VII SA/WA 260/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-04-05
NSAAdministracyjneWysokawsa
zagospodarowanie przestrzennedrogi publicznestacja bazowatelefonii komórkowejuzgodnieniebezpieczeństwo ruchu drogowegokatastrofa budowlanaanomalie pogodoweinwestycja celu publicznego

WSA w Warszawie uchylił postanowienia GDDKiA odmawiające uzgodnienia lokalizacji stacji bazowej telefonii komórkowej, uznając argumentację organu o zagrożeniu bezpieczeństwa ruchu drogowego za nieprzekonującą.

Sprawa dotyczyła skargi spółki [...] sp. z o.o. na postanowienia GDDKiA odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla stacji bazowej telefonii komórkowej. GDDKiA argumentował, że planowana inwestycja, ze względu na wysokość i możliwość katastrofy budowlanej w wyniku anomalii pogodowych, stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego przy drodze ekspresowej. Sąd uchylił zaskarżone postanowienia, uznając argumentację organu za nieprzekonującą i nieznajdującą oparcia w okolicznościach sprawy, wskazując na brak wykazania realnego zagrożenia oraz sprzeczność z wcześniejszym stanowiskiem organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki [...] sp. z o.o. na postanowienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. GDDKiA odmówił uzgodnienia, powołując się na art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych i argumentując, że planowana stacja bazowa o wysokości 32 metrów, usytuowana w pobliżu drogi ekspresowej, może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego w przypadku katastrofy budowlanej, zwłaszcza w kontekście anomalii pogodowych. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie, uznając, że GDDKiA nie wykazał, iż usytuowanie stacji bazowej w odległości minimalnej od krawędzi jezdni sprzeciwia się względów bezpieczeństwa. Sąd podkreślił, że argumentacja organu oparta na możliwości wystąpienia katastrofy budowlanej w wyniku anomalii pogodowych jest nieprzekonująca i nie znajduje oparcia w okolicznościach sprawy, zwłaszcza w kontekście braku wykazania, że standardowe zasady projektowania i eksploatacji stacji bazowych nie gwarantują bezpieczeństwa. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na sprzeczność stanowiska GDDKiA z jego wcześniejszą decyzją z 2020 roku, gdzie organ akceptował budowę wyższej wieży w mniejszej odległości od drogi pomocniczej. Sąd uznał, że doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, argumentacja organu oparta wyłącznie na możliwości wystąpienia katastrofy budowlanej w wyniku anomalii pogodowych jest nieprzekonująca i nie znajduje oparcia w okolicznościach sprawy, nie wykazując realnego zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie wykazał, iż standardowe zasady projektowania i eksploatacji stacji bazowych nie gwarantują bezpieczeństwa w ekstremalnych warunkach atmosferycznych. Argumentacja o potencjalnej katastrofie budowlanej jest zbyt ogólna i nie odnosi się do specyfiki obiektu oraz jego zwykłej eksploatacji, a także jest sprzeczna z wcześniejszymi decyzjami organu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

u.d.p. art. 43 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Przepis określa minimalne odległości obiektów budowlanych od zewnętrznej krawędzi jezdni ze względów bezpieczeństwa, pozostawiając zarządcy drogi luz decyzyjny co do ustalenia, czy minimalna odległość jest wystarczająca, czy też należy ją zwiększyć.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia z powodu naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 9 i ust. 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 127 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania.

u.d.p. art. 4 § pkt 21

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego.

K.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

K.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada legalności.

K.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

Pr. bud. art. 73

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja katastrofy budowlanej.

u.p.z.p.

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.d.p. art. 35 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Argumentacja skarżącej dotycząca naruszenia przepisów K.p.a. (art. 7, 77 § 1, 80, 11, 107 § 3, 6, 8) przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, nieprawidłowe uznanie zagrożenia bezpieczeństwa, naruszenie zasady legalności i prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie. Argumentacja skarżącej dotycząca naruszenia art. 43 ust. 1 u.d.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuzasadnione przyjęcie, że odległość inwestycji jest niewystarczająca dla bezpieczeństwa.

Godne uwagi sformułowania

nie ma tu miejsca na proste przełożenie wymogów dotyczących warunków lokalizacyjnych wiatraków elektrowni wiatrowej, na warunki lokalizacji stacji bazowych, gdyż są to obiekty o odmiennych parametrach i właściwościach konstrukcyjnych powoływanie się na możliwą katastrofę budowlaną nie może być jedynym i wyłącznym argumentem będącym podstawą zwiększenia odległości obiektu od drogi, gdyż jest to argumentacja sprowadzająca się do zjawisk nadzwyczajnych, które zasadniczo nie występują, a jednocześnie jej użycie możliwe jest zawsze i w odniesieniu do każdego obiektu.

Skład orzekający

Paweł Groński

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Gierak-Podsiadły

sędzia

Mirosław Montowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy uzgodnienia lokalizacji inwestycji przez zarządcę drogi, w szczególności w kontekście argumentacji opartej na potencjalnych katastrofach budowlanych i anomaliach pogodowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uzgodnienia lokalizacji inwestycji celu publicznego przez zarządcę drogi, ale zawiera ogólne wytyczne dotyczące oceny ryzyka i stosowania uznania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu lokalizacji infrastruktury telekomunikacyjnej w pobliżu dróg i pokazuje, jak sądy weryfikują argumenty organów administracji dotyczące bezpieczeństwa.

Czy stacja bazowa telefonii komórkowej zagraża bezpieczeństwu na drodze? Sąd rozstrzyga spór z GDDKiA.

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 260/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-04-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-02-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Gierak-Podsiadły
Mirosław Montowski
Paweł Groński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 1557/22 - Wyrok NSA z 2023-11-27
Skarżony organ
Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1376
art. 43 ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, sędzia WSA Mirosław Montowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...]grudnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia 2021 r. znak [...], II. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: "GDDKiA" lub "organ") zaskarżonym postanowieniem z [...] grudnia 2021 r., nr [...], wydanym po rozpatrzeniu wniosku P. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] sierpnia 2021 r., nr [...] odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] nr [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą na działce nr [...], obręb [...], gmina Ł.. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 53 ust. 4 pkt 9 i ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r., poz. 741 ze zm., dalej: "u.p.z.p.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "K.p.a."),
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że przed wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] nr [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą na działce nr [...], obręb [...], gmina Ł., Burmistrz Ł., pismem z 9 sierpnia 2021 r. wystąpił do zarządcy drogi krajowej o uzgodnienie opracowanego projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji wskazanego powyżej przedsięwzięcia. Wystąpienie to było kolejnym w niniejszej sprawie. Pierwotnie opracowany projekt decyzji dla ww. zamierzenia, przesłany do GDDKiA przy piśmie Burmistrza Ł. z [...] lipca 2021 r. został rozpoznany przez zarządcę drogi w postępowaniu zakończonym postanowieniem z [...] lipca 2021 r. znak [...] umarzającym postępowanie uzgodnieniowe. Podstawą podjętego rozstrzygnięcia była stwierdzona niespójność opracowanych dokumentów dotycząca określonego terenu inwestycji.
Po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Ł. z [...] sierpnia 2021 r., postanowieniem z [...] sierpnia 2021 r. znak [...], GDDKiA odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji.
W wyniku rozpatrzenia wniosku Skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaskarżonym postanowieniem GDDKiA uznał stanowisko przyjęte w postanowieniu własnym z [...] sierpnia 2021 r. za zasadne.
Organ wskazał, że postępowanie dotyczy uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego planowanej na terenie zlokalizowanym w bezpośrednim sąsiedztwie pasa drogowego drogi ekspresowej [...] - wyznaczony teren inwestycji przylega bowiem do działki o nr ew. [...], w granicach której jest zlokalizowana droga ekspresowa [...] oraz dodatkowa jezdnia, usytuowana w granicach pasa drogowego tej drogi, pełniąca funkcję obsługującą dla terenów do niej przyległych. W granicach wyznaczonego terenu inwestor planuje budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, o maksymalnej wysokości do 32,0 m.
Następnie organ podał, że projekt decyzji o lokalizacji celu publicznego podlega m.in. ocenie zarządcy drogi w aspekcie odległości przedmiotowej inwestycji od zewnętrznej krawędzi drogi, zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1376 ze zm., dalej: "u.d.p.") oraz w zakresie możliwości włączenia do drogi terenu przeznaczonego pod nową zabudowę, zgodnie z art. 35 ust. 3 u.d.p. GDDKiA podkreślił, że art. 43 ust. 1 u.d.p. normuje minimalne odległości obiektów budowlanych znajdujących się przy drogach od zewnętrznej krawędzi jezdni tych dróg, różnicując je w zależności od rodzaju drogi i sposobu zagospodarowania terenu (teren zabudowy lub obszar poza terenem zabudowy), na którym planowana jest przedmiotowa inwestycja. Uwzględniając obowiązki ciążące na zarządcy drogi, polegające na podejmowaniu działań mających na celu niedopuszczenie do przedwczesnego zniszczenia drogi, obniżenia klasy drogi, ograniczenia jej funkcji niewłaściwego jej użytkowania, a tym bardziej pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu drogowego (art. 4 pkt 21 u.d.p.).
W ocenie GDDKiA odległość planowanego obiektu w lokalizacji wskazanej w opracowanym projekcie decyzji będzie mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Może bowiem prowadzić - w przypadku katastrofy budowlanej - do zagrożenia życia i mienia użytkowników dróg pozostających w zarządzie GDDKiA. Z tego też powodu odległość planowanego obiektu od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi publicznej powinna być co najmniej równa wysokości planowanej stacji bazowej. Takie wyznaczenie miejsca lokalizacji planowanej stacji gwarantuje brak negatywnego wpływu planowanego obiektu na drogę publiczną.
Organ podniósł, że katastrofy budowlane są zjawiskiem występującym dość powszechnie. Powołując się na definicję katastrofy budowlanej, zawartej w art. 73 ustawy - Prawo budowlane, wyjaśnił, że katastrofa budowlana jest zdarzeniem nagłym, którego nie sposób przewidzieć, a dochowanie - przy projektowaniu i eksploatacji obiektu - wymagań przepisów prawa czy też obowiązujących norm, nie daje gwarancji jej uniknięcia. W tym zakresie organ zwrócił uwagę na zmiany klimatyczne. Podał, że Polska, z uwagi na swoje położenie w Europie, przejściowość klimatu, a także zróżnicowanie ukształtowania powierzchni, jest szczególnie narażona na występowanie ekstremalnych zjawisk pogodowych. Zdaniem organu prawdopodobieństwo wystąpienia ekstremalnych zjawisk meteorologicznych jest w obecnym czasie zdecydowanie większe niż kilkanaście lat temu. Potwierdzeniem w tym zakresie są liczne opracowania odnoszące się do tego rodzaju zjawisk, wśród których można wskazać zestawienie ekstremalnych zdarzeń pogodowych i klimatycznych w Polsce w 2020 r., zawarte w przygotowanym przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy opracowaniu pn. "Klimat Polski 2020". Analiza ekstremalnych zdarzeń pogodowych prowadzi do wniosku, iż blisko 30% z nich dotyczyło terenu centralnej Polski, co bezspornie dowodzi, że tego rodzaju anomalie pogodowe występują i muszą być brane pod uwagę przez zarządcę drogi jako możliwe zagrożenie dla obiektów budowlanych. Powołane wyżej zjawiska ekstremalne mają istotne znaczenie dla stanowiska organu zwłaszcza, że mogą doprowadzić do katastrofy budowlanej planowanej stacji bazowej zarówno w sposób bezpośredni jak również w sposób pośredni, w wyniku działania na przylegający teren leśny. Wskazując na powyższe stwierdził, że stanowisko zarządcy drogi nie jest dowolnym i arbitralnym ustaleniem organu. Znane są mu bowiem przypadki katastrof budowlanych dotyczących awarii obiektów o dużych wysokościach, w wyniku których doszło do uszkodzenia obiektu wieży czy też elektrowni wiatrowej, kiedy to elementy obiektu zostały rozrzucone na znaczne odległości od miejsca ich usytuowania, powodując bezpośrednie zagrożenie dla pojazdów i osób korzystających z drogi publicznej. Uzasadnionym interesem, o którym mowa w powołanym przepisie, jest bez wątpienia bezpieczeństwo użytkowników drogi publicznej, w tym przebiegającej w sąsiedztwie terenu inwestycji dodatkowej jezdni, usytuowanej w granicach pasa drogowego drogi ekspresowej [...], które powinno być uwzględnione na etapie projektowania jak również eksploatacji planowanego zagospodarowania.
Zdaniem organu biorąc pod uwagę wskazane powyżej okoliczności, dla uniknięcia potencjalnego zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, planowany obiekt powinien zostać usytuowany w odległości co najmniej równej jego wysokości, licząc od zewnętrznej krawędzi dodatkowej jezdni, usytuowanej w granicach pasa drogowego drogi ekspresowej [...]. Taka lokalizacja pozwoli bowiem na uniknięcie negatywnych zdarzeń, które zagrażałaby użytkownikom ww. drogi.
Na powyższe postanowienie Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o jego uchylenie w całości oraz o zwrot od organu kosztów postępowania niezbędnego do celowego dochodzenia praw, w tym zwrot wynagrodzenia radcy prawnego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1) prawa procesowego, a to:
a) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 11 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., przez niedokładne wyjaśnienie przez GDDKiA stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz nieprawidłowe, bezpodstawne uznanie, że posadowienie stacji bazowej telefonii komórkowej w odległości nie mniejszej niż 40 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi ekspresowej oraz nie mniejszej niż 15 m od zewnętrznej krawędzi jezdni dodatkowej, może zagrażać bezpieczeństwu uczestników ruchu drogowego drogi ekspresowej [...], jak również całkowicie dowolne uznanie, że z uwagi na zakładaną wysokość całkowitą wieży ok 32 m usytuowanie jej w odległości mniejszej niż planowana wysokość, licząc od zewnętrznej krawędzi dodatkowej jezdni usytuowanej w granicach pasa drogowego drogi ekspresowej [...], stanowiłoby zagrożenie dla uczestników ruchu drogowego w przypadku wystąpienia ewentualnej katastrofy budowlanej;
b) art. 6 K.p.a., przez naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady legalności, polegające na wydaniu postanowienia nieznajdującego oparcia w obowiązujących przepisach prawnych;
c) art. 8 K.p.a. przez wydanie postanowienia rażąco naruszającego prawo, co stoi w jawnej sprzeczności z nałożonym na organ administracji obowiązkiem prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
2) prawa materialnego, a to:
a) art. 43 ust. 1 u.d.p., przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz nieuzasadnione przyjęcie, że odległość inwestycji posadowionej w odległości ok. 23 m od zewnętrznej krawędzi jezdni dodatkowej oraz ponad 130 m od zewnętrznej krawędzi jezdni ekspresowej, jest niewystarczająca dla zajęcia przez organ pozytywnego dla Skarżącej stanowiska w sprawie.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.").
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie w jakiej odległości od krawędzi drogi może zostać posadowiona planowana stacja bazowa telefonii komórkowej.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż planowana inwestycja – stacja bazowa telefonii komórkowej - nie narusza przepisu art. 43 ust. 1 u.p.d. określającego minimalną odległość tego rodzaju obiektu od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi. Przepis art. 43 ust. 1 u.d.p. określa obowiązek zachowania, w szczególności ze względów bezpieczeństwa, odpowiedniej odległości pomiędzy obiektami budowlanymi, a zewnętrzną krawędzią jezdni. Przy stosowaniu tego przepisu ustawodawca pozostawił zarządcy drogi luz decyzyjny polegający na możliwości rozstrzygnięcia, czy w okolicznościach danej sprawy możliwe jest usytuowanie danego obiektu budowlanego we wskazanej przez ustawodawcę minimalnej odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni, czy też dopuścić można oddalenie obiektu od krawędzi jezdni większe, niż wymagają tego przepisy art. 43 ust. 1 u.d.p. Powyższe znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1376/18, w którym wskazano, że "Z uwagi na brzmienie przepisu, który określa minimalne odległości obiektów budowlanych od zewnętrznej krawędzi jezdni, uznanie zarządcy nie dotyczy tej minimalnej odległości. W tym zakresie przepis art. 43 ust. 1 ustawy z 1985 r. o drogach publicznych ma charakter związany. Natomiast rozstrzygnięcie, czy odległość minimalna jest wystarczająca, czy też należy określić odległość lokalizowanego obiektu od krawędzi jezdni większą od minimalnej, pozostaje w sferze uznania zarządcy drogi.". Decyzje wydane na zasadzie uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu jak każde inne, jednakże sąd nie wnika w celowość wydania decyzji. Kontrola sądowa ogranicza się w tym przypadku do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej i czy organ przy jej wydawaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy zindywidualizowanymi przesłankami.
Za prawidłowe należy uznać stanowisko GDDKiA w zakresie, w jakim wskazał, iż dokonując uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji lokalizacyjnej zobowiązany był ocenić, czy planowana decyzja realizuje wymogi bezpieczeństwa ruchu drogowego tj. nie będzie stanowić zagrożenia dla użytkowników drogi. W tym zakresie Sąd podziela wyrażany także w najnowszym orzecznictwie sądowym pogląd, zgodnie z którym istotnym kryterium uzgodnienia z zarządcą drogi jest bezpieczeństwo ruchu drogowego (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2021 r., II OSK 1740/18). Dokonanie oceny, czy planowany obiekt powoduje zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga wzięcia pod uwagę także innych okoliczności, niż związanych z odległością tego obiektu od pasa drogowego. Gdyby jedynym kryterium oceny była odległość obiektu budowlanego od pasa drogowego, to brak byłoby potrzeby uzgadniania danej inwestycji przez wyspecjalizowany organ - zarządcę drogi, gdyż spełnienie tego kryterium z łatwością mógłby ocenić organ wydający decyzję o warunkach zabudowy.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie GDDKiA nie wykazał, że usytuowaniu planowanej stacji bazowej w odległości minimalnej od krawędzi jezdni sprzeciwiają się względy bezpieczeństwa użytkowników drogi. Podstawą uznania przez organ zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego była okoliczność możliwości wystąpienia katastrofy budowlanej – przewrócenia się obiektu w stronę pasa drogowego w wyniku anomalii pogodowych. Tego rodzaju argumentacja rozstrzygnięć zarządcy drogi odmawiających uzgodnienia decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego została podważona w orzecznictwie sądowym, m.in. w wyroku NSA z 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 2713/18, w którym uznano, iż rozstrzygnięcie GDDKiA opierające się na stwierdzeniu, że w ekstremalnych warunkach atmosferycznych konstrukcja wieży może się przewrócić w stronę drogi krajowej stwarzając niebezpieczeństwo w ruchu na drodze dowodzi, że organ nie tylko nie wyważył interesów stron, ale również nie uzasadnił należycie podjętego przez siebie rozstrzygnięcia. Na gruncie niniejszej sprawy stanowisko organu o zagrożeniu bezpieczeństwa ruchu drogowego jakie stwarza stacja bazowa w warunkach anomalii pogodowych, które skutkowało odmową uzgodnienia decyzji lokalizacyjnej, Sąd uznaje za nieprzekonujące i nieznajdujące oparcia w jej okolicznościach. Prognozowane przez organ zagrożenie ze strony stacji bazowej, aby uznać je za wystarczająco uprawdopodobnione dla potrzeb rozstrzygnięcia o odmowie uzgodnienia, powinno być odniesione nie tylko do specjalistycznych opracowań dotyczących prawdopodobieństwa wystąpienia anomalii pogodowych na obszarze, na którym ma być zlokalizowana planowana inwestycja, ale także przede wszystkim powinno się odnosić do właściwości obiektu budowlanego, potwierdzonej stateczności jego konstrukcji wynikającej z przyjętych zasad jego projektowania, budowy i udzielania zgody na jego użytkowanie, jak też zobiektywizowanych warunków jego normalnej eksploatacji. Organ nie zdołał wykazać, że zasady konstruowania oraz użytkowania stacji bazowych telefonii komórkowej nie dają gwarancji ich bezpiecznej eksploatacji także warunkach atmosferycznych ekstremalnie niekorzystnych, jak podnosi organ – stanowiących anomalię. Nie wykazał także, że planowana inwestycja zrealizowana będzie z odstępstwami od ustandaryzowanych wymogów projektowania tego rodzaju obiektów, co nakazywałoby inaczej ocenić kwestię jej lokalizacji w minimalnym zbliżeniu do krawędzi jezdni. Zdaniem Sądu, nie ma tu miejsca na proste przełożenie wymogów dotyczących warunków lokalizacyjnych wiatraków elektrowni wiatrowej, na warunki lokalizacji stacji bazowych, gdyż są to obiekty o odmiennych parametrach i właściwościach konstrukcyjnych, zaś organ nie wyjaśnił, jakie ich potencjalne wspólne cechy (oprócz tego, że są to obiekty "o dużych wysokościach") uprawniają jego ocenę o potrzebie przyjęcia analogicznych rozwiązań w odniesieniu do obu tego rodzaju obiektów przy ich posadowieniu w pobliżu dróg publicznych. Konkludując, względy bezpiecznego lokalizowania obiektu w stosunku do drogi, co do zasady, powinno odnosić się do charakterystyki (właściwości – nie tylko dotyczącego jego wysokości) obiektu budowlanego oraz jego zwykłej eksploatacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z 25 maja 2020 r., II OSK 3120/19) z tych względów również przyjmuje, że powoływanie się na możliwą katastrofę budowlaną nie może być jedynym i wyłącznym argumentem będącym podstawą zwiększenia odległości obiektu od drogi, gdyż jest to argumentacja sprowadzająca się do zjawisk nadzwyczajnych, które zasadniczo nie występują, a jednocześnie jej użycie możliwe jest zawsze i w odniesieniu do każdego obiektu. Okoliczność, że argumentacja organu zawarta w zaskarżonym postanowieniu praktycznie w całości odwołuje się do nadzwyczajnych zjawisk meteorologicznych nie pozwala zatem Sądowi przyjąć jej za uprawnione uzasadnienie dla odmowy uzgodnienia decyzji o lokalizacji stacji bazowej.
Ponadto dla niniejszej sprawy nie bez znaczenia pozostaje także okoliczność, iż w postanowieniu z [...] kwietnia 2020 r., nr [...] GDDKiA odmówił uzgodnienie projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] jedynie z uwagi na brak zjazdu do tej działki (inwestycja ta miała składać się z wieży kratowej o łącznej wysokości 65 m.). Zwrócić należy uwagę, że w tym postanowieniu GDDKiA wskazał, że akceptuje realizację tej inwestycji w odległości 25 m od zewnętrznej krawędzi drogi pełniącej funkcję dodatkowej jezdni drogi ekspresowej [...] (dz. nr ew. [...]), z uwagi na niewielkie natężenie ruchu na tej drodze i małe prawdopodobieństwo wystąpienia zagrożenia bezpieczeństwa użytkowników ruchu. Powyższe stanowisko stoi w ewidentnej sprzeczności ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonym postanowieniu, że odległość planowanego w niniejszej sprawie obiektu powinna być co najmniej równa wysokości planowanej stacji bazowej. Zaakceptowana bowiem w 2020 r. inwestycja polegała na budowie wieży przewyższającej dwukrotnie obecną inwestycję, natomiast odległość od zewnętrznej krawędzi drogi (znajdującej się na działce nr [...]) miała wynosić jedynie 25 m. Tym samym niezrozumiałym jest, dlaczego GDDKiA w 2020 r. uznał, że realizacja inwestycji składającej się z wieży kratowej o łącznej wysokości 65 m w odległości 25 m od zewnętrznej krawędzi jedni drogi pełniącej funkcję dodatkowej jezdni drogi ekspresowej [...] (dz. nr ew. [...]) nie stanowiła takiego zagrożenia dla ruchu publicznego, jak obecnie planowana inwestycja polegająca na budowie stacji bazowej w wysokości 32 m w odległości 21 m od tej samej drogi. Podkreślenia wymaga, że droga znajdująca się na działce nr. ew. [...] stanowi jedynie drogę pomocniczą, dojazdową, na której występuje małe natężenie ruchu. Natomiast wskazywana przez organ droga ekspresowa [...] znajduje się w znacznej odległości od planowanej inwestycji.
W ocenie Sądu, na gruncie tej sprawy doszło zatem do przekroczenia granic uznania administracyjnego w związku z brakiem podstaw do akceptacji stanowiska organu o konieczności oddalenia posadowienia stacji bazowej na postulowaną przez organ odległość od krawędzi jezdni odpowiadającą wysokości planowanej konstrukcji, czego konsekwencją musiało być uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z [...] sierpnia 2021 r. jako wydanych z naruszeniem wskazanych przepisów prawa materialnego i procesowego (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a.), mającym wpływ na wynik sprawy. Organ zobowiązany będzie do uwzględnienia powyższej oceny prawnej zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI