VII SA/Wa 2631/21

VII SA/Wa 2631/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek
Elżbieta Granatowska
Joanna Gierak-Podsiadły /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2468/22 - Wyrok NSA z 2025-05-22
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 51
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 156par 1 pkt 3 i 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Asesor WSA Elżbieta Granatowska, Sędzia WSA Andrzej Siwek, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2022 r. sprawy ze skarg Z. B. i A. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2021 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargi
Uzasadnienie
Przedmiotem odrębnych skarg A. B. i Z. B. ("skarżący") jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("GINB") znak: (...) z 30 września 2021 r. wydana w trybie nadzorczym, stwierdzenia nieważności decyzji, w następującym stanie sprawy:
Prezydent Miasta (...) ("Prezydent") decyzją nr (...) z (...) października 2012 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił (...) komandytowo-akcyjnej w (...) pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz ze zmianą sposobu użytkowania poddasza na mieszkania, remont elewacji frontowej i tylnej, rozbudowę wewnętrznych instalacji: wod.-kan., wentylacji mechanicznej, c.o., elektrycznej, na działce nr ewid. (...), obręb (...)(...), przy ul. (...).
Pismem z 27 stycznia 2021 r. skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta; wskazał, że orzeczenie to jest dotknięte wadą nieważności uregulowaną w art. 156 § 1 pkt 3 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., "k.p.a."), z uwagi na to, że w dacie jego wydania w obrocie prawnym pozostawała decyzja Prezydenta o pozwoleniu na budowę nr (...) z 24 września 2007 r. wydana dla tego samego podmiotu i dotycząca tego samego przedmiotu inwestycji w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym; orzeczenie o wygaśnięciu tego ostatniego orzeczenia choć nastąpiło decyzją ww. organu znak (...) z (...) października 2012 r., to nie miało wówczas waloru ostateczności.
Decyzją znak: (...)z (...) czerwca 2021 r. Wojewoda (...) (‘Wojewoda"), po rozpatrzeniu sprawy z ww. wniosku skarżącego, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta (...) nr (...) z (...) października 2012 r. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że już orzekał w sprawie nieważności ww. decyzji Prezydenta z wniosku skarżącego; decyzją znak: (...) z (...) grudnia 2018 r. odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji, a GINB decyzją znak: (...) z (...) maja 2019 r. utrzymał w mocy tę decyzję; następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 września 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1763/19 oddalił skargę Z. B. wniesioną na to ostatnie orzeczenie; obecnie sprawa została przesłana do Naczelnego Sądu Administracyjnego ze skargą kasacyjną. I dalej, Wojewoda podał, że z uwagi na to, że skarżący na obecnym etapie wskazał nowe przesłanki, które do tej pory nie były przedmiotem badania przez organy administracji publicznej ani przez WSA w Warszawie, wymagane jest zbadanie wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta z 9 października 2012 r., ale wyłącznie w zakresie nowych przesłanek wskazanych w tym wniosku. Następnie Wojewoda przedstawił argumentację wskazującą na to, że (także) z przyczyn obecnie podnoszonych, nie ma podstaw do eliminacji z obrotu prawnego badanej decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od tej decyzji Wojewody, GINB decyzją znak: (...) z (...) września 2021 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz umorzył postępowanie organu I instancji.
Przedstawiając swoje stanowisko GINB wskazał, że ww. decyzja Prezydenta z (...) października 2012 r. była już kontrolowana w postępowaniu w trybie nadzorczym; w sprawie tej zapadł 2 września 2020 r. wyrok o sygn. akt VII SA/Wa 1763/19, którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. B., a sprawa jest w NSA na skutek skargi kasacyjnej skarżącego wniesionego od tego wyroku.
W konsekwencji GINB zaznaczył, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja GINB z (...) maja 2019 r., znak: (...), utrzymująca w mocy decyzję Wojewody (...) z (...) grudnia 2018 r., znak: (...), odmawiającą stwierdzenia nieważności, na wniosek Z. B., decyzji Prezydenta Miasta (...) z (...) października 2012 r., nr (...).
Zauważył, że stosownie do treści art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei w myśl art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przeprowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest możliwe tylko w przypadku, gdy wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest dopuszczalne z przyczyn przedmiotowych i podmiotowych. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego jest refleksem bezprzedmiotowości sprawy administracyjnej, która miała być rozstrzygnięta w danym postępowaniu (W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 134). Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia m.in. w sytuacji, gdy organ administracji stwierdził oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Wskazany brak podstaw prawnych i faktycznych rozstrzygnięcia ma miejsce w szczególności, gdy postępowanie dotyczy sprawy poprzednio już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
W orzecznictwie podkreśla się, że ponowne wszczęcie postępowania nadzorczego i wydanie nowej decyzji nadzorczej, niezależnie od kierunku rozstrzygnięcia, obarczone jest wadą nieważności, określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 290/20; wyrok NSA z 9 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 931/09; wyrok NSA z 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 577/08). Stosownie bowiem do treści art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, przy czym zastosowanie tej konstrukcji prawnej możliwe jest tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. O tożsamości spraw można mówić, jeżeli zachodzi ich tożsamość podmiotowa i przedmiotowa, co oznacza, że sprawy między tymi samymi stronami oparte są na tym samym stanie faktycznym i prawnym (zob. wyrok NSA z 10 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 637/18).
I dalej GINB stwierdził, że w niniejszej sprawie zachodzi tożsamość przedmiotowa, gdyż przedmiotem zarówno w postępowaniu zakończonym merytoryczną decyzją GINB z (...) maja 2019 r., znak: (...), jak i w niniejszym postępowaniu w trybie stwierdzenia nieważności jest ta sama decyzja, tj. decyzja Prezydenta z (...) października 2012 r., nr (...). Analizując natomiast tożsamość podmiotową zauważył, że zarówno w niniejszej sprawie, jak również w sprawie zakończonej decyzją GINB z (...) maja 2019 r., znak: (...), inicjatorem postępowania jest Z. B..
Dodał, powołując się na wyrok NSA z 18 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2948/16, że ilekroć właściwy organ administracji, będący organem nadzoru, ustali, że oceniana decyzja jest dotknięta przynajmniej jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a., to zobowiązany jest stwierdzić jej nieważność, niezależnie od tego, czy postępowanie zostało wszczęte z urzędu, czy na wniosek strony. "Co więcej wniosek o stwierdzenie nieważności zobowiązuje organ nadzoru do przeprowadzenia postępowania na podstawie art. 156 i nast. k.p.a. w pełnym zakresie oceny zaistnienia wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a., niezależnie od zarzutów zgłoszonych we wniosku. Przedmiotem oceny organu nadzoru nie jest bowiem zasadność zarzutów wnioskodawcy, lecz legalność decyzji w całokształcie okoliczności określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Jeżeli więc organ nadzoru orzeknie ostatecznie o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji, to oznacza, że sprawa oceny legalności tej decyzji w trybie art. 156 i nast. k.p.a. staje się sprawą ostatecznie rozstrzygniętą, niezależnie od zgłoszonych zarzutów wobec ocenianej decyzji, ponieważ organ nadzoru nie jest związany zarzutami zgłaszanymi we wniosku. Przedmiotem ponownych wniosków jest bowiem ta sama decyzja i stronami wnioskowanego postępowania miałyby być te same strony, które były stronami uprzednio już zakończonego postępowania nadzorczego."
Odnosząc się do orzeczenia Wojewody wydanego w niniejszej sprawie, GINB podniósł zaś, że argumentacja wniosku o stwierdzenie nieważności nie dawała podstawy do ponownej merytorycznej oceny w postępowaniu nadzorczym decyzji Prezydenta z (...) października 2012 r., nr (...). Podał przy tym, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając decyzję (...) maja 2019 r., znak: (...), ocenił już, że ww. decyzja Prezydenta z (...) października 2012 r., nr (...), nie jest obarczona wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., a także z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. (str. 12-13 uzasadnienia decyzji GINB). Tym samym powyższa kwestia została ostatecznie przesądzona i nie mogła stanowić przedmiotu ponownej oceny.
Podsumowując GINB wskazał, że stwierdzona tożsamość niniejszej sprawy ze sprawą, w której wydano decyzję GINB z (...) maja 2019 r., znak: (...), obliguje organ do uchylenia decyzji organu wojewódzkiego i umorzenia niniejszego postępowania nadzwyczajnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., jako wszczętego i prowadzonego względem decyzji, co do której prowadzone było już postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności. GINB podkreślił, że ostateczne zakończenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzją merytoryczną (tj. ww. decyzją GINB z (...) maja 2019 r., znak: (...)), jest obiektywną przesłanką bezwzględnie uniemożliwiającą prowadzenie kolejnego postępowania w tym samym przedmiocie. Organy administracji publicznej w żadnym wypadku nie są uprawnione do ponownego rozpatrywania spraw załatwionych już ostatecznymi decyzjami administracyjnymi. Podał również, że z uwagi na formalny charakter podjętego rozstrzygnięcia, merytoryczne zarzuty odwołania dotyczące prawidłowości decyzji Prezydenta z (...) października 2012 r., nr (...), nie mogły zostać poddane ocenie.
Skargę do tut. Sądu na ww. decyzję GINB z (...) września 2021 r. wniósł skarżący – Z. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jej uchylenie i zasadzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i umorzenie postępowania organu I instancji, podczas gdy skarżący oraz A. B. nie byli stronami postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji przez Prezydenta 3 października 2012 r. i 9 października 2012 r., a skarżący w niniejszej sprawie słusznie dopatruje się zaktualizowania przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 pkt 3 i pkt 5 k.p.a. Skarżący zarzucił również wydanie skarżonej decyzji z naruszeniem art. 105 k.p.a. "poprzez uznanie, iż skarżący w niniejszej sprawie był stroną postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) maja 2019 r. (znak: (...)) tak, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania administracyjnego".
W uzasadnieniu tej skargi skarżący podał, że A. B. (współwłaścicielka działki) nie była stroną postępowania zakończonego decyzją GINB z (...) maja 2019 r., znak: (...).
Odrębną skargę na ww. decyzję GINB z (...) września 2021 r., wniosła skarżąca – A. B.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
-art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżąca nie dysponuje tytułem prawnym do dysponowania nieruchomością do celów budowlanych;
-art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej Wojewody (...) z (...) czerwca 2021 r. (znak: (...)) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej - w całości i umorzenie postępowania organu I instancji z powołaniem się przez organ odwoławczy na tożsamość niniejszej sprawy administracyjnej ze sprawą administracyjną zakończoną wydaniem decyzji administracyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z (...) maja 2019 r. (znak: (...)) podczas, gdy skarżąca nie była stroną postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji administracyjnych Prezydenta z (...) października 2012 r. i z (...) października 2012 r., a skarżący w niniejszej sprawie słusznie dopatruje się zaktualizowania przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 pkt 3, pkt 5 k.p.a.;
-art. 6 k.p.a. poprzez brak zachowania zgodności z przepisami prawa, w szczególności traktowanie złożonych wniosków w sposób nieprawidłowy oraz brak odpowiedzi na pisemne zapytania w toku prowadzenia przez organ postępowania administracyjnego;
-art. 10 k.p.a. poprzez brak możliwości czynnego udziału jako strony postępowania;
-art. 32 ust. 4 przez niewłaściwe niezastosowanie i art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333) przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że prawo użytkowania wieczystego do gruntu nabyte w drodze sukcesji uniwersalnej nie stanowi tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością do celów budowlanych;
-art. 105 k.p.a. "poprzez uznanie, iż skarżący w niniejszej sprawie był stroną postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z (...) maja 2019 r. (znak: (...)) tak, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania administracyjnego".
Podnosząc powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych.
W odpowiedziach na skargi GINB wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Postanowieniami z (...) marca 2022 r. tut. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawę ze skargi A. B. (sygn. akt VII SA/Wa 72/22) i sprawę ze skargi Z. B. (sygn. akt VII SA/Wa 2631/21), jednocześnie postanowił o prowadzeniu połączonych spraw pod wspólną sygn. akt VII SA/Wa 2631/21.
W piśmie z 13 marca 2022 r., skarżąca podtrzymując skargę zawarła dodatkowe wyjaśnienia, dotyczące jej pominięcia w postępowaniu zakończonym decyzją GINB z (...) maja 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargi nie zasługują na uwzględnienie; zaskarżona decyzja GINB jest prawidłowa.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja GINB znak: (...) z (...) września 2021 r., uchylająca decyzję Wojewody z (...) czerwca 2021 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji i umarzająca postępowanie organu I instancji. Decyzja ta zakończyła we wskazany sposób postępowanie wywołane żądaniem skarżącego zawartym w piśmie z 27 stycznia 2021 r. uznając, że merytoryczne rozpatrzenie zawartego w tym podaniu żądania prowadzi do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Stanowisko to, w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy Sąd uznaje za prawidłowe; jednocześnie Sąd stwierdza, że żadna ze skarg nie okazała się zasadna, czy inaczej: nie zawiera zarzutów uzasadniających co najmniej uchylenie ww. decyzji GINB z (...) września 2021 r.
I tak, rozwijając tę ocenę Sąd zauważa, że orzekając w postępowaniu z wniosku skarżącego z 27 stycznia 2021 r., dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta (...) nr (...) z (...) października 2012 r., organy nie mogły pominąć, że wskazana decyzja Prezydenta była już przedmiotem weryfikacji we wskazanym trybie nadzorczym. Wojewoda decyzją znak: (...) z (...) grudnia 2018 r. odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji, a GINB decyzją znak: (...) z (...) maja 2019 r. utrzymał w mocy to orzeczenie; następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 września 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1763/19 oddalił skargę Z. B. wniesioną na ten ostatni akt, a dalej sprawa została przekazana do Naczelnego Sądu Administracyjnego ze skargą kasacyjną od ww. wyroku Sądu I instancji.
Powyższe zostało dostrzeżone przez organy orzekające obu instancji, niemniej jednak dopiero organ odwoławczy wyciągnął z tych okoliczności prawidłowe wnioski. Słusznie bowiem organ ten zwrócił uwagę w istocie na to, że ponowne wszczęcie postępowania nadzorczego i wydanie nowej decyzji nadzorczej, obarczone jest wadą nieważności; decyzja organu administracji publicznej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tego organu, a nie stanowiąca o eliminacji tej pierwszej z obrotu prawnego na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a. jest bowiem dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco). Ewentualne ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy tożsamej (podmiotowo i przedmiotowo) z załatwioną wcześniej decyzją ostateczną, możliwe jest bowiem wyłącznie po wyeliminowaniu tej pierwszej w ustalonym przez prawo trybie.
Prawidłowo przy tym GINB zauważył, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji zobowiązuje organ do przeprowadzenia postępowania nadzorczego w pełnym zakresie oceny zaistnienia wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a., niezależnie od zarzutów zgłoszonych we wniosku oraz, że przedmiotem tej oceny nie jest zasadność zarzutów wnioskodawcy, lecz legalność decyzji w całokształcie okoliczności określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Jeżeli więc organ orzeknie ostatecznie o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji, to oznacza, że sprawa oceny legalności tej decyzji w trybie art. 156 k.p.a., staje się sprawą ostatecznie rozstrzygniętą, niezależnie od zgłoszonych zarzutów wobec ocenianej decyzji.
W efekcie tych uwag GINB prawidłowo wywiódł o tożsamości przedmiotowej obu ww. spraw (z wniosku skarżącego z 27 stycznia 2021 r. i zakończonej ww. decyzją GINB z (...) maja 2019 r.). Tym bardziej jeśli dodatkowo zważy się w tej kwestii także na to, że w omawianym trybie nadzorczym ważny jest stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania badanej decyzji, a ten nie mógł ulec zmianie po wydaniu ostatecznej decyzji GINB z (...) maja 2019 r., nadto – w decyzji tej GINB odniósł się do wystąpienia wszystkich przesłanek nieważności, także tych obecnie ważnych dla skarżącego - uregulowanych w art. 156 § 1 pkt 3 i 5 k.p.a. Jeśli natomiast rozważając te przesłanki nieważności, pominął (na co zdaje się wskazują skarżący) okoliczność związaną z wydaniem przez Prezydenta decyzji o pozwoleniu na budowę nr (...) z 24 września 2007 r., jak i orzeczenia o wygaśnięciu tego pozwolenia decyzją ww. organu znak (...) z (...) października 2012 r. (nieostateczną w dacie wydania kwestionowanej w tym postępowaniu decyzji z (...) października 2021 r.), to należało to podnieść w odpowiednim do tego trybie - umożliwiającym weryfikację wydanej już w trybie nadzorczym w stosunku do decyzji z (...) października 2012 r., ostatecznej decyzji GINB z (...) maja 2019 r.
Ocena istotnego obecnie dla skarżących zagadnienia i jego wpływu na legalność decyzji Prezydenta z 9 października 2012 r., nie mogła bowiem się odbyć z pominięciem pozostawania w obrocie prawnym decyzji GINB znak: (...) z (...) maja 2019 r. Wskazaną decyzją GINB z 28 maja 2019 r. została już bowiem rozstrzygnięta ostatecznie sprawa w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta z (...) października 2012 r.; tym samym wydanie "kolejnej" decyzji merytorycznej w tym przedmiocie następuje w warunkach jej wadliwości, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (por. Wyrok NSA z 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 577/08). W obowiązującym porządku prawnym (w którym to rządzi zasada określona w art. 16 k.p.a.), nie jest bowiem dopuszczalne kilkukrotne weryfikowanie tej samej decyzji w trybie nadzorczym – stwierdzenia nieważności; rozstrzygnięcie sprawy w tym przedmiocie ostateczną decyzją funkcjonującą "nadal" w obrocie prawnym, stanowi dla kolejnego wniosku w tej materii przeszkodę przedmiotową i musi skutkować albo odmową wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., albo (po jego wszczęciu) umorzeniem postępowania administracyjnego.
Z tych powodów organ orzekający w sprawie nie mógł merytorycznie odnieść się do wniosku skarżącego z 27 stycznia 2021 r., i winien był w I instancji zareagować formalnie, w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. Wojewoda orzekł jednak wadliwie, bo po raz "drugi" o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta nr (...) z (...) października 2012 r., "jedynie" w uzasadnieniu tej decyzji ograniczając się do okoliczności dotychczas w tym postępowaniu nadzorczym nie badanych, co jednak w żaden sposób nie "usprawiedliwia" wydania tego orzeczenia. Sąd dostrzega bowiem, że żaden przepis prawa regulujący tryb nadzorczy nie umożliwia takiego procedowania, zaś przyczyny wskazane powyżej (znajdujące swoje oparcie w zasadach ogólnych k.p.a.) sprzeciwiały się wydaniu takiej decyzji. Stąd też GINB prawidłowo orzekł na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 tej ustawy, uchylając decyzję Wojewody i umarzając postępowanie organu I instancji zainicjowane "kolejnym" wystąpieniem skarżącego "o to samo".
Postępując w ten sposób GINB nie naruszył (wbrew stanowisku skarżących) ani ww. art. 138 k.p.a., ani art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., czy też art. 6, art. 10 i art. 105 tej ustawy. Prawidłowo orzekając w sprawie skoncentrował się na okolicznościach istotnych w tym postępowaniu, a związanych z pozostającą w obrocie prawnym decyzją ostateczną rozstrzygającą już o legalności w trybie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta. Słusznie uznał, że jest to okoliczność kluczowa, a także – że zamyka ona możliwość (ponownej) merytorycznej oceny w kontekście przesłanej nieważności ww. decyzji Prezydenta.
Wobec treści skargi Sąd dodatkowo zaznacza, że zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. organ administracji po uchyleniu decyzji I instancji umarza postępowanie administracyjne będące w toku wobec jego bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. (na zasadzie art. 140 tej ustawy). Zgodnie z tym ostatnim, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przyczyny bezprzedmiotowości mogą mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Do bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego z przyczyn przedmiotowych należy niewątpliwie zaliczyć fakt istnienia w obiegu prawnym ostatecznej decyzji wydanej w tożsamej sprawie. GINB orzekając w niniejszej sprawie prawidłowo przyjął, że pomiędzy niniejszą sprawą a zakończoną ww. decyzją GINB z (...) maja 2019 r. zachodzi nie tylko tożsamość przedmiotowa, ale także tożsamość podmiotowa, skoro strony postępowania nie uległy zmianie, co więcej – oba te postępowania wywołało podanie skarżącego. Dlatego też właściwie wywiódł o konieczności zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. Przy czym Sąd dostrzega, że wyłącznie w niniejszym postępowaniu na etapie postępowania odwoławczego uwzględniono jako stronę - skarżącą; niemniej jednak nie stanowi to - zdaniem Sądu - o braku wskazanej tożsamości obu spraw, a ewentualnie o tego rodzaju wadliwości postępowania, które może być zwalczane w trybie wznowienia postępowania administracyjnego przez stronę pominiętą - na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. To samo stwierdzenie należy odnieść do podniesionego w rozpoznawanych skargach braku udziału skarżących w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta z (...) października 2012 r. i (...) października 2012 r.
Odnośnie zarzutu skargi skarżącej dotyczącego naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., Sąd zaznacza natomiast, że nie każde naruszenie wskazanego przepisu może prowadzić do uwzględnienia skargi. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie, naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy i które uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji z tego powodu, to naruszenie uprawnień strony, które powoduje, że wydana została decyzja o odmiennej treści niż gdyby została wydana po przedstawieniu swojego stanowiska przez stronę. Innymi słowy, do tego rodzaju naruszenia dochodzi, gdy strona zostaje pozbawiona możliwości wyrażenia stanowiska, które miałoby wpływ na wynik sprawy (v. wyrok NSA z 27 października 2021 r., sygn. akt III OSK 4262/21). Pomimo zastrzeżeń skarżącej związanych z uniemożliwieniem jej przez GINB zapoznania się z aktami sprawy, Sąd nie stwierdził, aby w jakikolwiek sposób wpłynęło to na wynik postępowania, mając przy tym na uwadze, że stanowisko skarżącej w sprawie jest zbieżne z prezentowanym konsekwentnie w postępowaniu przez skarżącego i poddanym analizie w zakresie koniecznym (uzasadnionym stanem sprawy) przez GINB w zaskarżonej decyzji.
W tych warunkach, nie podzielając żadnego z zarzutów skarg, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o ich oddaleniu.