcie się na ww. dwóch dowodach (ekspertyza mgr inż. M.P. oraz zdjęcia lotnicze) nie jest wystarczające do ustalenia, że budynek nie przechodził żadnych zmian poza drobnymi pracami naprawczymi i konserwacją, a tym samym, że istniały podstawy do zastosowania art. 49f Pr. bud. Niewątpliwie tryb szczególny, jakim jest postępowanie uproszczone powinien być stosowany jedynie w sytuacjach jednoznacznych i niebudzących żadnych wątpliwości.
Zdaniem skarżących, organ zupełnie pominął ich twierdzenia w zakresie uznania, że na gruncie niniejszej sprawy nie powinna znaleźć zastosowania procedura uproszczona legalizacji budynku, ale instytucja przewidziana w art. 67 ust. 1 Pr. bud., zgodnie z którym jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Skarżący zwrócili uwagę, że sam organ w zaskarżonym postanowieniu wskazuje na istniejące wątpliwości co do stanu technicznego budynku. W ich ocenie, niewątpliwie budynek nie zapewnia bezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzi i nie pozwala na jego bezpieczne użytkowanie.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, jednocześnie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżone postanowienie było prawidłowe, a skarga nie była zasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, że organ odwoławczy prawidłowo odczytał charakter postepowania wywołanego zażaleniem i poprawnie rozpoznał sprawę w jej całokształcie (art. 15 k.p.a.), nie uchybiając zasadzie dwuinstancyjności postepowania administracyjnego. Istotą sprawy zawisłej przed tut. Sądem było to, czy MWINB utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. należycie rozpatrzył możliwość i przesłanki zastosowania w niniejszej sprawie uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
Nie jest spornym w sprawie, że budynek garażowo gospodarczy, znajdujący się przy ul. [...] powstał w wyniku samowoli budowlanej. W ocenie tut. Sądu zasadnie i w sposób zgodny z art. 70 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. uznał organ I instancji (a za nim organ odwoławczy), że na podstawie zebranych dowodów można ustalić przypuszczalną datę samowoli budowlanej - lata 1980 – 1982. Takie ustalenie jest zgodne zarówno z przywołanymi w decyzji drugoinstancyjnej zdjęciami lotniczymi Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, przekazanych przy piśmie PINB z 7 października 2022 r. wskazującymi, że obiekt w obecnym kształcie widnieje na zdjęciu lotniczym z 1982 r., a późniejsze zdjęcia nie obrazują jakichkolwiek zmian w jego bryle, jak i ustaleniami w ekspertyzie technicznej z 12 kwietnia 2022 r. M.P.. Data samowoli budowlanej wynikała również z oświadczenia inwestora.
Ani organ I, ani organ II instancji nie miały więc podstaw do innego ustalenia ww. daty samowoli budowlanej. W aktach sprawy nie znajduje się żaden dowód na okoliczności przeciwne, stąd też dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocena daty samowoli budowlanej nie może być poczytana za dowolną.
Jak słusznie stwierdził MWINB w zaskarżonej decyzji, w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne, jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat (art. 49f ust. 1 pkt 1 Pr. bud.). Przepis ten wprowadzony został ustawą z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471) z mocą obowiązującą od 19 września 2020 r. Tym samym, z tą datą organa nadzoru budowlanego uzyskały możliwość prowadzenia tzw. legalizacji uproszczonej.
Warto wspomnieć – na co trafnie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach – że intertemporalny art. 25 ww. ustawy z 13 lutego 2020 r. ("do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym") nie odnosi się do uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Rolą art. 49f p.b. i nast. nie było zmodyfikowanie reguł, wedle których prowadzone są procedury legalizacyjne "zwykłe". Przepisem tym dodano postępowanie nowe, wszczynane w odrębnym i szczególnym trybie - które, jeżeli zostanie zainicjowane i są ku niemu przesłanki - tworzy nową konkurencyjną sprawę administracyjną (por. wyrok tego Sądu z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 404/22 oraz wyrok WSA w Poznaniu z 13 października 2021 r. sygn. akt II SA/Po 418/21 – CBOSA).
Skoro więc M. Ł. złożyła 19 kwietnia 2022 r. do PINB wniosek o przeprowadzenie legalizacji obiektu w trybie uproszczonym, to ustalenie daty samowoli budowlanej na lata 1980 – 1982 ub. w. w pełni upoważniało (wobec ziszczenia ustawowych przesłanek) organ I instancji do wszczęcia takiego postępowania w trybie art. 49f ust. 1 Pr. bud. i nałożenia na wnioskodawczynię obowiązków, o których mowa w art. 49g ust. 2 Pr. bud. Jak ponadto wynika z art. 49f ust. 2 Pr. bud., w przypadku obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie, uproszczone postępowanie legalizacyjne prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego.
Zgodnie z art. 49i ust. 1 pkt 1 Pr. bud. w przypadku, gdy dokumenty legalizacyjne są kompletne, a z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3 Pr. bud., wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania – wówczas organ nadzoru budowlanego, w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym, wydaje decyzję o legalizacji. Tym samym, organ nie ma w takiej sprawie luzu decyzyjnego; ustawa nakazuje mu wydanie pozytywnej decyzji w przypadku spełnienia ww. warunków.
W sprawie niniejszej M. Ł. została zobowiązana przez PINB w trybie art. 49g ust. 1 i 2 Pr. bud. postanowieniem z 11 sierpnia 2022 r., nr IVOT/237/2022, do przedłożenia w terminie 120 dni od dnia jego doręczenia dokumentów, dotyczących samowolnie wybudowanego budynku garażowo-gospodarczego na terenie działki ewid. nr [...] obręb [...] przy ul. [...]. Określone w ww. postanowieniu dokumenty (oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego, ekspertyza techniczna, czy stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z dotychczasowym lub zamierzonym (w czasie budowy) sposobem użytkowania) odpowiadają hipotezie art. 49g ust. 2 pkt 1 – 3 Pr. bud.).
Tym samym słusznie ocenił MWINB, że organ I instancji zarówno poprawnie rozpoczął procedurę legalizacyjną uproszczoną, jak i nałożył zasadnie wynikający z prawa obowiązek dostarczenia dokumentów legalizacyjnych na M. Ł..
Zarzuty pełnomocnika skarżących nie są wobec tego trafne. Organ nie naruszył "art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnych ustaleń bez oparcia ich w materiale dowodowym co skutkowało bezpodstawnym stwierdzeniem, że przedmiotowy budynek powstał na początku lat 80-tych, a w późniejszym okresie nie podlegał żadnym pracom poza konserwacją i drobnymi naprawami". Jak już była o tym mowa, ustalenia organów w pełni wynikają z zebranych w sprawie dowodów i ich oceny, która w żadnej mierze nie była dowolna, ale również z tego, że na okoliczności przeciwne brak jest jakichkolwiek dowodów. Nie jest obowiązkiem organu prowadzenie postępowania dowodowego w celu wykazania tezy przeciwnej, niż wynikająca z zebranych już dowodów. Pełnomocnik skarżących nie wykazał zaś w postępowaniu administracyjnym (ani sądowym) w żaden sposób – za wyjątkiem zgłaszania własnych, hipotetycznych wątpliwości - że samowola budowlana dokonana została w czasie późniejszym, niż ustalony przez organa na podstawie konkretnych dowodów.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji – wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżących - zawiera jasne i klarowne uzasadnienie faktyczne i niezawierające błędów uzasadnienie prawne. Prawidłowe rozstrzygnięcie nie narusza też prawa (art. 6 k.p.a.) i nie naraża na utratę zaufania do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.)
Organ – z przyczyn wyżej omówionych - nie naruszył więc art. 49f Pr. bud. przez "bezpodstawne przyjęcie, że na gruncie niniejszej sprawy zasadne jest zastosowania przepisów o uproszczonym postępowaniu dot. legalizacji samowoli budowlanej w postaci budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce przy ul. [...]".
Z powyższych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Sprawa rozpoznana została w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI