VII SA/Wa 2622/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej na nałożenie grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie obowiązku usunięcia wad technicznych tarasu.
Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła postanowienie o nałożeniu grzywny 50 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku usunięcia wad technicznych tarasu. Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował środek egzekucyjny, a jego wysokość była uzasadniona, biorąc pod uwagę brak wykonania obowiązku przez dwa lata i potrzebę skutecznego przymuszenia. Brak środków finansowych nie stanowił usprawiedliwienia dla niewykonania ostatecznej decyzji administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy decyzję o nałożeniu grzywny w wysokości 50 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku usunięcia wad technicznych tarasu. Obowiązek ten wynikał z decyzji PINB z 2019 r. i nie został wykonany pomimo upomnienia i wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Sąd uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował grzywnę w celu przymuszenia, zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślono, że grzywna ta ma charakter dyscyplinujący i musi być odpowiednio dolegliwa, aby zapewnić skuteczność, zwłaszcza że jest stosowana jednokrotnie w przypadku obowiązków budowlanych. Sąd odrzucił argumenty skarżącej dotyczące trudnej sytuacji finansowej, wskazując, że nie zwalnia to z obowiązku wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Grzywna w maksymalnej wysokości została uznana za uzasadnioną, ponieważ obowiązek nie został wykonany przez dwa lata, a sama grzywna jest środkiem łagodniejszym od wykonania zastępczego i może zostać umorzona lub zwrócona po wykonaniu obowiązku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, nałożenie grzywny jest zasadne. Brak środków finansowych nie zwalnia z obowiązku wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej, a grzywna w celu przymuszenia jest odpowiednim środkiem egzekucyjnym, nawet w maksymalnej wysokości, jeśli jest niezbędna do skutecznego przymuszenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował grzywnę w celu przymuszenia, ponieważ obowiązek nie został wykonany. Brak środków finansowych nie jest usprawiedliwieniem dla niewykonania decyzji. Grzywna w maksymalnej wysokości była uzasadniona potrzebą skutecznego przymuszenia do wykonania obowiązku, zwłaszcza po upływie długiego czasu od wydania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.p.e.a. art. 119 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 119 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 121 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 121 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 122 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 6 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 7 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 7 § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 29 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 125
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.b. art. 83 § 2
Ustawa - Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ prawidłowo zastosował grzywnę w celu przymuszenia, gdyż obowiązek nie został wykonany. Brak środków finansowych nie stanowi usprawiedliwienia dla niewykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Grzywna w maksymalnej wysokości była uzasadniona potrzebą skutecznego przymuszenia do wykonania obowiązku, zwłaszcza po upływie długiego czasu od wydania decyzji. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem łagodniejszym od wykonania zastępczego i może zostać umorzona lub zwrócona po wykonaniu obowiązku.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji. Naruszenie art. 6 § 1 w zw. z art. 119 u.p.e.a. poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że doszło do "uchylania się" od wykonania obowiązku. Naruszenie art. 121 § 2 u.p.e.a. poprzez nałożenie grzywny w celu przymuszenia w najwyższej przewidzianej prawem wysokości, w oderwaniu od sytuacji finansowej skarżącej. Naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, pominięcie sytuacji finansowej. Naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia które nie pozwala na zweryfikowanie podstaw nałożenia grzywny i jej wysokości. Naruszenie art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez naruszenie zasady adekwatności i proporcjonalności z uwagi na nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości. Naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a. poprzez dokonanie błędnej oceny, że organ nie ma możliwości zmiany terminu nałożonego obowiązku.
Godne uwagi sformułowania
Grzywna w celu przymuszenia ma charakter dyscyplinujący, ma na celu wywołanie u zobowiązanego odpowiedniej dolegliwości, aby nieopłacalnym stało się odłożenie w czasie egzekwowanego obowiązku. Wymierzając grzywnę w celu przymuszenia organ musi uwzględnić, iż środek ten, z uwagi na jednokrotność zastosowania, powinien być odpowiednio dolegliwy, aby zapewnić skuteczność. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Powolany brak środków finansowych na wykonanie przedmiotowych robót, w okolicznościach sprawy nie może być uznany za usprawiedliwienie dla zaniechania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Aby grzywna odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku, powinna być nałożona przez organ egzekucyjny w odpowiedniej wysokości, tak aby jej dolegliwość zmobilizowała zobowiązanego do realizacji nakazu.
Skład orzekający
Tomasz Janeczko
przewodniczący
Bogusław Cieśla
sprawozdawca
Andrzej Siwek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania i wysokości grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwłaszcza w sprawach budowlanych, gdy zobowiązany podnosi trudności finansowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji obowiązku niepieniężnego w administracji, gdzie grzywna jest jednorazowa i ma charakter przymuszający.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania środków egzekucyjnych w administracji, co jest istotne dla prawników procesowych i zarządców nieruchomości, ale może być mniej interesujące dla szerokiej publiczności.
“Grzywna 50 000 zł za niewykonanie obowiązku budowlanego – czy trudności finansowe chronią przed egzekucją?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2622/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-03-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-12-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Siwek Bogusław Cieśla /sprawozdawca/ Tomasz Janeczko /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1427 art. 119, 121, 125 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Andrzej Siwek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 marca 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" przy ul. [...] w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę Uzasadnienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735) i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1333), po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].09.2021 r., nakładające na Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" grzywnę w wysokości 50.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB [...] z dnia [...].11.2019 r., nakazującą usunięcie, w terminie 6 miesięcy nieprawidłowości stanu technicznego tarasu przylegającego do lokalu nr [...] budynku przy ul. [...] w W., zgodnie z zaleceniami zawartymi w "Projekcie naprawczym tarasu przy lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W." z października 2018 r. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w związku z niewykonaniem przez Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" obowiązku wskazanego w decyzji PINB dla [...] z dnia [...].11.2019 r. - organ powiatowy, na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 1427) przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie tego obowiązku. PINB [...] wystawił w dniu [...].03.2021 r. upomnienie Nr [...] wzywające do wykonania obowiązku. Upomnienie zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 8.03.2021 r. W dniu 11.05.2021 r. przedstawiciel organu powiatowego przeprowadził czynności kontrolne na nieruchomości przy ul. [...] w W., podczas których stwierdził, że obowiązek nałożony decyzją nie został wykonany. Wobec powyższego, PINB [...] w dniu [...].06.2021 r. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], który skutecznie doręczono zobowiązanemu w dniu 21.06.2021 r. Powyższe skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W dniu 10.08.2021 r. przedstawiciel organu powiatowego dokonał kolejnych czynności kontrolnych i stwierdził, że nakaz określony w decyzji nie został wykonany. Wobec powyższego, PINB [...] postanowieniem z dnia [...].09.2021 r., nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" jednorazową grzywnę w wysokości 50.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...].11.2019 r. Zgodnie z art. 6 § 1 ww. ustawy w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Przepis art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowi, że: § 1 grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego; § 2 grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Stosownie do art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze. W ocenie organu odwoławczego, grzywna w wymiarze 50.000 zł ma na celu zapewnienie efektywności prowadzonego postępowania egzekucyjnego i skutecznego zwrócenia uwagi podmiotu zobowiązanego, co przyczyni się do podjęcia działań zmierzających do wykonania obowiązku. Kwota grzywny nie przekracza dopuszczalnych ustawowych granic. Grzywna w celu przymuszenia ma charakter dyscyplinujący, ma na celu wywołanie u zobowiązanego odpowiedniej dolegliwości, aby nieopłacalnym stało się odłożenie w czasie egzekwowanego obowiązku. Wymierzając grzywnę w celu przymuszenia organ musi uwzględnić, iż środek ten, z uwagi na jednokrotność zastosowania, powinien być odpowiednio dolegliwy, aby zapewnić skuteczność. Wysokość przedmiotowej grzywny wypełnia powyższe zadanie. W ocenie organu II instancji zarzuty zawarte w zażaleniu są niezasadne. Decyzja z dnia [...].11.2019 r. jest ostateczna, a zobowiązana Wspólnota nie wykonała nałożonego obowiązku. Egzekwowany nie został umorzony, nie przedawnił się i nie wygasł, jego wykonalność nie została wstrzymana przez sąd wojewódzki ani organ administracyjny. Organ powiatowy prawidłowo podjął czynności egzekucyjne celem wyegzekwowania nałożonego obowiązku. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W ramach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym nie ma prawnych możliwości oceny wydanego rozstrzygnięcia. Innym poza grzywną środkiem egzekucyjnym możliwym do zastosowania było zastępcze wykonanie egzekwowanego obowiązku na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego. Grzywna jest środkiem przymusu i zmierza do wykonania nałożonego obowiązku, nie jest karą. Jest środkiem łagodniejszym od wykonania zastępczego, ponieważ obiektywnie powoduje mniej dotkliwe dla zobowiązanego konsekwencje, z uwagi na możliwość jej umorzenia albo zwrotu. Nadto w przypadku zastosowania grzywny w celu przymuszenia zobowiązany ma wpływ na wybór wykonawcy, a także może samodzielnie negocjować koszty wykonania nakazu rozbiórki. Natomiast wykonanie zastępcze jest przeprowadzone przez podmiot zewnętrzny i w takim przypadku zobowiązany ma mniejsze możliwości decydowania o kwestii kosztów. Dodatkowo wykonanie zastępcze generuje również koszty w postaci wydatków związanych z wyłonieniem przez organ egzekucyjny wykonawcy robót. Odnosząc się argumentacji zażalenia, organ zauważył, że nie można wywodzić obowiązku uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia możliwościami finansowymi zobowiązanego (wyrok NSA z dnia 26 października 2017 r., I OSK 805/17, LEX nr 2384390). Zobowiązany może się uwolnić od zapłacenia grzywny, wykonując ciążący na nim obowiązek. W razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożone nań grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte, podlegają umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego. Natomiast grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą być zwrócone w całości lub w części, niekiedy za zgodą organu wyższego stopnia. Sam zamiar wykonywania egzekwowanego obowiązku nie stanowi podstawy do zmiany stanowiska podjętego przez organ. Nie jest możliwe na etapie postępowania egzekucyjnego wnioskowanie o wydłużenie terminu do wykonania wskazanych w decyzji robót budowlanych. Nieodpowiedni stan techniczny budynku mieszkalnego stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia i powinien być bez zbędnej zwłoki usuwany. Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" nieruchomości przy ul. [...] W., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r. Zaskarżonemu postanowieniu Wspólnota zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, podczas gdy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. organ powinien był uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie w całości; b) art. 6 § 1 w zw. z art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że doszło do "uchylania się" od wykonania obowiązku, podczas gdy Wspólnota podjęła czynności w celu wykonania obowiązku, a jego niezrealizowanie było wynikiem okoliczności niezależnych m.in. trudną sytuacją materialną Wspólnoty; c) art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez nałożenie grzywny w celu przymuszenia w najwyższej przewidzianej prawem wysokości, w oderwaniu od sytuacji finansowej skarżącej; d) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, pominięcie sytuacji finansowej; e) art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a., poprzez sformułowanie uzasadnienia które nie pozwala na zweryfikowanie podstaw nałożenia grzywny i jej wysokości; f) art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez naruszenie zasady adekwatności i proporcjonalności z uwagi na nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości; g) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 122 § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez dokonanie błędnej oceny, że organ nie ma możliwości zmiany terminu nałożonego obowiązku. Wspólnota domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania w całości. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie zostały spełnione przesłanki do nałożenia na Wspólnotę grzywny w celu przymuszenia. Pominięte zostały czynności podejmowane przez Wspólnotę w celu wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, o czym organ był informowany podczas kontroli. Warunkiem nałożenia grzywny w celu przymuszenia jest stwierdzenie po stronie zobowiązanego kwalifikowanego zachowania polegającego na uchylaniu się od spełnienia obowiązku. Organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania w celu ustalenia, czy zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku. Tylko gdy zobowiązany świadomie zmierza do niewykonania ciążącego na nim obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej, można przypisać mu uchylanie się od jego wykonania w rozumieniu art. 6 § 1 u.p.e.a. Dla stwierdzenia ustawowej przesłanki "uchylania się" muszą zaistnieć okoliczności faktyczne wskazujące na negatywną, świadomą relację zobowiązanego do powinności wykonania obowiązku. Koszt nakazanych prac remontowych wyniesie nie mniej niż 324.257,04 zł brutto. Wspólnota nie dysponuje takimi środkami na wykonanie remontu, jak również nie może ich wypracować. Wspólnota może uzyskać corocznie kwotę maksymalnie 69.827,88 zł na naprawę nieruchomości wspólnej. Jest to ponad czterokrotnie mniej niż koszty niezbędne do wykonania nałożonych obowiązków. Mimo podjętych prób Wspólnota, nie uzyskała zgody mieszkańców, w celu zaciągnięcia kredytu, aby sfinansować prace nakazane przez organ. Takie działania eliminują możliwość kwalifikowania zachowania Wspólnoty jako "uchylanie się" od wykonania obowiązku. Organ nie wyjaśnił dlaczego nałożono najwyższą możliwą grzywnę w celu przymuszenia. Wysokość grzywny jest zbyt dolegliwa i wygórowana - nie znajduje żadnego uzasadnienia. Przy określeniu wysokości grzywny organ powinien był uwzględnić zachowanie zobowiązanego zmierzającego do dobrowolnego wykonania nałożonego obowiązku. Organ nie poczynił ustaleń w jakiej sytuacji znajduje się Wspólnota Mieszkaniowa "[...]". Grzywna jawi się wyłącznie, jako kolejne obciążenie finansowe dla Wspólnoty. Organ egzekucyjny ma obowiązek uzasadnić, dlaczego wybiera najwyższą z możliwych wysokości grzywny, co powinno być oparte na zgromadzonym wszechstronnie materiale dowodowym (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), czego w tej sprawie nie uczyniły. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Skarga była niezasadna. Kwestionowanym rozstrzygnięciem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie PINB [...] nakładające na Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" grzywnę w wysokości 50.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB [...] nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej [...] usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego tarasu przylegającego do lokalu nr [...] budynku przy ul. [...] w W., poprzez wykonanie wskazanych robót budowlanych. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.). Jak wynika z akt sprawy organ wypełnił wszystkie wymogi formalne związane z nałożeniem grzywny w celu przymuszenia. Stosownie do art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2). W myśl art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej. Egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej (art. 3 § 1). Z powołanych przepisów wynika, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia może mieć miejsce tylko wówczas, gdy ciążący na zobowiązanym obowiązek nie został przez niego wykonany. Niewątpliwie do obowiązków o charakterze niepieniężnym należy zaliczyć objęty ostateczną decyzją PINB [...] z dnia [...].11.2019 r., obowiązek usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego tarasu przylegającego do lokalu nr [...] budynku przy ul. [...] w W. Z prawidłowych ustaleń organów nadzoru budowlanego poczynionych w toku postępowania wynika, że obowiązek ten nie został wykonany. Okoliczność ta została w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśniona w toku postępowania administracyjnego i nie była kwestionowana w skardze. Wyniki oględzin wskazują na prawidłowość ustaleń organów w tej kwestii. Powoływany brak środków finansowych na wykonanie przedmiotowych robót, w okolicznościach sprawy nie może być uznany za usprawiedliwienie dla zaniechania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Niewątpliwie zastosowany przez organ środek w postaci grzywny ma charakter przymuszający, gdyż stanowi formę ekonomicznej presji mającej na celu skłonienie zobowiązanego przez dolegliwość finansową do wykonania nałożonego obowiązku. Charakter ten potwierdza dodatkowo przepis art. 125 u.p.e.a., zgodnie z którym w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenie podlegają umorzeniu. Aby grzywna odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku, powinna być nałożona przez organ egzekucyjny w odpowiedniej wysokości, tak aby jej dolegliwość zmobilizowała zobowiązanego do realizacji nakazu. Celem nałożenia grzywny jest między innymi uniknięcie konieczności sięgania do następnego, dolegliwszego środka egzekucyjnego, jakim jest wykonanie zastępcze. Zgodnie z art. 121 § 4 u.p.e.a., w przypadku egzekucji dotyczącej spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Wymierzając grzywnę organ musi zatem uwzględnić, iż środek ten, z uwagi na jednokrotność zastosowania, musi być na tyle dolegliwy, aby zapewnić jego skuteczność. Przy czym przepisy u.p.e.a. nie określają przesłanek nałożenia grzywny w celu przymuszenia w określonej kwocie, a jedynie wyznaczają górne granice grzywny wskazując, że nie może przekroczyć 50.000 zł, wobec osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty (art. 121 § 2). Ustawodawca wprowadzając tylko górne granice grzywien w celu przymuszenia, pozostawił organowi egzekucyjnemu swobodę ustalania ich wysokości w konkretnym przypadku. Nie jest to jednak uznanie dowolne, ponieważ organ ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia nie może przekroczyć granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasady racjonalnego działania (art. 7 § 2 u.p.e.a.) i zasady niezbędności (art. 7 § 3 u.p.e.a.). Wynika z nich obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości, jeżeli obowiązek zostanie spełniony. Zdaniem Sądu, obowiązek powyższy został zrealizowany w niniejszej sprawie, a uzasadnienie postanowienia organu odwoławczego zawiera argumenty wskazujące na konieczność obciążenia skarżącego grzywną w maksymalnej wysokości, natomiast twierdzenia skarżącego tej argumentacji skutecznie nie podważyły. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że tylko grzywna w maksymalnej wysokości może odnieść skutek motywujący do zrealizowania nakazu. Zwrócić bowiem należy uwagę, że skarżąca Wspólnota funkcjonuje na atrakcyjnej nieruchomości, położonej w eksponowanej części Warszawy. W ocenie Sądu organ odwoławczy ustalając wysokość nałożonej grzywny miał w polu widzenia istotne okoliczności wynikające ze zgromadzonego materiału dowodowego oraz z obowiązujących unormowań prawnych. Organ słusznie ustalił wysokość grzywny w maksymalnej kwocie biorąc również pod uwagę fakt upływu dwóch lat od wydania decyzji nakazującej wykonanie obowiązków. W świetle tego, wbrew twierdzeniom skarżącego, organowi ustalającemu grzywnę w orzeczonej wysokości nie można zarzucić dowolności naruszającej zasady wynikające z art. 7 § 2 i § 3 u.p.e.a. W konsekwencji zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, polegające na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego oraz nierozpatrzeniu go w sposób wnikliwy, przez pominięcie okoliczności, że strona skarżąca znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej, należało uznać za bezzasadne. W przepisie art. 121 § 5 u.p.e.a. dotyczącym zasad stosowania grzywny w celu przymuszenia zawarta jest regulacja odnosząca się do stosowania tego środka. W związku z takim szczególnym unormowaniem, bez względu na to, iż w art. 7 § 2 (dotyczącym zasad ogólnych) u.p.e.a. wskazuje się, że mają być stosowane środki prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, a oczywistym jest, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia nie jest tym środkiem, który prowadzi bezpośrednio do wykonania nakazu rozbiórki, to przepis art. 121 § 5 u.p.e.a., jako lex specialis w stosunku do generalnej zasady wyrażonej w art. 7 § 2, zapewnia możliwość stosowania grzywny w celu przymuszenia w egzekucji nakazu wykonania robót budowlanych. Należy stosować taki środek egzekucyjny, który jest najmniej uciążliwy dla zobowiązanego (art. 7 § 2 u.p.e.a.). Rozstrzygnięcie w tym zakresie należy do organu, który uwzględnia warunki konkretnej sprawy, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Organ prawidłowo uwzględnił okoliczność, że koszty ewentualnego wykonania zastępczego mogłyby przewyższyć koszty wykonania przez skarżącego i tym samym byłyby środkiem egzekucyjnym bardziej dolegliwym od grzywny, wymierzonej nawet w maksymalnej wysokości, z uiszczenia której zobowiązany może się zwolnić wykonując nakaz. Podsumowując stwierdzić należy, że wszystkie zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione, gdyż organ prawidłowo ustalił, iż spełnione zostały ustawowe przesłanki do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, zaś jej wysokość nie przekraczała granic uznania administracyjnego. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a, oddalił skargę jako bezzasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI